Αυξάνονται οι ανάδοχες οικογένειες: 150 σπίτια ανοίγουν τις πόρτες τους

Αυξητική πορεία καταγράφει τα τελευταία χρόνια ο θεσμός της αναδοχής στην Κύπρο, με τις ανάδοχες οικογένειες να ανέρχονται σήμερα στις 150, από 117 το 2023. Την ίδια ώρα, 259 παιδιά βρίσκονται υπό τη γονική μέριμνα, την επιμέλεια ή τη φροντίδα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξασφαλίσαμε από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Πρόκειται για παιδιά που, εξαιτίας σοβαρών οικογενειακών δυσκολιών ή άλλων συνθηκών που επηρεάζουν την ασφάλειά τους, χρειάζονται εναλλακτική φροντίδα. Η αναδοχή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιλογές παιδικής προστασίας, καθώς τους δίνει τη δυνατότητα να μεγαλώσουν μέσα σε ένα οικογενειακό περιβάλλον, αντί να στερηθούν την καθημερινή οικογενειακή ζωή. Τα στοιχεία καταγράφουν σταδιακή αύξηση τα τελευταία χρόνια τόσο στον αριθμό των ανάδοχων οικογενειών όσο και στον αριθμό των παιδιών που βρίσκονται υπό τη φροντίδα των Υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, το 2023 υπήρχαν 117 ανάδοχες οικογένειες και 211 παιδιά υπό φροντίδα, το 2024 οι ανάδοχες οικογένειες ανήλθαν στις 130 και τα παιδιά στα 237, ενώ το 2025 καταγράφηκαν 140 ανάδοχες οικογένειες και 250 παιδιά. Το 2026, ο αριθμός των ανάδοχων οικογενειών ανέρχεται στις 150 και των παιδιών στα 259. Σε σύγκριση με το 2023, οι ανάδοχες οικογένειες αυξήθηκαν κατά 33, ενώ ο αριθμός των παιδιών υπό τη φροντίδα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας αυξήθηκε κατά 48. Ο θεσμός της αναδοχής στην Κύπρο Η αναδοχή παιδιών αποτελεί θεσμό κοινωνικής προστασίας για παιδιά και εφήβους ηλικίας από 0 έως 18 ετών. Στην Κύπρο εφαρμόστηκε αρχικά το 1956, με την ψήφιση του περί Παίδων Νόμου, Κεφ. 352. Σήμερα, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας αναλαμβάνουν, βάσει της σχετικής νομοθεσίας, την προσωρινή φροντίδα, τη γονική μέριμνα ή την κηδεμονία παιδιών, ανάλογα με τις περιστάσεις κάθε περίπτωσης. Τα παιδιά αυτά τοποθετούνται είτε σε ανάδοχες οικογένειες είτε σε ιδρύματα παιδικής και εφηβικής προστασίας. Ως αναδοχή ορίζεται η παροχή εναλλακτικής οικογενειακής φροντίδας σε παιδιά και εφήβους που απομακρύνονται από τη φυσική τους οικογένεια για λόγους προστασίας και τίθενται υπό τη νομική φροντίδα της Διευθύντριας Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Η διάρκεια της αναδοχής εξαρτάται από τις ανάγκες του παιδιού και τις συνθήκες της κάθε περίπτωσης. Μπορεί να διαρκέσει από μερικές ημέρες ή μήνες μέχρι και χρόνια. Στις ανάδοχες οικογένειες καταβάλλονται μηνιαία και έκτακτα ποσά για την κάλυψη των βασικών αλλά και ιδιαίτερων αναγκών των παιδιών. Οι διαφορετικές μορφές αναδοχής Ο θεσμός περιλαμβάνει διάφορα είδη αναδοχής, καθώς κάθε παιδί έχει διαφορετικές ανάγκες και απαιτείται η κατάλληλη μορφή φροντίδας. Η συγγενική αναδοχή αφορά την ανάληψη της φροντίδας ενός παιδιού από άτομα του ευρύτερου συγγενικού του περιβάλλοντος, όπως παππούδες, γιαγιάδες, θείους ή άλλα οικεία πρόσωπα. Η βραχυπρόθεσμη αναδοχή μπορεί να διαρκέσει από μία νύχτα μέχρι και μερικούς μήνες. Προσφέρει στο παιδί ένα σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, δίνοντας παράλληλα στους φυσικούς γονείς τον απαραίτητο χρόνο για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες τους. Μπορεί επίσης να αφορά παιδιά που προορίζονται για υιοθεσία. Η μακροπρόθεσμη αναδοχή αφορά παιδιά για τα οποία δεν προβλέπεται επιστροφή στη φυσική τους οικογένεια. Στόχος είναι να μεγαλώσουν σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον, διατηρώντας, όπου αυτό είναι εφικτό και προς το συμφέρον τους, τη σχέση και την επαφή με τη φυσική τους οικογένεια. Υπάρχει επίσης η αναδοχή για ομάδα παιδιών, κατά την οποία μια ανάδοχη οικογένεια αναλαμβάνει τη φροντίδα τεσσάρων έως έξι παιδιών, υπό την εποπτεία των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Η συγκεκριμένη μορφή εξυπηρετεί, μεταξύ άλλων, αδέλφια που χρειάζεται να παραμείνουν μαζί, καθώς και παιδιά με ιδιαίτερες ανάγκες, όπως αναπηρίες ή σοβαρές δυσκολίες προσαρμογής. Οι φιλοξενούσες ανάδοχες οικογένειες προσφέρουν προσωρινή φιλοξενία σε παιδιά που διαμένουν κυρίως σε ιδρύματα, δίνοντάς τους την ευκαιρία να περνούν τις γιορτές, τα καλοκαίρια ή τα Σαββατοκύριακα σε ένα οικογενειακό περιβάλλον. Τέλος, η ημερήσια αναδοχή αφορά τη φροντίδα του παιδιού από μια ανάδοχη οικογένεια για καθορισμένες ώρες, κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας, με στόχο την ενίσχυση της λειτουργικότητας της φυσικής οικογένειας και την πρόληψη μιας πιο μόνιμης απομάκρυνσης του παιδιού. Γιατί ένα παιδί χρειάζεται ανάδοχη οικογένεια Η απομάκρυνση ενός παιδιού από τη φυσική του οικογένεια δεν αποτελεί μια εύκολη απόφαση. Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας αναλαμβάνουν την ευθύνη παροχής φροντίδας και προστασίας όταν διαπιστώνονται σοβαρές αδυναμίες των γονέων στην άσκηση του γονικού τους ρόλου ή όταν προκύπτει έκτακτη κρίση στην οικογένεια, η οποία επηρεάζει την ασφάλεια και την ευημερία του παιδιού. Προηγείται η προσπάθεια στήριξης των γονέων και εξάντλησης όλων των διαθέσιμων μέσων, ώστε το παιδί να παραμείνει στη φυσική του οικογένεια, εφόσον αυτό είναι ασφαλές και προς το συμφέρον του. Μέσα από τον θεσμό της αναδοχής, το παιδί έχει τη δυνατότητα να βιώσει την οικογενειακή ζωή, να αναπτύξει δεσμούς εμπιστοσύνης και να μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον αγάπης και αποδοχής. Την ίδια στιγμή, οι ανάδοχοι γονείς προσφέρουν στη φυσική οικογένεια τον απαραίτητο χρόνο για να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της. Οι Λειτουργοί Κοινωνικών Υπηρεσιών συνεργάζονται με τους φυσικούς γονείς, παρέχοντας στήριξη και καθοδήγηση, με στόχο τη δημιουργία ενός ασφαλούς οικογενειακού περιβάλλοντος και, όπου αυτό είναι προς το συμφέρον του παιδιού, την επανασύνδεσή του με την οικογένειά του.