ក្រុងតូចមួយនៅប្រទេសបារាំង គឺ Fère-en-Tardenois បានសម្ពោធជាផ្លូវការ សួនច្បារដែលមានដាក់ព្រះនាមរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ។ នៅក្នុងពិធីសម្ពោធក្រោមទឹកភ្លៀងរលឹមជោគជាំ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៨មករា ក៏មានការចូលរួមពីសម្តេចរាជបុត្រី ព្រះអនុជ នរោត្តម អរុណរស្មី ឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់ព្រះមហាក្សត្រ ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំង និងចៅហ្វាយក្រុង Fère-en-Tardenoisផ្ទាល់ ដែលជាអ្នកស្នើគំនិតឲ្យបង្កើតសួនច្បារ នរោត្តមសីហនុ។

នាវាចម្បាំងរុស្ស៊ី​ ចិន និងអ៊ីរ៉ង់ បានមកជួបជុំគ្នានៅដែនសមុទ្រអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដើម្បីចាប់ផ្តើមធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា នៅថ្ងៃសុក្រទី​៩មករា។ នេះ​បើផ្អែកតាម​អ្នករាយ​ការណ៍​ព័ត៌មាន​បារាំង AFP ។ សូមបញ្ជាក់ថា នសមយុទ្ធយោធានេះ ធ្វើឡើង​​ក្នុងក្របខណ្ឌ​សម្ព័ន្ធភាព Brics របស់ចិន ហើយ​ដែលប្រទេស​អាហ្វិ្រកខាងត្បូង បានចូលរួម​ធ្វើជាម្ចាស់​ផ្ទះ​។ ទំនោរខិតទៅខាងចិនរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានធ្វើ​សហរដ្ឋអាមេរិក​និយាយរិះគន់ជាញឹកញាប់​។

គិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ជាថ្ងៃដែលមានការផ្ទុះអាវុធនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ លើកទី២មកទល់បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសកម្ពុជាបានរងនូវការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនយ៉ាងដំណំ ក្នុងនោះមានផ្ទះចំនួន ៣៣៦ខ្នង និងទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈដូចជា សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងវត្តអារាម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំណង់ជាច្រើនទៀត។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលចេញផ្សាយគិតមកត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ 

នៅទីបំផុត កម្ពុជាបានប្រកាសឲ្យដឹងក្នុងថ្ងៃទី៧ មករា ឆ្នាំ ២០២៦ ពីចាប់ខ្លួន លោក ចេន ហ្ស៊ី បញ្ជូនទៅឲ្យចិនតាមសំណើរបស់ចិន។ តែអ្វីជាការកត់សម្គាល់ ការចាប់ខ្លួន លោក ចេន ហ្ស៊ី នេះបានធ្វើឡើង ក្រោយពីអាមេរិក និងអង់គ្លេស ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ លោក ចេន ហ្ស៊ី កាលពីខែតុលាឆ្នាំ២០២៥។ ទោះជាយ៉ាងណា មានសំណួរមួយចំនួនត្រូវបានចោទឡើង ហេតុអ្វីកម្ពុជាមិនបញ្ជូន លោក ចេន ហ្ស៊ី ទៅឲ្យអាមេរិក ឬអង់គ្លេស ហើយថា តើប្រទេសបស្ចិមលោកខ្លះយល់ឃើញយ៉ាងម៉េចពីការបញ្ជូនមេឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញរូបនេះទៅឲ្យចិន?

ក្រុម​ហ៊ុន​រដ្ឋ​ជប៉ុន ខាង​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្រោមបាតសមុទ្រ​ បាន​ចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការចុះទៅរុករករ៉ែដីកម្រ នៅក្រោមបាតមហាសមុទ្រ ដើម្បី​ខួង​យក​បំណែក​រ៉ែដីកម្រ​ ក្រោម​ជម្រៅ​ជាង ៦ ពាន់​ម៉ែត្រ យកទៅ​ពិសោធន៍​។ ជប៉ុន​​​សង្ឃឹម​ថា​នឹង​អាច​ជីក​ចម្រាញ់រ៉ែដីកម្រ ដើម្បី​​បម្រើឲ្យ​​តម្រូវការ​ឧស្សាហកម្ម​បច្ចេកវិទ្យា ហើយ​​ជាពិសេស​ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើរ៉ែដីកម្រ​របស់​ ចិន។​  

យប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ឈានចូលថ្ងៃសុក្រទី​៩មករា ​ រុស្ស៊ី​បានសំរុក​វាយ​ប្រហារ​យ៉ាង​ខ្លាំងទៅលើអ៊ុយក្រែន ដោយ​បាន​បញ្ជាដ្រូន​ជាង​២០០គ្រឿង និងមីស៊ីលជាង​៣០គ្រាប់។ ក្នុងចំណោមមីស៊ីល​ គឺមានមីស៊ីល​អ៊ីពែរសូនិក Orechnik។ ភាគច្រើននៃ​ការវាយប្រហាររបស់រុស្ស៊ីនេះ គឺបានសំដៅមកលើ​ផ្ទះប្រជាជន ​ ព្រមទាំងហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​​ថាមពលចរន្តអគ្គីសនី​អ៊ុយក្រែន​។ ការវាយប្រហារ ដែលបានធ្វើ​ឲ្យខូចខាតដល់អគារ​របស់ស្ថានទូត​ប្រទេសកាតានៅទីក្រុងកៀវដែរ។​

លោក​ ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានផ្តល់បទសម្ភាសឱ្យកាសែតអាមេរិកBloomberg ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចដោះស្រាយ និងបង្ក្រាបអំពើឆបោកអនឡាញដែលកើតមានក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបាន​ដោយខ្លួនឯង ដោយ​ពុំចាំបាច់មានប្រទេសទី ៣មកឈឺក្បាល​​​ជំនួសឡើយ។ ការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជារូបនេះ គឺ​ជាការ​ឆ្លើយតប​​ទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន Bloomberg ដែលចោទសួររកការពិតពីមូលហេតុនៃការផ្ទុះឡើងសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ ខណៈថៃអះអាងថា ជាប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបទីតាំងឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។

ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយកាសែតអាមេរិក Bloomberg នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន បាន​បញ្ជាក់ថា គណៈប្រតិភូនៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ។ បើតាមប្រមុខទូតកម្ពុជា​ ទស្សន​កិច្ចនេះធ្វើឡើង​ក្រោមហេតុផល​​​​ពង្រឹង និងពិភាក្សាបន្ថែមលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែល​មាន​ភាពផុយស្រួយនៅឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ កាសែត Bloomberg មើលឃើញថា មហាអំណាចអាមេរិក និងចិន​កំពុងប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលគ្នា ក្នុងការសម្របសម្រួលសន្តិភាពនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ 

ប្រធានាធិបតី​បារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានចេញមុខ​បរិហារ​របៀបធ្វើ​អាណានិគមន៍​​បែបថ្មី ​និង​ចក្រពត្តិនិយម​បែប​ថ្មី​ ​​របស់​ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ​។ ប្រមុខរដ្ឋបារាំង ក៏បានស្តីបន្ទោស​​ចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក ​ដែល​កំពុងតែ​ដើរបំពាន​​​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។​  

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ប្រកាស​នៅថ្ងៃពុធទី៧មករា ចាប់​បាន​នាវា​ដឹកប្រេង​មួយ​គ្រឿង​ មាន​បំពាក់​ទង់ជាតិ​រុស្ស៊ី​ នៅ​ក្នុងមហាសមុទ្ទ​អាត្លង់ទិក​ខាង​ជើង​ ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ​ប្រតិបត្តិការ​បិទ​ខ្ទប់​ការ​នាំ​ចេញ​​ប្រេង​របស់​​​វ៉េណេស៊ុយអេឡា។ បន្តិច​ក្រោយ​មក​ទៀត អាមេរិក​បាន​ជូន​ដំណឹង​អំពី​ការ​ស្ទាក់​ចាប់​បាន​នាវាដឹកប្រេង​មួយ​គ្រឿង​ទៀត គ្មានអត្តសញ្ញាណ នៅ​សមុទ្ទ​ការ៉ាអ៊ីប ហើយ​កំពុង​ដឹក​កៀង​ទៅ​កំពង់ផែ​អាមេរិក។

សវនាការលើសំណុំរឿងសកម្មជន ២៣តុលា ដែលបានកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ត្រូវបានលើកពេលទៅថ្ងៃក្រោយវិញដោយសារគ្មានវត្តមានជនជាប់ចោទ។ លោក សឺន ជុំជួន មេធាវីការពារក្តីជនជាប់ចោទបានថ្លែងប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី០៨ មករានេះថា សវនាការដែលកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះទាក់ទងនឹងការពិនិត្យភស្តុតាង និងការសាកសួរសាក្សី ដែលចាំបាច់ត្រូវមានវត្តមានជនជាប់ចោទ។ លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន និងសកម្មជន ២៣តុលា ២នាក់ផ្សេងទៀត គឺកញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនក្នុងថ្ងៃទី២៣ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ពីបទញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។ ការចាប់ខ្លួនកាលណោះធ្វើឡើងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីពួកគេបាននិយាយពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការបញ្ចូលខេត្តចំនួន៤ របស់ខ្មែរទៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ។ តែឆ្លៀតក្នុងឱកាសដែលកម្ពុជាកំពុងមានជម្លោះព្រំដែនតានតឹងជាមួយថៃ លោក សឺន ជុំជួន បានស្នើឲ្យតុលាការដោះលែងនៅក្រៅឃុំ ឬទម្លាក់ចោលបទចោទដល់អ្នកជាប់ឃុំ ដែលជាកូនក្តីរបស់លោកទាំងអស់ ដើម្បីពួកគេអាចមានលទ្ធភាពរួមកម្លាំងជាធ្លុងមួយជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ។

លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ចេញក្រឹត្យប្រធានាធិបតី ​​សម្រេច​ដកសហរដ្ឋអាមេរិក​ ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តរជាតិ​ ​ គណៈកម្មការ​ជំនាញ និងទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិ ចំនួន​​ ៦៦ ​ស្ថាប័ន។ ក្នុងនោះ ​ចំនួន​​​ពាក់កណ្តាលពាក់ព័ន្ធនឹងអង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ រដ្ឋាភិបាលទី​ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បាន​ពន្យល់ថា ស្ថាប័នទាំងនោះ «គ្មាន​បាន​ផលប្រយោជន៍​ដល់​អាមេរិក» ទៀតទេ​។

កម្ពុជាបានដកសញ្ជាតិខ្មែរពីលោក ចេន ហ្ស៊ី កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយច្បាប់សញ្ជាតិថ្មីដែលត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មចូលជាធរមានកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដែល​បញ្ជាក់ពីការចាប់ខ្លួនមហាសេដ្ឋីចិនរូបនេះ និងបក្សពួក ២នាក់ទៀតទាក់​ទងនឹងបទឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ។

ប្រទេសកម្ពុជាសម្រេចបានទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិគិតជាប្រាក់មានចំនួន ៦៥,២០ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ពោលកើន ១៨% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ដែលមានប្រមាណជាង ៥៥ពាន់លានដុល្លារ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកស្រី ចម និម្មល បានលើកឡើងនៅក្នុងសន្និបាតក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនាថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា កំណើនទំហំពាណិជ្ចកម្មកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ គឺដោយសារការដាក់ចេញនូវវិធានការកំណែទម្រង់ដ៏មុតស្រួចជាបន្តបន្ទាប់របស់រដ្ឋាភិបាល។

កម្ពុជា តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃក្នុងថ្ងៃទី៧ មករាបានប្រាប់ពីការចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី និងគ្នីគ្នា ២នាក់ផ្សេងទៀតទៅកាន់ប្រទេសចិន ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លង​ដែន និងផ្អែកតាមសំណើរបស់ចិន។ តែមុននឹងឈានដល់ការចាប់បញ្ជូនបុគ្គលទាំង ៣នាក់ទៅឲ្យចិន សមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបានចំណាយពេលច្រើនខែដើម្បីស៊ើបអង្កេតជាមួយសមត្ថកិច្ចចិន។ អ្នកតាមដានកិច្ចការនយោបាយយល់ឃើញថា ការដែលកម្ពុជាព្រមសហការជាមួយចិនដើម្បីចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី គឺដោយសារកម្ពុជារងសម្ពាធពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចបារម្ភពីការចូលអន្តរាគមន៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិកដូចនៅក្នុងប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា។

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៨ មករា ឆ្នាំ២០២៥ បានសម្រេចដាក់ធនាគារព្រីនស៍ឲ្យស្ថិតក្រោមនីតិវិធីជម្រះបញ្ជីស្របតាមច្បាប់ជាតិ បន្ទាប់ពីមានការចាប់​បញ្ជូនលោក ចេន ហ្ស៊ី ស្ថាបនិក និងម្ចាស់សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនព្រីនស៍គ្រុប ត្រឡប់ទៅប្រទេសចិនវិញ។ តាម​ធនាគារជាតិកម្ពុជា​ ធនាគារព្រីនស៍ត្រូវផ្អាកផ្តល់សេវាកម្ម​ធនាគារថ្មី តែអតិថិជនដែល​មានប្រាក់បញ្ញើនៅធនាគារនេះ​អាចទៅដកប្រាក់បានធម្មតា។

ក្រសួងមហាផ្ទៃ​កម្ពុជា​បាន​ចេញសេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​កាលពីយប់ថ្ងៃពុធទី ៧មករាថា បាន​ចាប់បញ្ជូន​ពលរដ្ឋចិន​ចំនួន​៣នាក់ រួមមាន​ លោកចេនហ្ស៊ី និងបក្សពួក​២នាក់ទៅ​ប្រទេសចិន តាមសំណើ​របស់អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច​​នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ បើតាមកាសែតស៊ីស៊ីថាមស៍ភាសា​ចិនដែល​ចេញផ្សាយ​ព័ត៌មាននេះមុនគេកាលពីយប់​ថ្ងៃពុធ លោកចេន ហ្ស៊ី​ដែលអាជ្ញាធរ​កម្ពុជាចាប់បញ្ជូន​ទៅ​ឲ្យ​ចិន ជា​ឧកញ៉ា ចេន ហ្ស៊ី ម្ចាស់​សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនព្រីនស៍គ្រុប ដែល​អាមេរិកនិង​អង់គ្លេសរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ និង​​ចោទប្រកាន់​ថាជា​មេខ្លោងដ៏ធំក្នុងបទល្មើស​ចាប់បង្ខំមនុស្ស​ឲ្យធ្វើការនៅក្នុងបណ្តាញ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។

ប្រតិបត្តិការចាប់ខ្លួនលោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ ដោយកងទ័ព​អាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី៣មករា​ បានបង្កើតឲ្យ​មាន​រលករញ្ជួយ​​ដ៏ខ្លាំងក្លា​ នៅ​លើឆាកអន្តរជាតិ លើសពីព្រំដែនប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាឆ្ងាយណាស់​។ ខណៈដែលប្រតិបត្តិការនេះ បានបង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​​នូវ​ការប្រែប្រួល​យុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយសហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅតំបន់​អាមេរិកឡាទីន វាក៏បាន​វាយប្រហារដោយផ្ទាល់ដែរ​ ទៅលើផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ចិន នៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា​។ តើចិន​ចំណេញ​និង​ខាតអ្វីខ្លះ នៅពីក្រោយ​ប្រតិបត្តិ​ការកងទ័ពអាមេរិក​​នៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា?

តាំងពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​មកនេះ ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​បាន​ប្រកាន់យក​​ប្រពៃណី ចេញ​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​ ដើម្បី​ជា​កិច្ច​ចាប់​ផ្តើម​ឆ្នាំ​ថ្មី។ សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០២៦ លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស​ចិន បាន​ជ្រើសរើស​ធ្វើ​ដំណើរទៅ​កាន់​​បួន​ប្រទេស​នៃ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិកប៉ែក​ខាង​កើត​និង​ខាង​ត្បូង ដែល​​ខ្លះ​ទើប​ឆ្លង​កាត់​អំពើ​ហិង្សា​ថ្មីៗ​ផង។ ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​៧មករា ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១២​មករា​ ​ទស្សនកិច្ចមាន​​កម្មវត្ថុ​ចម្បង​តែ​មួយ គឺ​​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ និង​ទំនុក​ចិត្ត​នយោបាយ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ មករានេះ កម្មកររោងចក្រដេរស្បែកជើង «YJC» ប្រមាណ ២ពាន់នាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ានៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ ៣។ ពួកគេបានប្រឆាំងនឹងការប្រមាថ មាក់ងាយរបស់មេការជនជាតិចិន ការមិនបើកប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំ និងការមិនអនុញ្ញាតឲ្យឈប់សម្រាកនៅថ្ងៃបុណ្យជាតិ ៧មករា។ ក្រសួងការងារក៏បានចុះអន្តរាគមន៍សម្របសម្រួលភ្លាមៗរហូតដល់ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀង និងបញ្ចប់ការតវ៉ាក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ។

ស្ត្រីរងគ្រោះជាមន្ត្រីរាជការនៅស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារទាមទារសំណងជំងឺចិត្តចំនួន ១០ម៉ឺនដុល្លារពីលោក នុត សោភ័ណ្ឌ អតីតអភិបាលស្រុកត្បែងមានជ័យ និងទទូចមិនឱ្យតុលាការអនុញ្ញាតឱ្យលោក នុត សោភ័ណ្ឌ មានសិទ្ធិស្នើសុំរស់នៅក្រៅឃុំ។ គួរជម្រាបថាកាលពីថ្ងៃទី២៥ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ តុលាការខេត្តព្រះវិហារបានសម្រេចឃុំខ្លួនអតីតចៅហ្វាយស្រុកត្បែងមានជ័យជាបណ្តោះអាសន្ន បន្ទាប់ពីស្ត្រីរងគ្រោះបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងជាច្រើនដងតាំងពីឆ្នាំ២០២៤។

​កូឡេស្តេរ៉ុល ជា​ខ្លាញ់​ដ៏​ចាំបាច់​សម្រាប់ដំណើរ​ការ​របស់​​សរីរាង្គកាយ​។ តែ​បើ​អត្រា​​កូឡេស្តេរ៉ុលក្នុង​ឈាម​ឡើង​ខ្ពស់ ឬ​លើស​ គេ​ត្រូវប្រយ័ត្ន​រឿង​ហូប​ចុក ដោយ​ត្រូវ​ចៀសវាង​អាហារ​មួយ​ចំនួន​។ តើ​ស៊ុត​ជាប់ឈ្មោះ​​ក្នុង​បញ្ជី​អាហារ​ត្រូវ​ចៀស​ដែរឬទេ? តើ​អ្នក​មាន​បញ្ហា​លើស​ជាតិ​ខ្លាញ់ និង​ទឹ​នោម​ផ្អែម ពិត​ជា​ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្នក្នុង​ការ​​បរិភោគ​ស៊ុត​មាន់​ស៊ុត​ទាឬ? ស៊ុត​នាំ​ឱ្យ​ឡើង​ជាតិ​ខ្លាញ់​កូឡេស្តេរ៉ុល មែនទេ? តើ​ការ​សិក្សា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពន្យល់​យ៉ាងណាដែរ?

ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាទទួលបានគម្រោងវិនិយោគ ៦៣០គម្រោងដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ ១០ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC)។ គម្រោងវិនិយោគឆ្នាំ ២០២៥ មានការកើនឡើង ៤៥% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ដែលមានចំនួន ៤១៤ គម្រោង និងមានទំហំទឹកប្រាក់ ៦,៩ពាន់លានដុល្លារ។ ហេតុអ្វីកម្ពុជាទទួលបានគម្រោងវិនិយោគច្រើនក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ និងតើមាននៅក្នុងវិស័យណាខ្លះ?

កងទ័ពកម្ពុជា និងថៃបានវាយប្រយុទ្ធគ្នាចំនួនពីរលើក​ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ នៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ដំណាលគ្នានឹងការផ្ទុះអាវុធ ភាគីកម្ពុជាបានខិតខំប្រើមធ្យោបាយការទូត ដោយប្រកូក​ប្រកាស​ប្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិថា ខ្លួនបានរងគ្រោះពីការឈ្លានពានពីសំណាក់យោធាថៃ។ ជាមធ្យោបាយការទូត​ដែលបាននាំមកនូវបទឈប់បាញ់បន្ទាន់មួយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥។ តើកម្ពុជាបានតស៊ូយ៉ាងណាខ្លះក្នុងសមរភូមិការទូតជាមួយថៃ បន្ថែមពី​ការទប់ទល់ខាងយោធា? ហើយតើកម្ពុជាគួរប្រកាន់យកគោលការណ៍បែបណា ​ក្នុងការបន្ត​តស៊ូតាមផ្លូវការទូត ក្រោយ​សំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើងលែងលាន់ឮតាមព្រំដែន?

នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ​ ជាខួបលើកទី៤៧ នៃថ្ងៃជ័យជម្នះលើរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មិទ្ទិញអបអរថ្ងៃ៧មករា ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងយ៉ាងទៀងទាត់ ដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន។ តែថ្ងៃ៧មករា ឆ្នាំនេះ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន បានត្រឹមចេញសារបង្ហោះតាមបណ្តាញសង្គម និងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ការខកខានប្រារព្ធមិទ្ទិញអបអរថ្ងៃ៧មករា នៅឆ្នាំនេះ ត្រូវបានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបញ្ជាក់ថាបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។

នៅទីក្រុងប៉ារីស កាលពីថ្ងៃអង្គារទី​​៦មករា មានកិច្ចប្រជុំពិសេសមួយ រវាង​ក្រុមប្រទេស​ស្ម័គ្រចិត្ត​ជួយ​អ៊ុយក្រែន ជាមួយ​នឹងលោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្សេឡេនស្គី​ ព្រមទាំងតំណាង​ពិសេស​របស់​លោកដូណាល់ ត្រាំ​ ដើម្បីនិយាយ​អំពី​ផែន​ការ​ជួយការពារសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន នៅពេលមាន​បទឈប់បាញ់ជាមួយរុស្ស៊ី​។ ​ភាគី​​សហរដ្ឋអាមេរិក​បានសន្យា​ថា អាមេរិក​នឹងជួយ​សម្ព័ន្ធភាពស្ម័គ្រចិត្តនេះ ដើម្បី​ធានា​​ការពារសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន​ ប្រសិនបើបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមាន​។

ប្រឈម​នឹង​ភាពតានតឹង​រវាង​រដ្ឋអំណាច​ក្រុង​ប៉េកាំង​និង​តូក្យូក្នុង​​សំណុំ​រឿង​តៃវ៉ាន់​ មហាយក្សចិន​ បាន​ចេញ​បំរាម​​ មិន​ឲ្យ​នាំចេញ​ទំនិញ​ ជាង ​១ ១០០ ​មុខ ​ដែល​មាន​គោលដៅប្រើប្រាស់​ ២ផ្លូវ ទាំង​ស៊ីវិល​ និងទាំង​​យោធា​។ ការ​ហាមឃាត់​នេះ រួម​បញ្ជូល​ទាំង​កម្មវិធី​បច្ចេកវិទ្យា គ្រឿង​អេឡិចត្រូនិច និង ​រ៉ែដីកម្រ​ ដែល​គេ​អាច​ផលិតចេញ​​ជា គ្រឿង​បង្គុំសឺមីកុងឌុកទ័រ និង​យានដ្រូន ក្នុង​វិស័យ​យោធា​។

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បញ្ជាក់ថា ទាហានកម្ពុជា ២នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ និងស្រាល ក្នុងការផ្ទុះគ្រាប់ នៅតំបន់មុំបី ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ មករានេះ។ ពីខាងថៃ ឯណោះវិញ ក៏មានទាហានថៃម្នាក់រងរបួសផងដែរ។​ រដ្ឋាភិបាលថៃអះអាងពីការ​​​ដាក់ពាក្យបណ្តឹងតវ៉ាជាផ្លូវការ និងស្នើសុំការពន្យល់ពីភាគីកម្ពុជា​ជុំវិញហេតុការណ៍ផ្ទុះគ្រាប់នៅតំបន់ព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។ 

ប្រទេសហ្វីលីពីនត្រូវធ្វើជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ បន្តពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ មានសំណុំរឿងធំៗជាច្រើន ដែលប្រធានអាស៊ានថ្មីត្រូវដោះស្រាយ និងបន្តដោះស្រាយ ដូចជាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ វិបត្តិនយោបាយនៅភូមា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមនឹងបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិជាច្រើនទៀត។ អ្នកតាមដាននយោបាយកម្ពុជា និងតំបន់ភាគច្រើនមើលឃើញថា ហ្វីលីពីនអាចចាប់អារម្មណ៍រឿងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តិចជាងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលហ្វីលីពីនកំពុងមានជម្លោះជាមួយចិន។ អ្វីទៅជាក្តីសង្ឃឹមរបស់កម្ពុជាពីហ្វីលីពីនក្នុងនាមប្រធានប្តូរវេនអាស៊ានឆ្នាំ២០២៦?

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងមហាផ្ទៃបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយក្នុងថ្ងៃទី៦ មករាដោយច្រានចោលការចុះផ្សាយរបស់កាសែតថៃ Khaosod English ដែលថា កម្ពុជាបានយកទីតាំងកាស៊ីណូថ្មដាដើម្បីស្តុកអាវុធសម្រាប់ចម្បាំងជាមួយថៃ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ទីតាំងដែលកាសែត​ថៃបានចោទគឺជាប៉ុស្តិ៍នគរបាលការពារព្រំដែនរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តពោធិ៍សាត់។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ចែម្យុង បំពេញ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​រដ្ឋ ​នៅ​ប្រទេស​ចិន ចំនួន​ ៣ ថ្ងៃដែល​បាន​ចាប់​ផ្តើម តាំង​​ពីថ្ងៃអាទិត្យ​ ទី៤មករា​​។ រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុ​ង​ប៉េកាំង​និង​សេអ៊ូល បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម ចំនួន ១៥ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិស័យ​បច្ចេកវិជ្ជា បរិស្ថាន និង​ដឹកជញ្ជូន។  ឆ្លៀត​ក្នុងឱកាសនេះ សមភាគី​កូរ៉េ​ខាងត្បូង បាន​ស្នើ​​ប្រមុខរដ្ឋចិន​ លោក ស៊ី​ ជីនពីង ឲ្យ​ប្រើឥទ្ធិពលទៅលើកូរ៉េខាងជើង​ ដើម្បីបន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ក្នុង​ឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយ​​ផ្តើម​កិច្ចសន្ទនាជាថ្មី រវាង​សេអ៊ូល​និង​ព្យុងយ៉ាង។  ​

លោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ និងភរិយា ត្រូវបានសមត្ថកិច្ច​អាមេរិកបញ្ជូន​ខ្លួនចូលទៅកាន់តុលាការ​ក្នុង​ក្រុងញូវយ៉ក កាលពីរសៀលថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​៥ មករា ម្សិលមិញ។ រដ្ឋអាជ្ញាបានប្រកាស​បទចោទប្រកាន់​ចំនួន​៤ ក្នុងនោះ​គឺមាន​​បទ ជួញដូរគ្រឿងញៀន។ នៅចំពោះមុខចៅក្រម លោកនីកូឡា​ស ម៉ាឌូរ៉ូ បានឆ្លើយថា លោក​គឺជា​ជនស្លូតត្រង់ និងថាលោកគឺជា “អ្នកទោសសង្គ្រាម”។

បន្ទាប់ពីបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលរៀបចំឡើងដោយ សមាគមខ្មែរ នៅទីក្រុងប៉ារីស កាលពី ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ សមាគមខ្មែរមួយផ្សេងទៀត នៅទីក្រុង Montpellier ភាគខាងត្បូងប្រទេសបារាំង បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី ៤ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០២៦ ដើម្បីសម្តែងការប្រឆាំងយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ ។ ក្រោមផ្ទៃមេឃខៀវស្រងាត់ និង អាកាសធាតុត្រជាក់ នៃរដូវរងា ជនជាតិខ្មែរ និង បារាំង ជាង ២០០ នាក់ មកពីទីក្រុងធំៗ មួយចំនួន នៅប៉ែកខាងត្បូងបារាំង បាននាំគ្នាដើរដង្ហែក្បួន ដៃកាន់បដា ស្រែក​ទាមទារ សន្តិភាព និង បរិហារ ឥរិយាបទ ឈ្លានពាន ពីសំណាក់ប្រទេសថៃ មកលើកម្ពុជា ។ ថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថា អ្នកស្រី នាង ម៉ាលីន អគ្គលេខានៃសមាគមខ្មែរ នៅ Montpellier បានអំពាវនាវទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលបារាំង និង សហគមន៍អន្តរជាតិ ឲ្យធ្វើអន្តរាគម ជាបន្ទាន់ ដើម្បីជម្រុញឲ្យភាគីថៃ គោរពបទឈប់បាញ់ បញ្ឈប់ទង្វើហិង្សា ឈ្លានពាន មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពខ្មែរ និង ជាពិសេស គឺត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលបានចែង ។ អ្នកស្រី នាង ម៉ាលីន បន្ថែមទៀតថា ការព្រងើយកន្តើយ មិនអើពើ ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងញ៉ាំងឲ្យប្រទេសមានអំណាចចំនួន តួយ៉ាងប្រទេសថៃ កាន់តែបានចិត្ត និង បន្តបំពានកាន់តែខ្លាំង មកលើប្រទេស ដែលទន់ខ្សោយជាងខ្លួន ។ នៅទីបញ្ចប់ អ្ន​កស្រី អគ្គលេខានៃសមាគមខ្មែរ Montpellier បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្មវត្ថុចម្បងបំផុត នៃការជួបជុំគ្នាថ្ងៃនេះ គឺបញ្ជាក់អំពីជំហរ យ៉ាងមុតមាំ នៃប្រជាជនខ្មែរ​ ទាំងក្នុង និង ក្រៅប្រទេស ដែលចង់បានត្រឹម សន្តិភាព និង ភាពសុខដុមរមនា ប្រកបដោយនិរន្តរភាព​ រវាងប្រទេសជាតិខាង ៕