Υπ. Γεωργίας: Αναθεωρημένη πρόταση για νερό άρδευσης στο Υπουργικό

Αναθεωρημένη πρόταση για την κατανομή των υδάτινων πόρων για σκοπούς άρδευσης καταθέτει την Τετάρτη ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστος Σενέκης, στο Υπουργικό Συμβούλιο. Όπως ανέφερε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας, η αναθεωρημένη πρόταση έχει προκύψει τόσο βάσει της εικόνας που παρουσιάζει αυτή τη στιγμή το υδρολογικό έτος, όσο και βάσει των έργων που έχουν υλοποιηθεί ή αναμένεται να υλοποιηθούν το προσεχές διάστημα, για την καλύτερη διαχείριση του υδατικού. Εξάλλου, στο πλαίσιο της πρώτης συνεδρίασης της Επιτροπής με τη συμμετοχή του Υπουργού από την ανάληψη των καθηκόντων του, κατά την οποία παρουσίασε προτεραιότητες και σχεδιασμούς του Υπουργείου που άπτονται των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής, ο κ. Σενέκης υπογράμμισε ότι η επάρκεια νερού συνιστά «το α και το ω» για την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και για την προσέλκυση νέων επαγγελματιών σε αυτόν, αφού αναγνώρισε ως ανησυχητικό το γεγονός ότι ο μέσος όρος ηλικίας των επαγγελματιών αγροτών είναι 63 έτη. Απαντώντας σε ερωτήσεις Βουλευτών κατά τη συνεδρίαση, ο κ. Σενέκης σημείωσε ότι μέχρι το 2031 προγραμματίζεται η ολοκλήρωση της κατασκευής ακόμα τριών μονάδων αφαλάτωσης. Ανέφερε, επίσης, και πάλι προς απάντηση Βουλευτών, ότι πρόκειται να διοχετευθούν ποσότητες νερού και από τον νότιο αγωγό, που θα αφορούν πατατοκαλλιέργειες και δενδροκαλλιέργειες. Σημειώθηκε, όμως, ότι η ποσότητα αυτή θα είναι σημαντική, αλλά όχι πλεονασματική. Εξάλλου, απαντώντας και σε ερώτηση δημοσιογράφου μετά τη συνεδρίαση της Επιτροπής κατά πόσο μπορεί να αναμένεται και νέα αναθεώρηση της κατανομής των υδάτινων πόρων μέσα στο τρέχον έτος, ο Υπουργός σημείωσε ότι, εφόσον αυτές οι αποφάσεις συνδέονται με την καταγραφή της υδρολογικής εικόνας και τις ανάγκες, «είναι μία δυναμική διαδικασία η οποία παρακολουθείται συνεχώς και αν χρειάζεται άλλη παρέμβαση αυτή ασφαλώς και θα γίνει», όπως είπε. Στα 120.000 κ.μ. ημερησίως η παραγωγή νερού από τις νέες μονάδες αφαλάτωσης --------------------------- Στα 120.000 κ.μ. ημερησίως θα ανέρχεται η παραγωγή νερού από τις νέες μόνιμες μονάδες αφαλάτωσης που πρόκειται να κατασκευαστούν σε Δεκέλεια, Αγία Θέκλα και Πόλη Χρυσοχούς, ανέφερε ο Υπουργός, σημειώνοντας ότι τα έργα αυτά περιλαμβάνονται στο Εθνικό Επενδυτικό Πλάνο, με πέραν των 90 έργων για νέες υποδομές, εκτιμώμενης αξίας περίπου €1,2 δισεκατομμυρίων, με στόχο την αύξηση της παραγωγής νερού και μείωση των απωλειών. Όπως εξήγησε, αν και η αύξηση της παροχής νερού για άρδευση είναι μία απαραίτητη ανάσα, δεν μπορεί η μακροπρόθεσμη πολιτική στο υδατικό να συνεχίσει να εξαρτάται από τις βροχοπτώσεις κάθε χρονιάς. Όσον αφορά τις νέες μόνιμες μονάδες αφαλάτωσης, είπε ότι στη Δεκέλεια και στην Αγία Θέκλα το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των έργων τοποθετείται το 2030, ενώ στην Πόλη Χρυσοχούς το 2031. Η μονάδα στη Δεκέλεια θα είνει δυναμικότητας 80.000 κ.μ. ημερησίως, στην Αγία Θέκλα 30.000 κ.μ., και στην Πόλη Χρυσοχούς, 10.000 κ.μ. «Μαζί με τη νέα μόνιμη μονάδα της Ανατολικής Λεμεσού, δυναμικότητας 60.000 κ.μ. ημερησίως, οι τέσσερις νέες μονάδες θα προσθέσουν συνολική προβλεπόμενη δυναμικότητα 180.000 κ.μ. νερού ημερησίως», σημείωσε ο Υπουργός. Απαντώντας, ακολούθως, σε ερώτηση σχετικά με τους σχεδιασμούς για τη μονάδα στον Μαζωτό, είπε ότι το Υπουργείο είναι σε επικοινωνία με ομάδα που έχει εκφράσει αντιρρήσεις, προκειμένου να απαντήσει στις ανησυχίες της. Ο Υπουργός επισήμανε ότι, στο πλαίσιο σχεδιασμού της υδατικής πολιτικής, έμφαση δίνεται και στην αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών νερού και στη μείωση των απωλειών. «Σήμερα αξιοποιείται περίπου το 90% του ανακτημένου νερού, καλύπτοντας περίπου το 37% των αρδευτικών αναγκών», είπε, υπογραμμίζοντας τη σημασία του ανακτημένου νερού για τη γεωργία, ενώ πρόσθεσε ότι «στην κατεύθυνση αυτή προχωρεί και το έργο ανακτημένου νερού Λάρνακας, ύψους €25,7 εκατομμυρίων». Ερωτηθείς σχετικά με τις πρόνοιες για την κάλυψη αναγκών σε γήπεδα γκολφ, ο κ. Σενέκης ανέφερε ότι κλήθηκαν οι επιχειρηματίες να εξασφαλίσουν δικές τους πηγές για νερό, αλλά δεν προχώρησαν επαρκώς οι σχεδιασμοί αυτοί. Σημείωσε ότι έργο που προωθείτο στην Αργάκα δεν θα προχωρήσει τελικά, λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε νερό. Επίκειται συμφωνία με τράπεζες για χρηματοδοτικό εργαλείο, λέει ο Υπουργός ------------------------ Αναδεικνύοντας ως προτεραιότητα για το επόμενο διάστημα, πέρα από την υδατική ασφάλεια, την βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα, αλλά και την ανθεκτικότητα της κτηνοτροφίας, ο κ. Σενέκης αναφέρθηκε και στα μέτρα στήριξης των αγροτών. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τα χρηματοδοτικά εργαλεία που παρέχονται μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), ενώ σημείωσε ότι επίκειται και η συμφωνία για παροχή δανεισμού από εμπορικές τράπεζες, για κάλυψη των κενών. Όσον αφορά τα σχέδια στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, είπε ότι για το Σχέδιο Νέων Γεωργών υποβλήθηκαν 267 αιτήσεις, συνολικού ύψους €9,7 εκατομμυρίων, ενώ στο Επενδυτικό Μέτρο υποβλήθηκαν 1.141 αιτήσεις, που αφορούν επενδύσεις συνολικού ύψους περίπου €200 εκατομμυρίων. Η έγκριση των αιτήσεων αναμένεται στις αρχές του 2027, είπε. Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που προωθείται, σύμφωνα με τον Υπουργό «θα διευκολύνει την πρόσβαση των δικαιούχων των επενδυτικών μέτρων της ΚΑΠ στην αναγκαία ρευστότητα μέχρι την καταβολή της δημόσιας ενίσχυσης». Ανακοίνωσε ότι έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή δύο τράπεζες και απομένει η υπογραφή της σχετικής συμφωνίας μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ώστε το εργαλείο να τεθεί σε εφαρμογή. Αναφερθείς σε άλλα μέτρα στήριξης που εφαρμόστηκαν, είπε για το ειδικό μέτρο ύψους €10,2 εκατομμυρίων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ανομβρίας, για το κονδύλι €3,5 εκατομμυρίων από το γεωργικό αποθεματικό της ΕΕ, αλλά και για ευρωπαϊκούς πόρους μέσω της Κοινής Οργάνωσης Αγορών, ύψους €4,6 εκατομμυρίων, για τη στήριξη συγκεκριμένων κλάδων. Ανέφερε, εξάλλου, ότι από το 2023 έχουν καταβληθεί μέσω Ταμείου Προστασίας και Ασφάλισης της Γεωργικής Παραγωγής περίπου €55 εκατομμύρια σε αποζημιώσεις, Πρόσθεσε ότι προωθείται σχέδιο ύψους €5,2 εκατομμυρίων για την επαναφορά εγκαταλελειμμένων γεωργικών εκτάσεων στην παραγωγή, ενώ σημείωσε ότι αυξήθηκε στο 80% η επιδότηση για επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δόθηκε κονδύλι €1 εκατομμυρίου για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης, καθώς και πρόσθετο κονδύλι μέσω της Κοινής Οργάνωσης Αγορών ύψους €1,5 εκατομμυρίου, για την αντιμετώπισης της αύξησης του κόστους παραγωγής. «Για τον σκοπό αυτό δρομολογείται η εφαρμογή ειδικών σχεδίων για την επιδότηση του χρωματισμένου γεωργικού πετρελαίου και της αγοράς λιπασμάτων», πρόσθεσε ο Υπουργός. Οι Βουλευτές έθεσαν στα ερωτήματά τους έντονο προβληματισμό για την αποζημίωση αμπελουργών, των οποίων η παραγωγή πλήγηκε από τον περονόσπορο, επισημαίνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν αξιολογήθηκε στην πραγματική της διάσταση η ζημιά που έχουν υποστεί. Ο Υπουργός παρουσιάστηκε θετικός στο να γίνει επαναξιολόγηση και να καλυφθούν οι παραγωγοί. Τεχνική Επιτροπή για αξιοποίηση των εισηγήσεις της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής στην κτηνοτροφία -------------------------- Σημειώνοντας ότι η κτηνοτροφία περνά σε νέα φάση, με έμφαση στη χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, στην κατεύθυνση της επαναδραστηριοποίησης και ανασύστασης των επηρεαζόμενων μονάδων, ο Υπουργός ανέφερε ότι «θα συσταθεί Τεχνική Επιτροπή από το Τμήμα Γεωργίας και τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, η οποία, αξιοποιώντας τα ευρήματα και τις εισηγήσεις της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής, θα εξετάσει μέτρα για την αποσυμφόρηση των κτηνοτροφικών περιοχών και την περαιτέρω ενίσχυση της βιοασφάλειάς τους, σε συνδυασμό με την εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου για τη λειτουργία τους». Στην παρούσα φάση, είπε, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες αξιολογούν ξεχωριστά τα δεδομένα για την ανασύσταση κάθε μονάδας και τα αποτελέσματα της παγκύπριας επιδημιολογικής επιτήρησης, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη από τις 18 Ιουνίου και αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα Οκτωβρίου. Απαντώντας σε ερωτήσεις κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής, ο κ. Σενέκης ανέφερε ότι από τις δειγματοληψίες που διενεργούνται στο παρόν στάδιο, δεν φαίνεται να υπάρχει ενεργός ιός, επισήμανε όμως ότι αυτό δε σημαίνει ότι είναι απόλυτα απαλλαγμένη η Κύπρος, εκφράζοντας ανησυχία για το πως θα διαμορφωθεί η εικόνα το φθινόπωρο. Αναφορικά με τις αποζημιώσεις, είπε ότι μέχρι σήμερα έχει καταβληθεί συνολικό ποσό περίπου €17,5 εκατομμυρίων, που αφορά την απώλεια ζωικού κεφαλαίου, καθώς και την καταστροφή γάλακτος και ζωοτροφών, και ότι εκκρεμεί η καταβολή του ποσού σε τέσσερις μόνο περιπτώσεις. Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο κάλυψης των κτηνοτρόφων για απώλεια εισοδήματος, ο Διευθυντής Γεωργίας, Αντρέας Γρηγορίου, απάντησε ότι ετοιμάστηκε σχέδιο που παρουσιάστηκε στο Υπουργείο Οικονομικών και επίκειται νέα συνάντηση στις 17/9 για να οριστικοποιηθεί. Ο Υπουργός, πάντως, υπογράμμισε την έμφαση που δίνεται στην ενίσχυση της αιγοπροβατοτροφίας, λόγω και των αναγκών σε αιγοπρόβειο γάλα για την παραγωγή χαλουμιού. Είπε ότι έχουν δεσμευτεί €29,5 εκατομμύρια από το Μεγάλο Επενδυτικό Μέτρο αποκλειστικά για τον σκοπό αυτό, ότι έχουν παραχωρηθεί 27 κρατικά τεμάχια για τη δημιουργία νέων μονάδων, αλλά και ότι εφαρμόζεται αναβαθμισμένη αναπαραγωγική διαχείριση, με χρηματοδότηση €1,5 εκατομμυρίων ετησίως για το 2026 και το 2027, Απαντώντας, εξάλλου, σε παρατηρήσεις Βουλευτών και αγροτικών οργανώσεων για το θέμα της χρήσης γαλακτόσκονης από γαλακτοβιομηχανίες, ο Υπουργός σημείωσε ότι αποφασίστηκε να δοθεί προθεσμία μέχρι και το τέλος του έτους στο ΤΕΠΑΚ για να παρουσιάσει τα αποτελέσματα μελέτης για τον εντοπισμό της στην παραγωγή. Οι εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων, οι οποίοι είχαν ήδη την ευκαιρία να συναντηθούν με τον Υπουργό μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, επισήμαναν, μεταξύ άλλων, ότι πέρα από το όραμα και τους σχεδιασμούς, πρέπει να δοθεί έμφαση στην υλοποίηση όσων αναφέρθηκαν, επισημαίνοντας ότι γι’ αυτό θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι αγρότες θα είναι σε θέση να ανταπεξέλθουν σε αυξημένα κόστη και δυσκολίες. Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, ο κ. Σενέκης σημείωσε ότι το αποτέλεσμα του σχεδιασμού πράγματι θα κριθεί στην πράξη, ενώ υπογράμμισε επανειλημμένα και ενώπιον της Επιτροπής και μετά τη συνεδρίαση ότι το Υπουργείο προσβλέπει σε ανοικτό διάλογο με τον αγροτικό κόσμο, αλλά και σε σταθερή, ουσιαστική και ειλικρινή συνεργασία με τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, αναγνώρισε ως θετική εξέλιξη την πρόταση του Υπουργείου για αναθεώρηση της κατανομής του νερού άρδευσης. Υπογράμμισε, όμως, ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολη η κατάσταση τόσο μόνιμων, όσο και εποχιακών καλλιεργειών, ιδιαίτερα στην ελεύθερη περιοχή Αμμοχώστου. Αναφερθείς, επίσης, στις εισηγήσεις της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής για την κτηνοτροφία, επισήμανε ότι θα πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά, προσθέτοντας ότι θα χρειάζεται κάθε χρόνο αυξημένος προϋπολογισμός για την υλοποίησή τους. Στο πλαίσιο αυτό, εξάλλου, αναφέρθηκε και στην ανάγκη για διαχρονική στήριξη των αγροτών. Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Γιώργος Καραϊσκάκης, ανέφερε σε δηλώσεις του το αίτημα να επανεξεταστούν οι ζημιές από τον περονόσπορο στη Λεμεσό και στη Λάρνακα, ώστε να αποζημιωθούν δίκαια όλοι οι αμπελουργοί που μπορούν να αποδείξουν πραγματική απώλεια παραγωγής. Αναφορικά με το υδατικό, επισήμανε την ανάγκη παραχώρησης επιπρόσθετης ποσότητας 3 εκατομμυρίων κ.μ. νερού από τον νότιο αγωγό για τις πατατοκαλλιέργειες και μόνιμες φυτείες στα Κοκκινοχώρια. «Με το κόστος παραγωγής να αυξάνεται συνεχώς, οι άνθρωποι της υπαίθρου χρειάζονται συγκεκριμένες αποφάσεις, σαφή χρονοδιαγράμματα και ουσιαστική στήριξη», είπε. Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, σε παρέμβασή του κατά τη συνεδρίαση, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στο υδατικό, και πιο συγκεκριμένα στην κατανομή των πόρων, αλλά και στην ανάπτυξη μονάδων αφαλάτωσης, τόσο των κινητών, όσο και από ιδιώτες. Ανέδειξε, επίσης, την ανάγκη μέτρων για την κάλυψη αναγκών σε αιγοπρόβειο γάλα. Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης, στις δηλώσεις του αναφέρθηκε σε προβλήματα όπως το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος και του χρωματισμένου πετρελαίου αλλά και η έλλειψη νερού, αλλά και των αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό που εκκρεμούν. «Έχουμε προειδοποιήσει ότι θα είμαστε πολύ έντονοι αν δεν υλοποιήσουν αυτά που έχουν υποσχεθεί μέχρι την Παρασκευή», είπε. Αναφέρθηκε, ακόμα, και στην ανάγκη για αυξημένη στήριξη στους επαγγελματίες αλιείς και επιφυλάχθηκε να επανέλθουν σε ζητήματα για τα οποία αναμένουν ανταπόκριση από την κυβέρνηση. Ο Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Δημήτρης Μπάρος, κατά τη συνεδρίαση συνεχάρη τον Υπουργό για την ανάληψη των καθηκόντων του και εξέφρασε την πρόθεση για συνεργασία της Επιτροπής μαζί του.