ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បញ្ជាក់ថា ទាហានកម្ពុជា ២នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ និងស្រាល ក្នុងការផ្ទុះគ្រាប់ នៅតំបន់មុំបី ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ មករានេះ។ ពីខាងថៃ ឯណោះវិញ ក៏មានទាហានថៃម្នាក់រងរបួសផងដែរ។​ រដ្ឋាភិបាលថៃអះអាងពីការ​​​ដាក់ពាក្យបណ្តឹងតវ៉ាជាផ្លូវការ និងស្នើសុំការពន្យល់ពីភាគីកម្ពុជា​ជុំវិញហេតុការណ៍ផ្ទុះគ្រាប់នៅតំបន់ព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។ 

ប្រទេសហ្វីលីពីនត្រូវធ្វើជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ បន្តពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ មានសំណុំរឿងធំៗជាច្រើន ដែលប្រធានអាស៊ានថ្មីត្រូវដោះស្រាយ និងបន្តដោះស្រាយ ដូចជាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ វិបត្តិនយោបាយនៅភូមា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមនឹងបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិជាច្រើនទៀត។ អ្នកតាមដាននយោបាយកម្ពុជា និងតំបន់ភាគច្រើនមើលឃើញថា ហ្វីលីពីនអាចចាប់អារម្មណ៍រឿងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តិចជាងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលហ្វីលីពីនកំពុងមានជម្លោះជាមួយចិន។ អ្វីទៅជាក្តីសង្ឃឹមរបស់កម្ពុជាពីហ្វីលីពីនក្នុងនាមប្រធានប្តូរវេនអាស៊ានឆ្នាំ២០២៦?

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងមហាផ្ទៃបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយក្នុងថ្ងៃទី៦ មករាដោយច្រានចោលការចុះផ្សាយរបស់កាសែតថៃ Khaosod English ដែលថា កម្ពុជាបានយកទីតាំងកាស៊ីណូថ្មដាដើម្បីស្តុកអាវុធសម្រាប់ចម្បាំងជាមួយថៃ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ទីតាំងដែលកាសែត​ថៃបានចោទគឺជាប៉ុស្តិ៍នគរបាលការពារព្រំដែនរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តពោធិ៍សាត់។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ចែម្យុង បំពេញ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​រដ្ឋ ​នៅ​ប្រទេស​ចិន ចំនួន​ ៣ ថ្ងៃដែល​បាន​ចាប់​ផ្តើម តាំង​​ពីថ្ងៃអាទិត្យ​ ទី៤មករា​​។ រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុ​ង​ប៉េកាំង​និង​សេអ៊ូល បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម ចំនួន ១៥ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិស័យ​បច្ចេកវិជ្ជា បរិស្ថាន និង​ដឹកជញ្ជូន។  ឆ្លៀត​ក្នុងឱកាសនេះ សមភាគី​កូរ៉េ​ខាងត្បូង បាន​ស្នើ​​ប្រមុខរដ្ឋចិន​ លោក ស៊ី​ ជីនពីង ឲ្យ​ប្រើឥទ្ធិពលទៅលើកូរ៉េខាងជើង​ ដើម្បីបន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ក្នុង​ឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយ​​ផ្តើម​កិច្ចសន្ទនាជាថ្មី រវាង​សេអ៊ូល​និង​ព្យុងយ៉ាង។  ​

លោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ និងភរិយា ត្រូវបានសមត្ថកិច្ច​អាមេរិកបញ្ជូន​ខ្លួនចូលទៅកាន់តុលាការ​ក្នុង​ក្រុងញូវយ៉ក កាលពីរសៀលថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​៥ មករា ម្សិលមិញ។ រដ្ឋអាជ្ញាបានប្រកាស​បទចោទប្រកាន់​ចំនួន​៤ ក្នុងនោះ​គឺមាន​​បទ ជួញដូរគ្រឿងញៀន។ នៅចំពោះមុខចៅក្រម លោកនីកូឡា​ស ម៉ាឌូរ៉ូ បានឆ្លើយថា លោក​គឺជា​ជនស្លូតត្រង់ និងថាលោកគឺជា “អ្នកទោសសង្គ្រាម”។

បន្ទាប់ពីបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលរៀបចំឡើងដោយ សមាគមខ្មែរ នៅទីក្រុងប៉ារីស កាលពី ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ សមាគមខ្មែរមួយផ្សេងទៀត នៅទីក្រុង Montpellier ភាគខាងត្បូងប្រទេសបារាំង បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី ៤ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០២៦ ដើម្បីសម្តែងការប្រឆាំងយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ ។ ក្រោមផ្ទៃមេឃខៀវស្រងាត់ និង អាកាសធាតុត្រជាក់ នៃរដូវរងា ជនជាតិខ្មែរ និង បារាំង ជាង ២០០ នាក់ មកពីទីក្រុងធំៗ មួយចំនួន នៅប៉ែកខាងត្បូងបារាំង បាននាំគ្នាដើរដង្ហែក្បួន ដៃកាន់បដា ស្រែក​ទាមទារ សន្តិភាព និង បរិហារ ឥរិយាបទ ឈ្លានពាន ពីសំណាក់ប្រទេសថៃ មកលើកម្ពុជា ។ ថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថា អ្នកស្រី នាង ម៉ាលីន អគ្គលេខានៃសមាគមខ្មែរ នៅ Montpellier បានអំពាវនាវទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលបារាំង និង សហគមន៍អន្តរជាតិ ឲ្យធ្វើអន្តរាគម ជាបន្ទាន់ ដើម្បីជម្រុញឲ្យភាគីថៃ គោរពបទឈប់បាញ់ បញ្ឈប់ទង្វើហិង្សា ឈ្លានពាន មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពខ្មែរ និង ជាពិសេស គឺត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលបានចែង ។ អ្នកស្រី នាង ម៉ាលីន បន្ថែមទៀតថា ការព្រងើយកន្តើយ មិនអើពើ ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងញ៉ាំងឲ្យប្រទេសមានអំណាចចំនួន តួយ៉ាងប្រទេសថៃ កាន់តែបានចិត្ត និង បន្តបំពានកាន់តែខ្លាំង មកលើប្រទេស ដែលទន់ខ្សោយជាងខ្លួន ។ នៅទីបញ្ចប់ អ្ន​កស្រី អគ្គលេខានៃសមាគមខ្មែរ Montpellier បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្មវត្ថុចម្បងបំផុត នៃការជួបជុំគ្នាថ្ងៃនេះ គឺបញ្ជាក់អំពីជំហរ យ៉ាងមុតមាំ នៃប្រជាជនខ្មែរ​ ទាំងក្នុង និង ក្រៅប្រទេស ដែលចង់បានត្រឹម សន្តិភាព និង ភាពសុខដុមរមនា ប្រកបដោយនិរន្តរភាព​ រវាងប្រទេសជាតិខាង ៕

បើទោះបី​ជា​​អាមេរិក​ដំឡើង​ពន្ធគយ​នាំចូល​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏សេដ្ឋកិច្ច​​វៀតណាម​នៅ​តែ​រលូន និង​មាន​កំណើន​​ល្អ ​ជាង​ឆ្នាំមុន (​២០២៤)​ទៀត។ បើ​តាម​របាយការណ៍​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​៥​មករា កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម​ ​មានសន្ទុះដល់​ទៅ​៨%​​ នៃ​ផលិតផល​ដុល​ក្នុង​ស្រុក នៅឆ្នាំ​២០២៥។

កាលពីសប្តាហ៍​កន្លងទៅ​ កងទ័ព​​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានបើកការវាយប្រហារនៅ​យេម៉ែន ដើម្បី​បំបាក់​ក្រុមចលនា​​បំបែកទឹកដី​​នៅភាគខាងត្បូង ដែលគេអះអាងថា​​បានទទួលជំនួយអាវុធពីអាមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ ដោយ​ហេតុតែ​ការវាយប្រយុទ្ធគ្នា​នៅភាគខាងត្បូងយេម៉ែ​ននេះ ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ទាំងអស់ ​បាន​ផ្អាក​ការ​ហោះហើរទាំងស្រុង ហើយធ្វើ​ឲ្យមានទេសចរបរទេស​ជាង​៤០០នាក់ ត្រូវ​ជាប់នៅលើកោះ សូកូត្រា កោះទេសចរណ៍ដ៏ល្បីមួយ​​ភាគខាងត្បូងយេម៉ែន​។

ជាមួយ​នឹងជោគជ័យ​យ៉ាងអស្ចារ្យរបស់កងទ័ពអាមេរិក ដែល​បានបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារ និងចាប់ខ្លួនលោកប្រធានាធីបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោកដូណាល់ ត្រាំ ហាក់កំពុង​តែអង្គុយ​លើអំនួត​កាន់តែខ្ពស់​។ លោក​ត្រាំ បានប្រើសំដី​គំរាមដោយ​ផ្ទាល់និងដោយ​ប្រយោល ទៅលើបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន​ទៀត ឲ្យ​ប្រុងប្រៀបខ្លួន​ប្រយ័ត្ន​ ដូចជា កូឡុំប៊ី គុយបា អ៊ីរ៉ង់ និងជាពិសេសនោះ គឺកោះហ្ក្រូអិនឡង់ដ៍ របស់ដាណឺម៉ាក។ ជា​សំដីគំរាម ដែលធ្វើឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសទាំងនេះ ទាមទារ​ឲ្យ​លោកត្រាំ​ ត្រូវតែឈប់ជាបន្ទាន់។

ក្នុងឱកាសបុណ្យឯករាជ្យជាតិ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៤ មករា របបសឹកភូមាបានប្រកាសដោះលែងអ្នកទោសជាង ៦០០០នាក់ ក្នុងនោះមានទណ្ឌិតបរទេសចំនួន៥២នាក់។ ទណ្ឌិតទាំងអស់នោះ មិនរាប់បញ្ចូលអ្នកទោសនយោបាយ ដែលរបបសឹកបានចាប់ខ្លួន នៅក្រោយរដ្ឋប្រហារ កាលពីដើមឆ្នាំ២០២១។ ការដោះលែងអ្នកទោស ធ្វើឡើងមួយសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតដំណាក់កាលទី១ ដែលរងការរិះគន់ពីសំណាក់អ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិ ថាគ្មានភាពសេរីនិងយុត្តិធម៌។

សារព័ត៌មាន​អង់​គ្លេស​ BBC តាម​រយៈ​កា​រ​ចុះ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២៥​ បាន​ចាត់​ថ្នាក់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញរបស់​កម្ពុជា​ថា​ជា​គោល​ដៅ​ទេស​ចរណ៍​ល្អបំផុត​មួយ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ ២០២៦​ ក្នុង​ចំណោម​គោល​ដៅ​ទេសចរណ៍​ចំនួន​ ២០​លើ​ពិភព​លោក​។​ ការ​ចាត់​ថ្នាក់​នេះ​ធ្វើ​ឡើយ​ក្រោយ​បណ្តាញព័ត៌មានជាតិរបស់អង់គ្លេស​មួយ​នេះ​បាន​បញ្ជូន​អ្នក​កាសែត​របស់​ខ្លួន​មករាយការណ៍អំពីបទ​ពិសោធន៍​នៃ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរទៅកាន់ទីតាំង​ទេសចរណ៍​ដ៏​កក់​ក្តៅ​ទាំងនោះ។

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី​៣មករា កងទ័ពអាមេរិកក្រោម​បទបញ្ជា​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​ ដូណាល់ ត្រាំ ​បាន​ធ្វើប្រតិបត្តិការពិសេស ដោយ​ប្រើ​យន្តហោះ ​១៥០ គ្រឿង​ វាយប្រហារ​ផ្លូវអាកាស​ និងបាន​ចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡា ម៉ាឌូរ៉ូ រួម​ទាំង​ភរិយា បញ្ជូន​ទៅដាក់ក្នុង​​ពន្ធនាគាររដ្ឋសហព័ន្ធ​​ នៅ​​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​។ ​

អង់គ្លេសនិងបារាំងបានបើកប្រតិបតិ្តការរួមគ្នា វាយប្រហារផ្លូវអាកាស នៅយប់ថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣ ធ្នូ ប្រឆាំងពួកភេរវកម្មជីហាតអង្គរដ្ឋឥស្លាម នៅស៊ីរី។ បើផ្អែកតាមក្រសួងការពារជាតិអង់គ្លេសនិងបារាំង ការវាយប្រហារលើកនេះ គឺសំដៅកម្ទេចហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្រោមដីរបស់អង្គការរដ្ឋឥស្លាម ដែលគេសង្ស័យថាជាឃ្លាំងស្តុកអាវុធ និងគ្រឿងផ្ទុះ។

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍តវ៉ាមួយទៅកាន់ភាគីថៃ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ចំពោះសកម្មភាពរបស់យោធាថៃ ដែលបានឈ្លានពានកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាចំនួន១៤ទីតាំង​ និងតំបន់ ក្រោយការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ ថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ តាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ទីតាំងចំនួន១៤ ដែលយោធាថៃកំពុងឈរជើងនេះ ស្ថិតក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងព្រះវិហារ។ តើកម្ពុជាត្រូវប្រើយន្តការអ្វីខ្លះដើម្បីទាមទារមកវិញនូវទីតាំងដែលថៃឈ្លានពានយកទៅកាន់កាប់?

អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​ ចន្ថា​បុរី​ (Chanthaburi)ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​បាន​ចាប់ខ្លួន​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរជា​ស្រី្ត​​ និងបុរស​ជាង​ ៦០​នាក់​ ក្រោយ​ពួក​គេ​បាន​ព្យាយាម​ឆ្លង​ដែន​ចូល​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃដោយ​ខុស​ច្បាប់​​។ នេះបើ​តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់​កាសែត​ថៃ​ Bangkok Post ចេញ​ផ្សាយនៅ​ថ្ងៃទី៣​មករានេះ​។​ តែ​កម្ពុជា​តាម​រយៈ​អ្នក​នាំ​ពាក្យក្រសួង​ការងារ​បានអះ​អាង​​ថា​ ​កម្ពុជា​មិន​ទាន់​ទទួល​​បាន​ដំណឹង​ផ្លូវ​ការណាមួយ​​ពី​ភាគី​ថៃ​នៅ​ឡើយ​ចំពោះ​ករណី​នេះ។ យ៉ាង​ណា​មិញ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ដដែល​រូបនេះ បាន​អំពាវ​នាវ​ឱ្យពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្វែង​រក​ឱកាស​ការងារ​ក្នុង​ស្រុក​ជាជាង​ប្រថុយ​រកការ​ងារ​ធ្វើដោយ​ខុសច្បាប់​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។​ 

អ្នកនាំពាក្យរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ជា ធីរិទ្ធ នៅថ្ងៃអាទិត្យទី៤ខែមករាឆ្នាំ២០២៦ បានលើកឡើងថា លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំនយោបាយប្រឆាំងរស់នៅក្រៅប្រទេស តែងតែឆ្លៀតកេងចំណេញនយោបាយផ្ទាល់ខ្លួន នៅរាល់ពេលដែលមានព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិធំៗបានកើតឡើង តួយ៉ាងដូចជាការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡា ម៉ាឌូរ៉ូ។ ប្រតិក​ម្មរបស់អ្នកនាំពាក្យបក្សកាន់អំណាចដូច្នេះ គឺបន្ទាប់ពីលោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរសារខ្លីថា អាមេរិកនឹងចាត់វិធានការលើ មេបណ្តាញឆបោកអនឡាញ និងលាងលុយកខ្វក់ ដោយភ្ជាប់រូបថតរបស់លោក ហ៊ុន សែន ទៅនឹងលោក នីកូឡា ម៉ាឌូរ៉ូ ដែលអាមេរិកទើបចាប់ខ្លួន។

ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​៣ មករា ក្រសួង​ការពារជាតិអាមេរិក​ បាន​ធ្វើប្រតិបត្តិការពិសេស វាយប្រហារ​ផ្លូវអាកាស​ និងបាន​ចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា រួម​ទាំង​ភរិយា បញ្ជូន​ទៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​។ ប្រតិបត្តិការ​​កងទ័ព​អាមេរិក លើក​​នេះ នាំឲ្យ​គេ​រម្លឹក​ដល់ អន្តរាគមន៍​យោធា​អាមេរិក​ ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត កាលពី​ក្នុង​អតីតកាល ដែល​ឈាន​ទៅ​​ផ្តួលរំលំរដ្ឋអំណាច​​ នៅតំបន់​អាមេរិក​កណ្តាល និង អាមេរិកឡាទីន ​។​​

យោធាថៃប្រកាសមិនទទួលស្គាល់ការចោទប្រកាន់របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេសដែលថា ថៃរំលោភបំពានអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ដោយបានរាយបន្លាលួស និងដាក់ទូកុងទឺន័របិទផ្លូវមិនឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរអាចត្រឡប់ចូលភូមិឋានរបស់ខ្លួនវិញបាន។​  នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post នៅថ្ងៃទី ៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។ ជាការឆ្លើយតបចំពោះប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេស យោធាថៃបកស្រាយថា រាល់ប្រតិបត្តិការរបស់យោធាថៃ គឺធ្វើឡើងក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ដែលខុសពីការចោទប្រកាន់របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ។

កងទ័ពអាមេរិកបានបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារផ្លូវអាកាស ទៅលើរដ្ឋធានីការ៉ាកាស សំដៅកម្ទេចមូលដ្ឋានទ័ពវ៉េណេស៊ុយអេឡា នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣ មករា។ ក្រោយពីការវាយប្រហារ កងទ័ពអាមេរិកប្រកាសអំពីការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា និងភរិយា ហើយនាំចេញក្រៅប្រទេស។ ភ្លាមៗ វ៉េណេស៊ុយអេឡា បានដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្ន និងបានដាក់ពង្រាយកងទ័ពគ្រប់ផ្នែក។ ចំណែក សហគមន៍អន្តរជាតិបានថ្កោលទោស និងចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថាបានឈ្លានពានយ៉ាងកំរោលលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីវ៉េណេស៊ុយអេឡា។

គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ពលរដ្ឋជាជនភៀសសឹកជាង ៦៧០០០នាក់បានបន្តចាកចេញពីជំរំភៀសសឹកទៅកាន់លំនៅឋានវិញ ខណៈមានជនភៀសសឹកជាង ៣២ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតនៅបន្តរស់នៅក្នុងជំរំសុវត្ថិភាពដដែល។ សូមជម្រាបថាការបន្តចាកចេញពីជំរំសុវត្ថិភាពរបស់ជនភៀសសឹកធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីស្ថានការណ៍នៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃហាក់មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ និង​បន្ទាប់ពីភាគីជម្លោះបានឯកភាពគ្នាលើបទឈប់បាញ់បន្ទាន់មួយកាលពីថ្ងៃទី២៧ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។

ស្ថិតនៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រះសង្ឃនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបមួយចំនួនបានផ្តួចផ្តើមគំនិតឲ្យមានកិច្ចសហការរវាងអាជ្ញាធរ និងមន្ត្រីកសិកម្មក្នុងភូមិ ដើម្បីចង្អុលបង្ហាញនូវវិធីសាស្ត្រនៃការដាំដុះបន្លែដល់ជនភៀសសឹក ដែលពុំទាន់បានចាកចេញពីជំរំសុវត្ថិភាពនៅឡើយ។ ចលនានៃការរួបរួមគ្នាធ្វើកសិកម្ម ដោយការដាំដុះដំណាំសម្រាប់ជនភៀសសឹក នៅតាមវត្តអារាមនិងជំរំសុវត្ថិភាពនានានេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗមួយចំនួន គឺទី១ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃជាបណ្តោះអាសន្ន និងទី២ ដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យពលរដ្ឋរៀនរស់ដោយខ្លួនឯងក្នុងអំឡុងពេលមានសង្គ្រាម ជាពិសេសនៅពេលដែលពួកគេវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួនវិញ៕

កម្ពុជាបានដាក់ញត្តិតវ៉ាជាបន្ទាន់ទៅភាគីថៃ នៅចំពោះមុខនៃសកម្មភាពរបស់កងទ័ពថៃដែលដាក់ទូកុងទឺន័រ និងរាយបន្លាលួសព័ទ្ធហួសចូលមកបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់កម្ពុជា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ នៅចំពោះមុខបញ្ហានេះ អ្នកតាមដាននយោបាយស្រុកខ្មែរ មើលឃើញថា កម្ពុជាត្រូវប្រើប្រាស់យន្តការការទូតឲ្យក្លៀវក្លាជាងមុន ដើម្បីឲ្យអន្តរជាតិជួយដឹងឮថា ភាគីថៃកំពុងបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ និងបានរំលោភលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី៣​ ខែ​មករា​ ឆ្នាំ២០២៦​នេះ​ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​តវ៉ាចំពោះ​សកម្ម​ភាព​ ​របស់​យោធា​ថៃ​ ដែលក្រសួងចោទថា ​បាន​រំលោភ​ចូលជ្រៅ​ក្នុង​​ទឹក​ដី​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ក្រោយការអនុវត្តបទឈប់បាញ់​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៧​ ធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២៥​ ​។​ តាម​ក្រសួងការបរទេស​ កងកម្លាំងថៃ​បានបន្ត​ឈរ​ជើង​នៅ​ទីតាំងមួយ​ចំនួន​តាម​ព្រំ​ដែន​ ពិសេស​ទីតាំង​​របស់​ជន​ស៊ី​វិល​កម្ពុជា។​​ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នោះ យោធា​ថៃ​បាន​បន្ត​បិទ​សិទ្ធិ ​និង​រារាំង​មិន​ឱ្យ​ជន​ភៀស​សឹក​កម្ពុជា​ត្រឡប់ចូលទៅ​លំនៅ​ឋាន​របស់​ខ្លួន​វិញ​ឡើយ​។​ 

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ប៉ែន បូណា បានថ្លែងបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ការយកបន្លាលួស និងដំឡើងទូកុងទឺន័រ ក៏ដូចជាការឈូសឆាយផ្ទះសំបែងមួយចំនួនរបស់ជនស៊ីវិលក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាពីសំណាក់ភាគីថៃ ជាការមិនអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងភាគីកម្ពុជា និងភាគីថៃ។ ភាគីកម្ពុជា​ និងថៃ ដែលបាននិងកំពុងអនុវត្តបទឈប់បាញ់ដែលបានឯកភាពគ្នាកន្លងមក។ លោកប៉ែន បូណា តាមរយៈសន្និសីទព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី៣មករានេះ បានឲ្យដឹងទៀតថា ទង្វើរបស់ភាគីថៃក៏បានរំលោភលើធម្មនុញ្ញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាបានផ្ញើកំណត់ទូតទៅភាគីថៃ ដើម្បីជំទាស់នឹងសកម្មភាពទាំងនេះ៕

កូនស្រីរបស់ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង កញ្ញា គីម ជូអេ បានអមដំណើរឪពុកម្តាយ ធ្វើទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនៅវិមានតម្កល់សពដូនតា នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង នាថ្ងៃសុក្រ ទី២ មករា។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងបានបង្ហាញរូបថតផ្លូវការជាច្រើនសន្លឹក ដែលមានវត្តមានរបស់កញ្ញា ជូអេ ឈរនៅជួរមុខជាមួយឪពុកម្តាយ អមដោយមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង។ តើមេដឹករបបផ្តាច់ការក្រុងព្យុងយ៉ាង បានត្រៀមរៀបចំកូនស្រីស្នងតំណែងបន្តពីខ្លួនឬយ៉ាងណា?

ប្រទេសស្វ៊ីស​បានជួប​នឹងហេតុការណ៍​អកុសលដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ​មួយ​ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ជាមួយនឹងគ្រោះថ្នាក់​​អគ្គីភ័យ ឆេះរង្គសាលមួយ នៅយប់ថ្ងៃឆ្លងឆ្នាំ​​ នៅទី​ក្រុងជិះស្គី​ Crans-Montana។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី​២មករា​​ អាជ្ញាធរស្វ៊ីសបានឲ្យដឹងថាមានមនុស្សស្លាប់ យ៉ាងហោច៤៧នាក់ និងអ្នករបួស​១១២នាក់។ ការលំបាកដ៏ធំមួយរបស់​សមត្ថកិច្ច គឺការកំណត់អត្តសញ្ញាណ​អ្នកស្លាប់និងអ្នករបួស ដោយមួយចំនួនធំ គឺ​​ជាជនបរទេស និងសាកសពខ្លះត្រូវឆេះខ្លោចទាំងស្រុង។

រុស្ស៊ី ចោទអ៊ុយក្រែន ថាបានវាយប្រហារដោយយានដ្រូន នៅក្នុងតំបន់ Kherson ជាទឹកដីអ៊ុយក្រែន ដែលកាន់កាប់ដោយរុស្ស៊ី និង បានសម្លាប់មនុស្ស ២៤ នាក់ នៅយប់ឆ្លងឆ្នាំសកល ។ ពីចំណែកខ្លួន អ៊ុយក្រែនក៏បានថ្កោលទោសរុស្ស៊ីវិញ ដែលបានបញ្ជូនដ្រូនជាង ២០០ គ្រឿង ទៅវាយកម្ទេច ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ថាមពល នៅក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែន នៅថ្ងៃទី ១ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០២៦ ដូចគ្នាដែរ ។

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានបង្ហាញចក្ខុវិស័យថ្មី ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីន ពោលគឺ ចាប់ពីប៉ាណាម៉ា ដល់វ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ការប្រកាសរបស់ចិនធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលលោកដូណាល់ ត្រាំ បង្ហាញពីមហិច្ឆតាចង់គ្រប់គ្រងនៅអឌ្ឍគោលខាងលិចទាំងមូល។

កម្ពុជាបាននាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅចំនួនជាង ១លានតោន ទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយគិតជាទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១ ៥០០លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ពីសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា និងបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅទៅវៀតណាមពេញមួយឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងរហូតដល់២៧% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៤។

សង្គ្រាមដែលថៃឈ្លានពានមកលើប្រទេសកម្ពុជាជាលើកទី២ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានបណ្តាលឲ្យជនស៊ីវិលជាង៣០នាក់ស្លាប់ និងរបួសជិត១០០នាក់។ នេះមិនទាន់គិតដល់ការខូចខាតព្រទ្យសម្បត្តិ ប្រាសាទបុរាណ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលផងទេ។ ការដែលយោធាថៃប្រើយន្តហោះចម្បាំង និងទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើទីតាំងជនស៊ីវិលរបស់កម្ពុជាក្នុងសង្គ្រាម២១ថ្ងៃ ក្នុងខែធ្នូឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មានទម្រង់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងសង្គ្រាម ដែលរុស្ស៊ីបើកការឈ្លានពានទៅលើអ៊ុយក្រែន និងមានទម្រង់ប្រ​ហាក់​ប្រហែលគ្នានឹងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលនៅឆ្នាំ១៩៩០ ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់បើកការឈ្លានពានប្រទេសគុយវ៉េត។ ក្រោយសង្គ្រាមចប់ គុយវ៉េតទទួលបានសំណងជាង​ ៥២ពាន់លានដុល្លារពីអ៊ីរ៉ាក់។ តើកម្ពុជាអាចមានលទ្ធភាពឈ្នះក្តីដែរទេ ប្រសិនបើកម្ពុជាប្តឹងថៃឲ្យសងការខូចខាត?

យោងតាមតួលេខបូកសរុប របស់អាជ្ញាធរអង់គ្លេស ក្នុងឆ្នាំ​២០២៥កន្លងទៅ មានជនអន្តោប្រវេសន៍ ចំនួន​៤១៤៧២នាក់ បាន​ផ្សងជីវិតឆ្លងទូកតូចៗពីបារាំង ចូល​ទៅកាន់​អង់គ្លេស​​ដោយខុសច្បាប់​។ នេះ គឺជាចំនួន​ដ៏ច្រើនសន្ធឹក លំដាប់ទី​២​​​បើប្រៀបធៀប​ទៅឆ្នាំ​២០២២។ តួលេខនេះ បានសបញ្ជាក់​ឲ្យឃើញ​ពីប្រសិទ្ធភាពដ៏​ស្តួចស្តើង នៃគោលនយោបាយ​គ្រប់គ្រងអន្តោប្រវេសន៍​ របស់​​រដ្ឋាភិបាល​អង់គ្លេស។​

តើក្នុងឆ្នាំ២០២៥ នៅកម្ពុជាមានព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗអ្វីខ្លះបានកើតឡើង? អ៊ឹង ប៊ុនថន សូមធ្វើការដកស្រង់អត្ថបទព័ត៌មានមួយចំនួនរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFI ដែលជាអត្ថបទទទួលបានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ច្រើនជាងគេបំផុតប្រចាំឆ្នាំ២០២៥។

នៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពកម្ពុជា១៨រូប ត្រូវបានថៃដោះលែង និងបញ្ជូនមកមាតុប្រទេសវិញ បន្ទាប់ពីយោធាថៃចាប់ឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់ អស់រយៈពេល ១៥៥ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក។ អ្នកតាមដានសង្គមស្វាគមន៍ចំពោះការដោះលែងទាហានខ្មែរមកវិញ និងថា នេះជាការផ្តល់យុត្តិធម៌ពិតប្រាកដមួយ។ តែអ្នកតាមដានសង្គមក៏បានទាញភ្ជាប់ករណីយោធាថៃដោះលែងទាហានខ្មែរនាពេលនេះ ទៅនឹងស្ថានភាពផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា ដោយស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគិតគូរ ផ្តល់ភាពយុត្តិធម៌ តាមរយៈការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ សកម្មជនការពារបរិស្ថាន និងសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្ស ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ដើម្បីព្រួតដៃគ្នាអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឱ្យរីកចម្រើន៕