Κίτιον-Παμπούλα: Νέα ευρύματα από διαδοχικές φάσεις ζωής του 8ου αιώνα π.Χ.
The French Archaeological Mission conducted excavations at the Kition-Pamboula site in September 2026. Work focused on Sector 11 as a continuation of the 2025 digging period. The Department of Antiquities announced on Monday that these efforts clarified successive phases of habitation. Findings relate to the 8th century BC.
Τις διαδοχικές φάσεις κατοίκησης αποσαφήνισε η ανασκαφή στη θέση Κίτιον-Παμπούλα που διεξήχθη από τη Γαλλική Αρχαιολογική Αποστολή τον Σεπτέμβριο του 2026. Η ανασκαφή επικεντρώθηκε στον Τομέα 11 (Sondage 11), σε συνέχεια της ανασκαφικής περιόδου του 2025. Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το Τμήμα Αρχαιοτήτων τη Δευτέρα, η φετινή ανασκαφική περίοδος επέτρεψε την αποσαφήνιση της χρονολογικής ακολουθίας των διαδοχικών φάσεων κατοίκησης στον τομέα αυτό. Ενώ προηγουμένως είχαν αναγνωριστεί έξι διαδοχικές φάσεις, μπορούν πλέον να προσδιοριστούν επιμέρους υποφάσεις εντός αυτών. Η πρωιμότερη φάση (Φάση Ι) χρονολογείται στην Κυπροαρχαϊκή περίοδο (8ος–7ος αι. π.Χ.). Ακολουθεί μια φάση κατάληψης ή ελαφράς επανακατοίκησης για βιοτεχνικούς σκοπούς (Φάση ΙΙ), η οποία χρονολογείται στο τέλος της Κυπροαρχαϊκής ΙΙ – αρχές της Κυπροκλασικής περιόδου (τέλος 6ου – αρχές 5ου αι. π.Χ.). «Η τελευταία αυτή φάση χαρακτηρίζεται από την επαναχρησιμοποίηση προγενέστερων κατασκευών, ορισμένες από τις οποίες είχαν καταρρεύσει εν μέρει, κυρίως από την ευκαιριακή επαναχρησιμοποίηση υλικού από τμήματα τοίχων που παρέμεναν εν μέρει όρθια», προστίθεται. Οι τρεις επόμενες φάσεις (ΙΙΙ–V) αντιστοιχούν στις εκτεταμένες αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στον συγκεκριμένο τομέα της αρχαίας πόλης κατά την Κλασική περίοδο (5ος–4ος αι. π.Χ.). Κατά την περίοδο αυτή, ο χώρος χρησιμοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, ως λατομείο για την εξόρυξη λαξευμένων λίθινων δόμων (οι οποίοι εξασφαλίζονταν μέσω της διάλυσης τοίχων εγκαταλελειμμένων κτηρίων), καθώς και ως χώρος απόρριψης διαφόρων ειδών απορριμμάτων (μεταξύ των οποίων και ένα σύνολο φοινικικών οστράκων, περίπου 100 τεμάχια, τα οποία αντιστοιχούν σε περίπου 70 διαφορετικά κείμενα). «Αυτή η έντονη δραστηριότητα κατά την Κλασική περίοδο (η οποία περιλάμβανε τόσο οικοδομικές εργασίες όσο και κατεδαφίσεις) έκοψε σε μεγάλο βαθμό και, σε ορισμένα σημεία, εξαφάνισε ολοκληρωτικά τα κατάλοιπα της προγενέστερης κατοίκησης», σημειώνεται. Η πρωιμότερη φάση (Φάση Ι), η οποία χρονολογείται στην Κυπροαρχαϊκή περίοδο (με την πιθανότητα ύπαρξης μιας παλαιότερης φάσης που ανάγεται στην Κυπρογεωμετρική ΙΙΙ περίοδο), είχε αποκαλυφθεί το 2025 στο βόρειο όριο του τομέα. Πλέον, έχει αποκαλυφθεί σε ολόκληρη ή σχεδόν σε ολόκληρη την επιφάνεια του τομέα. Στο κεντρικό τμήμα του σκάμματος, κατά τις ανασκαφές του 2024 και του 2025, ανασκάφηκε αυτό που ερμηνεύθηκε ως την τελική φάση κατοίκησης του συγκεκριμένου τομέα (Φάση ΙΙ), πριν από τις εκτεταμένες εκσκαφές και επιχώσεις της Κλασικής περιόδου (Φάσεις ΙΙΙ–V). «Η φάση αυτή χαρακτηρίζεται από την ευκαιριακή επαναχρησιμοποίηση προγενέστερων κατασκευών που εξακολουθούσαν να διατηρούνται όρθιες, με σκοπό την εξυπηρέτηση μιας βιοτεχνικής δραστηριότητας, την οποία δεν είμαστε ακόμη σε θέση να προσδιορίσουμε», αναφέρει το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Μέχρι σήμερα, έχουν ανασκαφεί και αναγνωριστεί τουλάχιστον τέσσερα διαδοχικά στρώματα, τα οποία περιλαμβάνουν τουλάχιστον τρία επίπεδα δαπέδων, που ανανεώνονταν τακτικά με την επίστρωση στρωμάτων αποτελούμενων από αποθέσεις στάχτης, ασβέστη και καταλοίπων εστιών. Η απόθεση στα θεμέλια που ανασκάφηκε πέρυσι, το οποίο περιλάμβανε ένα μαγειρικό αγγείο με τρία πόδια (τρίποδο) και έναν μικρό αμφορίσκο (juglet), συνδέεται με το πρωιμότερο δάπεδο. Στα βόρεια και ανατολικά τμήματα του σκάμματος, διευρύνθηκαν τα στρώματα που χρονολογούνται στην Κυπροαρχαϊκή Ι περίοδο (8ος–7ος αι. π.Χ.) και τα οποία είχαν διατηρηθεί κάτω από τις εκτεταμένες διαταράξεις της Κλασικής περιόδου. Αποκαλύφθηκαν νέοι τοίχοι που χρονολογούνται στην περίοδο αυτή (Φάση Ι). Ένας από αυτούς τους τοίχους (Τοίχος 988) έχει προσανατολισμό ανατολής–δύσης. Παρουσιάζει δύο διαδοχικές φάσεις χρήσης. Τα μεγάλα αγγεία αποθήκευσης, τα οποία είχαν βρεθεί in situ κατά την προηγούμενη ανασκαφική περιόδο, συνδέονται με την πρωιμότερη φάση χρήσης του. «Ένας από τους κύριους στόχους των επικείμενων ανασκαφών στον Τομέα 11 θα είναι η αποσαφήνιση της χρονολογικής ακολουθίας των κατασκευών που ανακαλύφθηκαν στο ανατολικό τμήμα του σκάμματος, καθώς και η συνέχιση της αποκάλυψης των καταλοίπων που χρονολογούνται στην πρώτη φάση κατοίκησης (Φάση Ι, Κυπροαρχαϊκή Ι περίοδος), προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα τη φύση και τη λειτουργία της», καταλήγει η ανακοίνωση. Πηγή: ΚΥΠΕ