Αδιέξοδο στην COP31: Ολονύχτιο θρίλερ στην Αττάλεια για τα ορυκτά καύσιμα
Οι κλιματικές συνομιλίες της COP31 παρατάθηκαν το Σάββατο, με τις χώρες να προσπαθούν απεγνωσμένα να καταλήξουν σε συμφωνία, αφού μια πρόταση απέκλεισε κάθε αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, αποκαλύπτοντας βαθιές διαιρέσεις ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Οι διαπραγματευτές εργάστηκαν όλη τη νύχτα στην Τουρκία για να προσπαθήσουν να ξεμπλοκάρουν το αδιέξοδο σε θέματα ενέργειας, χρηματοδότησης και επιστήμης, καθώς η σύνοδος ξεπέρασε την προγραμματισμένη ώρα λήξης της Παρασκευής χωρίς να διαφαίνεται συμφωνία. Η Αυστραλία, η οποία προεδρεύει των επίσημων συνομιλιών, προσπάθησε να καταρτίσει ένα αναθεωρημένο σχέδιο συμφωνίας, καθώς πολλοί εκπρόσωποι επρόκειτο να μεταβούν στις πτήσεις επιστροφής τους μετά από δύο εβδομάδες εξαντλητικών διαπραγματεύσεων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποίησε ότι η υφιστάμενη εκδοχή «κινδυνεύει να μετατρέψει αυτή τη διάσκεψη για το κλίμα σε μια σύνοδο κορυφής για τα ορυκτά καύσιμα». Οι προσδοκίες για μια σημαντική πρόοδο στην Αττάλεια είναι χαμηλές, καθώς οι χώρες αντιμετωπίζουν το σοκ των τιμών του πετρελαίου και τις γεωπολιτικές εντάσεις που απορρέουν από τον πόλεμο στο Ιράν. Η σύνοδος κορυφής ακολουθεί μια σειρά καταστροφών που συνδέονται με το κλίμα, από την Ευρώπη έως το Νεπάλ και την Ινδονησία, και διεξάγεται ενώ ένα φαινόμενο «σούπερ Ελ Νίνιο» ενισχύει τον κίνδυνο περαιτέρω ακραίων καιρικών φαινομένων. Ένα προσχέδιο συμφωνίας που παρουσιάστηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ζητούσε ταχύτερη κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, ένα σημείο τριβής στις κλιματικές συνομιλίες του ΟΗΕ, όπου παραγωγές όπως η Σαουδική Αραβία έχουν αντισταθεί σθεναρά σε τέτοιες εκκλήσεις. Ένα δεύτερο, αποδυναμωμένο προσχέδιο που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη αφαίρεσε κάθε αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, αναγκάζοντας τους διαπραγματευτές να επιστρέψουν εσπευσμένα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Μια δωδεκάδα ευρωπαϊκών και αναπτυσσόμενων χωρών, από τη Γαλλία έως τον Παναμά και τις Νήσους Σολομώντα, δημοσίευσαν την Παρασκευή επιστολή στην οποία επιμένουν ότι η συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει «μια σαφή μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα». Ο Παναμάς, ο οποίος επίσης υπέγραψε την επιστολή, απείλησε να αποχωρήσει από τις διαπραγματεύσεις. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος της χώρας, Χουάν Κάρλος Ναβάρο, είναι ένθερμος επικριτής των κλιματικών διαπραγματεύσεων, κατηγορώντας μια «μαφία του πετρελαίου» ότι εμποδίζει την πρόοδο. Εν τω μεταξύ, το καρτέλ πετρελαίου του ΟΠΕΚ ανέφερε στις X ότι ο επικεφαλής του, Χαϊθάμ Αλ Γκάις, συναντήθηκε με τον Ρώσο προεδρικό απεσταλμένο για το κλίμα, Ρουσλάν Εντελγκέριεφ, στη COP31 για να συζητήσουν «τη σημασία των περιεκτικών και ισορροπημένων προσεγγίσεων σε όλα τα πολυμερή περιβαλλοντικά φόρουμ». Το τελευταίο σχέδιο «απόφασης-πλαισίου» πρότεινε έναν στόχο για την ηλεκτροδότηση της παγκόσμιας οικονομίας, μια προσπάθεια αντικατάστασης τεχνολογιών που καίνε άμεσα ορυκτά καύσιμα, όπως τα αυτοκίνητα ντίζελ και η θέρμανση με φυσικό αέριο, με ηλεκτρικές εναλλακτικές λύσεις. Ο στόχος υποστηρίζεται από τις χώρες που φιλοξενούν τη COP31, την Τουρκία και την Αυστραλία, οι οποίες προβάλλουν την «ηλεκτροδότηση» ως αναπόσπαστο στοιχείο για την αντιμετώπιση των ανησυχιών σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια και την αργή παγκόσμια πρόοδο στη μείωση των εκπομπών που παγιδεύουν τη θερμότητα. «Η ηλεκτροδότηση είναι το κλειδί για τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε ο Αυστραλός Υπουργός Κλίματος Κρις Μπόουεν, ο οποίος προεδρεύει των διαπραγματεύσεων της COP31. Η πρόταση καλεί τις χώρες να αυξήσουν το παγκόσμιο μερίδιο της τελικής ενεργειακής ζήτησης που καλύπτεται από την ηλεκτρική ενέργεια στο 35% έως το 2035. Ωστόσο, δεν διευκρινίζει ότι η πρόσθετη ηλεκτρική ενέργεια πρέπει να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές και όχι από άνθρακα ή φυσικό αέριο, γεγονός που ώθησε ορισμένες χώρες να απαιτήσουν έναν ρητά «καθαρό» στόχο. Ορισμένες χώρες απέρριψαν επίσης μια πρόταση για την ενίσχυση της δέσμευσης άνθρακα, χαρακτηρίζοντάς την ως μια δαπανηρή, μη δοκιμασμένη τεχνολογία που θα μπορούσε να επιτρέψει στους ρυπαίνοντες να συνεχίσουν να καίνε ορυκτά καύσιμα. Οι χώρες είναι έντονα διχασμένες σχετικά με μια σειρά άλλων ζητημάτων. Οι προσπάθειες της Σαουδικής Αραβίας, της Ινδίας και της Κένυας να καθυστερήσουν τη δημοσίευση της επόμενης σειράς εκθέσεων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) του ΟΗΕ αποτέλεσαν μια σημαντική πηγή τριβών. Οι χώρες διαφώνησαν επίσης ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης της επικείμενης υπέρβασης του στόχου της αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 °C που τέθηκε στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα. Το τελευταίο σχέδιο εξέφραζε «βαθιά ανησυχία» για τη μη επίτευξη του στόχου, αλλά απέσυρε την προηγούμενη έκκληση να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας κάτω από 1,5 °C το συντομότερο δυνατόν εντός αυτού του αιώνα. Οι διαπραγματεύσεις έχουν επίσης εμπλακεί λόγω των μακροχρόνιων καταγγελιών ότι οι πλούσιες χώρες αποφεύγουν τις υποχρεώσεις τους να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή. Η κατάργηση του στόχου των 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή εξόργισε τις αναπτυσσόμενες χώρες. «Δεν ήρθαμε εδώ για να ικετεύσουμε», δήλωσε η Υπουργός Περιβάλλοντος της Γκάνας, Ζανέτορ Αγκιέμαν-Ρόουλινγκς. Πηγή: ΚΥΠΕ