Κρίσιμη καμπή για GSI: Το μοντέλο όδευσης του Blue Raman και η Navtex

Σε κρίσιμη φάση εισέρχεται ο Great Sea Interconnector (GSI), καθώς Αθήνα και Παρίσι προετοιμάζονται για την επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, την ώρα που η στάση της Τουρκίας εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο γεωπολιτικό παράγοντα για την εξέλιξη του έργου. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής», στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο μιας μικρής μετατόπισης της διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου προς βορρά. Τελικές αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί και η πιθανή αλλαγή εξετάζεται ως τρόπος περιορισμού των τεχνικών και γεωπολιτικών εμποδίων που θα μπορούσε να θέσει η Άγκυρα. Η συζήτηση γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία το έργο έχει πλέον περάσει υπό τον πλειοψηφικό έλεγχο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam, με τον ΑΔΜΗΕ να διατηρεί μειοψηφικό ποσοστό. Η είσοδος της Meridiam πραγματοποιήθηκε στις αρχές Αυγούστου και προσέδωσε ισχυρότερη γαλλική διάσταση στο έργο. Το προηγούμενο του Blue Raman Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ως μοντέλο για την πιθανή μετατόπιση εξετάζεται η περίπτωση του υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικών ινών Blue Raman. Η διαδρομή του συγκεκριμένου καλωδίου δεδομένων μετακινήθηκε βορειότερα στην Ανατολική Μεσόγειο, ώστε να εξασφαλιστεί και τουρκική αδειοδότηση. Το Blue Raman συνδέει το Ισραήλ με τη Σικελία, με διακλαδώσεις προς την Κύπρο και την Κρήτη. Η Άγκυρα όχι μόνο έδωσε άδεια για το συγκεκριμένο έργο, αλλά, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, προχώρησε και σε συζητήσεις με την Google για τη δημιουργία πρόσθετου κάθετου καλωδίου δεδομένων που θα εξυπηρετεί την Τουρκία. Στην περίπτωση του GSI, πάντως, η ενδεχόμενη βορειότερη χάραξη φέρεται να εξετάζεται μέχρι του σημείου που δεν θα εισέρχεται στο θαλάσσιο πάρκο Φετιγιέ–Κας που έχει ανακηρύξει η Τουρκία. Αθήνα: Δεν υπάρχει απόφαση για ανασχεδιασμό Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται, ωστόσο, να επιμένει στον υφιστάμενο σχεδιασμό. Ερωτηθείς για τις πληροφορίες περί αλλαγής της διαδρομής, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι δεν γνωρίζει για οποιονδήποτε ανασχεδιασμό και ότι η ενημέρωση που έχει είναι πως το έργο θα προχωρήσει στη βάση του αρχικού σχεδιασμού. Το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά την επανέναρξη των ερευνών βυθού, οι οποίες είχαν βρεθεί στο επίκεντρο ελληνοτουρκικής έντασης το 2024 στην περιοχή Κάσου–Καρπάθου. Γεραπετρίτης: Η Ελλάδα θα εκδώσει NAVTEX Την αποφασιστικότητα της Αθήνας να προχωρήσει το έργο επανέλαβε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Σε συνέντευξή του στον ομογενειακό σταθμό Cosmos FM, υπενθύμισε ότι ο GSI αποτελεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι η ΕΕ συμμετέχει στη χρηματοδότησή του. Ο Έλληνας ΥΠΕΞ τόνισε ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τέτοιου είδους ηλεκτρικές διασυνδέσεις δεν μπορούν να παρεμποδίζονται από τρίτες χώρες. Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, θα προχωρήσει σε συνεργασία με τη Γαλλία, θα αδειοδοτήσει τις εργασίες που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της και θα εκδώσει τις απαραίτητες NAVTEX για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί την εξέλιξη του έργου, στέλνοντας μήνυμα προς την Άγκυρα ότι δεν μπορεί να παρεμποδίζεται ένα ευρωπαϊκό έργο από μια χώρα η οποία επιδιώκει την ένταξή της στην ΕΕ. Το γαλλικό αποτύπωμα Η είσοδος της Meridiam με πλειοψηφικό ποσοστό έχει μεταβάλει τις ισορροπίες γύρω από τον GSI, καθώς το έργο δεν αποτελεί πλέον μόνο υπόθεση Ελλάδας και Κύπρου, αλλά συνδέεται άμεσα και με σημαντικά γαλλικά οικονομικά συμφέροντα. Η Γαλλία έχει διπλή παρουσία, καθώς πέραν της Meridiam, η γαλλική Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου. Το έργο διαθέτει επίσης ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους €657 εκατ., ενώ η ολοκλήρωσή του θεωρείται κομβικής σημασίας για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Το επόμενο διάστημα αναμένεται έτσι να δείξει όχι μόνο πότε θα επαναρχίσουν οι έρευνες, αλλά και κατά πόσο η παρουσία της Γαλλίας και της ΕΕ μπορεί να μεταβάλει τα δεδομένα απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις.