លោក​ ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានផ្តល់បទសម្ភាសឱ្យកាសែតអាមេរិកBloomberg ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចដោះស្រាយ និងបង្ក្រាបអំពើឆបោកអនឡាញដែលកើតមានក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបាន​ដោយខ្លួនឯង ដោយ​ពុំចាំបាច់មានប្រទេសទី ៣មកឈឺក្បាល​​​ជំនួសឡើយ។ ការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជារូបនេះ គឺ​ជាការ​ឆ្លើយតប​​ទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន Bloomberg ដែលចោទសួររកការពិតពីមូលហេតុនៃការផ្ទុះឡើងសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ ខណៈថៃអះអាងថា ជាប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបទីតាំងឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។

អតីតមហាសេដ្ឋីខ្មែរ ដើមកំណើតចិន ចេន ហ្ស៊ី​ ម្ចាស់សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនព្រីនស៍គ្រុប ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចកម្ពុជាចាប់ខ្លួន ហើយបញ្ជូនទៅឲ្យអាជ្ញាធរចិន កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។ ជាការចាប់ខ្លួន ដែលកម្ពុជា និងចិន មិនបានបញ្ជាក់ពីបទល្មើសនៅឡើយ។ តែអាមេរិក និងអង់គ្លេស កន្លងមក បានចោទប្រកាន់ថា ចេន ហ្ស៊ី គឺជាមេខ្លោងដ៏ធំក្នុងបទល្មើសចាប់បង្ខាំងមនុស្ស ឲ្យធ្វើការនៅក្នុងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក សុក សំអឿន ទីប្រឹក្សាច្បាប់មេធាវីអមរិន្ទ យល់ឃើញថា ការចាប់ខ្លួន ចេន ហ្ស៊ី របស់សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ហើយបញ្ជូនឲ្យចិនកាត់ក្តី មិនមានអ្វីទាស់ខុសនោះទេ បើទោះជាអតីតអ្នកឧកញ៉ាខ្មែរដើមកំណើតចិនរូបនេះ បានលាលែងពីសញ្ជាតិចិនក៏ដោយ។

ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយកាសែតអាមេរិក Bloomberg នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន បាន​បញ្ជាក់ថា គណៈប្រតិភូនៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ។ បើតាមប្រមុខទូតកម្ពុជា​ ទស្សន​កិច្ចនេះធ្វើឡើង​ក្រោមហេតុផល​​​​ពង្រឹង និងពិភាក្សាបន្ថែមលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែល​មាន​ភាពផុយស្រួយនៅឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ កាសែត Bloomberg មើលឃើញថា មហាអំណាចអាមេរិក និងចិន​កំពុងប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលគ្នា ក្នុងការសម្របសម្រួលសន្តិភាពនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ 

ប្រធានាធិបតី​បារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានចេញមុខ​បរិហារ​របៀបធ្វើ​អាណានិគមន៍​​បែបថ្មី ​និង​ចក្រពត្តិនិយម​បែប​ថ្មី​ ​​របស់​ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ​។ ប្រមុខរដ្ឋបារាំង ក៏បានស្តីបន្ទោស​​ចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក ​ដែល​កំពុងតែ​ដើរបំពាន​​​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។​  

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ប្រកាស​នៅថ្ងៃពុធទី៧មករា ចាប់​បាន​នាវា​ដឹកប្រេង​មួយ​គ្រឿង​ មាន​បំពាក់​ទង់ជាតិ​រុស្ស៊ី​ នៅ​ក្នុងមហាសមុទ្ទ​អាត្លង់ទិក​ខាង​ជើង​ ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ​ប្រតិបត្តិការ​បិទ​ខ្ទប់​ការ​នាំ​ចេញ​​ប្រេង​របស់​​​វ៉េណេស៊ុយអេឡា។ បន្តិច​ក្រោយ​មក​ទៀត អាមេរិក​បាន​ជូន​ដំណឹង​អំពី​ការ​ស្ទាក់​ចាប់​បាន​នាវាដឹកប្រេង​មួយ​គ្រឿង​ទៀត គ្មានអត្តសញ្ញាណ នៅ​សមុទ្ទ​ការ៉ាអ៊ីប ហើយ​កំពុង​ដឹក​កៀង​ទៅ​កំពង់ផែ​អាមេរិក។

សវនាការលើសំណុំរឿងសកម្មជន ២៣តុលា ដែលបានកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ត្រូវបានលើកពេលទៅថ្ងៃក្រោយវិញដោយសារគ្មានវត្តមានជនជាប់ចោទ។ លោក សឺន ជុំជួន មេធាវីការពារក្តីជនជាប់ចោទបានថ្លែងប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី០៨ មករានេះថា សវនាការដែលកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះទាក់ទងនឹងការពិនិត្យភស្តុតាង និងការសាកសួរសាក្សី ដែលចាំបាច់ត្រូវមានវត្តមានជនជាប់ចោទ។ លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន និងសកម្មជន ២៣តុលា ២នាក់ផ្សេងទៀត គឺកញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនក្នុងថ្ងៃទី២៣ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ពីបទញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។ ការចាប់ខ្លួនកាលណោះធ្វើឡើងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីពួកគេបាននិយាយពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការបញ្ចូលខេត្តចំនួន៤ របស់ខ្មែរទៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ។ តែឆ្លៀតក្នុងឱកាសដែលកម្ពុជាកំពុងមានជម្លោះព្រំដែនតានតឹងជាមួយថៃ លោក សឺន ជុំជួន បានស្នើឲ្យតុលាការដោះលែងនៅក្រៅឃុំ ឬទម្លាក់ចោលបទចោទដល់អ្នកជាប់ឃុំ ដែលជាកូនក្តីរបស់លោកទាំងអស់ ដើម្បីពួកគេអាចមានលទ្ធភាពរួមកម្លាំងជាធ្លុងមួយជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ។

លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ចេញក្រឹត្យប្រធានាធិបតី ​​សម្រេច​ដកសហរដ្ឋអាមេរិក​ ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តរជាតិ​ ​ គណៈកម្មការ​ជំនាញ និងទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិ ចំនួន​​ ៦៦ ​ស្ថាប័ន។ ក្នុងនោះ ​ចំនួន​​​ពាក់កណ្តាលពាក់ព័ន្ធនឹងអង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ រដ្ឋាភិបាលទី​ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បាន​ពន្យល់ថា ស្ថាប័នទាំងនោះ «គ្មាន​បាន​ផលប្រយោជន៍​ដល់​អាមេរិក» ទៀតទេ​។

កម្ពុជាបានដកសញ្ជាតិខ្មែរពីលោក ចេន ហ្ស៊ី កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយច្បាប់សញ្ជាតិថ្មីដែលត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មចូលជាធរមានកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដែល​បញ្ជាក់ពីការចាប់ខ្លួនមហាសេដ្ឋីចិនរូបនេះ និងបក្សពួក ២នាក់ទៀតទាក់​ទងនឹងបទឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ។

ប្រទេសកម្ពុជាសម្រេចបានទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិគិតជាប្រាក់មានចំនួន ៦៥,២០ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ពោលកើន ១៨% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ដែលមានប្រមាណជាង ៥៥ពាន់លានដុល្លារ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកស្រី ចម និម្មល បានលើកឡើងនៅក្នុងសន្និបាតក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនាថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា កំណើនទំហំពាណិជ្ចកម្មកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ គឺដោយសារការដាក់ចេញនូវវិធានការកំណែទម្រង់ដ៏មុតស្រួចជាបន្តបន្ទាប់របស់រដ្ឋាភិបាល។

កម្ពុជា តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃក្នុងថ្ងៃទី៧ មករាបានប្រាប់ពីការចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី និងគ្នីគ្នា ២នាក់ផ្សេងទៀតទៅកាន់ប្រទេសចិន ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លង​ដែន និងផ្អែកតាមសំណើរបស់ចិន។ តែមុននឹងឈានដល់ការចាប់បញ្ជូនបុគ្គលទាំង ៣នាក់ទៅឲ្យចិន សមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបានចំណាយពេលច្រើនខែដើម្បីស៊ើបអង្កេតជាមួយសមត្ថកិច្ចចិន។ អ្នកតាមដានកិច្ចការនយោបាយយល់ឃើញថា ការដែលកម្ពុជាព្រមសហការជាមួយចិនដើម្បីចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី គឺដោយសារកម្ពុជារងសម្ពាធពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចបារម្ភពីការចូលអន្តរាគមន៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិកដូចនៅក្នុងប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា។

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៨ មករា ឆ្នាំ២០២៥ បានសម្រេចដាក់ធនាគារព្រីនស៍ឲ្យស្ថិតក្រោមនីតិវិធីជម្រះបញ្ជីស្របតាមច្បាប់ជាតិ បន្ទាប់ពីមានការចាប់​បញ្ជូនលោក ចេន ហ្ស៊ី ស្ថាបនិក និងម្ចាស់សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនព្រីនស៍គ្រុប ត្រឡប់ទៅប្រទេសចិនវិញ។ តាម​ធនាគារជាតិកម្ពុជា​ ធនាគារព្រីនស៍ត្រូវផ្អាកផ្តល់សេវាកម្ម​ធនាគារថ្មី តែអតិថិជនដែល​មានប្រាក់បញ្ញើនៅធនាគារនេះ​អាចទៅដកប្រាក់បានធម្មតា។

ក្រសួងមហាផ្ទៃ​កម្ពុជា​បាន​ចេញសេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​កាលពីយប់ថ្ងៃពុធទី ៧មករាថា បាន​ចាប់បញ្ជូន​ពលរដ្ឋចិន​ចំនួន​៣នាក់ រួមមាន​ លោកចេនហ្ស៊ី និងបក្សពួក​២នាក់ទៅ​ប្រទេសចិន តាមសំណើ​របស់អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច​​នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ បើតាមកាសែតស៊ីស៊ីថាមស៍ភាសា​ចិនដែល​ចេញផ្សាយ​ព័ត៌មាននេះមុនគេកាលពីយប់​ថ្ងៃពុធ លោកចេន ហ្ស៊ី​ដែលអាជ្ញាធរ​កម្ពុជាចាប់បញ្ជូន​ទៅ​ឲ្យ​ចិន ជា​ឧកញ៉ា ចេន ហ្ស៊ី ម្ចាស់​សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនព្រីនស៍គ្រុប ដែល​អាមេរិកនិង​អង់គ្លេសរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ និង​​ចោទប្រកាន់​ថាជា​មេខ្លោងដ៏ធំក្នុងបទល្មើស​ចាប់បង្ខំមនុស្ស​ឲ្យធ្វើការនៅក្នុងបណ្តាញ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។

ប្រតិបត្តិការចាប់ខ្លួនលោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ ដោយកងទ័ព​អាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី៣មករា​ បានបង្កើតឲ្យ​មាន​រលករញ្ជួយ​​ដ៏ខ្លាំងក្លា​ នៅ​លើឆាកអន្តរជាតិ លើសពីព្រំដែនប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាឆ្ងាយណាស់​។ ខណៈដែលប្រតិបត្តិការនេះ បានបង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​​នូវ​ការប្រែប្រួល​យុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយសហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅតំបន់​អាមេរិកឡាទីន វាក៏បាន​វាយប្រហារដោយផ្ទាល់ដែរ​ ទៅលើផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ចិន នៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា​។ តើចិន​ចំណេញ​និង​ខាតអ្វីខ្លះ នៅពីក្រោយ​ប្រតិបត្តិ​ការកងទ័ពអាមេរិក​​នៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា?

តាំងពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​មកនេះ ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​បាន​ប្រកាន់យក​​ប្រពៃណី ចេញ​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​ ដើម្បី​ជា​កិច្ច​ចាប់​ផ្តើម​ឆ្នាំ​ថ្មី។ សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០២៦ លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស​ចិន បាន​ជ្រើសរើស​ធ្វើ​ដំណើរទៅ​កាន់​​បួន​ប្រទេស​នៃ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិកប៉ែក​ខាង​កើត​និង​ខាង​ត្បូង ដែល​​ខ្លះ​ទើប​ឆ្លង​កាត់​អំពើ​ហិង្សា​ថ្មីៗ​ផង។ ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​៧មករា ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១២​មករា​ ​ទស្សនកិច្ចមាន​​កម្មវត្ថុ​ចម្បង​តែ​មួយ គឺ​​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ និង​ទំនុក​ចិត្ត​នយោបាយ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ មករានេះ កម្មកររោងចក្រដេរស្បែកជើង «YJC» ប្រមាណ ២ពាន់នាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ានៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ ៣។ ពួកគេបានប្រឆាំងនឹងការប្រមាថ មាក់ងាយរបស់មេការជនជាតិចិន ការមិនបើកប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំ និងការមិនអនុញ្ញាតឲ្យឈប់សម្រាកនៅថ្ងៃបុណ្យជាតិ ៧មករា។ ក្រសួងការងារក៏បានចុះអន្តរាគមន៍សម្របសម្រួលភ្លាមៗរហូតដល់ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀង និងបញ្ចប់ការតវ៉ាក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ។

​កូឡេស្តេរ៉ុល ជា​ខ្លាញ់​ដ៏​ចាំបាច់​សម្រាប់ដំណើរ​ការ​របស់​​សរីរាង្គកាយ​។ តែ​បើ​អត្រា​​កូឡេស្តេរ៉ុលក្នុង​ឈាម​ឡើង​ខ្ពស់ ឬ​លើស​ គេ​ត្រូវប្រយ័ត្ន​រឿង​ហូប​ចុក ដោយ​ត្រូវ​ចៀសវាង​អាហារ​មួយ​ចំនួន​។ តើ​ស៊ុត​ជាប់ឈ្មោះ​​ក្នុង​បញ្ជី​អាហារ​ត្រូវ​ចៀស​ដែរឬទេ? តើ​អ្នក​មាន​បញ្ហា​លើស​ជាតិ​ខ្លាញ់ និង​ទឹ​នោម​ផ្អែម ពិត​ជា​ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្នក្នុង​ការ​​បរិភោគ​ស៊ុត​មាន់​ស៊ុត​ទាឬ? ស៊ុត​នាំ​ឱ្យ​ឡើង​ជាតិ​ខ្លាញ់​កូឡេស្តេរ៉ុល មែនទេ? តើ​ការ​សិក្សា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពន្យល់​យ៉ាងណាដែរ?

ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាទទួលបានគម្រោងវិនិយោគ ៦៣០គម្រោងដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ ១០ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC)។ គម្រោងវិនិយោគឆ្នាំ ២០២៥ មានការកើនឡើង ៤៥% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ដែលមានចំនួន ៤១៤ គម្រោង និងមានទំហំទឹកប្រាក់ ៦,៩ពាន់លានដុល្លារ។ ហេតុអ្វីកម្ពុជាទទួលបានគម្រោងវិនិយោគច្រើនក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ និងតើមាននៅក្នុងវិស័យណាខ្លះ?

កងទ័ពកម្ពុជា និងថៃបានវាយប្រយុទ្ធគ្នាចំនួនពីរលើក​ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ នៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ដំណាលគ្នានឹងការផ្ទុះអាវុធ ភាគីកម្ពុជាបានខិតខំប្រើមធ្យោបាយការទូត ដោយប្រកូក​ប្រកាស​ប្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិថា ខ្លួនបានរងគ្រោះពីការឈ្លានពានពីសំណាក់យោធាថៃ។ ជាមធ្យោបាយការទូត​ដែលបាននាំមកនូវបទឈប់បាញ់បន្ទាន់មួយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥។ តើកម្ពុជាបានតស៊ូយ៉ាងណាខ្លះក្នុងសមរភូមិការទូតជាមួយថៃ បន្ថែមពី​ការទប់ទល់ខាងយោធា? ហើយតើកម្ពុជាគួរប្រកាន់យកគោលការណ៍បែបណា ​ក្នុងការបន្ត​តស៊ូតាមផ្លូវការទូត ក្រោយ​សំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើងលែងលាន់ឮតាមព្រំដែន?

នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ​ ជាខួបលើកទី៤៧ នៃថ្ងៃជ័យជម្នះលើរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មិទ្ទិញអបអរថ្ងៃ៧មករា ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងយ៉ាងទៀងទាត់ ដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន។ តែថ្ងៃ៧មករា ឆ្នាំនេះ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន បានត្រឹមចេញសារបង្ហោះតាមបណ្តាញសង្គម និងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ការខកខានប្រារព្ធមិទ្ទិញអបអរថ្ងៃ៧មករា នៅឆ្នាំនេះ ត្រូវបានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបញ្ជាក់ថាបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។

នៅទីក្រុងប៉ារីស កាលពីថ្ងៃអង្គារទី​​៦មករា មានកិច្ចប្រជុំពិសេសមួយ រវាង​ក្រុមប្រទេស​ស្ម័គ្រចិត្ត​ជួយ​អ៊ុយក្រែន ជាមួយ​នឹងលោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្សេឡេនស្គី​ ព្រមទាំងតំណាង​ពិសេស​របស់​លោកដូណាល់ ត្រាំ​ ដើម្បីនិយាយ​អំពី​ផែន​ការ​ជួយការពារសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន នៅពេលមាន​បទឈប់បាញ់ជាមួយរុស្ស៊ី​។ ​ភាគី​​សហរដ្ឋអាមេរិក​បានសន្យា​ថា អាមេរិក​នឹងជួយ​សម្ព័ន្ធភាពស្ម័គ្រចិត្តនេះ ដើម្បី​ធានា​​ការពារសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន​ ប្រសិនបើបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមាន​។

ប្រឈម​នឹង​ភាពតានតឹង​រវាង​រដ្ឋអំណាច​ក្រុង​ប៉េកាំង​និង​តូក្យូក្នុង​​សំណុំ​រឿង​តៃវ៉ាន់​ មហាយក្សចិន​ បាន​ចេញ​បំរាម​​ មិន​ឲ្យ​នាំចេញ​ទំនិញ​ ជាង ​១ ១០០ ​មុខ ​ដែល​មាន​គោលដៅប្រើប្រាស់​ ២ផ្លូវ ទាំង​ស៊ីវិល​ និងទាំង​​យោធា​។ ការ​ហាមឃាត់​នេះ រួម​បញ្ជូល​ទាំង​កម្មវិធី​បច្ចេកវិទ្យា គ្រឿង​អេឡិចត្រូនិច និង ​រ៉ែដីកម្រ​ ដែល​គេ​អាច​ផលិតចេញ​​ជា គ្រឿង​បង្គុំសឺមីកុងឌុកទ័រ និង​យានដ្រូន ក្នុង​វិស័យ​យោធា​។

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បញ្ជាក់ថា ទាហានកម្ពុជា ២នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ និងស្រាល ក្នុងការផ្ទុះគ្រាប់ នៅតំបន់មុំបី ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ មករានេះ។ ពីខាងថៃ ឯណោះវិញ ក៏មានទាហានថៃម្នាក់រងរបួសផងដែរ។​ រដ្ឋាភិបាលថៃអះអាងពីការ​​​ដាក់ពាក្យបណ្តឹងតវ៉ាជាផ្លូវការ និងស្នើសុំការពន្យល់ពីភាគីកម្ពុជា​ជុំវិញហេតុការណ៍ផ្ទុះគ្រាប់នៅតំបន់ព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។ 

ប្រទេសហ្វីលីពីនត្រូវធ្វើជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ បន្តពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ មានសំណុំរឿងធំៗជាច្រើន ដែលប្រធានអាស៊ានថ្មីត្រូវដោះស្រាយ និងបន្តដោះស្រាយ ដូចជាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ វិបត្តិនយោបាយនៅភូមា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមនឹងបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិជាច្រើនទៀត។ អ្នកតាមដាននយោបាយកម្ពុជា និងតំបន់ភាគច្រើនមើលឃើញថា ហ្វីលីពីនអាចចាប់អារម្មណ៍រឿងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តិចជាងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលហ្វីលីពីនកំពុងមានជម្លោះជាមួយចិន។ អ្វីទៅជាក្តីសង្ឃឹមរបស់កម្ពុជាពីហ្វីលីពីនក្នុងនាមប្រធានប្តូរវេនអាស៊ានឆ្នាំ២០២៦?

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងមហាផ្ទៃបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយក្នុងថ្ងៃទី៦ មករាដោយច្រានចោលការចុះផ្សាយរបស់កាសែតថៃ Khaosod English ដែលថា កម្ពុជាបានយកទីតាំងកាស៊ីណូថ្មដាដើម្បីស្តុកអាវុធសម្រាប់ចម្បាំងជាមួយថៃ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ទីតាំងដែលកាសែត​ថៃបានចោទគឺជាប៉ុស្តិ៍នគរបាលការពារព្រំដែនរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តពោធិ៍សាត់។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ចែម្យុង បំពេញ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​រដ្ឋ ​នៅ​ប្រទេស​ចិន ចំនួន​ ៣ ថ្ងៃដែល​បាន​ចាប់​ផ្តើម តាំង​​ពីថ្ងៃអាទិត្យ​ ទី៤មករា​​។ រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុ​ង​ប៉េកាំង​និង​សេអ៊ូល បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម ចំនួន ១៥ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិស័យ​បច្ចេកវិជ្ជា បរិស្ថាន និង​ដឹកជញ្ជូន។  ឆ្លៀត​ក្នុងឱកាសនេះ សមភាគី​កូរ៉េ​ខាងត្បូង បាន​ស្នើ​​ប្រមុខរដ្ឋចិន​ លោក ស៊ី​ ជីនពីង ឲ្យ​ប្រើឥទ្ធិពលទៅលើកូរ៉េខាងជើង​ ដើម្បីបន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ក្នុង​ឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយ​​ផ្តើម​កិច្ចសន្ទនាជាថ្មី រវាង​សេអ៊ូល​និង​ព្យុងយ៉ាង។  ​

លោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ និងភរិយា ត្រូវបានសមត្ថកិច្ច​អាមេរិកបញ្ជូន​ខ្លួនចូលទៅកាន់តុលាការ​ក្នុង​ក្រុងញូវយ៉ក កាលពីរសៀលថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​៥ មករា ម្សិលមិញ។ រដ្ឋអាជ្ញាបានប្រកាស​បទចោទប្រកាន់​ចំនួន​៤ ក្នុងនោះ​គឺមាន​​បទ ជួញដូរគ្រឿងញៀន។ នៅចំពោះមុខចៅក្រម លោកនីកូឡា​ស ម៉ាឌូរ៉ូ បានឆ្លើយថា លោក​គឺជា​ជនស្លូតត្រង់ និងថាលោកគឺជា “អ្នកទោសសង្គ្រាម”។

បន្ទាប់ពីបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលរៀបចំឡើងដោយ សមាគមខ្មែរ នៅទីក្រុងប៉ារីស កាលពី ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ សមាគមខ្មែរមួយផ្សេងទៀត នៅទីក្រុង Montpellier ភាគខាងត្បូងប្រទេសបារាំង បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី ៤ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០២៦ ដើម្បីសម្តែងការប្រឆាំងយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ ។ ក្រោមផ្ទៃមេឃខៀវស្រងាត់ និង អាកាសធាតុត្រជាក់ នៃរដូវរងា ជនជាតិខ្មែរ និង បារាំង ជាង ២០០ នាក់ មកពីទីក្រុងធំៗ មួយចំនួន នៅប៉ែកខាងត្បូងបារាំង បាននាំគ្នាដើរដង្ហែក្បួន ដៃកាន់បដា ស្រែក​ទាមទារ សន្តិភាព និង បរិហារ ឥរិយាបទ ឈ្លានពាន ពីសំណាក់ប្រទេសថៃ មកលើកម្ពុជា ។ ថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថា អ្នកស្រី នាង ម៉ាលីន អគ្គលេខានៃសមាគមខ្មែរ នៅ Montpellier បានអំពាវនាវទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលបារាំង និង សហគមន៍អន្តរជាតិ ឲ្យធ្វើអន្តរាគម ជាបន្ទាន់ ដើម្បីជម្រុញឲ្យភាគីថៃ គោរពបទឈប់បាញ់ បញ្ឈប់ទង្វើហិង្សា ឈ្លានពាន មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពខ្មែរ និង ជាពិសេស គឺត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលបានចែង ។ អ្នកស្រី នាង ម៉ាលីន បន្ថែមទៀតថា ការព្រងើយកន្តើយ មិនអើពើ ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងញ៉ាំងឲ្យប្រទេសមានអំណាចចំនួន តួយ៉ាងប្រទេសថៃ កាន់តែបានចិត្ត និង បន្តបំពានកាន់តែខ្លាំង មកលើប្រទេស ដែលទន់ខ្សោយជាងខ្លួន ។ នៅទីបញ្ចប់ អ្ន​កស្រី អគ្គលេខានៃសមាគមខ្មែរ Montpellier បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្មវត្ថុចម្បងបំផុត នៃការជួបជុំគ្នាថ្ងៃនេះ គឺបញ្ជាក់អំពីជំហរ យ៉ាងមុតមាំ នៃប្រជាជនខ្មែរ​ ទាំងក្នុង និង ក្រៅប្រទេស ដែលចង់បានត្រឹម សន្តិភាព និង ភាពសុខដុមរមនា ប្រកបដោយនិរន្តរភាព​ រវាងប្រទេសជាតិខាង ៕

បើទោះបី​ជា​​អាមេរិក​ដំឡើង​ពន្ធគយ​នាំចូល​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏សេដ្ឋកិច្ច​​វៀតណាម​នៅ​តែ​រលូន និង​មាន​កំណើន​​ល្អ ​ជាង​ឆ្នាំមុន (​២០២៤)​ទៀត។ បើ​តាម​របាយការណ៍​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​៥​មករា កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម​ ​មានសន្ទុះដល់​ទៅ​៨%​​ នៃ​ផលិតផល​ដុល​ក្នុង​ស្រុក នៅឆ្នាំ​២០២៥។

កាលពីសប្តាហ៍​កន្លងទៅ​ កងទ័ព​​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានបើកការវាយប្រហារនៅ​យេម៉ែន ដើម្បី​បំបាក់​ក្រុមចលនា​​បំបែកទឹកដី​​នៅភាគខាងត្បូង ដែលគេអះអាងថា​​បានទទួលជំនួយអាវុធពីអាមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ ដោយ​ហេតុតែ​ការវាយប្រយុទ្ធគ្នា​នៅភាគខាងត្បូងយេម៉ែ​ននេះ ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ទាំងអស់ ​បាន​ផ្អាក​ការ​ហោះហើរទាំងស្រុង ហើយធ្វើ​ឲ្យមានទេសចរបរទេស​ជាង​៤០០នាក់ ត្រូវ​ជាប់នៅលើកោះ សូកូត្រា កោះទេសចរណ៍ដ៏ល្បីមួយ​​ភាគខាងត្បូងយេម៉ែន​។

ជាមួយ​នឹងជោគជ័យ​យ៉ាងអស្ចារ្យរបស់កងទ័ពអាមេរិក ដែល​បានបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារ និងចាប់ខ្លួនលោកប្រធានាធីបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោកដូណាល់ ត្រាំ ហាក់កំពុង​តែអង្គុយ​លើអំនួត​កាន់តែខ្ពស់​។ លោក​ត្រាំ បានប្រើសំដី​គំរាមដោយ​ផ្ទាល់និងដោយ​ប្រយោល ទៅលើបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន​ទៀត ឲ្យ​ប្រុងប្រៀបខ្លួន​ប្រយ័ត្ន​ ដូចជា កូឡុំប៊ី គុយបា អ៊ីរ៉ង់ និងជាពិសេសនោះ គឺកោះហ្ក្រូអិនឡង់ដ៍ របស់ដាណឺម៉ាក។ ជា​សំដីគំរាម ដែលធ្វើឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសទាំងនេះ ទាមទារ​ឲ្យ​លោកត្រាំ​ ត្រូវតែឈប់ជាបន្ទាន់។

ក្នុងឱកាសបុណ្យឯករាជ្យជាតិ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៤ មករា របបសឹកភូមាបានប្រកាសដោះលែងអ្នកទោសជាង ៦០០០នាក់ ក្នុងនោះមានទណ្ឌិតបរទេសចំនួន៥២នាក់។ ទណ្ឌិតទាំងអស់នោះ មិនរាប់បញ្ចូលអ្នកទោសនយោបាយ ដែលរបបសឹកបានចាប់ខ្លួន នៅក្រោយរដ្ឋប្រហារ កាលពីដើមឆ្នាំ២០២១។ ការដោះលែងអ្នកទោស ធ្វើឡើងមួយសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតដំណាក់កាលទី១ ដែលរងការរិះគន់ពីសំណាក់អ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិ ថាគ្មានភាពសេរីនិងយុត្តិធម៌។

សារព័ត៌មាន​អង់​គ្លេស​ BBC តាម​រយៈ​កា​រ​ចុះ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២៥​ បាន​ចាត់​ថ្នាក់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញរបស់​កម្ពុជា​ថា​ជា​គោល​ដៅ​ទេស​ចរណ៍​ល្អបំផុត​មួយ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ ២០២៦​ ក្នុង​ចំណោម​គោល​ដៅ​ទេសចរណ៍​ចំនួន​ ២០​លើ​ពិភព​លោក​។​ ការ​ចាត់​ថ្នាក់​នេះ​ធ្វើ​ឡើយ​ក្រោយ​បណ្តាញព័ត៌មានជាតិរបស់អង់គ្លេស​មួយ​នេះ​បាន​បញ្ជូន​អ្នក​កាសែត​របស់​ខ្លួន​មករាយការណ៍អំពីបទ​ពិសោធន៍​នៃ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរទៅកាន់ទីតាំង​ទេសចរណ៍​ដ៏​កក់​ក្តៅ​ទាំងនោះ។

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី​៣មករា កងទ័ពអាមេរិកក្រោម​បទបញ្ជា​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​ ដូណាល់ ត្រាំ ​បាន​ធ្វើប្រតិបត្តិការពិសេស ដោយ​ប្រើ​យន្តហោះ ​១៥០ គ្រឿង​ វាយប្រហារ​ផ្លូវអាកាស​ និងបាន​ចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡា ម៉ាឌូរ៉ូ រួម​ទាំង​ភរិយា បញ្ជូន​ទៅដាក់ក្នុង​​ពន្ធនាគាររដ្ឋសហព័ន្ធ​​ នៅ​​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​។ ​

អង់គ្លេសនិងបារាំងបានបើកប្រតិបតិ្តការរួមគ្នា វាយប្រហារផ្លូវអាកាស នៅយប់ថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣ ធ្នូ ប្រឆាំងពួកភេរវកម្មជីហាតអង្គរដ្ឋឥស្លាម នៅស៊ីរី។ បើផ្អែកតាមក្រសួងការពារជាតិអង់គ្លេសនិងបារាំង ការវាយប្រហារលើកនេះ គឺសំដៅកម្ទេចហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្រោមដីរបស់អង្គការរដ្ឋឥស្លាម ដែលគេសង្ស័យថាជាឃ្លាំងស្តុកអាវុធ និងគ្រឿងផ្ទុះ។