អាជ្ញាធរកោះតៃវ៉ាន់ ប្រកាសថា ខ្លួនកំពុងតែតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ចំពោះដំណើរការវិវត្ត និងការផ្លាស់ប្តូរក្នុងជួរដឹកនាំយោធាចិន។ ការប្រកាសរបស់តៃវ៉ាន់យ៉ាងដូច្នេះ ​ធ្វើឡើងក្រោយពីរដ្ឋអំណាចកុម្មុនិស្តចិន ទម្លាយដំណឹង​ថា ឧត្តមសេនីយផ្កាយមាស៣ ចំនួន ២នាក់ ត្រូវដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្រោមការស៊ើបអង្កេត ជុំវិញ ការរំលោភច្បាប់ និងបំពានវិន័យរបស់បក្ស។

៥០០០ ដុល្លារអាមេរិក ក្នុង ១ អោន ឬ ប្រមាណ ៦០០០ ដុល្លារ ក្នុង ១ តម្លឹង នេះគឺជា តម្លៃមាសខ្ពស់បំផុត គិតមកត្រឹម ព្រឹកថ្ងៃ ចន្ទ ទី ២៦ ខែ មករា ។ តម្លៃមាស ឡើងខ្ពស់កប់ពពក ជាប្រវត្តិសាស្ត្រដូច្នេះ គឺជាសញ្ញាមិនល្អមួយ ដែលរមែងឆ្លុះបញ្ចាំងអំពី អស្ថិរភាពនៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និង ភូមិសាស្ត្រនយោបាយសកល។ យ៉ាងណាមិញ ដំណើរកើនឡើង នៃសម្ពាធភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ពាណិជ្ជក​ម្ម និង ហិរញ្ញវត្ថុ ដែលបង្កឡើងដោយ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ គិតតាំងពីលោក បានត្រឡប់ចូលមកកាន់អំណាចនៅសេតវិមានវិញ គឺជាមូលហេតុចម្បងមួយ ដែលនាំឲ្យតម្លៃមាស ហក់ឡើងខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ ដូច្នេះ ។ នៅក្នុងនោះ សំណុំរឿងកោះ Groenland ដែលអាមេរិកប្រកាសចង់យកមកកាន់កាប់ ការវិវត្តទៅមុខ នៃសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និង នៅតំបន់ហ្កាហ្សា ព្រមទាំង ភាពវឹកវរក្នុងពេលថ្មីៗនេះ នៅប្រទេស អ៊ីរ៉ុង គឺសុទ្ធសឹងតែជា កត្តាសំខាន់ ៗ ដែលជំរុញ ឲ្យតម្រូវការមាស កើនឡើងខ្ពស់ខុសប្រក្រតី ខណៈពេលដែលតម្លៃ ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក បន្តដាំក្បាលចុះ ៕

កម្មករ កម្មការិនីកាត់ដេររាប់រយនាក់នៅរោងចក្រ ត្រាយអាំហ្វិន ដ្រេហ្គន ខេមបូឌា(Triumphant Dragon Cambodia) ចំនួន២ទីតាំង គឺទី១ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តតាកែវ និងទី២ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានមកប្រមូលផ្តុំគ្នា និងបិទកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៣ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីទាមទារឲ្យថៅកែរោងចក្រទូទាត់ជាសាច់ប្រាក់ចំពោះការបន្តធ្វើការដោយគ្មានថ្ងៃឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំ។ នេះបើតាមសហជីព ដែលការពារប្រយោជន៍កម្មករ។ តែមន្ត្រីក្រសួងការងារកម្ពុជាបានអះអាងថា កម្មករបានបញ្ឈប់បាតុកម្មរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនបានព្រមព្រៀងតាមសំណើរបស់កម្មករ។

នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននាថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក ប៉ែន បូណា រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបានថ្លែងថា គិតចាប់តាំងពីកម្ពុជាទទួលរងសង្គ្រាមឈ្លានពានពីប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក ទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ ទាំងអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ បានបំពេញការងារយ៉ាងសកម្មបំផុត ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ បូរណភាពទឹកដី។ តាមលោក ប៉ែន បូណា អំឡុងពេល ៦ខែចុងក្រោយនេះ ក្រសួង និងស្ថាប័ននានារបស់រដ្ឋាភិបាលបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន កំណត់ទូតតវ៉ា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ញត្តិថ្កោលទោស និងលិខិតបកស្រាយ ឬលិខិតបំភ្លឺឆ្លើយតបផ្សេងៗ គ្រប់ទម្រង់សរុបចំនួនជិត ៧០០លើក។

ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំង លោក លុយ ដាវីត បានឲ្យដឹងថា បារាំងបានត្រៀមខ្លួនផ្ដល់ឯកសារចាំបាច់នានា ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ)។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកម្ពុជា (AKP) នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិនានាចាត់ទុកការត្រៀមផ្តល់ឯកសារដោយភាគីបារាំងពេលនេះថា ជារបត់យុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងដំណើរការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជាមួយប្រទេសថៃនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ)។ ខណៈដែលថៃត្រៀមបោះឆ្នោតនៅដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមអ្នកជំនាញក៏បានលើកឡើងដែរថា ភាពស្មុគស្មាញនៅពេលនេះ គឺមិនមែនបញ្ហាឯកសារ និងផែនទីដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិទេ។ តែវាជាភាពស្មោះត្រង់ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ភាគីថៃក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ តើកម្ពុជាគួរពន្លឿនដំណោះស្រាយ ឬរង់ចាំថៃបោះឆ្នោតហើយ?

ការបោះឆ្នោត​សភានៅ​​​ភូមា​ បាន​ឈានមកដល់ដំណាក់​កាលចុងក្រោយ​ហើយ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​២៥មករា។ តាមការគ្រោងទុក លទ្ធផល​នឹងត្រូវប្រកាស​នៅចុងសប្តាហ៍នេះ។ តែយ៉ាងណា លទ្ធផលចុងក្រោយនោះ ​គឺគ្មាន​អ្វី​​ផ្ញាក់​ផ្អើលឡើយ ពោល​​គឺគណបក្ស​យោធានិយម USDP ដែលស្និទ្ធនិងរបបសឹកភូមា ដែល​នឹងប្រមូលបាន​អាសនៈសឹងទាំងស្រុង​នៅក្នុងសភា​​។

ក្រោយពីកាណាដាចាប់ដៃរកស៊ីជាមួយចិន នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ មករា លោកដូណាល់ ត្រាំបានគំរាមដំឡើងពន្ធ១០០% លើទំនិញកាណា នាំចូលទឹកដីអាមេរិក។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកថែមទាំងបានប្រមាថនាយករដ្ឋមន្រ្តីកាណាលោក ម៉ាក ខានី ដោយបានហៅលោក ថា«អភិបាល» ដែលបង្ហាញពីមហិច្ឆតាចង់យកកាណាធ្វើជារដ្ឋទី៥១របស់អាមេរិក។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ព្យុះទឹកកកដ៏កំណាចបានបោកបក់មកលើរដ្ឋជាច្រើន ដែលស្ថិតនៅភាគកណ្តាល និងភាគឦសាន។ ជើងហោះហើរប្រមាណ ១៤០០០ ត្រូវលុបចោលទាំងស្រុង។ នៅចុងសប្តាហ៍នេះ អភិបាលរដ្ឋចំនួន២០បានប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្ន និងអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនសំងំក្នុងផ្ទះ ដោយសារសីតុណ្ហភាពចុះត្រជាក់ខ្លាំង។

កាលពីថ្ងៃសៅរ៍​ទី​២៤​មករា កម្លាំងសមត្ថកិច្ច​​​អាមេរិក​ បាន​បា​ញ់គ្រាប់កាំភ្លើងបណ្តាល​​ឲ្យ​ស្លាប់​មនុស្ស​ម្នាក់ទៀត នៅឯទីក្រុង​មីណេអាប៉ូលីស​។ កំហឹងបាតុកម្មតវ៉ា បានផ្ទុះកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅទីក្រុងនេះ ជាទី​ដែល​នគរបាល​អន្តោប្រវេសន៍​អាមេរិក ហៅកាត់ថា ICE បានបើកប្រតិបត្តិការ ចុះចាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍​​ខុសច្បាប់​​​ជាង​​២សប្តាហ៍​​មកនេះ​។ បាតុកម្ម​បាន​ផុសផុលដែរ នៅតាមទីក្រុងនិងរដ្ឋផ្សេងៗទៀត ទាមទារ​ឲ្យ​លោកដូណាល់ ត្រាំតែបញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការដ៏ហិង្សា ​របស់​នគរបាល​អន្តោប្រវេសន៍​​​នេះ​​ជាបន្ទាន់​។

ប្រេសិតពិសេសអាមេរិកប្រចាំតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងកូនប្រសាររបស់លោកត្រាំ បានធ្វើដំណើរទៅអ៊ីស្រាអែល នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ មករា ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែល លោកបេនចាមិន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ ស្តីអំពីផែនការសនិ្តភាពហ្កាហ្សាដំណាក់កាលទី២។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មនុស្សជំនិតប្រធានាធិបតីអាមេរិក ធ្វើឡើងនៅប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីលោកត្រាំ បានប្រកាសអំពីគម្រោងប្រែក្លាយតំបន់ហ្កាហ្សាជាទីក្រុងមាត់សមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។  

សីតុណ្ហភាពបានចុះត្រជាក់យ៉ាងខ្លាំង នៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន​ ក្នុងសប្តាហ៍​នេះ។​​ រវាងពីថ្ងៃ​ពុធ ដល់ថ្ងៃសុក្រ ទី​២៣មករា ព្រិលទឹកកកបានធ្លាក់ លាយ​ឡំដោយ​ទឹកភ្លៀងផង បាន​បណ្តាល​ឲ្យស្លាប់មនុស្ស​យ៉ាងហោច​៦១នាក់​។ ផ្អែកតាមអាជ្ញាធរអាហ្វហ្កានីស្ថាន ភាគីច្រើននៃជនរងគ្រោះ គឺស្លាប់​ដោយ​ដំបូល​ផ្ទះបាក់សង្កត់ ដោយសារតែមិនអាចទប់ជាប់នឹងទម្ងន់​របស់ព្រិលទឹកកក​។​

លោកដូណាល់ ត្រាំ​ មិនត្រឹមតែត្រូវគេរិះគន់ពីខាងក្រៅនោះទេ ក្នុងស្រុកវិញក៏​កំពុងតែរងការស្អប់ខ្ពើមដែរ​។ នៅរដ្ឋមីណេសូតា មានបាតុកម្ម​​ កុបកម្ម ជាង​២សប្តាហ៍​​មកហើយ ដើម្បី​​ប្រឆាំងនឹង​​សមត្ថកិច្ចនគរបាលអន្តោប្រវេសន៍ ហៅកាត់ថា ICE ដែលលោកដូណាល់ ត្រាំបានបង្កើតឡើង ដើម្បីចុះចាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់​។​ បាតុកម្ម​បាន​ផ្ទុះឡើង​ បន្ទាប់ពី​នគរបាលអន្តោប្រវេសន៍ បានបាញ់សម្លាប់ស្ត្រីម្នាក់​ដោយ​ចោទថា​មិនសហការ​។ ហើយ​កំហឹងតវ៉ានេះ បាន​ផ្ទុះកាន់តែខ្លាំងឡើង បន្ទាប់​​ពី​ក្មេងប្រុសអាយុ​៥ឆ្នាំម្នាក់ ត្រូវនគរបាលអន្តោប្រវេសន៍ចាប់ខ្លួន​ ដោយ​ចោទថាឪពុកម្តាយរបស់​ក្មេងនេះ គឺជាជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់​។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក គៀរ ស្តាមឺ ប្រតិកម្មនឹងពាក្យសំដីវាយប្រហាររបស់លោកដូណាល់ ត្រាំ មកលើរដ្ឋសមាជិកសម្ព័ន្ធមិត្តអូតង់។ ការបញ្ចេញប្រតិកម្មរបស់លោក ស្តាមឺ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកត្រាំ បានចោទក្រុមប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តអូតង់ ថាមិនបានបញ្ជូនកងទ័ពទៅឈរជើងនៅជួរមុខ អំឡុងពេលបំពេញបេសកកម្ម នៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ប្រមុខដឹកនាំអង់គ្លេសបានចាត់ទុកពាក្យសំដីរបស់ចៅហ្វាយសេតវិមាន ថាជា«ការប្រមាថមើលងាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ» ដល់គ្រួសាររបស់ទាហានអូតង់ ដែលបានពលីជីវិត និងទាមទារឲ្យលោកត្រាំ សុំទោស។

ដើម្បី​រ​ម្លាយទ្រព្យសកម្មរបស់​ធនាគារ ព្រីនស៍ ទៅជាសាច់ប្រាក់(Cash)សម្រាប់ទូទាត់ឲ្យបានជាអតិបរមានូវ​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​អ្នក​ដាក់​ប្រាក់​បញ្ញើ និង​ម្ចាស់​បំណុលនោះ អ្នក​ជម្រះ​បញ្ជីបានប្រកាសលក់កញ្ចប់​ឥណទានរបស់​ធនាគារនេះ ទៅឲ្យ​គ្រឹះស្ថានធនាគារ និង​ហិរញ្ញវត្ថុនានា។ នេះជាការ​គូសបញ្ជាក់​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន ម៉ូរីសុនកាក់ អឹមខេអេ អឌីត អាក់ខោនធីង ដែលជាក្រុម​ហ៊ុនទទួលបាន​ការ​តែងតាំងពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ឲ្យធ្វើជាអ្នកជម្រះបញ្ជីឲ្យធនាគារ ព្រីនស៍។ ធនាគារ ព្រីនស៍ ដែលត្រូវបានផ្អាកសកម្មភាព បន្ទាប់ពី ​លោក ចេន ហ្ស៊ី ត្រូវបានចាប់​ខ្លួនបញ្ជូនទៅឲ្យចិនវិញ ក្រោមបទចោទពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការរកស៊ីឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការលាងលុយកខ្វក់។

នៅប្រទេសអាហ្វ្រិក អ៊ូហ្គង់ដា ​សកម្មជននិងអ្នក​នយោបាយ​បក្សប្រឆាំង​ ​​ប្រមាណ ៣០ នាក់ ត្រូវ ពួក​​ទាហាន ​បាញ់សម្លាប់ ពីព្រោះតែមិនទទួល​យក​​លទ្ធផល​បោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី។​​ លើសពីនេះទៀត​ ​បាតុករ​យ៉ាងហោច​​ ​២ ០០០ នាក់​ ត្រូវអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួន​​។ ​ ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​បក្សប្រឆាំង​ កំពុងតែ​រត់​គេច​ខ្លួនដើម្បីសុវត្ថិភាព។ តែមេបក្សប្រឆាំង​ក៏​បាន​ប្រកាស​ឲ្យប្រជា​ពលរដ្ឋ ត្រូវ​តែបន្ត​​​ងើប​ឈរ​ធ្វើបាតុកម្ម​ដោយសន្តិវិធី និង​ឈប់​ស្តាប់​បង្គាប់​រដ្ឋអំណាច​ ។ 

បញ្ហាអចលនទ្រព្យរួមមានដីធ្លី និងផ្ទះសម្បែងនៅក្នុងប្រទេស​កម្ពុជានៅជាប្រធានក្តៅងំនៅឡើយ ដោយសារតែអតិថិជនខ្លះមិនទាន់ទទួលបានផ្ទះ ឬដីដែលពួកគេបានទិញពីក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន។ ជាការកត់សម្គាល់ ភាពចម្រូងចម្រាស និងការតវ៉ាពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដីធ្លីនេះបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះមានពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនអតីតឧកញ៉ា ជា សារ៉ន ក្រុមហ៊ុនពិភពដីមាស របស់អតីតឧកញ៉ា ហ៊ី គីមហុង ក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលានស៊ីធីវើលដ៍ របស់អតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ក្រុមហ៊ុន ម៉ន ដានី និងក្រុមហ៊ុន ឡេង ណាវ៉ាត្រា ជាដើម។

ក្រោមការដឹកនាំប្រទេសដោយឯកបក្សអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ កម្ពុជាបានក្លាយជាឋានសួគ៌នៃការប្រព្រឹត្តិឧក្រិដ្ឋកម្ម​អនឡាញ។ គឺជាឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញទ្រង់ទ្រាយធំដែលមានការរៀបចំដោយបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនបរទេស និងមានការជួយជ្រោម​ជ្រែងពីអ្នកមានអំណាចនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់គម្រោងរាយការណ៍ស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើ​ពុករលួយ ឬ OCCRP នៅថ្ងៃទី១៦ មករា។ តែ OCCRP ក៏បាន​កត់​សម្គាល់ឃើញពីការខ្នះខ្នែងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការចុះប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបបទល្មើសអនឡាញសព្វថ្ងៃដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា អង្គការសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមួយនេះមិនជឿថា ប្រតិបត្តិការមួយនេះអាចឈានទៅកំចាត់បណ្តាញ​ឧក្រិដ្ឋជន​អនឡាញបានទាំងស្រុងទេ។

លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច បានផ្ញើលិខិតអបអរលោក តូ ឡឹម ដែលត្រូវជ្រើសតាំងជាអគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមសារជាថ្មី។ ក្នុងលិខិតផ្ញើជូនលោក តូ ឡឹម ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ មេបក្សកាន់អំណាចកម្ពុជាសង្ឃឹមថា ចំណងមិត្តភាពរវាងកម្ពុជា វៀតណាម នឹងកាន់​តែស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត ។

នៅប្រទេស​ជប៉ុន ប្រឈម​នឹង​ស្ថានការណ៍​​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុងស្រុក​កាន់តែធ្លាក់ដុនដាប ពី​ព្រោះតែ​អតិផរណាទំនិញ​ឡើងថ្លៃខ្ពស់, លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ តាកាអ៊ីជី សាណាអេ បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកាស​រំលាយ​រដ្ឋសភា និង​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​មុន​អាណត្តិ នៅ​២សប្តាហ៍​ខាងមុខ​។ ដោយហ៊ាន​សម្រេច​ចិត្ត​យ៉ាងដូច្នេះ លោកស្រី​ តាកាអ៊ីជី សាណាអេ សង្ឃឹមថា​នឹងអាច​ស្តារ​​ប្រជាប្រិយភាពមុខមាត់គណបក្ស​កាន់អំណាច​ ឡើងវិញ។ 

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ទី២២មករា នៅទីក្រុងដាវ៉ូស លោកដូណាល់ ត្រាំ និង​លោក​ហ្សេឡេន​ស្គី បានជួបប្រជុំគ្នាប៉ុន្មាននាទី​ ដើម្បីនិយាយអំពីអនាគត​កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព​។ ស្របពេលជាមួយ​​​គ្នានេះដែរ ប្រេសិតតំណាងរបស់លោកដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានទៅជួប​លោកពូទីននៅម៉ូស្គូដែរ។ ភាគីទាំង​៣ រុស្ស៊ី អ៊ុយក្រែន និងសហរដ្ឋអាមេរិក​ បានណាត់ជួបគ្នានៅអាប៊ូដាប៊ីនៅថ្ងៃសុក្រនេះ ដើម្បីនិយាយ​​លម្អិត​។ ក៏ប៉ុន្តែ ចំណុចដ៏សំខាន់មួយ ទាក់ទិននឹង​​បញ្ហា​ទឹកដី​តំបន់ភាគីខាងកើតអ៊ុយក្រែន នៅតែមិនទាន់មាន​ដំណោះស្រាយ​នៅឡើយទេ។

មហាសមុទ្រទឹកកកអាកទិក ស្ថិតនៅតំបន់ប៉ូលខាងជើង​ បានក្លាយជា​តំបន់យុទ្ធសាស្ត្រមួយដ៏សំខាន់ ដែល​ញ៉ាំងឲ្យមានការប្រជែងគ្នារវាងមហាអំណាច។ ជាក់ស្តែង វាគឺជាអ្វីដែល​លោកដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាស ដើម្បី​ផ្តល់អំណះអំណាងថា​ហេតុអ្វី បានជាលោកត្រូវការ​គ្រប់គ្រ​ងកោះហ្ក្រូអិនឡង់ដ៍​។ ជាការពិតមួយ ដែលថា​តំបន់អាកទិក បានក្លាយ​ជាផ្លូវ​ចរាចណ៍ទំនិញ​កាន់តែងាយ​ស្រួល ដោយសារតែផែនដីឡើងកំដៅ ហើយធ្វើ​ឲ្យ​​ទឹកកករលាយ។ ប្រមាណ​ជាង​១០ឆ្នាំមកហើយ ដែល​ចិននិងរុស្ស៊ី បានរួម​សហការគ្នា ទាំងក្នុង​ការដឹកជញ្ជូន​ទំនិញ​និង​វិស័យ​កងទ័ព នៅក្នុងតំបន់នេះ​។

​​មហាយក្សចិន បន្តជំរុញ​សន្ទុះល្បឿន​គម្រោង​ផែនការ​ផ្លូវសូត្រ​ថ្មី យ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ។ ពី​មួយ​ឆ្នាំទៅមួយ​ឆ្នាំ​ ​រដ្ឋអំណាច​ក្រុង​ប៉េកាំង ចាក់បញ្ចូល​ថវិកា​ច្រើ​នសន្ធឹកសន្ធាប់​ នៅក្នុង​គម្រោង​វិនិយោគផ្លូវសូត្រ​ថ្មី​នេះ ដើម្បី​ធានា​ដល់​មហិច្ឆតា រក្សាប្រភព​ធនធាន និងថាមពល ​ហើយ​បន្តរក្សាលំនឹងឥទ្ធិពលចិន នៅ​បណ្តាប្រទេស​ក្រីក្រ​កំពុង​អភិវឌ្ឍ។ 

នៅវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក​ក្រុងដាវ៉ូស ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២២មករា លោកដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រកាសបើក​ “ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព” ដែលជាការផ្តួចផ្តើមរបស់​លោកផ្ទាល់ ដើម្បី​ដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះនាៗ ​នៅ​​ទូទាំងពិភពលោក​​។ ក្រុមប្រឹក្សា​របស់​លោកដូណាល់ ត្រាំ​ នេះ នឹងមក​ប្រជែង​ដោយ​ផ្ទាល់ ជាមួយ​នឹង​អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលជាស្ថាប័ន​អន្តរជាតិកំពូល​ តាំងតែពី​ក្រោយ​ចប់សង្គ្រាម​លោក​លើកទី​២​​។ 

នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌បានប្រកាសតវ៉ាប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពនានារបស់ថៃនៅប្រាសាទតាក្របី រាប់ទាំងសកម្មភាពផ្ទាល់នៅប្រាង្គប្រាសាទ និងសកម្មភាពសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានានៅជិតប្រាសាទ។ ការតវ៉ារបស់កម្ពុជាធ្វើឡើងស្របពេលដែលថៃបាន និងកំពុងស្ថាបនាផ្លូវបេតុងឡើងទៅប្រាសាទតាក្របី នាប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ។

ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ទំនិញចិននាំចូលកម្ពុជា មានតម្លៃជាទឹកប្រាក់ជាង ១៨ពាន់លានដុល្លារ ពោលកើនជាង ៣៤% បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៤។ ផ្ទុយទៅវិញ ទំនិញកម្ពុជានាំទៅចិនក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានធ្លាក់ចុះជាង ៣%បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៤។ ទឹកប្រាក់ដែលកម្ពុជាទិញទំនិញចិនមានជាង ១៨ ពាន់លានដុល្លារ ឬស្មើនឹងជាង ៥០% នៃទឹកប្រាក់សរុបដែលកម្ពុជាទិញទំនិញពីប្រទេសផ្សេងៗ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា (GDCE)។ តើវិសមភាពនៃជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងកម្ពុជាអាចជះផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែរ ឬទេ?

ជនបរទេសណា​ដែលបានធ្វើអំណោយជាសាច់ប្រាក់​១២ពាន់លានរៀល ឬប្រមាណ៣លានដុល្លារអាមេរិកឡើងទៅគឺអាចស្នើសុំសញ្ជាតិខ្មែរបាន។ ចំណែក​ជនបរទេស​ណា ដែលបាន​ចំណាយទុន​ផ្ទាល់​ខ្លួន​អនុវត្តគម្រោង​វិនិយោគនៅកម្ពុជាតម្លៃ៤ពាន់លានរៀល ឬប្រមាណ១លានដុល្លារអាមេរិក ក៏អាចស្នើសុំសញ្ជាតិខ្មែរបានដែរ។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យស្តីពីការអនុវត្តច្បាប់​ស្តីពីសញ្ជាតិ ចុះថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ​ឆ្នាំ​២០២៥ និងដែលទើបត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។

នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២២​មករានេះ ជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីជាច្រើនរយនាក់បន្តអង្គុយសំកុក និងដេកចាំនៅ​ក្បែរបរិវេណ​ស្ថានទូតឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ។ ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី ​ដែលសុំមិនប​ញ្ចេញអត្តសញ្ញាណ​បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ​ RFI ថា ​ពួកគេទៅ​ទីនោះ​ដើម្បីស្នើសុំ​​អន្តរាគមន៍ វិល​​ត្រលប់ទៅស្រុកកំណើតវិញ​។ ជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងនោះ​​ ដែលអះអាងថា​ជា​​អ្នកធ្វើការក្នុងឧស្សាហកម្មឆបោកអនឡាញនៅក្រុងបាវិត និង​ក្រុងព្រះសីហនុ កំពុងបារម្ភខ្លាំងណាស់ពី​​​សុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន នៅក្រោយពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចាប់ប្រគល់មេក្លោងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ លោក ចេន ហ្ស៊ី ​ទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលចិន។ សូមទស្សនាសេចក្តីរាយការណ៍របស់ ជួប នរក្សា ពីខាងមុខស្ថានទូតឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ៖

សេតវិមានអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានផ្ញើលិខិតអញ្ជើញកម្ពុជាជាផ្លូវការឲ្យចូលរួមជាសមាជិកស្ថាបនិកនៃ «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» ដែលផ្តួចផ្តើមឡើងដោយលោក​ដូណាល់ ត្រាំ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យបានចាត់ទុកការអញ្ជើញរបស់អាមេរិកនេះថាជាការបង្ហាញពីការទទួលស្គាល់តួនាទី និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការរក្សាសន្តិភាពក្នុងប្រទេស តំបន់ និងពិភពលោក។

រសៀលថ្ងៃពុធ​ទី​២១មករា​ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បានថ្លែងសុន្ទរកថា​រយៈពេលជាង​១​ម៉ោង​ នៅឯវេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វ៊ីស។ ក្រៅពីបានប្រកាសអួតពីសេដ្ឋកិច្ច​របស់អាមេរិក លោក​ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រើសម្តី​​ប្រៀនប្រដៅ​អឺរ៉ុបថាកំពុងដើរផ្លូវខុស និង​បាននិយាយរិះគន់ សើច​​ចំអកឲ្យលោកម៉ាក្រុងថែមទៀត។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហាកោះហ្ក្រូអិនឡង់ដ៍វិញ លោកដូណាល់ ត្រាំ បាន​អះអាងថា “អាមេរិក​ចង់បានទឹកកកមួយដុំនេះ” ដូច្នេះគ្មាននរណាអាចរារាំងបានជាដាច់ខាត​។

នៅថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ គណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយគាំទ្រការអនុម័តរបស់រដ្ឋាភិបាលលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS)។ បក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលទាំង២យល់ថា ការសម្រេចនេះនឹងហុចប្រយោជន៍ដល់កម្ពុជាក្នុងការការពារដែនទឹករបស់ខ្លួន ពិសេសក្នុងបរិបទដែលកម្ពុជា និងថៃកំពុងបន្តមានភាពតានតឹងតាមព្រំដែន។ តែបក្សទាំង ២ក៏បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលផ្តោតការយកចិត្តឱ្យបានខ្ពស់ ចំពោះការការពារបូរណភាពដែនទឹករបស់ខ្លួនដែរ។

តុលាការ​ជប៉ុន សម្រេច​ផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ អស់​១ជីវិត  ចំពោះ ​បុរស​ខ្មាន់កាំភ្លើងម្នាក់​ ដែ​ល​​បាញ់សម្លាប់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក ស្ហ៊ីនហ្សូ អាបេ កាលពី​ឆ្នាំ២០២២។ បន្ទាប់ពី​ស្តាប់​សាលក្រម​រួច​ ឃាតកររូបនេះ​ ​គ្មាន​សម្តែងភាព​​តក់ស្លុត មិន​យំ និង​ ​មិន​ស្រែក។​

សារមន្ទីរឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ទទួលស្លែងបានបំភ្លឺនៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ថា គ្មានការលក់តម្លៃសំបុត្រចូលទស្សនាសារមន្ទីរខុសគោលការណ៍ឡើយ និងថា ការបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមពីការលក់សំបុត្រចូលទស្សនាសារមន្ទីរតម្លៃ ២៥ ០០០រៀល ដោយបុគ្គលឈ្មោះ ហែម សោភ័ណ្ឌ ជារឿងមិនពិត។ ការណ៍នេះបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយស និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់សារមន្ទីរ។