Ρώσοι, FSB και Μυστικές Υπηρεσίες – Συλλήψεις στις ΗΠΑ με κυπριακή σύνδεση

Το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε τη σύλληψη του 55χρονου Lee Reiber, διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας Oxygen Forensics Inc., και του 52χρονου Ρώσου υπηκόου Oleg Sergeyevich Davydov, με την κατηγορία της συνωμοσίας για διάπραξη απάτης μέσω ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Σύμφωνα με την ποινική καταγγελία, οι κατηγορούμενοι φέρονται να απέκρυψαν από αμερικανικές κυβερνητικές υπηρεσίες ότι η εταιρεία ελεγχόταν και ανήκε σε Ρώσους υπηκόους, καθώς και ότι το λογισμικό της αναπτυσσόταν στη Ρωσία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κυπριακή σύνδεση που περιγράφεται στα δικαστικά έγγραφα. Η εταιρεία holding στην Κύπρο Σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση που συνοδεύει την ποινική καταγγελία, η Oxygen Forensics παρουσιαζόταν στην αμερικανική κυβέρνηση ως ανεξάρτητη εταιρεία με έδρα τις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι ο Davydov και ακόμη τέσσερις Ρώσοι υπήκοοι ήταν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες και ελεγκτές της εταιρείας μέσω εταιρείας holding με έδρα την Κύπρο. Οι ίδιοι πέντε φέρονται επίσης να κατείχαν ρωσική εταιρεία, η οποία μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2022 ονομαζόταν Oxygen Software LLC και σήμερα λειτουργεί ως MKO Systems LLC. Ο Davydov είχε συνιδρύσει τη ρωσική εταιρεία το 2000 και, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, ήταν επικεφαλής τεχνολογίας και υπεύθυνος για την ανάπτυξη του λογισμικού της. Λογισμικό και σε ρωσικές υπηρεσίες Σύμφωνα πάντα με την ένορκη κατάθεση, οι προγραμματιστές που ανέπτυσσαν το λογισμικό εργάζονταν στη Ρωσία. Η ρωσική εταιρεία φέρεται παράλληλα να πωλούσε το ίδιο λογισμικό στη ρωσική αγορά με διαφορετικές εμπορικές ονομασίες. Μεταξύ των πελατών που αναφέρονται στα δικαστικά έγγραφα περιλαμβάνονται η ρωσική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας (FSB), η Ανακριτική Επιτροπή της Ρωσίας και το ρωσικό Υπουργείο Εσωτερικών. Η Oxygen Forensics δραστηριοποιείται στον χώρο της ψηφιακής εγκληματολογίας. Το συγκεκριμένο είδος λογισμικού χρησιμοποιείται για την ανάκτηση, διατήρηση και ανάλυση ηλεκτρονικών δεδομένων από ψηφιακές συσκευές. Συμβόλαια με αμερικανικές υπηρεσίες Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των κυβερνητικών υπηρεσιών που φέρονται να είχαν προμηθευτεί το λογισμικό. Σύμφωνα με την καταγγελία, από τον Μάρτιο του 2022 οι εμπλεκόμενοι επιδίωκαν και εξασφάλιζαν συμβάσεις μέσω της Oxygen Forensics από αμερικανικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Στα δικαστικά έγγραφα κατονομάζονται, μεταξύ άλλων, η U.S. Secret Service, το National Computer Forensics Institute, η Homeland Security Investigations και το Γραφείο Γενικού Επιθεωρητή του Department of Homeland Security. Τον Σεπτέμβριο του 2024, το National Computer Forensics Institute ανέθεσε στην εταιρεία πενταετές συμβόλαιο για το λογισμικό της. Τι φέρεται να άλλαξε μετά την εισβολή στην Ουκρανία Οι αμερικανικές αρχές τοποθετούν ένα κρίσιμο σημείο της υπόθεσης στις αρχές του 2022, όταν οι ΗΠΑ επέκτειναν τις κυρώσεις τους κατά της Ρωσίας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την καταγγελία, τότε συμφωνήθηκε να αποκρυφθούν τόσο η πραγματική ιδιοκτησιακή δομή της Oxygen Forensics όσο και η ανάπτυξη του λογισμικού στη Ρωσία. Ο Reiber ανέλαβε CEO, πρόεδρος και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου τον Μάρτιο του 2022, ενώ οι Ρώσοι ιδιοκτήτες αφαιρέθηκαν από τις δημόσιες εταιρικές καταχωρίσεις. Οι εισαγγελικές αρχές υποστηρίζουν ότι, παρά τις αλλαγές αυτές, οι Ρώσοι ιδιοκτήτες εξακολουθούσαν να λαμβάνουν σημαντικές επιχειρηματικές αποφάσεις, να καθορίζουν την αμοιβή του Reiber, να παρεμβαίνουν στις πληρωμές και να διαθέτουν δικαίωμα υπογραφής στους τραπεζικούς λογαριασμούς της εταιρείας. Η δήλωση που «θα μπορούσε να καταστρέψει τα πάντα» Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επικοινωνία του Νοεμβρίου του 2023 που επικαλούνται οι αμερικανικές αρχές. Όταν δημοσιογράφος ρώτησε τον Reiber για την ιδιοκτησία της Oxygen Forensics και τις σχέσεις της με τη ρωσική εταιρεία, εκείνος φέρεται να έγραψε προς τον Davydov και δύο ακόμη Ρώσους ιδιοκτήτες ότι η δημοσιοποίηση της σύνδεσης «θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρη αυτή την ευκαιρία», αναφερόμενος σε εκκρεμές συμβόλαιο με το National Computer Forensics Institute. Φέρεται επίσης να έγραψε ότι «η σημερινή ύπαρξη αυτής της εταιρείας κρέμεται από μια κλωστή». Σύλληψη στο Χίθροου – Κατασχέθηκαν 57 domains Ο Reiber συνελήφθη στο Αϊντάχο και αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση, ενώ αναμένεται να παρουσιαστεί ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στο Λος Άντζελες. Ο Davydov συνελήφθη στο αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου ενώ επρόκειτο να επιβιβαστεί σε πτήση προς την Κωνσταντινούπολη. Οι ΗΠΑ αναμένεται να ζητήσουν την έκδοσή του. Παράλληλα, αμερικανικό δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα για την κατάσχεση εταιρικών τραπεζικών λογαριασμών, περίπου 57 διαδικτυακών domains και άλλων ψηφιακών υποδομών που φέρονται να συνδέονται με τις υπό διερεύνηση πράξεις. Το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει ισχυρισμός πως το λογισμικό περιείχε κακόβουλο κώδικα ή χρησιμοποιήθηκε για μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε συστήματα ή δεδομένα πελατών. Οι δύο κατηγορούμενοι θεωρούνται αθώοι μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου. Εάν καταδικαστούν για την κατηγορία που αντιμετωπίζουν, η μέγιστη προβλεπόμενη ποινή φτάνει τα 20 χρόνια ομοσπονδιακής φυλάκισης.