ΠτΔ για μεταρρύθμιση Τοπικής Αυτοδιοίκησης: «Δεν έγινε η ορθά-Βιαστήκαμε λίγο»
Στην ανάγκη διορθώσεων και νομοθετικών παρεμβάσεων στη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναγνωρίζοντας ότι «δεν έγινε η σωστή δουλειά που έπρεπε να γίνει», αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης. Μιλώντας στην ετήσια Γενική Συνέλευση και το 1ο ετήσιο Συνέδριο της Ένωσης Δήμων Κύπρου, στην Πάφο, την Παρασκευή, ο Πρόεδρος σημείωσε ότι η περίοδος προσαρμογής έχει πλέον ολοκληρωθεί και πως η μεταρρύθμιση βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, με την αξιολόγησή της να πρέπει να επικεντρωθεί κατά πόσο έχει βελτιωθεί στην πράξη η καθημερινότητα των πολιτών. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η κρατική χορηγία προς τους Δήμους αυξάνεται στα €156 εκατομμύρια, ενώ κάλεσε τις Τοπικές Αρχές να προετοιμάσουν ώριμα αναπτυξιακά έργα ενόψει των αποφάσεων για τη νέα προγραμματική περίοδο το 2027. Αυτούσια η ομιλία: «Όταν ξεκινούσε η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ήταν πάρα πολύ αναγκαία, έπρεπε να είχε γίνει εδώ και χρόνια, αλλά την ίδια στιγμή πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι δεν έγινε η σωστή δουλειά που έπρεπε να γίνει. Για αλλού ξεκινήσαμε αλλού καταλήξαμε όταν πήγε στη Βουλή-πρέπει να λέμε τα πράγματα ως έχουν για να μπορούμε να τα διορθώνουμε. Βιαστήκαμε λίγο να τελειώνουμε για άλλους λόγους, άλλη ήταν η πρώτη πρόταση της Κυβέρνησης, άλλα συμφωνήθηκαν στη Βουλή και ούτω καθεξής. Είναι με μεγάλη χαρά που συμμετέχω μαζί με τον Υπουργό Εσωτερικών, στη σημερινή εκδήλωση, είναι εύστοχη η απόφαση σας να πραγματοποιήσετε αυτό το διήμερο συνέδριο, ο Υπουργός Εσωτερικών θα συζητήσει μαζί σας αύριο αρκετά από τα θέματα που σας απασχολούν, αλλά ειδικά αυτό το πρώτο συνέδριο αποτελεί ευκαιρία να γίνει μια αξιολόγηση της πορείας της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πού έχει πετύχει, πού υπάρχουν δυσκολίες και στρεβλώσεις και συζήτηση επί των ζητημάτων που απασχολούν τους Δήμους και τις τοπικές κοινωνίες. Είναι μια μεταρρύθμιση που βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, πέρασαν δύο χρόνια από την έναρξη εφαρμογής της, πλέον δεν υπάρχουν δικαιολογίες ότι προσαρμοζόμαστε – η περίοδος προσαρμογής θεωρώ ότι έχει τελειώσει και περνάμε πλέον στη φάση και των αποτελεσμάτων και της αξιολόγησης, στη βάση του εάν – γιατί στο τέλος της ημέρας είμαστε όλοι υπόλογοι στους πολίτες – μέσα από τη μεταρρύθμιση έχει βελτιωθεί η καθημερινότητα του πολίτη, διότι αν δεν το αισθάνεται αυτό ο πολίτης σημαίνει δεν έχει πετύχει η μεταρρύθμιση. Ως Κυβέρνηση παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το θέμα των Δήμων, των ΕΟΑ, της Ένωσης Κοινοτήτων σίγουρα συζητείται μια φορά την εβδομάδα από τον Υπουργό Εσωτερικών, έχουμε πάντα θέματα να συζητήσουμε που αφορούν όλους εσάς και θεωρώ ότι παρά τις διαφωνίες, πάντα θα υπάρχουν δεν μπορούμε να συμφωνούμε σε όλα, πάντοτε με πνεύμα συνεργασίας και συνεννόησης προχωρούμε σε βελτιώσεις και διορθωτικές παρεμβάσεις, όπου αυτό απαιτείται, ώστε το νέο σύστημα να λειτουργεί ακόμη πιο αποτελεσματικά. Και η πρώτη που κάναμε ήταν η περίφημη χορηγία, ένα θέμα που έπρεπε να λυθεί νομοθετικά όταν έγινε η μεταρρύθμιση το 2022. Έγινε η μεταρρύθμιση, έμεινε το ποσό των 117 εκ. ήταν ένα από τα πρώτα θέματα που είχατε θέσει και έγινε η σχετική διόρθωση από την Κυβέρνηση. Στα 117 εκ. έχουν προστεθεί: - Πρώτον, τα €15 εκατομμύρια - αντί των €3 εκατομμυρίων που θα διατίθεντο αρχικά - για τη μεταφορά της αρμοδιότητας της συντήρησης των δρόμων πρωταρχικής σημασίας. Το ποσό έγινε αποδεκτό από το Κράτος μετά από δική σας υπόδειξη στη βάση μελέτης που διενήργησε η Ένωση Δήμων. - Δεύτερον, τα €12 εκατομμύρια από την απώλεια των εσόδων από τη μεταφορά της αρμοδιότητας τής αδειοδότησης στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση της υλοποίησης έργων στους Δήμους, με στόχο την ανάπτυξή τους και τη βελτίωση της καθημερινότητας των δημοτών. - Τρίτον, αναγνωρίζοντας ότι, από την ψήφιση της νομοθεσίας το 2022 μέχρι σήμερα, η αγοραστική αξία της κρατικής χορηγίας μειώθηκε εξαιτίας του πληθωρισμού, με αποτέλεσμα να μην ανταποκρίνεται στα σημερινά δεδομένα, έχει προστεθεί αύξηση επιπλέον €12 εκατομμυρίων για την κάλυψη αυτού του οικονομικού κενού. Συνεπώς, το τελικό ποσό της κρατικής χορηγίας ανέρχεται πλέον στα €156 εκατομμύρια. Παράλληλα, συνεχίζουμε να επενδύουμε στην τοπική ανάπτυξη. Για την περίοδο 2024-2029 είναι σε τροχιά υλοποίησης ή και προγραμματίζονται πολεοδομικά έργα ύψους €240 εκατομμυρίων, ενώ αξιοποιούμε ευρωπαϊκά και διεθνή χρηματοδοτικά εργαλεία για την αναβάθμιση των πόλεων μας. Και θέλω με την ευκαιρία, επειδή τον Σεπτέμβριο του 2027 θα εγκρίνουμε στο Υπουργικό Συμβούλιο, είναι η τελευταία ημερομηνία που θα εγκρίνουμε έργα περίπου 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, και θα αρχίσουν να υλοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2028, σας καλώ να ωριμάστε έργα, να είμαστε έτοιμοι. Ήδη ο Υπουργός Εσωτερικών έχει αρχίσει επαφές και με τους Δήμους και τις Κοινότητες μας ώστε να έχουμε τα τελικά δεδομένα, ελπίζω την ερχόμενη βδομάδα. Πέμπτη, Παρασκευή θα είμαι στις Βρυξέλλες, έχουμε έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, το οποίο ενδεχομένως να συνεχιστεί και για το Σαββατοκύριακο γιατί πρέπει να έχουμε πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του 2026 γιατί το 2027 είναι έτος εκλογών σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ελλάδα, άρα, όλοι αντιλαμβάνονται την ανάγκη να καταλήξουμε στο ΠΔΠ της ΕΕ, άρα, η επόμενη βδομάδα είναι καθοριστική. Υπάρχουν χώρες που πιέζουν για να υπάρξει σημαντική μείωση στον προϋπολογισμό, άλλες χώρες θέλουν αύξηση, άρα αναμένω δύσκολες διαπραγματεύσεις. Πρέπει, όμως, να προετοιμαζόμαστε για να μπορέσουμε ως Κυβέρνηση να είμαστε έτοιμοι να αποφασίσουμε τον Σεπτέμβριο του 2027 για ώριμα έργα που θα συμβάλουν στην ανάπτυξη της χώρας μας. Επιπλέον, ως Κυβέρνηση συνεχίζουμε μια πετυχημένη πρακτική και της προηγούμενης Κυβέρνησης σε σχέση με την εξασφάλιση ευνοϊκών πηγών χρηματοδότησης μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και εργαζόμαστε για τη σύναψη νέου δανείου-πλαισίου με διεθνή χρηματοδοτικό οργανισμό, μέσα από το οποίο θα στηριχθούν αναπτυξιακά έργα σε όλους τους Δήμους, με έμφαση στην αστική ανάπλαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών. Την ίδια στιγμή, καλούμαστε όλοι να ανταποκριθούμε στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας. Η πράσινη μετάβαση, η κυκλική οικονομία, η ψηφιοποίηση και η διαφάνεια στη λειτουργία των θεσμών, όλα αυτά θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη μέσα στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η επιτυχής εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ» προϋποθέτει ολοκληρωμένο σχεδιασμό, κατάλληλες υποδομές, επαρκή χρηματοδότηση και στενή συνεργασία μεταξύ της Κεντρικής Κυβέρνησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η Κυβέρνηση, από πλευράς της, αφού αφουγκράστηκε προσεκτικά τις ανησυχίες των Τοπικών Αρχών, εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους €25 εκατομμυρίων από το Πρόγραμμα ΘΑλΕΙΑ 2021-2027 για την εφαρμογή του νέου συστήματος και πρότεινε ένα ολοκληρωμένο και συνεκτικό νομικό πλαίσιο για την ομαλή μετάβαση σε αυτό, εντός του 2028. Η αποτελεσματικότητα των Δήμων πρέπει να συνοδεύεται από ακόμη μεγαλύτερη διαφάνεια, λογοδοσία και θεσμική αξιοπιστία. Η πρόσφατη αξιολόγηση της Κύπρου από την Επιτροπή GRECO του Συμβουλίου της Ευρώπης επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδεται διεθνώς στην ενίσχυση της ακεραιότητας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αναμένουμε τις συστάσεις της Επιτροπής και είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για την περαιτέρω ενίσχυση των σχετικών μηχανισμών. Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπως επισήμανα και προηγουμένως, είναι μια ζωντανή διαδικασία. Κανένα νομοθετικό πλαίσιο δεν είναι στατικό και κανένας σχεδιασμός δεν μπορεί να θεωρείται οριστικός όταν η πρακτική εφαρμογή αναδεικνύει στρεβλώσεις και προβλήματα, και φυσικά, την ανάγκη βελτίωσης. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, και συζητώντας μαζί σας και είναι κάτι που μας ενδιαφέρει και από τη συζήτηση που θα γίνει αύριο, έχουν εντοπιστεί προκλήσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία των Δήμων και για τα οποία απαιτούνται κατάλληλες νομοθετικές παρεμβάσεις. Πρόθεσή μας είναι, σε συνεργασία με την Ένωση Δήμων Κύπρου και τους εμπλεκόμενους φορείς, να προχωρήσουμε στις αναγκαίες τροποποιήσεις, όχι για να αλλάξουμε τη φιλοσοφία της μεταρρύθμισης, αλλά να διορθώσουμε στρεβλώσεις και αδυναμίες που έχουν αναδειχθεί στην πράξη, να αποσαφηνίσουμε αρμοδιότητες και να διαμορφώσουμε ένα πιο λειτουργικό και αποτελεσματικό πλαίσιο διοίκησης. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη. Για αυτό και η επιτυχία των Δήμων είναι επιτυχία και της Κυβέρνησης. Άρα, είμαστε συνεργάτες σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια. Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν ήταν αυτοσκοπός. Ήταν και είναι το μέσο για να χτίσουμε Πόλεις και Κοινότητες πιο λειτουργικές, πιο βιώσιμες και πιο φιλικές προς τον πολίτη. Με συνεργασία, εμπιστοσύνη και κοινό όραμα, παρά τις διαφωνίες και τις διαφορετικές προσεγγίσεις, είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να αξιοποιήσουμε πλήρως τις δυνατότητες της μεταρρύθμισης και να πετύχουμε μια Τοπική Αυτοδιοίκηση όπως την οραματιζόμαστε και που θα βελτιώνει καθοριστικά την καθημερινότητα του Πολίτη».