Ελβετία: Δημοψήφισμα για τις εξαγωγές όπλων προκαλεί την αμυντική βιομηχανία

Οι Ελβετοί ψηφοφόροι θα αποφασίσουν στις 29 Νοεμβρίου αν θα μπλοκάρουν ένα νομοσχέδιο που χαλαρώνει τους περιορισμούς στις εξαγωγές όπλων σε ένα δημοψήφισμα που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την παράδοση ουδετερότητας της Ελβετίας και βρίσκει σθεναρή αντίσταση από την πολεμική βιομηχανία. Η Ελβετία έχει υιοθετήσει τις Συμβάσεις της Χάγης του 1907 ως προς την ουδετερότητα, οι οποίες την εμποδίζουν να συμμετάσχει σε ένοπλες συγκρούσεις, εκτός και αν δέχεται ευθεία απειλή, ή να προσφέρει στρατιωτική υποστήριξη σε όποια από τις δύο εμπλεκόμενες πλευρές. Ωστόσο, η στάση που διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό καθ' όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου έχει αρχίσει να αλλάζει, καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 ώθησε την Ελβετία να εμβαθύνει τους αμυντικούς της δεσμούς με ευρωπαίους εταίρους και τη διατλαντική συμμαχία του ΝΑΤΟ. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος —το οποίο προτάθηκε από έναν συνασπισμό αριστερών κομμάτων, συμπεριλαμβανομένων των Σοσιαλδημοκρατών, των Πρασίνων και άλλων— παραμένει αμφίρροπο. Ορισμένα άτομα από τον δεξιό χώρο αποσχίστηκαν επίσης από το Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP) προκειμένου να αντιταχθούν στην τροποποίηση, η οποία δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ προτού διεξαχθεί το δημοψήφισμα. Μπορεί μια ουδέτερη χώρα να στείλει όπλα σε ένα εμπόλεμο κράτος «Στο μέλλον, ελβετικό πολεμικό υλικό θα μπορούσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να μεταβιβαστεί σε εμπόλεμα κράτη», δήλωσε ο Φαμπιάν Μολίνα, βουλευτής του αριστερού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. «Αυτό θα συνιστούσε παραβίαση της ουδετερότητας». Η τροπολογία αποσκοπεί στο να επιτρέψει την αποστολή όπλων σε 36 δυτικές χώρες, ακόμη και αν αυτές εμπλέκονται σε ενεργές ένοπλες συγκρούσεις —αν και όχι για χρήση στις εν λόγω συγκρούσεις. Η Ουκρανία, ωστόσο, δεν περιλαμβάνεται. Επιπλέον, καταργεί την απαίτηση οι χώρες να υπογράφουν δήλωση περί μη επανεξαγωγής κατά την αγορά του εξοπλισμού. Η Βέρνη είχε εμποδίσει διάφορες χώρες να στείλουν στην Ουκρανία πυρομαχικά και τεθωρακισμένα οχήματα μάχης ελβετικής κατασκευής που είχαν αγοράσει προηγουμένως. Ως αποτέλεσμα, η Γερμανία απέκλεισε ελβετικές εταιρείες από συμβάσεις προμηθειών, ενώ η Δανία και η Ολλανδία ανέστειλαν τις παραγγελίες τους. Η τροπολογία, ωστόσο, δεν θα αφορά οπλισμό που αγοράστηκε υπό τους προηγούμενους όρους, ούτε εξοπλισμό που αποκτήθηκε με σκοπό την άμεση μεταβίβασή του σε τρίτο μέρος —γεγονός που σημαίνει ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να εξαιρείται. Ο Ρέτο Νόζε, βουλευτής του Κεντρώου Κόμματος (Die Mitte), δήλωσε ότι ο νόμος χρήζει ριζικής αναθεώρησης, ώστε να ανταποκρίνεται σε ένα πιο επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον. «Αντιμετωπίζουμε ένα επίπεδο απειλής που έχουμε να δούμε από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο», ανέφερε. «Για να μπορείς να αμυνθείς, είναι απαραίτητο να διαθέτεις εγχώρια αμυντική βιομηχανία, παραγωγική ικανότητα και, κυρίως, τεχνογνωσία σε κρίσιμες τεχνολογίες». Σύμφωνα με τον ίδιο, η δήλωση περί μη επανεξαγωγής λειτουργούσε αποτρεπτικά για τις χώρες του ΝΑΤΟ όσον αφορά την αγορά ελβετικών εξοπλισμών, καθώς οι χώρες αυτές επιθυμούν να έχουν τη δυνατότητα να διαθέσουν τα όπλα τους σε άλλους συμμάχους, σε περίπτωση επίθεσης κατά της Συμμαχίας. Μεταξύ των κατασκευαστών που επηρεάζονται περιλαμβάνονται η γερμανική Rheinmetall —η οποία κατασκευάζει συστήματα άμυνας κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ελβετία—, ο γαλλικός αμυντικός όμιλος Thales, η κατασκευάστρια φορητού οπλισμού SIG Sauer, καθώς και περισσότερες από 100 άλλες εταιρείες. Η Ελβετία στους 20 κορυφαίους εξαγωγείς όπλων Η Ελβετία ήταν ο 17ος μεγαλύτερος εξαγωγέας όπλων στον κόσμο κατά την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με στοιχεία από το Ερευνητικό Ινστιτούτο Διεθνούς Ειρήνης της Στοκχόλμης. Ο τομέας απασχολεί 14.000 εργαζόμενους και τον περασμένο χρόνο οι εξαγωγές του είχαν αξία περίπου 1,15 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι κατασκευαστές εκφράζουν ανησυχία για το μέλλον αν δεν εγκριθεί η τροπολογία υποστηρίζοντας ότι η εγχώρια αγορά είναι πολύ μικρή και οι υποστηρικτές τους λένε ότι υπάρχουν άλλες 154.000 θέσεις εργασίας σε εταιρείες κατασκευάζοντας προϊόντα "διπλής χρήσης"--για στρατιωτικούς ή πολιτικούς σκοπούς. "Είναι καθοριστικό, πρόκειται ουσιαστικά για μια στιγμή που θα κρίνει το μέλλον της ελβετικής αμυντικής βιομηχανίας», δήλωσε ο Ματίας Ζόλερ, γενικός γραμματέας της Ελβετικής Ένωσης Αεροναυπηγικής, Ασφάλειας και Άμυνας, η οποία εκπροσωπεί τον κλάδο. Ο ίδιος ανέφερε ότι είναι ζωτικής σημασίας για την Ελβετία να διαθέτει τη δική της αμυντική βιομηχανία, ωστόσο, εάν οι εξαγωγές περιοριστούν υπερβολικά, οι κατασκευαστές ενδέχεται απλώς να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό. Επιπλέον, αν η Ελβετία δεν είναι πλέον σε θέση να πωλεί όπλα στο εξωτερικό, κινδυνεύει να βρεθεί στο τέλος της σειράς όσον αφορά την προμήθεια νέων οπλικών συστημάτων —ή ακόμα και εξαρτημάτων— από άλλες χώρες, πρόσθεσε. Ο βουλευτής των Πρασίνων Γκέρχαρντ Άντρεϊ δήλωσε ότι η παραχώρηση του ελέγχου σχετικά με τον τελικό προορισμό των ελβετικών όπλων «δεν αποτελεί ουδέτερη επιλογή», ​​επισημαίνοντας παράλληλα ότι, παρά τους περιορισμούς, οι εξαγωγές κατά το περασμένο έτος κυμάνθηκαν μόλις λίγο κάτω από επίπεδα ρεκόρ. Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ