Κύπρος: Στο επίκεντρο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο με Κέντρο Πυρόσβεσης
Πρόοδο στην υλοποίηση των δράσεων του Συμφώνου για τη Μεσόγειο, μεταξύ των οποίων και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πυρόσβεσης με έδρα την Κύπρο, καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία παρουσίασε την Τρίτη, μαζί με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS), το επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης. Το σχέδιο περιλαμβάνει εννέα νέες βασικές πρωτοβουλίες, ανεβάζοντας σε 30 το σύνολο των δράσεων, έναν χρόνο μετά την έναρξη του Συμφώνου. Στον πρώτο πυλώνα, που αφορά τους ανθρώπους, την εκπαίδευση και την καινοτομία, προωθείται η δημιουργία του Μεσογειακού Πανεπιστημίου, καθώς και κέντρων καινοτομίας και έρευνας για την ενίσχυση της επιστημονικής συνεργασίας, των δεξιοτήτων και της ανταγωνιστικότητας. Παράλληλα, προχωρά το MED Skills Tracker για τη σύνδεση των νέων με την αγορά εργασίας, ενώ δρομολογείται η νέα Πρωτοβουλία για τις Δεξιότητες και την Απασχόληση των Νέων στη Μεσόγειο, που είχε ανακοινώσει η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στις δύο νέες δράσεις του πυλώνα περιλαμβάνονται η δημιουργία Κέντρου Μεσογειακής Επιστημονικής Διπλωματίας και πρωτοβουλία για την ανάδειξη των οφελών του αθλητισμού στη σωματική και ψυχική υγεία. Στον δεύτερο πυλώνα, για την οικονομική ανάπτυξη και την περιφερειακή διασύνδεση, έχει τεθεί σε εφαρμογή από τις 9 Ιουνίου η πρωτοβουλία T-MED για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις καθαρές τεχνολογίες. Η επενδυτική της πλατφόρμα αποσκοπεί στη δημιουργία χαρτοφυλακίου έργων ανανεώσιμης ενέργειας, ηλεκτρικών δικτύων και καθαρών τεχνολογιών, με προσδοκώμενη κινητοποίηση επενδύσεων 25 δισ. ευρώ. Προχωρούν επίσης η πρωτοβουλία StartUp4Med για την κοινωνική επιχειρηματικότητα και τη δημιουργία αξιοπρεπών θέσεων εργασίας, καθώς και η πρωτοβουλία SWEI, σε συνεργασία με τον ΟΗΕ, με στόχο τη δημιουργία 500.000 θέσεων εργασίας για γυναίκες σε τομείς υψηλής αναπτυξιακής δυναμικής. Περίπου 900 επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και τον Κόλπο έχουν ήδη δεσμευτεί να εφαρμόσουν τις Αρχές Ενδυνάμωσης των Γυναικών. Οι έξι νέες δράσεις του δεύτερου πυλώνα αφορούν, μεταξύ άλλων, τον εκσυγχρονισμό των εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων, τις βιώσιμες μεταφορές, την πράσινη μετάβαση και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, καθώς και την πρωτοβουλία Blue Mediterranean Mission για την ανάπτυξη της γαλάζιας οικονομίας και την ανθεκτικότητα των υδάτινων πόρων. Στον τρίτο πυλώνα, που αφορά την ασφάλεια, την ετοιμότητα και τη διαχείριση της μετανάστευσης, ξεχωρίζει ο Ευρωπαϊκός Κόμβος Πυρόσβεσης, με έδρα την Κύπρο, ο οποίος επεκτείνει για πρώτη φορά την υποστήριξη σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης καταστροφών στις χώρες της νότιας Μεσογείου. Για την αντιπυρική περίοδο του 2026 προτοποθετήθηκαν έξι αεροσκάφη στην αεροπορική βάση της Πάφου, ενώ τον Μάιο πραγματοποιήθηκε περιφερειακό εργαστήριο για τις δασικές πυρκαγιές. Στις 11 Νοεμβρίου αναμένεται να παρουσιαστούν οι δράσεις MED-OP για την επιχειρησιακή συνεργασία κατά του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, και Secure Borders για την ενίσχυση της διαχείρισης των συνόρων και της διακυβέρνησης του τομέα ασφάλειας. Στις 18 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες το πρώτο Φόρουμ ΕΕ-Μεσογείου για την Ειρήνη και την Ασφάλεια, με στόχο τον συντονισμό και την ανταλλαγή απόψεων για κοινές περιφερειακές προκλήσεις. Παράλληλα, προωθούνται δράσεις για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και των δικτύων διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων. Στο πλαίσιο των Συμπράξεων Προσέλκυσης Ταλέντων υλοποιήθηκαν δράσεις στην Αίγυπτο, το Μαρόκο και την Τυνησία, με στόχο την καλύτερη αντιστοίχιση των νόμιμων διαδρομών εργασιακής μετανάστευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, ιδίως στους τομείς των μεταφορών, του τουρισμού, της φιλοξενίας και των κατασκευών. Η νέα δράση του τρίτου πυλώνα αφορά την ενίσχυση της προστασίας ευάλωτων μεταναστών, αιτούντων άσυλο και προσφύγων σε ολόκληρη τη διαδρομή τους στη νότια Μεσόγειο. Το Σχέδιο Δράσης θα επικαιροποιείται τακτικά, με την επόμενη αναθεώρηση να αναμένεται την άνοιξη του 2027. Παράλληλα, τέθηκε σε λειτουργία διαδραστική ιστοσελίδα, μέσω της οποίας οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εντοπίζουν συγκεκριμένα έργα και πρωτοβουλίες ανά χώρα και τομέα και να παρακολουθούν την πρόοδό τους. Το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2025 και εγκαινιάστηκε επίσημα από την ΕΕ και τους εταίρους της νότιας Μεσογείου στις 28 Νοεμβρίου 2025. Βασίζεται στις αρχές της συνδιαμόρφωσης, της κοινής ιδιοκτησίας και της κοινής ευθύνης, με τη συμμετοχή της ΕΕ, των κρατών μελών της και των χωρών της νότιας Μεσογείου. Πηγή: ΚΥΠΕ