Έκθεση Ελεγκτικής: Επιδόματα σε αιτητές EEE με καταθέσεις έως €680.000

Σοβαρές αδυναμίες στη διαχείριση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ), με επιδόματα που καταβάλλονταν για χρόνια χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η εξέταση των αιτήσεων, δικαιούχους με τραπεζικές καταθέσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και περιπτώσεις ακίνητης ιδιοκτησίας μεγάλης αξίας, αποκαλύπτει νέα ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Η έκθεση, με αριθμό ΕΕ-ΕΥ 33/2026, καταγράφει σημαντικά κενά στους μηχανισμούς ελέγχου της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας (ΥΔΕΠ), θέτοντας ερωτήματα για την αποτελεσματική διαχείριση των δημόσιων πόρων. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, από 252 περιπτώσεις προέγκρισης που εξετάστηκαν σε επίπεδο αρχείων, στις 242 το ΕΕΕ καταβαλλόταν για παρατεταμένο χρονικό διάστημα χωρίς τελική απόφαση. Σε 150 περιπτώσεις, το καθεστώς προέγκρισης διατηρήθηκε για περισσότερο από δύο χρόνια, παρά το γεγονός ότι η συνήθης προθεσμία για προσκόμιση δικαιολογητικών ήταν τρεις μήνες. Έπαιρνε €102.528 – Διαπιστώθηκαν αναληθή στοιχεία Μία από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις αφορά αιτητή που έλαβε συνολικά €102.528 από τον Ιανουάριο του 2017 έως τον Μάρτιο του 2024. Ο συγκεκριμένος είχε υποβάλει αίτηση ως άτομο σε διάσταση και πατέρας τριών παιδιών. Παρά την υποχρέωσή του να προσκομίσει πρόσθετα στοιχεία εντός τριών μηνών, η αίτηση παρέμεινε σε καθεστώς προέγκρισης χωρίς επαρκή παρακολούθηση. Κατά τον επανέλεγχο του Μαρτίου 2024, η ΥΔΕΠ διαπίστωσε αναληθή στοιχεία σχετικά με τα εισοδήματα και την οικογενειακή του κατάσταση. Η αίτηση τερματίστηκε και κινήθηκε διαδικασία ανάκτησης ολόκληρου του ποσού των €102.528. Σε άλλη περίπτωση, αιτήτρια έλαβε €80.607 σε διάστημα 83 μηνών. Η αίτησή της τερματίστηκε τον Μάρτιο του 2024, μεταξύ άλλων επειδή κρίθηκε εκουσίως άνεργη. Καταθέσεις έως €680.000 και καταβολή ΕΕΕ Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα που αφορούν αιτητές με τραπεζικές καταθέσεις πέραν των ορίων που προβλέπει η νομοθεσία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραδόθηκαν στην Ελεγκτική Υπηρεσία τον Οκτώβριο του 2022, καταγράφηκαν συνολικά 737 περιπτώσεις στις οποίες παραχωρήθηκε ΕΕΕ με εφαρμογή εξαιρέσεων από το βασικό όριο καταθέσεων των €5.000. Από αυτές, 19 περιπτώσεις αφορούσαν καταθέσεις άνω των €100.000, 131 καταθέσεις μεταξύ €20.000 και €100.000 και 587 καταθέσεις μεταξύ €5.000 και €20.000. Η Ελεγκτική Υπηρεσία επέλεξε για έλεγχο 11 από τις 19 περιπτώσεις με καταθέσεις πέραν των €100.000. Οι συγκεκριμένοι αιτητές, κυρίως άτομα με αναπηρία, διέθεταν καταθέσεις από €160.000 μέχρι €680.000 και είχαν λάβει επιδόματα από €16.000 μέχρι €120.000 ο καθένας. Η έκθεση επισημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν εντοπίστηκαν επαρκή δικαιολογητικά που να τεκμηριώνουν την προέλευση και τον σκοπό των καταθέσεων ή την υπαγωγή τους στις νόμιμες εξαιρέσεις. Σημειώνεται ότι η νομοθεσία επιτρέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για αποζημιώσεις λόγω ατυχήματος. Συνεπώς, η ύπαρξη υψηλών καταθέσεων δεν συνεπάγεται αυτομάτως παράνομη λήψη επιδόματος. Σε μία περίπτωση, αιτητής έλαβε €90.839 από τον Ιούνιο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2025, χωρίς κατά τον έλεγχο να εντοπιστούν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι καταθέσεις του προέρχονταν από αποζημίωση λόγω ατυχήματος. Ακίνητη περιουσία μέχρι €811.400 Σοβαρά ερωτήματα εγείρονται και από την εξέταση αιτήσεων που εγκρίθηκαν παρά την ύπαρξη ακίνητης ιδιοκτησίας αξίας μεγαλύτερης από το προβλεπόμενο όριο. Η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε 89 περιπτώσεις στις οποίες παραχωρήθηκε ΕΕΕ, κατά την περίοδο Ιουλίου 2014 – Οκτωβρίου 2022, με εφαρμογή νομοθετικών εξαιρέσεων για την ακίνητη ιδιοκτησία. Από αυτές επιλέχθηκαν για έλεγχο οι εννέα περιπτώσεις με τη μεγαλύτερη αξία ακινήτων. Η αξία της περιουσίας κυμαινόταν από €132.450 μέχρι €811.400, ενώ τα επιδόματα που καταβλήθηκαν ανά περίπτωση ανέρχονταν από €24.433 έως €159.660. Σε χαρακτηριστική περίπτωση, αιτητής διέθετε ακίνητη περιουσία η αξία της οποίας αυξήθηκε από €150.767 σε €210.400, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Κτηματολογίου για το 2013 και το 2018 αντίστοιχα. Παρότι η αύξηση της αξίας καταχωρίστηκε στο πληροφοριακό σύστημα τον Μάιο του 2022, δεν προέκυψε περαιτέρω χειρισμός, με αποτέλεσμα ο αιτητής να συνεχίσει να λαμβάνει ΕΕΕ. Η αίτησή του τερματίστηκε τον Ιανουάριο του 2025 λόγω του ύψους των εισοδημάτων του, αφού είχε λάβει συνολικά €24.433. Η Ελεγκτική Υπηρεσία διευκρινίζει, ωστόσο, ότι σε περιπτώσεις πτωχευσάντων η εγγεγραμμένη ακίνητη περιουσία δεν είναι κατ' ανάγκη αξιοποιήσιμη. Μάλιστα, σε τέσσερις περιπτώσεις που εξετάστηκαν, το Τμήμα Αφερεγγυότητας διαπίστωσε ότι τα ακίνητα δεν είχαν τύχει εκμετάλλευσης. Πληρώθηκαν €6.160 για δάνειο που είχε λήξει Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε περίπτωση καταβολής επιδόματος για τόκους στεγαστικού δανείου. Σύμφωνα με την έκθεση, η ΥΔΕΠ συνέχισε να καταβάλλει χρήματα απευθείας σε πιστωτικό ίδρυμα για διάστημα 34 μηνών μετά τη λήξη του δανείου. Το συνολικό ποσό ανήλθε σε €6.160, ενώ διαπιστώθηκε και αδυναμία της Υπηρεσίας να διεκδικήσει την επιστροφή του από το πιστωτικό ίδρυμα. Δεν εντοπίζονταν ούτε οι λογαριασμοί καταβολής των επιδομάτων Η έκθεση αναδεικνύει παράλληλα σοβαρές τεχνικές και διοικητικές αδυναμίες στη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων της ΥΔΕΠ με τα τραπεζικά ιδρύματα. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, το σύστημα δεν μπορούσε να εντοπίσει ούτε τον τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο καταβαλλόταν το ίδιο το επίδομα, παρότι ο αριθμός IBAN είχε δηλωθεί. Εντοπίστηκαν επίσης περιπτώσεις ελλιπούς ή λανθασμένης ταυτοποίησης αιτητών, γεγονός που περιόριζε τη δυνατότητα αποτελεσματικής διασταύρωσης των οικονομικών τους στοιχείων. Προβλήματα καταγράφηκαν και στην αρχειοθέτηση εγγράφων, καθώς δικαιολογητικά είτε απουσίαζαν από ηλεκτρονικούς φακέλους είτε είχαν καταχωριστεί σε φακέλους άλλων αιτητών. Αναπηρία χωρίς ολοκληρωμένη αξιολόγηση επί δέκα χρόνια Ακόμη μία περίπτωση αφορά αιτητή που λάμβανε ΕΕΕ ως άτομο με αναπηρία από την 1η Αυγούστου 2015, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της αναπηρίας του από το αρμόδιο Τμήμα. Η παραπομπή για αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε μόλις τον Μάιο του 2024, ενώ η διαδικασία εξακολουθούσε να εκκρεμεί κατά τον επανέλεγχο του Ιανουαρίου 2026. Το εύρημα αναδεικνύει τις σημαντικές καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση ουσιωδών διαδικασιών που συνδέονται με την επιλεξιμότητα των δικαιούχων. Προειδοποίηση Γενικού Ελεγκτή για τους δημόσιους πόρους Στον πρόλογο της έκθεσης, ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου επισημαίνει ότι οι αδυναμίες στις διαδικασίες ελέγχου, παρακολούθησης και αξιολόγησης δημιουργούν αυξημένο κίνδυνο καταβολής δημόσιων πόρων σε πρόσωπα που δεν πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση των διαδικασιών επανελέγχου, τη συστηματική αξιοποίηση πληροφοριών από άλλες κρατικές υπηρεσίες και την αυτοματοποιημένη ενημέρωση του πληροφοριακού συστήματος όταν διαφοροποιούνται ουσιώδη στοιχεία, όπως η αξία ακίνητης ιδιοκτησίας. Η ουσία των ευρημάτων δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες προβληματικές αιτήσεις. Η έκθεση αναδεικνύει ευρύτερες αδυναμίες στη λειτουργία ενός συστήματος κοινωνικής προστασίας, το οποίο καλείται να διασφαλίζει τόσο την ορθή διάθεση των κρατικών κονδυλίων όσο και την έγκαιρη στήριξη των πραγματικών δικαιούχων. Σημειώνεται ότι ο έλεγχος βασίστηκε σε στοχευμένο και όχι αντιπροσωπευτικό δείγμα. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι όλες οι περιπτώσεις που εξετάστηκαν αφορούσαν παράνομες καταβολές. Επίσης, η έκθεση ενσωματώνει επικαιροποιημένα στοιχεία μέχρι τον Ιανουάριο του 2026 και τις τελικές απόψεις του ελεγχόμενου φορέα που υποβλήθηκαν τον Ιούνιο του 2026.