នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំអន្តរគណៈកម្មការជំនាញនៃរដ្ឋសភា និងតំណាងរដ្ឋាភិបាលនាព្រឹកថ្ងៃទី១២ មករានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ប្រាក់ សុខុន បានលើកឡើងអំពីសារៈសំខាន់របស់អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រឆ្នាំ ១៩៨២ ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៨២ នៅទីក្រុងម៉ុងតេហ្គាបៃ ប្រទេសហ្សាម៉ាអ៊ីក។ បើតាមសេចកី្តប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋសភាជាតិ លោក ប្រាក់ សុខុនក៏បាន​គូសបញ្ជាក់ថា នៅក្រោមអនុសញ្ញានេះ កម្ពុជានឹងទទួលបានក្របខ័ណ្ឌច្បាប់សមុទ្រមួយពេញលេញសម្រាប់កិច្ចការសមុទ្រ និង​អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត។

តើភូមា​បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ទៅលើ​ប្រជាជនភាគតិច​រ៉ូហ៊ីងយ៉ា ឬក៏យ៉ាងណា? ចៅក្រម​របស់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​ងអន្តរជាតិ​នៅទីក្រុង​ឡាអេ​នឹង​ផ្តោត​ទៅលើ​សំណុំរឿង​នេះ នៅក្នុង​សវនាការ​ដែលចាប់ផ្តើម​បើក​ជា​ផ្លូវការ នៅថ្ងៃចន្ទទី ១២​មករានេះ។ នៅក្នុង​ពាក្យបណ្តឹងរបស់​ប្រទេស​ចំនួន១១ នាំមុខ​ដោយ​​ហ្កំប៊ី ដែលជាប្រទេសកាន់សាសនា​អ៊ីស្លាម រដ្ឋាភិបាល​ភូមា​រងការចោទប្រកាន់​ពីបទរំលោភ​សន្ធិសញ្ញារបស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​ប្រល័យពូជសាសន៍​។ ឈាង បុប្ផាលម្អិត​ព័ត៌មាននេះ

នៅ​ប្រទេស​ហ្សកហ្ស៊ី តុលាការ​ផ្តន្ទាទោស​ អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អ៊ីរ៉ាគ្លី ហ្គារីបាចវីលី ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ ចំនួន ៥ ឆ្នាំ ពីបទល្មើស​​លាង​លុយកខ្វក់ និង​ ក្លែង​បន្លំ​ក្នុងការ​ប្រកាស​ទ្រព្យសម្បត្តិ​។ បើតាមអ្នក​សង្កេត​ការណ៍ ការ​ផ្តន្ទាទោស​នេះ ជាការ​បោសសម្អាត​ផ្ទៃក្នុង​ ក្នុង​ជួរ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​។​  

នៅថ្ងៃបើកឆាកដំបូង​នៃ​​ដំណើរទស្សនកិច្ច​នៅប្រទេស​ឥណ្ឌា នាយករដ្ឋមន្រ្តីអាល្លឺម៉ង់ លោក​ហ្វ្រីដ្រិក មែក្ស​ កាលពីថ្ងៃចន្ទទី ១២​មករា​បានអំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌា​ប្រញាប់​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងដោះដូរ​​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ជាមួយ​អឺរ៉ុប។ នៅក្នុង​កាលៈទេសៈដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការដាក់សម្ពាធទាំងផ្នែក​នយោបាយ និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ពីសំណាក់ មហាអំណាចចិន និងអាមេរិក នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ឥណ្ឌា លោកណារិនដ្រា ម៉ូឌី​ ជំរុញ​ឲ្យប្រទេស​ទាំងពីរ អាល្លឺម៉ង់ និង​ឥណ្ឌាពង្រឹង​សហប្រតិបត្តិការរវាងគ្នា ក្នុង​វិស័យការពារជាតិ។

ក្រសួងការបរទេសថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ថា យោធាថៃនឹងបន្តឈរជើងនៅលើទឹកដីកម្ពុជាតាមតំបន់ព្រំដែនដែលខ្លួនកាន់កាប់បាន ទោះមានបទឈប់បាញ់។ បើតាមក្រសួងការបរទេសថៃ ការរក្សាកម្លាំងទាហាននៅតាមតំបន់ទាំងនោះ គឺអនុលោមតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសជួសជុលស្តារឡើងវិញនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលរងការខូចខាតក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តាមរយៈការបញ្ចេញនូវថវិកាជាតិ និងកញ្ចប់ថវិការបស់ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា។ ក្នុងសារជាវីដេអូមួយនៅយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្តេជ្ញាថា នឹងដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ដែលបណ្តាលមកពីជម្លោះព្រំដែននេះ ឱ្យបានឆាប់រហ័សបំផុត ខណៈក្រុមការងារចំពោះកិច្ចបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងចុះវាយតម្លៃពីទំហំនៃផលខូចខាត។

ក្រសួង​ការងារ​ ដោយ​មាន​ការ​គាំ​ទ្រ​ពី​មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញ (SDF) បាន​បង្កើត​​វគ្គ​បណ្តុះ​ប​ណ្តាល​ជំនាញ ​ដេរ​តាមរោងចក្រ​ដល់​ពលរដ្ឋខ្មែរដែលទើបត្រលប់មកពីប្រទេសថៃ​​។ ពលរដ្ឋខ្មែរ​ដែលកំពុងទទួលបាន​ការបណ្តុះបណ្តាលនេះបានលើកឡើងដូចៗគ្នា​ពីការមិនត្រលប់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ​វិញ។ ដោយឡែក ​តំណាង​រោង​ចក្រ​ និង​ប្រធាន​សហជីព​កម្ពុជា​បាន​អះ​អាង​ថា ពលរដ្ឋខ្មែរទាំងនោះ​​នឹងអាចទទួលបានការងារស្វ័យប្រវត្តិ ក្រោយឆ្លងកាត់ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​។ ពី​រោង​ចក្រ​ TS Sport ក្នុង​ស្រុក​សំរោង​ទង​ ខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺ  សូម​លោក​អ្នក​នាង​ទស្សនា​បទ​យកការណ៍​របស់​ សើ​ ដាវី​៖

តុលា​ការ​ខេត្ត​សៀម​រាបបាន​បង្គាប់​ឱ្យ​​ឃុំ​ខ្លួន​ជន​បរទេស​ ៣​នាក់​ ក្រោយ​រក​ឃើញ​ថា​ពួក​គេ​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ប្រតិបត្តិការ​ឆបោក​តាម​ប្រព័ន្ធអន​ឡាញ។​ ក្នុង​ដីកា​បង្គាប់ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​១០​ ខែ​មករា​ ឆ្នាំ​២០២៦ តុលា​ការ​ខេត្ត​សៀម​រាប​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​អ្នក​ទាំង ​៣​ពី​បទ​ឆបោកមានស្ថានទម្ងន់ទោស ជាក្រុមមានការចាត់តាំង តាម​បញ្ញត្តិ​មាត្រា​ ៣៧៧ និងមាត្រា​ ៣៨០នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជា​។​ 

ក្រៅពី​បិទខ្ទប់​ដង្ហើម​សេដ្ឋកិច្ចគុយបា​​ដោយ​ចាប់​នាវាដឹកនាំប្រេង​ពី​វ៉េណេស៊ុយអេឡា ​ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក​ ដូណាល់ ត្រាំ បាន​បង្ខំឲ្យ​ មេដឹកនាំគុយបា ទទួល​យក​កិច្ចព្រមព្រៀង មុន​នឹង​អ្វីៗ​ត្រូវ​ហួសពេល។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចៅហ្វាយសេតវិមាន​ បាន​​បង្ហាញការ​​យល់ស្រប ចង់​ឲ្យ​ ប្រមុខ​ការបរទេស​អាមេរិក លោក ម៉ារកូ រូប៊ីយ៉ូ ធ្វើជា ​ប្រធានាធិបតី​គុយ​បា។​  តែ មេដឹកនាំ​គុយបា បាន​ប្រកាស​ការពារ​ប្រទេស​ជាតិ រហូត​ដល់​តំណក់ឈាមចុងក្រោយ។ 

មហាបាតុកម្មនៅអ៊ីរ៉ង់រយៈពេល២សប្តាហ៍កន្លងមកនេះ បានផ្តាច់ជីវិតមនុស្សប្រមាណ ២០០នាក់។ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី១១ មករា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលបានប្រកាសជាចំហ គាំទ្រប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ ឲ្យបះបោរប្រឆាំងនឹងរបបផ្តាច់ការអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីសេរីភាព។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែល លោកបេនចាមិន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានថ្កោលទោស ចំពោះការសម្លាប់យ៉ាងឃោឃៅ និងអំពើហិង្សារបស់របបផ្តាច់ការអ៊ីរ៉ង់ មកលើប្រជាជនស៊ីវិល។ ចំណែក អ៊ីរ៉ង់បានចោទអ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិក ថាអ្នកនៅពីក្រោយបាតុកម្ម ប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ដែលបង្កអស្ថិរភាព នៅអ៊ីរ៉ង់។

អាមរិកបានបើកការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសសាជាថ្មី លើពួកជីហាតអង្គការរដ្ឋអ៊ីស្លាម នៅស៊ីរី។ គិតចាប់តាំងពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នេះជាលើកទី២ ដែលអាមេរិកបានបើកប្រតិបត្តិការយោធាទ្រង់ទ្រាយធំ នៅលើទឹកដីស៊ីរី។ រីឯ កងទ័ពហ្ស័កដានីបានអះអាង ថាបានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ដែរ។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក មនុស្ស​ច្រើន​ពាន់​នាក់ ជួប​ជុំគ្នានៅថ្ងៃ​សៅរ៍​និង​បន្ត​ប្រផ្តុំគ្នាទៀត​នៅថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​១១មករា ដើម្បីសម្តែងមតិ​ប្រឆាំង​នឹង​នយោបាយ​អន្តោប្រវេសន៍​របស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ហើយរិះគន់​ចំណាត់​ការ​របស់​ប៉ូលិសអន្តោប្រវេសន៍ (ICE)។ ក្រុម​បាតុករ​អំពាវនាវ​ឲ្យបន្ត​​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ទូទាំង​ផ្ទៃប្រទេស។​ កំហឹង​បាតុករអាមេរិក ​ផ្ទុះ​​​ឡើង កាន់តែច្រើន​ទៅៗ ចាប់ពីថ្ងៃ​ពុធ ទី​៧មករា មក ព្រោះតែ​ ​​ប៉ូលិស​អន្តោប្រវេសន៍​ បាន​បាញ់សម្លាប់​នារីម្នាក់ ក្នុង​ពេល​ប្រតិបត្តិការតាម​ដងផ្លូវ​ នៅក្រុង Minneapolis​។ ​​

អាមរិកបានបើកការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសសាជាថ្មី លើពួកជីហាតអង្គការរដ្ឋឥស្លាម នៅស៊ីរី។ គិតចាប់តាំងពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នេះជាលើកទី២ ដែលអាមេរិកបានបើកប្រតិបត្តិការយោធាទ្រង់ទ្រាយធំ នៅលើទឹកដីស៊ីរី។ រីឯ កងទ័ពហ្ស័កដានីបានអះអាង ថាបានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ដែរ។

គណបក្សទាំង៥នៃកោះហ្រ្កូអិនឡង់ដ៏ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នា ប្រឆាំងយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះអាណានិគមអាមេរិក ព្រមទាំងទាមទារផ្តាច់ខ្លួនចេញពីតំបន់ស្វយ័តរបស់ដាណឺម៉ាក។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីលោកដូណាល់ ត្រាំ បានគំរាមប្រើកម្លាំងយោធា ដើម្បីចូលទៅគ្រប់គ្រង់កោះហ្រ្កូអិនឡង់ដ៏។

ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីបរទេសសរុបចំនួន ៦៣០គម្រោង គិតជាទឹកប្រាក់សរុបប្រមាណ១០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ការបោះទុនវិនិយោគពីក្រៅប្រទេសបានកើនឡើងប្រមាណ៥២% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ខណៈទំហំទឹកប្រាក់កើនលើសប្រមាណ៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា លំហូរវិនិយោគពីក្រៅប្រទេសនៅតែបន្តរក្សាភាពវិជ្ជមានដដែល បើទោះបីកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តហ៊ុមព័ទ្ធដោយព័ត៌មានស្តីពីការឆបោកតាមអនឡាញក៏ដោយ។ សម្រាប់អ្នកជំនាញ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែបោសសម្អាតបណ្តាញក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញបន្តទៀត ដើម្បីធ្វើឱ្យបរិយាកាសវិនិយោគកាន់តែប្រសើរ និងបង្កើនជំនឿទុកចិត្តដល់វិនិយោគិនបរទេសដែលស្ទាក់ស្ទើរមិនទាន់ហ៊ានសម្រេចចិត្តបោះទុនវិនិយោគនៅកម្ពុជា។

នៅព្រឹក​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ ទី​​​១០​ ​មករា​នេះ​ ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) បាន​ចុះ​ទៅ​ដល់ភូមិ​សាស្ត្រ​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ ដើម្បី​ពិនិត្យ និង​វាយ​តម្លៃ​​ពី​ផល​ប៉ះ​ពាល់ដែល​បន្សល់​ទុក​ពីការ​វាយ​ប្រហារ​របស់​ថៃ​មក​លើដែន​អធិ​បតេយ្យប្រទេស​​កម្ពុជា។​​ ផល​ប៉ះពាល់ទាំង​​នោះ​កើត​មានក្រោយ​ការវាយប្រយុទ្ធគ្នា​រវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទាហានថៃតាមព្រំ​ដែន​រយៈ​ពេល​ ២០​ថ្ងៃ​កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។​ ដោយ​ឡែក​ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​១០​ មករា​ដដែល​ រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា​តាមរយៈ​អ្នក​នាំពាក្យ​ លោក​ ប៉ែន​ បូណា​ បាន​ថ្លែង​ក្នុង​សន្និ​សីទ​កាសែត ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ថា​ ក្រៅ​ពី​ក្រុម AOT ក្រុម​ការងារ​ចំពោះ​កិច្ច​រៀបចំ និងគ្រប់គ្រងការស្តារជីវភាព និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់​កម្ពុជា​ ​ក៏​កំពុង​ចុះ​វាយ​តម្លៃ​ស្ថានការណ៍​នៅតាម​ខេត្ត​​ជាប់​ព្រំ​ដែន​កម្ពុជា​-ថៃ​ដែរ​។​ ​បើ​តាម​លោក​ ប៉ែន​ បូណា​ ជន​ភៀសសឹក​មួយ​ចំនួន​ធំ​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​លំនៅ​ឋាន​វិញ។ តែទោះជា​យ៉ាង​ណា​ នៅ​មាន​ជន​ភៀស​សឹក​ជា​ច្រើន​នាក់ផ្សេង​ទៀតដែល​​មិន​ទាន់​អាច​ត្រឡប់​ទៅ​លំនៅ​ឋាន​វិញ​បាន​នៅ​ឡើយ ដោយសារតំបន់ខ្លះកំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធាថៃ ហើយតំបន់ខ្លះទៀតជាកន្លែងដែល​រងគ្រោះខ្លាំងដោយសារសំណល់គ្រាប់របស់ទាហានថៃ។​

ចាប់តាំងពីថ្ងៃអង្គារទី​៦​មករា​មក​ ការវាយប្រយុទ្ធ​គ្នាបានផ្ទុះឡើង​​ នៅ​ទីក្រុងអាឡិបភាគខាងជើងស៊ីរី ដែលមួយផ្នែកស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមកួក​។ ជនស៊ីវីល​ជាង២០បានស្លាប់ និង​ប្រមាណ​ជាង​១៥ម៉ឺននាក់ ត្រូវភៀសខ្លួនគេចចេញពី​តំបន់មានការប្រយុទ្ធ​ រវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងកងកម្លាំងកួក។ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍​ទី​១០​មករា​​ កងទ័ពរដ្ឋាភិបាល បានអះអាងថាគេបានវាយ​ដណ្តើមគ្រប់គ្រង ទីក្រុងអាឡិបបានទាំងស្រុងហើយ និងបានបណ្តេញ​ក្រុមកួក​ឲ្យដកថយ​​។ តែដោយឡែក ក្រុមកួកបានអះអាងថា មិនពិតទេ​ ការប្រយុទ្ធនៅតែបន្ត​នៅឡើយ។

រយៈពេល​១៣ថ្ងៃហើយ​ ដែល​ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់​បានធ្វើបាតុកម្មទូទាំងប្រទេស ប្រឆាំងនឹងរបបផ្តាច់ការអ៊ីស្លាម​អ៊ីរ៉ង់​។ អាជ្ញាធរ បានបិទបណ្តាញទូរស័ព្ទ​និង​​អ៊ីនធ័រនែត ដើម្បី​កុំឲ្យ​ប្រជាជន​ទាក់ទងគ្នា និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ដំណឹងបាតុកម្មនេះ​ចេញមកក្រៅប្រទេស​។ គិតត្រឹមថ្ងៃសៅរ៍ទី​១០មករានេះ ការបង្ក្រាបរបស់សមត្ថកិច្ចអ៊ីរ៉ង់​​ បានបណ្តាល​ឲ្យស្លាប់​មនុស្ស​ជាង​៥០នាក់។ អ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែតាមដានស្ថានការណ៍​នេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។

ក្រុងតូចមួយនៅប្រទេសបារាំង គឺ Fère-en-Tardenois បានសម្ពោធជាផ្លូវការ សួនច្បារដែលមានដាក់ព្រះនាមរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ។ នៅក្នុងពិធីសម្ពោធក្រោមទឹកភ្លៀងរលឹមជោគជាំ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៨មករា ក៏មានការចូលរួមពីសម្តេចរាជបុត្រី ព្រះអនុជ នរោត្តម អរុណរស្មី ឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់ព្រះមហាក្សត្រ ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំង និងចៅហ្វាយក្រុង Fère-en-Tardenoisផ្ទាល់ ដែលជាអ្នកស្នើគំនិតឲ្យបង្កើតសួនច្បារ នរោត្តមសីហនុ។

នាវាចម្បាំងរុស្ស៊ី​ ចិន និងអ៊ីរ៉ង់ បានមកជួបជុំគ្នានៅដែនសមុទ្រអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដើម្បីចាប់ផ្តើមធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា នៅថ្ងៃសុក្រទី​៩មករា។ នេះ​បើផ្អែកតាម​អ្នករាយ​ការណ៍​ព័ត៌មាន​បារាំង AFP ។ សូមបញ្ជាក់ថា នសមយុទ្ធយោធានេះ ធ្វើឡើង​​ក្នុងក្របខណ្ឌ​សម្ព័ន្ធភាព Brics របស់ចិន ហើយ​ដែលប្រទេស​អាហ្វិ្រកខាងត្បូង បានចូលរួម​ធ្វើជាម្ចាស់​ផ្ទះ​។ ទំនោរខិតទៅខាងចិនរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានធ្វើ​សហរដ្ឋអាមេរិក​និយាយរិះគន់ជាញឹកញាប់​។

គិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ជាថ្ងៃដែលមានការផ្ទុះអាវុធនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ លើកទី២មកទល់បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសកម្ពុជាបានរងនូវការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនយ៉ាងដំណំ ក្នុងនោះមានផ្ទះចំនួន ៣៣៦ខ្នង និងទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈដូចជា សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងវត្តអារាម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំណង់ជាច្រើនទៀត។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលចេញផ្សាយគិតមកត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ 

នៅទីបំផុត កម្ពុជាបានប្រកាសឲ្យដឹងក្នុងថ្ងៃទី៧ មករា ឆ្នាំ ២០២៦ ពីចាប់ខ្លួន លោក ចេន ហ្ស៊ី បញ្ជូនទៅឲ្យចិនតាមសំណើរបស់ចិន។ តែអ្វីជាការកត់សម្គាល់ ការចាប់ខ្លួន លោក ចេន ហ្ស៊ី នេះបានធ្វើឡើង ក្រោយពីអាមេរិក និងអង់គ្លេស ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ លោក ចេន ហ្ស៊ី កាលពីខែតុលាឆ្នាំ២០២៥។ ទោះជាយ៉ាងណា មានសំណួរមួយចំនួនត្រូវបានចោទឡើង ហេតុអ្វីកម្ពុជាមិនបញ្ជូន លោក ចេន ហ្ស៊ី ទៅឲ្យអាមេរិក ឬអង់គ្លេស ហើយថា តើប្រទេសបស្ចិមលោកខ្លះយល់ឃើញយ៉ាងម៉េចពីការបញ្ជូនមេឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញរូបនេះទៅឲ្យចិន?

ក្រុម​ហ៊ុន​រដ្ឋ​ជប៉ុន ខាង​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្រោមបាតសមុទ្រ​ បាន​ចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការចុះទៅរុករករ៉ែដីកម្រ នៅក្រោមបាតមហាសមុទ្រ ដើម្បី​ខួង​យក​បំណែក​រ៉ែដីកម្រ​ ក្រោម​ជម្រៅ​ជាង ៦ ពាន់​ម៉ែត្រ យកទៅ​ពិសោធន៍​។ ជប៉ុន​​​សង្ឃឹម​ថា​នឹង​អាច​ជីក​ចម្រាញ់រ៉ែដីកម្រ ដើម្បី​​បម្រើឲ្យ​​តម្រូវការ​ឧស្សាហកម្ម​បច្ចេកវិទ្យា ហើយ​​ជាពិសេស​ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើរ៉ែដីកម្រ​របស់​ ចិន។​  

យប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ឈានចូលថ្ងៃសុក្រទី​៩មករា ​ រុស្ស៊ី​បានសំរុក​វាយ​ប្រហារ​យ៉ាង​ខ្លាំងទៅលើអ៊ុយក្រែន ដោយ​បាន​បញ្ជាដ្រូន​ជាង​២០០គ្រឿង និងមីស៊ីលជាង​៣០គ្រាប់។ ក្នុងចំណោមមីស៊ីល​ គឺមានមីស៊ីល​អ៊ីពែរសូនិក Orechnik។ ភាគច្រើននៃ​ការវាយប្រហាររបស់រុស្ស៊ីនេះ គឺបានសំដៅមកលើ​ផ្ទះប្រជាជន ​ ព្រមទាំងហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​​ថាមពលចរន្តអគ្គីសនី​អ៊ុយក្រែន​។ ការវាយប្រហារ ដែលបានធ្វើ​ឲ្យខូចខាតដល់អគារ​របស់ស្ថានទូត​ប្រទេសកាតានៅទីក្រុងកៀវដែរ។​

លោក​ ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានផ្តល់បទសម្ភាសឱ្យកាសែតអាមេរិកBloomberg ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចដោះស្រាយ និងបង្ក្រាបអំពើឆបោកអនឡាញដែលកើតមានក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបាន​ដោយខ្លួនឯង ដោយ​ពុំចាំបាច់មានប្រទេសទី ៣មកឈឺក្បាល​​​ជំនួសឡើយ។ ការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជារូបនេះ គឺ​ជាការ​ឆ្លើយតប​​ទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន Bloomberg ដែលចោទសួររកការពិតពីមូលហេតុនៃការផ្ទុះឡើងសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ ខណៈថៃអះអាងថា ជាប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបទីតាំងឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។

អតីតមហាសេដ្ឋីខ្មែរ ដើមកំណើតចិន ចេន ហ្ស៊ី​ ម្ចាស់សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនព្រីនស៍គ្រុប ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចកម្ពុជាចាប់ខ្លួន ហើយបញ្ជូនទៅឲ្យអាជ្ញាធរចិន កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។ ជាការចាប់ខ្លួន ដែលកម្ពុជា និងចិន មិនបានបញ្ជាក់ពីបទល្មើសនៅឡើយ។ តែអាមេរិក និងអង់គ្លេស កន្លងមក បានចោទប្រកាន់ថា ចេន ហ្ស៊ី គឺជាមេខ្លោងដ៏ធំក្នុងបទល្មើសចាប់បង្ខាំងមនុស្ស ឲ្យធ្វើការនៅក្នុងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក សុក សំអឿន ទីប្រឹក្សាច្បាប់មេធាវីអមរិន្ទ យល់ឃើញថា ការចាប់ខ្លួន ចេន ហ្ស៊ី របស់សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ហើយបញ្ជូនឲ្យចិនកាត់ក្តី មិនមានអ្វីទាស់ខុសនោះទេ បើទោះជាអតីតអ្នកឧកញ៉ាខ្មែរដើមកំណើតចិនរូបនេះ បានលាលែងពីសញ្ជាតិចិនក៏ដោយ។

ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយកាសែតអាមេរិក Bloomberg នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន បាន​បញ្ជាក់ថា គណៈប្រតិភូនៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ។ បើតាមប្រមុខទូតកម្ពុជា​ ទស្សន​កិច្ចនេះធ្វើឡើង​ក្រោមហេតុផល​​​​ពង្រឹង និងពិភាក្សាបន្ថែមលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែល​មាន​ភាពផុយស្រួយនៅឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ កាសែត Bloomberg មើលឃើញថា មហាអំណាចអាមេរិក និងចិន​កំពុងប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលគ្នា ក្នុងការសម្របសម្រួលសន្តិភាពនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ 

ប្រធានាធិបតី​បារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានចេញមុខ​បរិហារ​របៀបធ្វើ​អាណានិគមន៍​​បែបថ្មី ​និង​ចក្រពត្តិនិយម​បែប​ថ្មី​ ​​របស់​ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ​។ ប្រមុខរដ្ឋបារាំង ក៏បានស្តីបន្ទោស​​ចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក ​ដែល​កំពុងតែ​ដើរបំពាន​​​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។​  

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ប្រកាស​នៅថ្ងៃពុធទី៧មករា ចាប់​បាន​នាវា​ដឹកប្រេង​មួយ​គ្រឿង​ មាន​បំពាក់​ទង់ជាតិ​រុស្ស៊ី​ នៅ​ក្នុងមហាសមុទ្ទ​អាត្លង់ទិក​ខាង​ជើង​ ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ​ប្រតិបត្តិការ​បិទ​ខ្ទប់​ការ​នាំ​ចេញ​​ប្រេង​របស់​​​វ៉េណេស៊ុយអេឡា។ បន្តិច​ក្រោយ​មក​ទៀត អាមេរិក​បាន​ជូន​ដំណឹង​អំពី​ការ​ស្ទាក់​ចាប់​បាន​នាវាដឹកប្រេង​មួយ​គ្រឿង​ទៀត គ្មានអត្តសញ្ញាណ នៅ​សមុទ្ទ​ការ៉ាអ៊ីប ហើយ​កំពុង​ដឹក​កៀង​ទៅ​កំពង់ផែ​អាមេរិក។

សវនាការលើសំណុំរឿងសកម្មជន ២៣តុលា ដែលបានកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ត្រូវបានលើកពេលទៅថ្ងៃក្រោយវិញដោយសារគ្មានវត្តមានជនជាប់ចោទ។ លោក សឺន ជុំជួន មេធាវីការពារក្តីជនជាប់ចោទបានថ្លែងប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី០៨ មករានេះថា សវនាការដែលកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះទាក់ទងនឹងការពិនិត្យភស្តុតាង និងការសាកសួរសាក្សី ដែលចាំបាច់ត្រូវមានវត្តមានជនជាប់ចោទ។ លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន និងសកម្មជន ២៣តុលា ២នាក់ផ្សេងទៀត គឺកញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនក្នុងថ្ងៃទី២៣ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ពីបទញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។ ការចាប់ខ្លួនកាលណោះធ្វើឡើងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីពួកគេបាននិយាយពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការបញ្ចូលខេត្តចំនួន៤ របស់ខ្មែរទៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ។ តែឆ្លៀតក្នុងឱកាសដែលកម្ពុជាកំពុងមានជម្លោះព្រំដែនតានតឹងជាមួយថៃ លោក សឺន ជុំជួន បានស្នើឲ្យតុលាការដោះលែងនៅក្រៅឃុំ ឬទម្លាក់ចោលបទចោទដល់អ្នកជាប់ឃុំ ដែលជាកូនក្តីរបស់លោកទាំងអស់ ដើម្បីពួកគេអាចមានលទ្ធភាពរួមកម្លាំងជាធ្លុងមួយជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ។

លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ចេញក្រឹត្យប្រធានាធិបតី ​​សម្រេច​ដកសហរដ្ឋអាមេរិក​ ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តរជាតិ​ ​ គណៈកម្មការ​ជំនាញ និងទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិ ចំនួន​​ ៦៦ ​ស្ថាប័ន។ ក្នុងនោះ ​ចំនួន​​​ពាក់កណ្តាលពាក់ព័ន្ធនឹងអង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ រដ្ឋាភិបាលទី​ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បាន​ពន្យល់ថា ស្ថាប័នទាំងនោះ «គ្មាន​បាន​ផលប្រយោជន៍​ដល់​អាមេរិក» ទៀតទេ​។

កម្ពុជាបានដកសញ្ជាតិខ្មែរពីលោក ចេន ហ្ស៊ី កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយច្បាប់សញ្ជាតិថ្មីដែលត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មចូលជាធរមានកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដែល​បញ្ជាក់ពីការចាប់ខ្លួនមហាសេដ្ឋីចិនរូបនេះ និងបក្សពួក ២នាក់ទៀតទាក់​ទងនឹងបទឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ។