Γκουτέρες: «Δεν μπορείς να οικοδομήσεις ειρήνη σε έναν πλανήτη που φλέγεται»

«Το μέλλον του πλανήτη μας δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τους όρους εκείνων που κερδοσκοπούν από την καταστροφή του και δεν μπορείς να οικοδομήσεις ειρήνη σε έναν πλανήτη που φλέγεται», δήλωσε από την Σύνοδο της Αττάλειας ο ΓΓ των ΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καλώντας τους ηγέτες να εγκαταλείψουν τα ορυκτά καύσιμα και να δώσουν βοήθεια προς τις ευάλωτες χώρες. Όπως μεταδίδει σε εκτεταμένο ρεπορτάζ το ισπανικό πρακτορείο Efe, o Γκουτέρες άσκησε κριτική στο «λόμπι των ορυκτών καυσίμων» κατά την τελευταία του συνέντευξη Τύπου στην COP31. Ο Γκουτέρες, ο οποίος αποχωρεί από τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στο τέλος του έτους, έκανε έναν απολογισμό της σχεδόν δεκαετούς θητείας του στην ηγεσία του οργανισμού και υπεραμύνθηκε της δέσμευσής του να λέει την αλήθεια για την υπερθέρμανση του πλανήτη, ακόμη και όταν αυτή ήταν δυσάρεστη. «Δεν υπάρχει αξιόπιστη πορεία προς ένα ασφαλές κλίμα χωρίς την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων», δήλωσε , τάχθηκε υπέρ της επέκτασης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτή η ανάπτυξη πρέπει να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής, της κατανάλωσης και των εκπομπών από τα ορυκτά καύσιμα. Ο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η υπέρβαση του ορίου της υπερθέρμανσης κατά 1,5 βαθμό Κελσίου είναι πλέον αναπόφευκτη, ζητώντας ωστόσο να περιοριστεί το μέγεθος και η διάρκεια αυτής της υπέρβασης, ώστε να καταστεί δυνατή η επιστροφή κάτω από το εν λόγω όριο. Στο πλαίσιο του αποχαιρετισμού του, συναντήθηκε με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίοι τον ευχαρίστησαν για τη δέσμευσή του στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Ένας «φαύλος κύκλος» O επικεφαλής του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, Σάιμον Στιλ, προέτρεψε τις χώρες να μην αναγκάζονται να «επιλέξουν μεταξύ της αποπληρωμής των χρεών τους και της ενίσχυσης της ανθεκτικότητάς τους». Στην ομιλία του περιέγραψε έναν «φαύλο κύκλο»: η απειλή καταστροφών καθιστά τα δάνεια ακριβότερα, όταν η καταστροφή συμβεί, τα έσοδα μειώνονται και το κόστος ανοικοδόμησης αυξάνεται, αφήνοντας τις χώρες με λιγότερους πόρους για την πρόληψη περαιτέρω ζημιών. Ο Στιλ ζήτησε προσιτή χρηματοδότηση, απλούστερες διαδικασίες και επιχορηγήσεις για τις πιο ευάλωτες οικονομίες. «Η κλιματική χρηματοδότηση πρέπει να προσαρμόζεται στις χώρες, και όχι το αντίστροφο», δήλωσε. Το έγγραφο της Προεδρίας Τα αιτήματα αυτά συνέπεσαν με τη δημοσιοποίηση των πρώτων «σκέψεων» της προεδρίας σχετικά με το πιθανό τελικό κείμενο, γνωστό στα αγγλικά ως «cover decision» (απόφαση-πλαίσιο). Το τελικό αυτό έγγραφο συγκεντρώνει τους βασικούς πολιτικούς προσανατολισμούς της συνόδου και συνδέει ζητήματα που διαπραγματεύονται ξεχωριστά, προσδίδοντάς τους συνοχή. Αυτό που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή δεν αποτελεί προσχέδιο συμφωνίας ούτε αντικατοπτρίζει συναίνεση. Περιορίζεται στην οργάνωση όλων των προτάσεων που κατέθεσαν οι αντιπροσωπείες, λειτουργώντας ως ένα είδος «επιστολής των Τριών Σοφών». Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της υπέρβασης του ορίου του 1,5 βαθμού Κελσίου, η εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων και η αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια τελική κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035. Υπάρχουν επίσης εκκλήσεις να αποφευχθεί η απομόνωση συγκεκριμένων ενεργειακών πηγών, καθώς και οι οδικοί χάρτες της Βραζιλίας για την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων και την καταπολέμηση της αποψίλωσης των δασών. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, περιλαμβάνονται στόχοι για την επίτευξη ποσού 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως έως το 2035, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας ύψους 1,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές, καθώς και ο καθορισμός του τρόπου τριπλασιασμού των πόρων για την προσαρμογή, προκειμένου να υπάρξει προετοιμασία για την κλιματική αλλαγή. Η έγκριση του τελικού εγγράφου απαιτεί συναίνεση, γεγονός που σημαίνει ότι πολλά στοιχεία ενδέχεται να παραλειφθούν, ενώ δεν καθίσταται νομικά δεσμευτικό το σύνολο του περιεχομένου του. Οι αντιπροσωπείες θα υποβάλουν γραπτές προτάσεις κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ενόψει ενός πρώτου προσχεδίου που αναμένεται, κατ' αρχήν, στις αρχές της επόμενης εβδομάδας. Πηγή: ΚΥΠΕ