Ολγκίν: «Αν δεν γίνει τίποτα, αντίο σε όλους»

Κρίσιμη Δευτέρα για το Κυπριακό – Ολγκίν: «Αν δεν υπάρξει αποτέλεσμα, θα γράψω στον Γκουτέρες ότι δεν έγινε τίποτα» Την ανάγκη να υπάρξει συγκεκριμένη πρόοδος στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών στην Κύπρο υπογράμμισε η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, προειδοποιώντας ότι η Δευτέρα θα είναι καθοριστική για τη συνέχιση της διαδικασίας. Σε συνέντευξή της στο τουρκικό πρακτορείο ANKA, το οποίο πρόσκειται στην αντιπολίτευση, η Ολγκίν αναφέρθηκε στα τέσσερα νέα σημεία διέλευσης, στην αποναρκοθέτηση, στην πολιτική ισότητα και την εκ περιτροπής προεδρία, καθώς και στις προϋποθέσεις επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Η συνέντευξη δόθηκε στα γραφεία της αποστολής καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ, στο παλαιό αεροδρόμιο Λευκωσίας, στη νεκρή ζώνη, ενώ ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συναντούσε τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν. «Αν δεν γίνει τίποτα, αντίο σε όλους» Η Ολγκίν συνέδεσε τη συνέχιση των προσπαθειών με την επίτευξη συμφωνίας για τέσσερα νέα σημεία διέλευσης και την αποναρκοθέτηση εκτάσεων 70.000 τετραγωνικών μέτρων σε κάθε πλευρά, κοντά στο φυλάκιο 10 του ΟΗΕ στην περιοχή της Δερύνειας. « Θα δούμε τι θα συμβεί τη Δευτέρα. Ελπίζω αυτή τη φορά να μπορέσουμε να κάνουμε ένα βήμα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης », δήλωσε. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι εάν δεν υπάρξει πρόοδος, η έκθεσή της προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ θα αποτυπώνει την αποτυχία των προσπαθειών. « Αν δεν γίνει τίποτα, η έκθεσή μου προς τον γενικό γραμματέα θα λέει: "Δεν έγινε τίποτα". Αντίο σε όλους. Αντίο σε μένα, αντίο στον Γκουτέρες », ανέφερε. Αντίθετα, εφόσον υπάρξει αποτέλεσμα, εκτίμησε ότι οι προσπάθειες θα μπορούσαν να συνεχιστούν και το επόμενο έτος, ακόμη και κατά τη θητεία του επόμενου γενικού γραμματέα. « Αλλά αν η διαδικασία παραμένει ζωντανή, μπορούμε να συνεχίσουμε να πιέζουμε », πρόσθεσε. Αποναρκοθέτηση και τέσσερα νέα οδοφράγματα Στο ζήτημα της αποναρκοθέτησης, η απεσταλμένη του ΟΗΕ υποστήριξε ότι η διαδικασία πρέπει να αρχίσει από περιορισμένες, ισόποσες εκτάσεις, χωρίς να αναμένεται συνολική συμφωνία για ολόκληρο το νησί. « Πρέπει να ξεκινήσουμε από κάπου. Θα αρχίσουν με ακριβώς τα ίδια 70.000 τετραγωνικά μέτρα σε κάθε πλευρά », δήλωσε. « Ο τελικός στόχος είναι ένα νησί χωρίς νάρκες. Το τέλειο είναι εχθρός του καλού. Δεν πρέπει να καθυστερούμε την αποναρκοθέτηση επειδή θέλουμε περισσότερα », πρόσθεσε. Για την αντικατάσταση της πρότασης σχετικά με τα Κόκκινα από εκείνη για τον Κάμπο, η Ολγκίν ανέφερε: « Ελπίζω ότι η αφαίρεση των Κοκκίνων και η προσθήκη του Κάμπου θα βοηθήσει. Θα δούμε ». Σύμφωνα με το ANKA, το υπό συζήτηση πακέτο περιλαμβάνει τα σημεία Μια Μηλιά, Αθηένου–Πυρόι–Αγλαντζιά, Λουρουτζίνα–Λύμπια και Κάμπος–Καραβοστάσι. Περιορισμένη πρόοδος για την επανέναρξη των συνομιλιών Η Ολγκίν αναγνώρισε ότι οι δύο ηγέτες έχουν επιδείξει πολιτική βούληση για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, αλλά εξέφρασε απογοήτευση για την περιορισμένη σύγκλιση όσον αφορά τη μεθοδολογία των μελλοντικών διαπραγματεύσεων. « Μπορεί να μην είναι αυτό που περιμέναμε, αλλά είναι μια αρχή », δήλωσε. « Ύστερα από ενάμιση χρόνο, σχεδόν δύο χρόνια, περιμέναμε να έχουν πολύ περισσότερα κοινά σημεία όσον αφορά τη μεθοδολογία, τα διαδικαστικά βήματα και το πλαίσιο των μελλοντικών διαπραγματεύσεων », πρόσθεσε. Η ίδια περιέγραψε μια διαδικασία που θα μπορούσε να αρχίσει με συνάντηση των δύο ηγετών και του Αντόνιο Γκουτέρες σε σχήμα 2+1 και να ακολουθηθεί από συνάντηση 5+1, με τη συμμετοχή της Τουρκίας, της Ελλάδας και του Ηνωμένου Βασιλείου. « Η ζωή προχωρά βήμα βήμα », σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι οι δύο ηγέτες πρέπει να προετοιμάσουν τις προτάσεις τους για τις διαδικασίες διαπραγμάτευσης πριν από οποιαδήποτε τριμερή συνάντηση. Κατά την Ολγκίν, η συνάντηση 5+1 θα αποτελούσε το στάδιο έναρξης των επίσημων διαπραγματεύσεων. Η τελική επιλογή του σχήματος και του χρόνου διεξαγωγής του θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση και το πρόγραμμα του γενικού γραμματέα. Πολιτική ισότητα και εκ περιτροπής προεδρία Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Ολγκίν στο ζήτημα της πολιτικής ισότητας, υποστηρίζοντας ότι οι δύο πλευρές είχαν καταλήξει σε συμφωνία επί της αρχής στις 11 Δεκεμβρίου, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες γύρω από την εκ περιτροπής προεδρία. « Το ζήτημα αφορά περισσότερο την εκ περιτροπής προεδρία », ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι αυτή αποτελεί μέρος της πολιτικής ισότητας. Χαρακτήρισε, ωστόσο, «πολύ δύσκολο» να ζητηθεί από τον Ελληνοκύπριο ηγέτη να επιβεβαιώσει ρητά την εκ περιτροπής προεδρία πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων. « Πρέπει να εξειδικεύσετε αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, όχι πριν από τις διαπραγματεύσεις », υπογράμμισε. Υπενθύμισε ότι στο Κραν Μοντανά η εκ περιτροπής προεδρία είχε συνδεθεί με τα στρατεύματα και την ασφάλεια, σημειώνοντας ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά ανησυχεί μήπως η ίδια σύνδεση επανέλθει σε νέες συνομιλίες. Ζητεί συγκεκριμένες εγγυήσεις από τον Ερχιουρμάν Η απεσταλμένη του ΟΗΕ κάλεσε τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν να μετατρέψει τα τέσσερα σημεία που έχει παρουσιάσει για τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων σε συγκεκριμένες προτάσεις. Ο Ερχιουρμάν ζητεί οι διαπραγματεύσεις να διεξάγονται εντός καθορισμένου χρονοδιαγράμματος και να υπάρχουν διασφαλίσεις ώστε, εάν αποτύχουν χωρίς ευθύνη της τουρκοκυπριακής πλευράς, να μην υπάρξει αυτόματη επιστροφή στο υφιστάμενο καθεστώς. Η Ολγκίν ζήτησε να προσδιοριστούν οι ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθήσουν σε μια τέτοια περίπτωση, καθώς και τι θα συμβεί εάν μία από τις δύο πλευρές αποχωρήσει από το τραπέζι. « Δεν ξέρω αν πρέπει να το κάνουν χωριστά ή μαζί. Αλλά πρέπει να προετοιμάσουν αυτά τα ζητήματα », δήλωσε. Αναφέρθηκε επίσης ως πιθανές επιλογές στο απευθείας εμπόριο, στις απευθείας πτήσεις και στις απευθείας επαφές. Όταν οι δημοσιογράφοι επισήμαναν ότι προτεραιότητα της τουρκοκυπριακής πλευράς είναι το απευθείας εμπόριο με την Ευρωπαϊκή Ένωση, απάντησε: « Χρειαζόμαστε την Ευρωπαϊκή Ένωση σε αυτή την εξίσωση ». Διευκρίνισε ότι ο ΟΗΕ έχει ρόλο διευκολυντή και μπορεί να παρουσιάζει επιλογές στους ηγέτες, αλλά η υλοποίηση του απευθείας εμπορίου προϋποθέτει και τη συμμετοχή της ΕΕ. Βαρώσια: Απαιτούνται μεγάλα κονδύλια για διοίκηση από τον ΟΗΕ Η Ολγκίν αναφέρθηκε και στην πρόταση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη για επανεγκατάσταση Ελληνοκυπρίων στα Βαρώσια και προσωρινή υπαγωγή της περιοχής σε διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών. Εκτίμησε ότι η πρόταση επιχειρεί να απαντήσει στα τέσσερα σημεία που έχει θέσει ο Ερχιουρμάν για την επανέναρξη των συνομιλιών. « Πρέπει να υπάρξουν μη αναστρέψιμα βήματα. Η υπαγωγή των Βαρωσίων στη διοίκηση του ΟΗΕ θα μπορούσε να είναι μη αναστρέψιμη. Αλλά δεν ξέρω αν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για το λιμάνι της Αμμοχώστου και το απευθείας εμπόριο », δήλωσε. Η ίδια συμφώνησε ότι μια εμπορική ρύθμιση που βασίζεται σε άδεια θα μπορούσε αργότερα να ανακληθεί. Παράλληλα, επισήμανε τις οικονομικές και επιχειρησιακές δυσκολίες που συνεπάγεται η ανάληψη της διοίκησης των Βαρωσίων από τον ΟΗΕ. « Ο ΟΗΕ δεν διαθέτει τα μέσα ή την υλικοτεχνική ικανότητα γι' αυτό. Δεν πρόκειται για μια μικρή περιοχή. Είναι μια πόλη », ανέφερε. « Ακόμη και η παροχή ασφάλειας στην πόλη θα απαιτούσε σημαντικό προϋπολογισμό », πρόσθεσε. Για την περίπτωση συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών, διευκρίνισε: « Αν συμφωνήσετε, θα προσφύγουμε στο Συμβούλιο Ασφαλείας για να ζητήσουμε χρηματοδότηση ». «Κακή αρχή» το τίποτα δεν συμφωνείται μέχρι να συμφωνηθούν όλα Η Ολγκίν αμφισβήτησε την αρχή σύμφωνα με την οποία « τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί μέχρι να συμφωνηθούν όλα », υποστηρίζοντας ότι επιμέρους συμφωνίες για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης πρέπει να εφαρμόζονται αμέσως. Χαρακτήρισε την αρχή αυτή « κακό πράγμα », αναφέροντας ότι την είχε συναντήσει και κατά την ειρηνευτική διαδικασία στην Κολομβία. « Μόνο μέσα από την εφαρμογή βλέπουν οι άνθρωποι ότι κάτι έχει αλλάξει, ότι το υφιστάμενο καθεστώς έχει ξεπεραστεί και ότι τα πράγματα προχωρούν », δήλωσε. Κατά την εκτίμησή της, η εφαρμογή συμφωνιών που επηρεάζουν την καθημερινότητα θα ενίσχυε την εμπιστοσύνη των δύο κοινοτήτων στη δυνατότητα επίτευξης αποτελεσμάτων. «Η Τουρκία έχει πολύ μεγάλο ρόλο» Αναφερόμενη στις εγγυήτριες δυνάμεις, η Ολγκίν υποστήριξε ότι η Τουρκία, η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να στηρίξουν όποια συμφωνία επιτύχουν οι δύο ηγέτες. « Ό,τι συμφωνήσουν οι ηγέτες, οι εγγυήτριες δυνάμεις πρέπει να βρίσκονται εκεί για να τους στηρίξουν », δήλωσε. Εξήγησε ότι η συνάντηση 5+1 θα μπορούσε να αποτελέσει το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι εγγυήτριες δυνάμεις θα παρείχαν αυτή τη στήριξη. Ειδικά για την Άγκυρα, τόνισε: « Η Τουρκία έχει πολύ μεγάλο ρόλο να διαδραματίσει ». Τέλος, εξήρε το έργο των δικοινοτικών τεχνικών επιτροπών και τη συνεργασία των νέων από τις δύο κοινότητες, χαρακτηρίζοντας τις επιτροπές « γέφυρα μεταξύ της μιας κοινότητας και της άλλης ». Αναφέρθηκε επίσης στην προετοιμασία μηχανισμού άμεσης ανταπόκρισης για πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές, ο οποίος θα επιτρέπει στις δύο πλευρές να συνεργάζονται χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως να πραγματοποιούν « 15 τηλεφωνήματα ».