តើក្នុងឆ្នាំ២០២៥ នៅកម្ពុជាមានព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗអ្វីខ្លះបានកើតឡើង? អ៊ឹង ប៊ុនថន សូមធ្វើការដកស្រង់អត្ថបទព័ត៌មានមួយចំនួនរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFI ដែលជាអត្ថបទទទួលបានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ច្រើនជាងគេបំផុតប្រចាំឆ្នាំ២០២៥។

នៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពកម្ពុជា១៨រូប ត្រូវបានថៃដោះលែង និងបញ្ជូនមកមាតុប្រទេសវិញ បន្ទាប់ពីយោធាថៃចាប់ឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់ អស់រយៈពេល ១៥៥ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក។ អ្នកតាមដានសង្គមស្វាគមន៍ចំពោះការដោះលែងទាហានខ្មែរមកវិញ និងថា នេះជាការផ្តល់យុត្តិធម៌ពិតប្រាកដមួយ។ តែអ្នកតាមដានសង្គមក៏បានទាញភ្ជាប់ករណីយោធាថៃដោះលែងទាហានខ្មែរនាពេលនេះ ទៅនឹងស្ថានភាពផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា ដោយស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគិតគូរ ផ្តល់ភាពយុត្តិធម៌ តាមរយៈការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ សកម្មជនការពារបរិស្ថាន និងសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្ស ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ដើម្បីព្រួតដៃគ្នាអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឱ្យរីកចម្រើន៕

ក្រោយបទឈប់បាញ់កាលពីម៉ោង ១២,០០នាទី ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកសារព័ត៌មានរបស់ Al Jazeera បានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ព្រំដែនជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ នៅចំណុចភូមិជោគជ័យ ​ក្នុង​ឃុំ​អូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ។ ជាភូមិ​ឋាន​ដែលពលរដ្ឋខ្មែរបានរស់នៅជាច្រើនជំនាន់មកហើយ ​តែពេល​នេះត្រូវបានយោធាថៃដាក់របាំងហាមឃាត់ការចូលទៅទីតាំងនោះ ដោយប្រើទូរកុងទ័ន័រ និងព័ទ្ធបន្លាលួស។ តាម Al Jazeera ពួកយោធាថៃបានគំរាមបាញ់ប្រហារ ប្រសិនបើពលរដ្ឋខ្មែរចូលទៅរស់នៅក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេវិញ។

សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន បានបង្ហាញការគំាទ្រចំពោះការវិវត្តជាវិជ្ជមានរបស់ភាគីកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងការអនុវត្ត និងរក្សាបទឈប់បាញ់ ដែលសម្រចបានកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៃកិច្ចប្រជុំពិសេស GBC រួមទាំងការដោះលែងទាហានកម្ពុជាចំនួន១៨នាក់ឲ្យមានសេរីភាពវិញ។ ប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរ ចាត់ទុកថា នេះជាជំហានសំខាន់ឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពយូរអង្វែង និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ដោយមានការចូលរួមសម្របសម្រួលពីភាគីអន្តរជាតិ។ 

អង្គការ​សហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃពុធទី ៣១ធ្នូ​បាន​បរិហារ​ថ្កោលទោស​ចំណាត់ការ​របស់អ៊ីស្រាអែល​ដែល​បាន​សម្រេច​ហាមឃាត់​មិនឲ្យ​អង្គការ​អន្តរជាតិចំនួន​៣៧ អាច​នាំយកជំនួយមនុស្សធម៌ចូលទៅក្នុងទឹកដីហ្កាហ្សា ចាប់ពីខែមករា​ឆ្នាំថ្មី។ ក្នុងទឹកដីស៊ីហ្សកដានីឯណោះវិញ ​ នៅជំរំជនភៀសខ្លួន​ប៉ាឡេស្ទីន អ៊ីស្រាអែល​នៅតែមិន​អនុគ្រោះដល់​ប្រជាជន​ប៉ាឡេស្ទីន សូម្បីតែនៅថ្ងៃឆ្លងចូល​ឆ្នាំថ្មី។ នៅថ្ងៃពុធទី​៣១​ធ្នូ ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃឆ្នាំ​២០២៥ កងទ័ពអ៊ីស្រាអែល​បានបញ្ជូន​ម៉ាស៊ីន ឡានឲ្យ​ទៅចូកបំផ្លាញផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាជន​ប៉ាឡេស្ទីន​ចំនួន​២៥អគារ ស្ថិតក្នុងជំរំជនភៀសខ្លួន Nur Shams ក្បែរតំបន់អាណានិគមកិច្ច​អ៊ីស្រាអែល ក្នុងទឹកដី​ស៊ីហ្សកដានីរបស់ប៉ាឡេស្ទីន។

ប្រទេសចិននៅថ្ងៃពុធទី​៣១ធ្នូនេះ​បានអះអាងថា ខ្លួនទើប​បាន​បិទបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ សមយុទ្ធ​បាញ់​គ្រាប់កំាំភ្លើងពិត​នៅ​ជុំវិញ​កោះតៃវ៉ាន់។ នៅថ្ងៃនេះដែរ ចិន​តាមរយៈ​អ្នកនាំពាក្យជាន់​ខ្ពស់​របស់​ក្រសួងការពារជាតិ​បាន​ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោស​ប្រទេស​មួយចំនួន ដូចជា ជប៉ុន អូស្ត្រាលី ជាដើម​ដែល​បាន​រិះគន់​សមយុទ្ធរបស់ចិន​នៅ​ជុំវិញតៃវ៉ាន់។

យោធិនកម្ពុជាទាំង១៨រូប ត្រូវបានកងយោធាថៃដោះលែង ហើយបញ្ជូនមកប្រទេសកម្ពុជាវិញនៅព្រឹកថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥នេះ បន្ទាប់ពីបានស្ថិតក្រោមការឃុំខ្លួនក្នុងទឹកដីថៃ អស់រយៈពេល១៥៥ថ្ងៃ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតាមរយៈក្រសួងការពារជាតិ ចាត់ទុកការដោះលែងទាហាខ្មែរឲ្យត្រឡប់មកប្រទេសកំណើតនាពេលនេះ គឺជាការស្តារសន្តិភាព និងទំនុកចិត្តគ្នាឡើងវិញរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ។ 

ប្រមាណ​៣ថ្ងៃមកហើយ ដែលប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម​ ដើម្បីតវ៉ា ប្រឆាំងនឹងកត្តាជីវិតភាពដែលកាន់តែក្រីក្រលំបាក​​។ ចាប់ផ្តើមចេញពីអ្នកលក់ដូរក្នុងផ្សារ ចលនាបាតុកម្មនេះបានរីកកាន់តែធំទៅ ដោយ​មានមានការចូលរួម​ពី​សិស្សនិស្សិត នៅតាមសកលវិទ្យាល័យធំៗ របស់អ៊ីរ៉ង់ផង​។ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដែលរ៉ាំរ៉ៃ ដោយ​សារតែ​ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ បានរួមរឹតធ្វើបាបជីវភាព​ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់​ ឲ្យ​លំបាកទៅៗងើបមិនរួច។

បន្ទាប់ពីបាន​ស្ងប់មួយរយៈ ស្ថានការណ៍សន្តិសុខ​​​​នៅយេម៉ែនបានរំជើបរំជួលសាជាថ្មី។ ប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ​​ ក្រុម​ចលនា​​បំបែកទឹកដី​ នៅភាគខាងត្បូងយេម៉ែន បានវាយប្រយុទ្ធបានតំបន់មួយចំនួនធំ និង​ប៉ុនប៉ងប្រកាសឯករាជ្យ​។ កងទ័ពអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលយេម៉ែន បានបើកការវាយប្រហារនៅថ្ងៃអង្គារទី​៣០ធ្នូ​​ ហើយបានចោទថាគឺអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដែលបានលួចលាក់ ផ្តល់អាវុធឲ្យក្រុម​ចលនាបំបែកទឹកដីនៅខាងត្បូងយេម៉ែន​។ ព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះដែរ រដ្ឋាភិបាលក្រុងសាណាបានប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្ន​។

នៅថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា តាមរយៈមន្ទីរអប់រំខេត្តកោះកុង បានប្រកាសឲ្យបើកដំណើរការសាលារៀនក្នុងខេត្តកោះកុងទាំងអស់ឡើងវិញ ក្រោយស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់។ កោះកុងគឺជាខេត្តទីពីរ ដែលបានប្រកាសបើកសាលារៀនឡើងវិញ បន្ទាប់ពីខេត្តបាត់ដំបង។ សេចក្តីប្រកាសរបស់មន្ទីរអប់រំខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី២៩ធ្នូដែរ ក៏បានអនុញ្ញាតឲ្យបើកសាលារៀននៅក្នុងស្រុកចំនួន៥ របស់ខេត្ត ដែលត្រូវចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ទៅ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជា និងថៃ សម្រចបាននូវបទឈប់បាញ់មួយថ្មីទៀត ដែល​បានពន្លត់ភ្លើងសង្គ្រាមនៅតាមព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ។ បទឈប់បាញ់នេះកើតឡើងក្រោយការវាយប្រយុទ្ធគ្នាជាលើកទីពីរអស់រយៈពេល ២០ថ្ងៃ រវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃ។ សង្គ្រាមព្រំដែនលើកទីពីរនេះ ត្រូវគេសង្កេតឃើញថាមានសភាពគ្រោះថ្នាក់ និងធ្ងន់ធ្ងរជាងកាលពីលើកទី១ កាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ ដោយសារទាហានថៃប្រើយុទ្ធសាស្ត្រពង្រីកការវាយប្រហារសន្ធាប់នៅច្រើនទីតាំងមកលើកងទ័ពកម្ពុជា។ អ្នកវិភាគខ្លះស្នើឲ្យកម្ពុជាមើលចំណុចខ្វះខាតរបស់ខ្លួន និងរម្លឹកខ្លួនឯងក្នុងការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីប្រឆាំងនឹងសង្គ្រាមឈ្លានពាន។​ ខ្លះទៀតថា កម្ពុជាក៏ត្រូវមានការកែទម្រង់ជាបន្ទាន់នៃរបៀបឡើងកាន់អំណាច ឲ្យស្របទៅតាមលំអាននៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ តើក្រោយការច្បាំងពីរលើកជាមួយថៃ កម្ពុជាគួរប្រញាប់ប្រញាល់រៀបចំខ្លួនបែបណា ដើម្បីធានាបាននូវសន្តិភាព និងទប់ស្កាត់ការផ្ទុះអាវុធជាថ្មីជាមួយថៃ?

ក្រោយ​បទ​ឈប់​បាញ់រវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ ​​ត្រូវបាន​​អនុវត្ត​ជា​ថ្មី​កាល​ពី​ថ្ងៃទី២៧​ធ្នូ​​ ​ពល​រដ្ឋ​ភៀស​សឹកកម្ពុជា​បាន​បន្តចាក​ចេញ​ពី​ជំរុំ​សុវត្ថិភាព​ត្រឡប់ទៅ​កាន់​លំនៅ​ដ្ឋាន​រៀង​ៗ​ខ្លួន​វិញ។​ ខេត្ត​ជាប់​ព្រំ​ដែន​ដូច​ជា​ខេត្ត​ឧត្តរមាន​ជ័យ បាន​ចេញ​វិធាន​ការ​បម្រុង​មួយ​ ដើម្បី​ធានា​ថា​ការ​វិល​ត្រឡប់​របស់​ជន​ភៀស​សឹក​នឹង​មាន​សុវត្ថិភាព​ បន្ទាប់ពីមានភាពស្ងប់ស្ងាត់នៅតាមព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ​។​ ប៉ុន្តែ​ក៏​នៅមាន​ជន​ភៀស​សឹក​ក្នុង​ខេត្ត​ជាប់​ព្រំ​ដែន​ដទៃ​ទៀត ​នៅ​មិនទាន់បាន​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​ភូមិ​ឋានរបស់ពួកគេ​វិញ​នៅ​ឡើយ​ ដោយអ្នក​ទាំង​នោះកំពុង​​រង់​ចាំ​តាមដានការវិវត្តនៃ​ស្ថាន​ការណ៍​ចុងក្រោយ​។​

យោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ទាហានកម្ពុជាទាំង ១៨រូប ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងត្រូវបានដោះលែងក្រោយការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់នេះរយៈពេល ៧២ម៉ោង។ ប៉ុន្តែមកដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥នេះ ភាគីកម្ពុជា នៅមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានផ្លូវការណាមួយពីខាងភាគីថៃនៅឡើយទាក់ទងទៅនឹងពេលវេលាពិតប្រាកដនៃការដោះលែងទាហានកម្ពុជាទាំងនោះ ខណៈអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន អំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរក្សាភាពស្ញៀមស្ងាត់ និងជៀសវាងការជួបជុំតាមព្រំដែន។ 

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានចេញមកបដិសេធចំពោះការចោទប្រកាន់របស់យោធាថៃ ដែលអះអាងថា កម្ពុជាបានបង្ហោះយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ឬដ្រូន ចូលទៅក្នុងទឹកដីថៃជាង ២៥០ គ្រឿង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិលោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បញ្ជាក់ថា មិនមានសកម្មភាពបែបនេះកើតឡើងឡើយ និងថាកម្ពុជាគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវបទឈប់បាញ់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស្តារ និងកសាងសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅតំបន់ព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរឲ្យត្រឡប់ទៅរកប្រក្រតីភាពឡើងវិញ។ 

ថ្ងៃចន្ទទី​២៩ធ្នូ កងទ័ពចិនបាន​បើកសមយុទ្ធយោធា ដ៏ធំសម្បើមមួយ ដើម្បីហាត់សមឡោមព័ទ្ធ​កោះតៃវ៉ាន់។ តៃវ៉ាន់បានឲ្យដឹងថា យ៉ាងហោចណាស់ មានយន្តហោះចម្បាំង​៨៩គ្រឿង និងនាវាចម្បាំង​២៨គ្រឿង ដែលបានកងទ័ពចិនបានបញ្ជា​ឲ្យចូល​មកកៀក ដើម្បីសម្លុតតៃវ៉ាន់​។ សមយុទ្ធរបស់កងទ័ព​ចិន ដែល​អាចដំណើរការទៅច្រើនថ្ងៃនេះ បានរំខានផងដែរ​ដល់​ចរាចរណ៍​ផ្លូវអាកាស របស់តៃវ៉ាន់។

លោកហ្សេឡេនស្គី បានទៅជួបប្រជុំជាមួយ​លោកដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ​ ទី​២៨ធ្នូ​ ដើម្បី​និយាយ​លម្អិត​​អំពីផែនការសន្តិភាព​​។ នៅចំពោះមុខ​អ្នកកាសែតក្រោយជំនួបនេះ ប្រធានាធិបតីទាំង២បាន​អះអាងថា បានជជែកគ្នា បានលទ្ធផល​ទៅមុខច្រើន គួរជាទីត្រេកអរ។ តែយ៉ាងណា នៅមានចំណុច​មួយចំនួន​មិនទាន់​ត្រូវរ៉ូវគ្នា ទាក់ទិននឹងអនាគតទឹកដី​​ “តំបន់ដុនបាស” របស់អ៊ុយក្រែន​។​ លោក​ហ្សេឡេនស្គី បានឲ្យដឹងដែរថា​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ​បានសន្យា​ការពារសន្តិសុខ​អ៊ុយក្រែន​ ​​រយៈពេល​១៥ឆ្នាំ តែលោក​បានស្នើសុំ​ឲ្យ​បាន​យូរជាងនេះ​។

ប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈគណៈម្មការច​ម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក(JBC)របស់ខ្លួន បានស្នើឲ្យភាគីថៃរៀបចំប្រជុំពិសេសបន្ទាន់មួយរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ ថៃ-កម្ពុជានៅសប្តាហ៍ដំបូង ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នៅខេត្តសៀមរាប។ សំណើររបស់កម្ពុជាធ្វើឡើងដោយយោងទៅលើកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC ប្រទេសទាំងពីរកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ នៃគណៈកម្មការព្រំដែនទូទៅ(GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ថ្មីៗនេះ។

ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក​ ដូណាល់ ត្រាំ បានសាទរនឹងការប្រកាសបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃសាជាថ្មីកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងថាភាគីទាំងពីរនឹងវិលត្រលប់ទៅរកការរស់នៅក្នុងសន្តិភាព ដូចអ្វីដែលបានព្រមព្រៀងក្នុងឯកសារនានាកាលពីពេលមុន។ ការសាទររបស់លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកធ្លាប់ជាសាក្សី និងលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ជាអ្នកជួយសម្រួលឲ្យមានការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា​ និងថៃ នាទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលាកន្លងទៅ។

នៅ​ថ្ងៃទី​២៩​ ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០២៥នេះ ប្រមុខ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​កម្ពុជា​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​ ​​ បានចេញ​មក​បញ្ជាក់​ថា​ ការ​ជ្រើស​រើសយក​ការអនុវត្តបទ​ឈប់​បាញ់របស់​កម្ពុជា​​ មិន​មែនមានន័យថាជា​ការសុំ​​​​ចុះ​ចាញ់​ ឬ​សុខ​ចិត្ត​​ដោះ​ដូរដីជាមួយ​ថៃ​ ដើម្បី​ប្តូរ​យក​សន្តិភាព​​នោះ​ទេ។​ ជាង​នេះ​ទៅទៀត​ ការអនុវត្តបទ​ឈប់​បាញ់នេះក៏មិនមែន​មាន​ន័យ​ថា​កម្ពុជា​អស់​សមត្ថភាព​ ឬ​​បោះ​បង់​សិទ្ធិ​ការពារ​ខ្លួន​នោះ​ដែរ​។ តែ​ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​ជា​អាទិ​ភាព​ចម្បង​ និង​ខ្ពស់​បំផុត​មួយ​របស់​រដ្ឋាភិ​បាល ​ដើម្បី​ការពារ​អាយុ​ជីវិត​របស់​ពល​រដ្ឋ​ ​និង​សន្តិភាព​របស់​ប្រជាជាតិ​ទាំង​មូល​។​ 

សហគមន៍ជនជាតិភាគតិច Alaouite រាប់ពាន់នាក់ បាននាំគ្នាចេញធ្វើបាតុកម្ម នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨ ធ្នូ នៅតាមបណ្តាទីក្រុងធំៗ ក្នុងប្រទេសស៊ីរី។ ការប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ា គឺដើម្បីទាមទារឲ្យបញ្ឈប់ការកាប់សម្លាប់ និងបញ្ឈប់អំពើហិង្សាមកលើសហគមន៍របស់ខ្លួន។ មេដឹកនាំសហគមន៍ Alaouite នៅស៊ីរី និងនៅក្រៅប្រទេសក៏បានទាមទារបំបែកទឹកដី។

លោកស្រី ប្រ៊ីហ្ស៊ីត បារដូត៍ (Brigitte Bardot) កំពូលតារាភាពយន្តបារាំង កាលពីសម័យទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ៥០-៦០ បានស្លាប់​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៨ធ្នូ ក្នុងជន្មាយុ​៩១ឆ្នាំ​។ លោកស្រី​ប្រ៊ីហ្ស៊ីត បារដូត៍ មានកេរ្តិ៍​ឈ្មោះរន្ទឺពេញពិភពលោក គឺ​ជានិម្មិតរូបនៃនារី​សម័យទំនើប មានសម្រស់ស្រស់សោភា និងជាស្ត្រី​ ពោរពេញដោយ​សេរីភាព​។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ លោក​ស្រី​ក៏បាន​បូជាកម្លាំងកាយ​ចិត្ត និង​ថវិកា​ ដើម្បី​លើកកំពស់ការគោរពជីវិត​សត្វ​ថែមទៀតផង​។

បណ្តាប្រទេសធំៗ តួយ៉ាង សហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស អូស្ត្រាលី ចិន ជប៉ុន និងអង្គការសហប្រជាជាតិជាដើម បានចេញមុខមកគាំទ្រចំពោះការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឡើងវិញរវាងកម្ពុជា-ថៃ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សហគមន៍អន្តរជាតិ បានធ្លាក់មកជាហូរហែ នៅក្រោយពេលដែលកម្ពុជានិងថៃ បានយល់ព្រមអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឡើងវិញចាប់ពីម៉ោង១២រសៀលថ្ងៃសៅរ៍ទី២៧ខែធ្នូឆ្នាំ២០២៥។

ក្នុង​ជំនួប​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​នៅប្រទេសចិន​ លោក ប្រាក់​ សុខុន​ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​កម្ពុជា​បាន​វាយ​តម្លៃខ្ពស់​ចំពោះ​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិ​ការ​រវាង​កម្ពុជា​ និង​ចិន​ ដែល​ជា​មិត្ត​ដែក​ថែប​នឹង​គ្នា។​ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា​ចុះនៅ​ថ្ងៃទី​២៨​ធ្នូនេះ​។​ តាម​​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជាលោក ប្រាក់​ សុខុន ចាត់ទុកថាការ​ជួយ​សម្រប​សម្រួល​របស់រដ្ឋា​ភិ​បាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ក្នុងជម្លោះ​ព្រំ​ដែន​ខ្មែរ-ថៃ ​ ​អាចនឹង​​ជួយ​​រក្សា​សន្តិ​ភាពឱ្យបានស្ថិតនៅ​​យូ​រ​អង្វែង។ សន្តិភាពដែលបានកើតឡើងតាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ បន្ទាប់ពីការប្រកាសបទឈប់បាញ់បន្ទាន់មួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍កន្លងទៅថ្មីៗនេះ។​ 

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានឲ្យដឹងក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យទី២៨ធ្នូនេះថា ស្ថានការណ៍នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ក្រោយភាគីកម្ពុជា និងថៃបានប្រកាសបទឈប់បាញ់សាជាថី្ម។ បទឈប់បាញ់ដែលបានចូលជាធរមាននៅវេលាម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញនេះ។ តែទោះជាយ៉ាងណា លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានលើកឡើងថា កងទ័ពកម្ពុជានៅតែរក្សាការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ដើម្បីការពារដែនអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា៕

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី ត្រូវជួបលោកដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨ ធ្នូ នៅរដ្ឋផ្លរីដា សហរដ្ឋអាមរិក។ នៅក្នុងជំនួបលើកនេះ លោកហេ្សឡេនស្គីនឹងព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលលោកត្រាំ ឲ្យយល់ព្រមលើសេចក្តីព្រាងថ្មីនៃផែនការសន្តិភាព ដើម្បីឈានទៅបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមជាមួយរស្ស៊ី មុនជំនួបជាមួយចៅហ្វាយសេតវិមានអាមេរិក ប្រមុខដឹកនាំអ៊ុយក្រែនបានជជែកពិភាក្សាជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុប និងបានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក ម៉ាក ខានី នៅកាណាដា។

នៅភូមា ដំណើរការបោះឆ្នោត​រយៈពេល៣០ថ្ងៃ បានចាប់ផ្តើមហើយ​នៅថ្ងៃអាទិត្យ​ ទី​២៨ធ្នូ​​។ មេដឹកនាំរបបសឹកភូមា លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានអះអាងថា ការបោះឆ្នោតនេះ គឺជាការអនុវត្តលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិនានា បាន​រិះគន់ថា​ ការបោះឆ្នោតរៀបចំដោយរបបសឹកនេះ មិនមានភាពសេរីនិងយុត្តិធម៌ទេ​ ព្រោះពោរពេញទៅដោយ​ការគំរាម​កំហែង សង្រ្គាម​ស៊ីវីលនៅតែបន្ត ហើយ​គណបក្ស​ប្រឆាំងធំៗ ក៏ត្រូវគេ​​រំលាយ​ចោល​ មិន​ឲ្យចូលរួម​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​។

គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ​បង្កឡើងដោយ​វិបត្តិអាកាសធាតុ នៅក្នុងឆ្នាំ​២០២៥កន្លងមកនេះ មាន​កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរកាចសាហាវខ្លាំងណាស់។ គ្រោះមហន្តរាយ​ធម្មជាតិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ចំនួន​យ៉ាងហោច១០ករណីនៅទូទាំងពិភពលោក​ បានបង្កការបំផ្លិចបំផ្លាញ គិត​ជាទឹកប្រាក់​ប្រមាណ​១២០ពាន់លានដុល្លារ​។ នេះបើផ្អែកតាម​របាយការណ៍ថ្មីមួយរបស់អង្គការ Christian Aid ចេញផ្សាយថ្ងៃទី​២៧ធ្នូម្សិលមិញ​។​ វាគឺជាទំហំប៉ាន់ស្មាន ដែល​បាន​អាចទាបជាងការពិតជាក់ស្តែងផង​។​

ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានបញ្ជាឲ្យពង្រីកសមត្ថភាពផលិតកម្មគ្រាប់មីស៊ីល នៅឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងសប្តាហ៍នេះ របបក្រុងព្យុងយ៉ាងក៏បានអួតសម្ញែងការដ្ឋានសាងសង់នាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ និងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ ដែរ។

អ៊ីស្រាអែលបានប្រកាសជាផ្លូវការ​ នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី​២៧ធ្នូ ទទួលស្គាល់ដែនដី​សូម៉ាលីលែនដ៍ ជារដ្ឋឯករាជ្យ​។ ការប្រកាស​ដែលបានបង្ក​ឲ្យ​មាន​ការតវ៉ាប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំង ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេសសូម៉ាលី ដែលបានចាត់ទុកថា នេះជាទង្វើ​វាយ​ប្រហារមក​លើអធិបតេយ្យ​ភាពរបស់​សូម៉ាលី​។ តើមានហេតុផលអ្វីខ្លះ​​ នៅពីក្រោយ​ការទទួលស្គាល់របស់អ៊ីស្រាអែល ចំពោះ​ដែនដី​សូម៉ាលីលែនដ៍​នេះ​?

កិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) បាន​បញ្ចប់​ទៅ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២៧​ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥​នេះ នៅច្រកអន្តរជាតិព្រំ-ផាកកាត ខេត្តប៉ៃលិន ប្រទេសកម្ពុជា ទល់នឹងខេត្តចាន់ថាបុរី ប្រទេសថៃ។​ នេះបើ​តាម​ក្រសួងការពារជាតិ​ ដោយបានបន្ថែមថា​ ជា​លទ្ធ​ផល ភាគីកម្ពុជា​ និងថៃ​បាន​​ឯក​ភាព​គ្នា​លើ​បទ​ឈប់​បាញ់បន្ទាន់​ចាប់​ពីម៉ោង​ ១២​ថ្ងៃត្រង់​ ថ្ងៃ​ទី​២៧​ធ្នូនេះ។ ​បទ​ឈប់​បាញ់​ដែលជាសាកល្បង​រយៈ​ពេល​ ៧២​ម៉ោង​។​ 

នៅព្រឹក​ព្រលឹម​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ខែ​ធ្នូនេះ ​យោធា​ថៃ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​យន្ត​ហោះ ​F-16​ ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​ចំនួន​ ១៦​គ្រាប់​ ចូល​ទី​តាំង​ប្រជា​ជន​ស៊ីវិល​កម្ពុជា ​ក្នុង​ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ​។​ សកម្មភាព​របស់​ពួក​យោធា​ថៃ​បែប​នេះ​កើត​ឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិ​សុខ​ជាតិ​ថៃ ​សម្រេច​បញ្ជូន​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​ពារ​ជាតិ​ថៃ​មក​កម្ពុជា​ នៅថ្ងៃ​សៅរ៍​នេះ​ ដើម្បី​ចរចា​ឲ្យ​មាន​បទ​ឈប់​បាញ់​ ក្រោយ​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​អស់​រយៈ​ពេល​ជាង​២​សប្តាហ៍​។

អាជ្ញាធរមីនកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានដាក់ចេញនូវសេចក្តីណែនាំ៨ចំណុច ក្នុងការពង្រឹងវិធានការសុវត្ថិភាពចំពោះប្រតិបត្តិការសកម្មភាពបោសសម្អាតមីន និងការយល់ដឹងអំពីយុទ្ធភណ្ឌគ្រឿងផ្ទុះ អំឡុងពេលមានជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ។ វិធានការណែនាំរបស់អាជ្ញាធរមីន ធ្វើឡើងដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុដល់បុគ្គលិកដែលកំពុងបម្រើការក្នុងវិស័យសកម្មភាពបោសសម្អាតមីន ពិសេសប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក។