Αποσύρονται τα Phantom έπειτα από 53 χρόνια-Τι αλλάζει στην Πολεμική Αεροπορία

<p>Η αυλαία αναμένεται να πέσει οριστικά στα τέλη του 2027 για τα ελληνικά F-4E Phantom II AUP, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο 53 ετών υπηρεσίας στην Πολεμική Αεροπορία. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύει «Το Βήμα», η απόσυρσή τους δεν συνδέεται με το πρόσφατο δυστύχημα στην Τανάγρα, αλλά με την παύση της βιομηχανικής υποστήριξης κρίσιμων συστημάτων του αεροσκάφους.</p> <p><strong>Το πρόβλημα με τα πυροτεχνικά συστήματα</strong></p> <p>Το βασικό εμπόδιο δεν αφορά τους κινητήρες ή τα συνήθη μηχανικά ανταλλακτικά, αλλά εξαρτήματα περιορισμένης διάρκειας ζωής, τα οποία σχετίζονται με την απόρριψη της καλύπτρας και τη λειτουργία των εκτινασσόμενων καθισμάτων.</p> <p>Τα συγκεκριμένα υλικά πρέπει να αντικαθίστανται σε προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα και να προέρχονται από πιστοποιημένους κατασκευαστές. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η εφημερίδα, δεν υπάρχουν πλέον εταιρείες στο εξωτερικό που να κατασκευάζουν και να πιστοποιούν τα απαραίτητα εξαρτήματα για τα F-4.</p> <p>Μέχρι στιγμής δεν καταγράφεται πρόβλημα επάρκειας, όμως όταν εξαντληθούν τα διαθέσιμα αποθέματα ή λήξει το επιτρεπόμενο όριο ζωής των υλικών, η συνέχιση των πτήσεων δεν θα είναι δυνατή με βάση τους απαιτούμενους κανόνες ασφαλείας.</p> <p><strong>Η τελευταία ελληνική Μοίρα Phantom</strong></p> <p>Τα Phantom επιχειρούν από την 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα και εξοπλίζουν την 338 Μοίρα «Άρης», η οποία αποτελεί την τελευταία ελληνική Μοίρα του συγκεκριμένου τύπου.</p> <p>Παρά την ηλικία τους, τα αεροσκάφη που εκσυγχρονίστηκαν στη διαμόρφωση AUP εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητες αναχαίτισης και κρούσης. Εντούτοις, το τέλος του 2027 θεωρείται αμετάκλητο όριο για την απόσυρσή τους, εξαιτίας της διακοπής της βιομηχανικής υποστήριξης και όχι λόγω αμφιβολιών για την επιχειρησιακή τους ικανότητα.</p> <p><strong>«Χωρίς βάση» τα σενάρια για τη συντριβή</strong></p> <p>Σε σχέση με το δυστύχημα της 5ης Σεπτεμβρίου 2026 στο Athens Flying Week, κατά το οποίο έχασαν τη ζωή τους δύο έμπειροι χειριστές, έχει ήδη συσταθεί αρμόδια επιτροπή διερεύνησης από το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας.</p> <p>Στρατιωτικές πηγές χαρακτηρίζουν «χωρίς καμία βάση» όσα παρουσιάζονται ως πιθανά αίτια της συντριβής, υπογραμμίζοντας ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη στο αρχικό της στάδιο. Η διαδικασία εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περισσότερο από έναν μήνα και, μέχρι την ολοκλήρωσή της, δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.</p> <p><strong>Παραμένουν τα Mirage 2000-5</strong></p> <p>Διαφορετικά διαμορφώνεται η κατάσταση για τα Mirage 2000-5. Παρότι τον Μάρτιο του 2024 είχε ανακοινωθεί η πρόθεση πώλησής τους, αυτή τη στιγμή δεν υφίσταται ενεργή διαδικασία παραχώρησής τους σε τρίτη χώρα.</p> <p>Σενάρια που κυκλοφόρησαν τα προηγούμενα χρόνια, είτε για πώλησή τους σε άλλους ενδιαφερόμενους είτε για μεταφορά τους στην Ουκρανία με γαλλική διαμεσολάβηση, δεν κατέληξαν σε συμφωνία. Όπως επισημαίνεται, τα Mirage 2000-5 δεν πρόκειται να αποχωρήσουν χωρίς να έχει προηγουμένως διασφαλιστεί η αντικατάστασή τους με πρόσθετα Rafale.</p> <p>Η Ελλάδα ολοκλήρωσε τον Ιανουάριο του 2025 την παραλαβή 24 Rafale, ωστόσο τα Mirage 2000-5 εξακολουθούν να θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για την άμυνα του Αιγαίου και για αποστολές με οπλικά συστήματα όπως οι πύραυλοι MICA και SCALP-EG.</p> <p><strong>Στον σχεδιασμό και τα F-16 Block 30</strong></p> <p>Στον επιχειρησιακό σχεδιασμό παραμένουν και τα 32 F-16 Block 30 της 330 Μοίρας «Κεραυνός». Τα παλαιότερα ελληνικά F-16 αναμένεται να συνεχίσουν τις αποστολές επιφυλακής, αναχαίτισης και εκπαίδευσης, καθώς Mirage 2000-5 και Block 30 σηκώνουν σημαντικό μέρος του καθημερινού επιχειρησιακού φόρτου.</p> <p>Παράλληλα, έχουν εξεταστεί παρεμβάσεις όπως η εγκατάσταση Link 16 και η αξιοποίηση συστημάτων που αφαιρούνται από αεροσκάφη τα οποία μετατρέπονται σε Viper, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποφασιστεί πλήρης αναβάθμιση των Block 30.</p> <p><strong>Αναμένεται η αμερικανική πρόταση για τα Block 50</strong></p> <p>Το επόμενο ορόσημο αφορά την αναβάθμιση 38 F-16 Block 50 σε επίπεδο Viper. Η Αθήνα αναμένει από την Ουάσιγκτον τη Letter of Offer and Acceptance, η οποία θα καθορίσει το τεχνικό πακέτο, το κόστος, το χρονοδιάγραμμα και τη συμμετοχή της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας.</p> <p>Το πρόγραμμα, εκτιμώμενου ύψους περίπου 1,05 δισ. ευρώ, έλαβε το 2026 την έγκριση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, ενώ η ελληνική Letter of Request εστάλη στις αρχές Απριλίου.</p> <p>Την ίδια ώρα, συνεχίζεται στην ΕΑΒ η μετατροπή 83 F-16 Block 52+ και 52+ Advanced, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027. Μέχρι σήμερα έχουν παραδοθεί στην Πολεμική Αεροπορία 56 F-16V.</p> <p>Με την ολοκλήρωση των σχετικών προγραμμάτων, ο κορμός της Πολεμικής Αεροπορίας αναμένεται να προσεγγίσει τα 120 F-16 Viper, τα οποία θα πλαισιώνονται από τα Rafale και, αργότερα, από τα F-35. Μέχρι τότε, η διατήρηση των Mirage 2000-5 και των F-16 Block 30 κρίνεται απαραίτητη, με την απόσυρση των Phantom να αποτελεί τη μοναδική αμετάκλητη αριθμητική μεταβολή στον στόλο μαχητικών της χώρας.</p>