Τουλάχιστον 30 παιδιά, στην πλειονότητά τους Βρετανοί, εκτιμάται ότι έχουν συλληφθεί μέσω θεραπειών εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα της Κύπρου, με τη χρήση λανθασμένων δοτών σπέρματος ή ωαρίων, αναφέρει αποκαλυπτικό δημοσίευμα του BBC. Σε κάθε μία από τις περιπτώσεις, οι γονείς υποψιάζονται ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που οι ίδιοι είχαν επιλέξει. Ο αριθμός αυτός αποτελεί ένα από τα νέα ευρήματα έρευνας του BBC, η οποία στις αρχές του έτους είχε αποκαλύψει τις πρώτες επτά περιπτώσεις. Όλοι οι γονείς αναφέρουν ότι είχαν επιλέξει προσεκτικά ανώνυμους δότες, με βάση στοιχεία όπως το ιατρικό ιστορικό, την εμφάνιση, την προσωπικότητα, το μορφωτικό επίπεδο και τα ενδιαφέροντά τους. Ωστόσο, εκφράζουν πλέον σοβαρές ανησυχίες ότι στις θεραπείες γονιμότητας που υποβλήθηκαν δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες σπέρματος και ωαρίων που είχαν ζητήσει.           View this post on Instagram                       A post shared by BBC News (@bbcnews) Τα μισά από τα 30 παιδιά γεννήθηκαν έπειτα από διαδικασίες που πραγματοποιήθηκαν σε μία συγκεκριμένη κλινική, το Dogus IVF Centre. «Είναι απολύτως σκανδαλώδες», δήλωσε μία από τις μητέρες, η Ρέιτσελ, η οποία πρόσφατα έμαθε ότι η κλινική χρησιμοποίησε διαφορετικό δότη σπέρματος από εκείνον που είχε επιλέξει. Τρεις άνθρωποι, η δρ Firdevs Uguz Tip, ο δρ Sevket Alpturk και η συντονίστρια ασθενών Julie Hodson, είχαν εμπλακεί στη φροντίδα πολλών από τους συγκεκριμένους ασθενείς στο Dogus. Οι γονείς υποψιάζονται ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα ενδέχεται να τους παραπλάνησαν. Η Firdevs αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ή επιλήψιμη ενέργεια, ενώ ούτε ο Alpturk ούτε η Hodson έχουν απαντήσει στα ερωτήματα του BBC. Το BBC έμαθε επίσης ότι η μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, η Cryos International, έχει θέσει σε μαύρη λίστα την κλινική Dogus από το 2016. Στα κατεχόμενα της Κύπρου, μια περιοχή όπου δεν εφαρμόζονται οι νόμοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η οποία αναγνωρίζεται νομικά μόνο από την Τουρκία, οι κλινικές γονιμότητας υπόκεινται σε χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο και υπόσχονται στους ασθενείς χαμηλές τιμές, υψηλά ποσοστά επιτυχίας και μεγάλη ποικιλία δοτών σπέρματος και ωαρίων. Η περιοχή αποτελεί έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για Βρετανούς που αναζητούν θεραπείες γονιμότητας στο εξωτερικό. Τον Μάρτιο, το BBC είχε αποκαλύψει για πρώτη φορά το σκάνδαλο που άρχιζε να αναδύεται, όταν μια μικρή ομάδα γονέων φάνηκε να έχει παραπλανηθεί σχετικά με την ταυτότητα των δοτών. Σε απάντηση στις καταγγελίες, το υπουργείο Υγείας των κατεχομένων δήλωσε ότι είχε ξεκινήσει επίσημη έρευνα. Ωστόσο, δεν έχει απαντήσει στα επανειλημμένα αιτήματα του BBC για περισσότερες πληροφορίες. Έκτοτε, περισσότεροι γονείς επικοινώνησαν με το BBC, με τις ιστορίες τους να παρουσιάζουν ανησυχητικές ομοιότητες. Η πλειονότητα δήλωσε ότι οι κλινικές στις οποίες απευθύνθηκαν τούς είχαν υποσχεθεί ελεγμένους και υγιείς δότες από τη Δυτική Ευρώπη, αλλά άρχισαν να έχουν υποψίες μετά τη γέννηση των παιδιών τους. Έντεκα από τα 30 παιδιά έχουν πλέον υποβληθεί σε εμπορικά τεστ DNA, τα οποία δείχνουν ότι έχουν κληρονομήσει γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές χώρες. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που είχαν ζητήσει οι γονείς τους. Η πλειονότητα των παιδιών που υποβλήθηκαν σε τεστ DNA συνελήφθησαν μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης μεταξύ 2012 και 2024 στην κλινική Dogus. Οι οικογένειες έχουν πλέον μείνει με ερωτήματα σχετικά με το ποιοι είναι οι πραγματικοί βιολογικοί δότες των παιδιών τους και ποιο είναι το ιατρικό ιστορικό τους. «Αυτές οι αναφορές είναι βαθιά ανησυχητικές», δήλωσε η Laura Bridgens, ιδρύτρια της φιλανθρωπικής οργάνωσης Donor Conceived UK. «Είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα ενός ανθρώπου που έχει συλληφθεί με τη χρήση δότη να γνωρίζει την αλήθεια για την καταγωγή του». Ο λάθος δότης σπέρματος Η Ρέιτσελ λέει ότι επί χρόνια αναρωτιόταν εάν κατά τη διάρκεια της θεραπείας της στο Dogus IVF Centre είχε χρησιμοποιηθεί διαφορετικός δότης σπέρματος από εκείνον που είχε επιλέξει. Αφού διάβασε το πρώτο δημοσίευμα του BBC, η ίδια και ο 13χρονος γιος της, ο Jonah, ο οποίος έχει συλληφθεί με τη χρήση δότη, αποφάσισαν να υποβληθούν σε τεστ DNA. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι φόβοι της ήταν βάσιμοι. «Πίστευα ότι η κλινική είχε κάνει ένα μεμονωμένο λάθος», δήλωσε. Ωστόσο, αφού το BBC της ανέφερε ότι έχουν εμφανιστεί και άλλες οικογένειες με παρόμοιες καταγγελίες, είπε πως «μοιάζει πλέον σαν να πρόκειται για κάτι πολύ μεγαλύτερο και πιο δόλιο». Η Ρέιτσελ επέλεξε το Dogus το 2012, λόγω μιας «εξυπηρετικής και φιλικής» συντονίστριας ασθενών, της Julie Hodson. Ο ρόλος της Hodson ήταν να λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ της Ρέιτσελ και της δρος Firdevs Uguz Tip, γνωστής επαγγελματικά ως δρος Firdevs, η οποία πραγματοποιούσε τη θεραπεία της. Η Ρέιτσελ ήταν τότε 39 ετών και χρειαζόταν δότη σπέρματος, ώστε τα ωάριά της να γονιμοποιηθούν σε εργαστήριο, να δημιουργηθεί έμβρυο και στη συνέχεια να εμφυτευθεί στη μήτρα της. Το πακέτο εξωσωματικής γονιμοποίησης κόστιζε περίπου 4.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε περίπου σε 3.200 λίρες εκείνη την εποχή, και ήταν σημαντικά φθηνότερο από αντίστοιχη θεραπεία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στο πακέτο περιλαμβανόταν σπέρμα δότη από τη μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, την Cryos International, στη Δανία. Η Ρέιτσελ επέλεξε έναν ανώνυμο Δανό δότη σπέρματος μέσω της ιστοσελίδας της Cryos. Στο προφίλ του, όπου εμφανιζόταν με το όνομα Ditto, όχι το πραγματικό του όνομα, ανέφερε ότι θα ήταν πρόθυμος να επιτρέψει σε οποιοδήποτε παιδί του να πληροφορηθεί την ταυτότητά του όταν θα συμπλήρωνε τα 18 του χρόνια. «Ήθελα το παιδί μου να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει εάν θα επικοινωνήσει με τον δότη», δήλωσε η Ρέιτσελ. «Για ένα παιδί που προσπαθεί να καταλάβει ποιο είναι και ποια είναι η θέση του στον κόσμο, αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά σημαντικό». Αρκετοί συντονιστές ασθενών της κλινικής εξωσωματικής γονιμοποίησης, μεταξύ των οποίων και η Hodson, είχαν πει στη Ρέιτσελ ότι η Firdevs θα φρόντιζε να παραγγείλει το σπέρμα του δότη. Η Ρέιτσελ ταξίδεψε στα κατεχόμενα της Κύπρου για να υποβληθεί στη θεραπεία γονιμότητας και λίγο αργότερα έμεινε έγκυος. Λέει ότι άρχισε να ανησυχεί για πρώτη φορά πως ο Ditto δεν ήταν ο δότης, όταν οι συντονιστές ασθενών, μεταξύ των οποίων και η Hodson, αρνούνταν επανειλημμένα να της στείλουν ιατρική έκθεση που να επιβεβαιώνει ότι είχε χρησιμοποιηθεί το σπέρμα του. Όταν γεννήθηκε, η εξωτερική εμφάνιση του Jonah δημιούργησε επίσης ερωτήματα, καθώς διέφερε σημαντικά τόσο από τη δική της εμφάνιση όσο και από εκείνη που περιγραφόταν στο προφίλ του Ditto. Τώρα, έπειτα από 13 χρόνια αβεβαιότητας, τα τεστ DNA της Ρέιτσελ και του Jonah δείχνουν ότι είναι ο βιολογικός της γιος, αλλά ότι ο Ditto δεν ήταν ο δότης σπέρματος. Αφού εξέτασε τα αποτελέσματα των τεστ DNA, το BBC News επικοινώνησε με την Cryos, η οποία δήλωσε ότι δεν διαθέτει κανένα αρχείο που να αποδεικνύει ότι παρέδωσε ποτέ σπέρμα στην κλινική Dogus. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι η Dogus διαφήμιζε επί σειρά ετών τη συνεργασία της με την τράπεζα σπέρματος ως ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά της. Το στοιχείο αυτό ενισχύει περαιτέρω την πεποίθηση αρκετών οικογενειών ότι παραπλανήθηκαν σχετικά με την πραγματική ταυτότητα των δοτών σπέρματος που χρησιμοποιήθηκαν στις θεραπείες τους. Και ενδέχεται να υπάρχουν πολλές ακόμη περιπτώσεις. Η Ρέιτσελ λέει ότι όσα έχουν αποκαλυφθεί δεν αλλάζουν σε τίποτα την αγάπη που τρέφει για τον Jonah. Αυτό που την αναστατώνει περισσότερο, όμως, είναι ότι ο Jonah ενδέχεται να έχασε την ευκαιρία να επικοινωνήσει στο μέλλον με τον πραγματικό του δότη. Παράλληλα, δεν γνωρίζει εάν το σπέρμα του πραγματικού δότη του έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλες θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης. «Δεν θα μου έκανε εντύπωση αν υπάρχουν εκεί έξω γενετικά αδέλφια του», προσθέτει. Αμέλεια ή εξαπάτηση; Όταν το BBC παρουσίασε τα ευρήματα της νεότερης έρευνάς του σε μια σειρά ειδικών στον τομέα της γονιμότητας, εκείνοι δήλωσαν σοκαρισμένοι από το γεγονός ότι ενδέχεται να επηρεάζονται 30 παιδιά. Οι ειδικοί ανέφεραν ότι η κατά λάθος χρήση λανθασμένου δότη κατά τη διάρκεια διαδικασίας εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι εξαιρετικά σπάνια και ότι ένα σφάλμα τέτοιου μεγέθους, το οποίο φαίνεται να έχει συμβεί επανειλημμένα, υποδηλώνει «αμέλεια» ή «εξαπάτηση». Σύμφωνα με τη British Fertility Society, αυτό υποδεικνύει ένα «συστημικό πρόβλημα που ξεπερνά τα όρια ενός μεμονωμένου γιατρού και μιας μεμονωμένης κλινικής». Από τις 15 περιπτώσεις που συνδέονται με την Dogus, τρία μέλη του προσωπικού εμφανίζονται να έχουν εμπλακεί επανειλημμένα. Ο δρ Sevket Alpturk είναι ιδιοκτήτης και «υπεύθυνος διευθυντής» της κλινικής. Σύμφωνα με την κυβέρνηση των κατεχομένων, στον ρόλο του περιλαμβάνεται η έγκριση όλων των διαδικασιών και των δραστηριοτήτων της κλινικής. Ο ίδιος είχε αναλάβει τη θεραπεία των γονέων έξι παιδιών στο Dogus, οι οποίοι δήλωσαν στο BBC ότι υποψιάζονται πως ενδέχεται να τους δόθηκαν λανθασμένοι δότες σπέρματος ή ωαρίων. Το BBC έθεσε τις συγκεκριμένες καταγγελίες στον Alpturk, όμως εκείνος δεν απάντησε στα ερωτήματα. Τα άλλα εννέα παιδιά που συνδέονται με την Dogus υποβλήθηκαν σε θεραπεία από τη Firdevs. Η ίδια, ωστόσο, υποστηρίζει ότι ο Alpturk ήταν υπεύθυνος για την τελική έγκριση των διαδικασιών στην κλινική και αρνείται ότι παραπλάνησε ποτέ ασθενείς. Η Firdevs ήταν επίσης η γιατρός σε εννέα ακόμη παρόμοιες περιπτώσεις σε δύο άλλες κλινικές, αφού αποχώρησε από την Dogus το 2015. Η πλειονότητα αυτών των περιστατικών σημειώθηκε στη Miracle IVF, την οποία διευθύνει σήμερα η ίδια. Επιμένει ότι η κλινική της συμμορφωνόταν πάντοτε με τον νόμο. Αναφέρει επίσης ότι οι ασθενείς της υπογράφουν έντυπα συγκατάθεσης στα οποία εξηγείται ο τρόπος επιλογής των δοτών. Ωστόσο, πολλοί από τους γονείς με τους οποίους μίλησε το BBC υποστηρίζουν ότι δεν ενημερώθηκαν επαρκώς. Το τρίτο πρόσωπο που συνδέεται με πολλές από τις υποθέσεις στην Dogus είναι η Julie Hodson, η οποία αποτελούσε το βασικό σημείο επαφής για τους περισσότερους Βρετανούς ασθενείς. Σε ηλεκτρονικά μηνύματα προς ασθενείς, η Hodson ανέφερε επανειλημμένα ότι η Firdevs θα παρήγγειλε για λογαριασμό τους σπέρμα από την τράπεζα Cryos. Ωστόσο, η Firdevs δήλωσε στο BBC ότι η προμήθεια σπέρματος δεν αποτελούσε μέρος των καθηκόντων της και ότι δεν γνώριζε πως οι ασθενείς ενημερώνονταν για το αντίθετο. Το BBC ρώτησε τη Hodson εάν σκόπιμα δεν προχωρούσε στην παραγγελία σπέρματος από την Cryos ή εάν δεν διαβίβαζε τα αιτήματα των ασθενών στο προσωπικό της Dogus. Η ίδια δεν απάντησε σε καμία από τις προσπάθειες επικοινωνίας του BBC μαζί της. Τόσο η Hodson όσο και η Firdevs έχουν επίσης κατηγορηθεί ότι απέρριπταν ή αγνοούσαν ασθενείς όταν εκείνοι επικοινωνούσαν μαζί τους εκφράζοντας ανησυχίες ότι είχαν λάβει διαφορετικούς δότες από εκείνους που είχαν επιλέξει. Απαντώντας στα ευρήματα της έρευνας, ο διευθύνων σύμβουλος της Cryos, Ole Schou, δήλωσε ότι είναι «σοκαρισμένος όταν ακούει πόσες οικογένειες ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί». Η τράπεζα σπέρματος αποκάλυψε στο BBC ότι είχε θέσει την Dogus σε μαύρη λίστα το 2016, εξαιτίας ανησυχίας ότι η κλινική δεν είχε παραγγείλει σπέρμα από την Cryos για έναν ασθενή, παρά το γεγονός ότι είχε δηλώσει πως θα το έκανε. Η τράπεζα σπέρματος έχει πλέον αναστείλει επίσης τη συνεργασία της με τη Firdevs και τη Miracle IVF, έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα της κυβέρνησης των κατεχομένων. Η Firdevs υποστηρίζει ότι έχει πλέον απαλλαγεί από οποιαδήποτε κατηγορία για παραβίαση της νομοθεσίας, όμως το BBC δεν κατάφερε να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό αυτό με το υπουργείο Υγείας των κατεχομένων. Ενδέχεται να μην μάθουμε ποτέ ποιος ήταν τελικά υπεύθυνος για τη χρήση των λανθασμένων δοτών στις περιπτώσεις των γονέων. Για μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας, ο Jonah πίστευε ότι είχε κατά το ήμισυ δανική καταγωγή. Ωστόσο, τα τεστ DNA αποκάλυψαν ότι έχει τουρκική και νοτιοευρωπαϊκή γενετική καταγωγή. «Ευτυχώς, ο Jonah ενθουσιάστηκε όταν έμαθε περισσότερα για την καταγωγή του», δήλωσε η Ρέιτσελ. «Ακόμη κι έτσι, αυτό που συνέβη δεν είναι αποδεκτό. Είναι κάτι τεράστιο και θα μπορούσε να του έχει προκαλέσει σοβαρό ψυχολογικό τραύμα». Διαβάστε επίσης: Ζευγάρι γυναικών έκανε εξωσωματική στα κατεχόμενα- Ζητούν οικονομική στήριξη   Read more