Украины энхийн яриа хэлэлцээний эхний өдөр “бүтээлч” болж өнгөрснийг Зеленский мэдэгдлээ
The first day of three-way talks between Ukraine, Russia and the United States aimed at ending the war in Ukraine ended Tuesday in Abu Dhabi. Senior officials from Kyiv and Moscow declined to give information after four hours of negotiations. President Volodymyr Zelensky, who did not take part in the talks, described the day as “constructive and quite significant.”
Мягмар гарагт Украины дайныг зогсоох зорилготой Украин, Орос, АНУ-ын гурван талт яриа хэлэлцээний эхний өдөр Абу Даби хотноо өндөрлөжээ. Киев болон Москвагийн өндөр албан тушаалтнууд дөрвөн цаг үргэлжилсэн хэлэлцээний дараа ямар нэгэн мэдээлэл өгөхөөс татгалзсан ч, хэлэлцээнд оролцоогүй Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский үүнийг "бүтээлч бөгөөд нэлээд ач холбогдолтой" болсон гэж мэдэгдсэн байна. Парист үг хэлэхдээ АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио мөн уг уулзалтыг "маш үр дүнтэй" болсон гэж хэлжээ. Орос улсаас Украинд явуулж буй дайныг эцэс болгох томоохон ахиц дэвшил гарна гэсэн хүлээлт бага байгаа хэдий ч АНУ-ын албаны хүмүүсийн өмнө нь мэдээлснээр дайны дараа Украины дорнод бүс нутгийг хэн хянах тухай асуудал дээр Москва, Киев хоёр "бага зэрэг уян хатан байр суурь" үзүүлж эхэлсэн гэнэ. Зеленский мөн олзлогдсон цэргүүдийг солилцох зэрэг хүмүүнлэгийн бусад асуудлуудыг хэлэлцсэн тухай мэдэгджээ. Мягмар гарагт болсон хэлэлцээний эхэнд ерөнхийлөгч Дональд Трампын хүргэн Жаред Кушнер төлөөлөгчдөд хандан, АНУ хоёр талын байр суурийн зөрүүг "багасгаж чадсан" (дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөөгүй) бөгөөд "дайныг эцэс болгох шийдэл"-д хүрэхийг зорьж байгаагаа илэрхийлсэн юм. Кушнер өмнө нь хэлэхдээ энэ удаагийн хэлэлцээ Орос болон Украины "дайны дараах аюулгүй байдлын асуудал"-ыг шийдвэрлэхэд чиглэнэ гэж мэдэгдэж байжээ. Хожим Копенхаген хотод болсон хэвлэлийн хурлын үеэр АНУ-ын албаны хүмүүсийн хэлэлцээнд хандаж буй хандлагын талаар асуухад Зеленский "Би өөрчлөлтүүдийг анзаарч байна. Сонссон зүйлдээ маш сэтгэл хангалуун байна" гэж хариулсан юм. Кушнер болон Трампын энхийн асуудал хариуцсан элч Стив Виткофф нар үндсэн хэлэлцээний хажуугаар Украин, Европын холбоо болон НАТО-гийн албаны хүмүүстэй уулзсан байна. Өнөөг хүртэл Европын удирдагчид энхийн хэлэлцээнд бараг оролцоогүй байсан ч өөрсдийн тив дэх аюулгүй байдлын шийдвэрүүд тэдний оролцоогүйгээр гарах вий гэсэн болгоомжлолын улмаас хэлэлцээнд багтахыг шаардсаар ирсэн юм. АНУ-ын тал үүнийг дэмжиж байгаа бололтой. Тухайлбал Парис хотод айлчлах үеэрээ Марко Рубио "энэ асуудлыг урт хугацаанд шийдвэрлэхэд оролцогч тал" Европын орнууд мөн болохыг хүлээн зөвшөөрсөн байна. Гэсэн хэдий ч, АНУ-ын нэгэн албаны хүний мэдээлснээр Европчуудыг оролцуулах асуудалд Оросын тал таагүй хандаж байгаа гэнэ. Мягмар гарагт ОХУ-ын гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров мэдэгдэхдээ гал зогсоохыг Киевт хүчээ дахин цэгцлэх боломж олгохоос хэтрэхгүй алхам гэж дүгнээд "Бид үүнийг зөвшөөрөхгүй" хэмээн анхааруулжээ. Мөргөлдөөнийг зогсоох асуудал дээр Москва, Киев хоёрын байр суурь хоорондоо эрс зөрүүтэй хэвээр байна. Санал зөрөлдөөний гол цэгүүдийн нэг бол Оросын ихэнх хэсгийг нь эзлээд буй Украины дорнод бүс нутаг болох Донецк юм. Москвагийн эрх баригчид Украин улсаас Донецкийн өөрийн хяналтад байгаа хэсгүүдээсээ татгалзахыг шаардаж байгаа бол Киев тус бүс нутгуудыг цаашид ч хяналтандаа байлгахын тулд мөргөлдөөний шугамыг одоогийн байдлаар нь царцаахыг хүсэж байна. Украины үзэж байгаагаар эдгээр газар нутаг нь тус улсын ирээдүйн аюулгүй байдалд нэн чухал ач холбогдолтой аж. Талууд өөрсдийн шаардлагаасаа ухраагүй байгаа ч хэлэлцээрийн өмнөхөн АНУ-ын албаны хүн мэдэгдэхдээ энэ нь зөвхөн олон нийтэд харуулж буй байр суурь бөгөөд Москва, Киев хоёр “хөшигний ард бага зэрэг уян хатан хандлага" харуулж байгааг дурджээ. Гэсэн хэдий ч тэрбээр "аюулгүй байдлын шинэ бүтэц"-ийн талаар хэлэлцэхгүйгээр энэ асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүй гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн байна. "Дайны дараах аюулгүй байдлын бүтэц ямар байхыг тодорхойлохоос нааш тэд Донецкийн асуудал болон газар нутгийн маргааныг шийдэж чадахгүй. Нэг асуудлыг нь шийдэхгүйгээр нөгөөг нь эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй гэдгийг санах хэрэгтэй" гэж тэр хэлжээ. Украины хувьд дайны дараах "аюулгүй байдлын бүтэц" гэдэгт хэрэв дахин халдлагад өртвөл холбоотнууд нь тусламж үзүүлэх баталгааг багтаахыг шаардаж байж болзошгүй байна. Харин Оросын хувьд энэ нь НАТО-гийн тэлэлтийг дорнод Европоос ухраах гэсэн олон жилийн хүсэл эрмэлзэлтэй нь холбоотой байж болох бөгөөд ийм алхам нь Европын орнуудын хувьд түгшүүр төрүүлэхүйц зүйл юм. Санал болгож буй бүтцийн хүрээнд аюулгүй байдлын зөвлөлдөх уулзалтууд, хямралын үед харилцах шууд шугамууд, мөн талуудын хооронд "харилцан хурцадмал байдлыг бууруулах арга хэмжээнүүд" багтаж байна. Мөн албаны хүмүүс 2022 оноос хойш бараг бүрэн зогсоод байсан НАТО-Оросын зөвлөлийн үйл ажиллагааг сэргээх талаар ч хөндсөн гэнэ. Хоёрдугаар сард Женевт болсон гурван талт хэлэлцээрийн сүүлийн шат ямар нэгэн дорвитой үр дүнд хүрэлгүй өндөрлөсөн юм. Үүний дараахан АНУ, Израиль болон Ираны хооронд дайн дэгдсэнээр Украины энхийн үйл явц зогссон. Үүний зэрэгцээ Трампын засаг захиргааны Москватай улам бүр ойртох хандлага Киев болон Европын Холбоонд гүн гүнзгий түгшүүр төрүүлж байна. Өнгөрсөн долоо хоногт Вашингтон хотод Кремлийн элч Кирилл Дмитриевтэй уулзсаныхаа дараа Трамп тав дахь жилдээ үргэлжилж буй Украины дайны асуудлаар "бүх Европыг хамарч магадгүй”, “том, гоёмсог хэлэлцээр” байгуулахаар болсноо зарласан юм. Гэвч Украинчууд болон Европын холбоотнууд Трампын ярьсан зүйл шударга тэгш энх тайванд хүргэнэ гэдэгт эргэлзэж байна. Эх сурвалж: BBC