គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ២០២៦ ការអនុវត្តបទឈប់បាញ់រវាងភាគីកម្ពុជា និងភាគីថៃ គឺមានរយៈពេល១ខែហើយ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃចេញផ្សាយថ្ងៃពុធ ទី២៨មករានេះ បញ្ជាក់ថា ទោះបីមិនមានការប៉ះទង្គិចដោយអាវុធក្នុងរយៈពេល ១ខែនេះក៏ដោយ ក៏​ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់លើប្រជាពលរដ្ឋ និងតំបន់ស៊ីវិលកម្ពុជានៅតែជាបញ្ហាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលត្រូវការការដោះស្រាយជាបន្ទាន់។

លោកស្រី គីម កុនហ៊ី ភរិយា​លោក​យូន ស៊ុកយោល អតីតប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបាន​តុលាការ​ប្រកាសសាលក្រម​ ឲ្យ​ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល​​២០ខែ ពីបទពុក​រលួយ​។ ដោយ​ឡែក នៅក្នុងសំណុំរឿង​ក្លែងបន្លំហិរញ្ញវត្ថុ​ ដែល​រដ្ឋអាជ្ញា​​បានទាមទារទោសជាប់ពន្ធនាគារ​១៥ឆ្នាំ លើលោកស្រី​​​នោះ គឺតុលាការកូរ៉េខាងត្បូង​​បានច្រានចោល​។

ករណីសម្លាប់ រំលោភបំពាន​ និងធ្វើទារុណកម្មបានកើតឡើងនៅក្នុងអ​គារ​ប្រតិបតិ្តការឆបោកអនឡាញក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាមការរបាយការណ៍របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International)​​​​​។ ជា​​របាយការណ៍ថ្មី​​ដែល​​ Amnesty International ចងក្រងឡើង តាមរយៈការជួបសម្ភាសជាមួយ​អ្នក​រស់រានមានជីវិត ពី​បទល្មើសឆបោកអនឡាញ​ ៣៥​​​នាក់ ដែលទើប​​​ត្រូវបានដោះលែង ឬបានរត់គេចខ្លួនពីអគារប្រតិបត្តិការអនឡាញនៅកម្ពុជា ​ក្នុងរយៈពេល ៦​សប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ។ ​​

លោកស្រី ជា សិរី អគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាព្រមានថា កម្ពុជាអាចធ្លាក់ទៅក្នុងបញ្ជីប្រផេះ ឬធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ នៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុ FATF។ ការព្រមានរបស់អគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា គឺបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផ្តើម​​មាន​វិធានការក្តៅ កំចាត់បទល្មើសឆបោកអនឡាញ ដើម្បីលាងមុខមាត់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ប្រទេសកម្ពុជាបានសម្រេចចូលជាសមាជិក «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» ដែលផ្តួចផ្តើមឡើងដោយប្រធានា​ធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ ដំណាលគ្នានេះ កម្ពុជាក៏ទទួល​​រ៉ាក់ទាក់នូវ​ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់កងនាវាអាមេរិកប្រចាំឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ឲ្យចូលចតនៅកំពង់ផែរាម ដែលជាមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹកដ៏ចម្រូងចម្រាសរវាងចិន និងអាមេរិក។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈពេល ៥ថ្ងៃនៅកម្ពុជា មេទ័ពជើងទឹកអាមេរិក ក៏បានជួបជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់កម្ពុជា និងបានរម្លឹកពីសមយុទ្ធ «ឆ្មាំអង្គរ» រួមគ្នាឡើងវិញនៅពេលខាងមុខ។ អ្នកជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ បានមើលឃើញថាទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិកនាដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះ គឺជាការព្យាយាមរបស់កម្ពុជាក្នុងការរក្សានូវតុល្យភាពឥទ្ធិពលរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ច្រើនជាងហេតុផលផ្សេង៕

នៅថ្ងៃទី២៧ មករា ឆ្នាំ២០២៦ អគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការប្រកួតប្រជែង (ក.ប.ប) បានប្រកាសហាមឃាត់ការលក់ និងចែកចាយម្សៅទឹកដោះគោទារកម៉ាក Babybio Optima 1 ផលិតនៅប្រទេសបារាំង ចំនួនបីប្រភេទ ក្រោយសង្ស័យមានសារធាតុពុលប៉ះពាល់​សុខភាពទារក។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនដែលនាំចូលផលិតផលម្សៅទឹកដោះគោនេះ ក៏បានប្រាប់ឲ្យអតិថិជនបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ជាបន្ទាន់ និងយកផលិតផលត្រឡប់មកជូនហាងវិញ។

យ៉ាងហោចណាស់ មានកុមារភៀសសឹកជាង ៥០០នាក់ បានខកខានការសិក្សាពេញលេញ ដោយសារសាលារៀន និងផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ រួមទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់ប្រភេទត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញពីសំណាក់យោធាថៃ អំឡុងពេលសង្គ្រាមតាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ កន្លងទៅនេះ។ តែកុមារភៀសសឹក ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ដែលមានការប្រយុទ្ធគ្នាដ៏ក្តៅគគុករវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃកន្លងទៅ ស្ថិតក្នុងស្រុកបន្ទាយអំពិល ពេលនេះកំពុងបន្តការសិក្សាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់នៅក្នុងសាលារៀនបណ្តោះអាសន្ន ក្នុងជំរំសុវត្ថិភាពចុងកាល់ នៃស្រុកចុងកាល់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ទោះដិតដាមដោយការឈឺចាប់ និងការភ័យខ្លាចនៃស្រមោលភ្លើងសង្គ្រាមក៏ដោយ តែកុមារភៀសសឹកទាំងនោះ នៅតែចង់បន្តការសិក្សាដើម្បីអនាគតរបស់ពួកគេ។

រដ្ឋាភិបាល​សង្គម​និយមអេស្ប៉ាញ នឹង​សម្រុះសម្រួល​បទដ្ឋាន​ច្បាប់​ ដើម្បី​បើកផ្លូវ​​ផ្តល់លិខិតស្នាមស្នាក់នៅនិងធ្វើការស្របច្បាប់ ចំពោះ​ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ ចំនួន ៥០០ ០០០ នាក់។ ក្រៅពីហេតុផល​មនុស្សធម៌និងសិទ្ធិមនុស្ស​ វិធានការដូច្នេះ​ ក៏​ជួយ​លើកស្ទួយសន្ទុះ​សេដ្ឋកិច្ច​អេស្ប៉ាញ។  

នៅទីក្រុង​រ៉ង់ហ្គូន ប្រទេសភូមា កាលពីថ្ងៃអង្គារទី​​២៧មករា​ មាន​ប្រជាជនភូមាអ្នកជាតិ​និយមច្រើនរយនាក់​ បានធ្វើបាតុកម្ម​ដើម្បីប្រឆាំងនឹងដំណើរនីតិវិធី​របស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ដែលចោទប្រកាន់ថា​ភូមា បានធ្វើអំពើប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ ទៅលើប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា​។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងកំឡុងពេលនេះ​​ តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ​ក្រុងឡាអេ កំពុង​បើកសវនាការ​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​​សំណុំរឿង ទាក់ទិននឹងការកាប់សម្លាប់ ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ ទៅលើ​ប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាង ពីសំណាក់កងទ័ពភូមា​។

នៅរសៀលថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ(RBC) បានចាប់ផ្តើមបើកកិច្ចប្រជុំរយៈពេល២ថ្ងៃ (ថ្ងៃទី ២៧ និងទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦) នៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យរបស់កម្ពុជា ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា។ ក្រុមលេខាធិការដ្ឋាន កម្ពុជា-ថៃ ជួបប្រជុំគ្នា នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីត្រៀមកិច្ចប្រជុំធំ RBC នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។ 

ក្រោយពីចរចាគ្នាអស់ពេល២០ឆ្នាំ ទីបំផុតទៅ សហភាពអឺរ៉ុប និងឥណ្ឌា ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ដ៏ធំសម្បើម។  មហាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ  ជំរុញឲ្យ ឥណ្ឌានិងសហភាពអឺរ៉ុប ក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែង បន្ទាប់ពីភាគីនីមួយៗ សុទ្ធតែរកផ្លូវគេចចេញពីផលវិបាកនៃរនាំងពន្ធគយរបស់អាមេរិក និងនយោបាយរឹតត្បិតការនាំចេញវត្ថុធាតុដើមរបស់ចិន។ ​

ចំនួន​ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់ដែលស្លាប់​​​​ ក្នុង​ចលនា​​បាតុកម្ម​ដើមខែមករានេះ​​ គឺមិនមែនជាង​៣០០០នាក់ទេ តែ​មានដល់ទៅ​ជាង​៦០០០នាក់។ នេះ​បើផ្អែកតាមការបូកសរុប របស់អង្គការ​ក្រៅឯករាជ្យ​។ ជាងនេះទៀត ក្រុម​អង្គការ​ក្រៅរដ្ឋាភិបា​ល កំពុងតែពិនិត្យ​តាមដាន តួលេខមួយទៀត ដែល​អះអាងថា អាចមានប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ ១ម៉ឺន​៧ពាន់នាក់ ដែលស្លាប់​ដោយការបង្ក្រាបយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃ ពីសំណាក់របបផ្តាច់ការ​អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ ក្នុងរវាង​៣សប្តាហ៍​មកនេះ​។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសម្រេចចិត្ត កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ថា កម្ពុជាចូលរួមជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព តាមការអញ្ជើញរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម និងនយោបាយកម្ពុជាមួយចំនួនបានសាទរចំពោះជំហរកម្ពុជា ដែលមិនរារែកនឹងចូលរួមក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពនេះ។ កម្ពុជាចូលរួម ដោយសម្អាងលើហេតុផលថា អាមេរិកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ត្រាំ បានខិតខំបញ្ចប់ជម្លោះនានានៅជុំវិញពិភពលោក ក្នុងនោះក៏មានជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែរ។ តែអ្នកវិភាគខ្លះទៀតយល់ថា ក្រុមប្រឹក្សានេះនឹងមិនហុចប្រយោជន៍ច្រើនដល់កម្ពុជានោះឡើយ។ តើជារឿងត្រឹមត្រូវដែរទេ សម្រាប់កម្ពុជា ដែលសម្រេចចូលរួមក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព?

គណៈ​កម្មា​ធិកា​រ​សិទ្ធិ​ម​នុស្សកម្ពុជា បាន​ចេញ​មុខ​តវ៉ា​ជា​ថ្មីទៅអង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ក្នុង​ករណីដែល​ពល​រដ្ឋ​ភៀស​សឹក​ខ្មែរ​ជាង​ ១១​ម៉ឺន​នាក់ មិន​ទាន់​អាច​ត្រឡប់​ទៅ​លំនៅ​ដ្ឋាន​រៀងៗខ្លួន​បាន​​ ក្រោយ​ផ្ទះ​សំបែង​របស់​ពួក​គេរ​ង​ការ​បំផ្លាញ​ដោយ​យោថា​ថៃ។​ នេះបើ​តាម​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​គណៈ​កម្មា​ធិកា​រ​សិទ្ធិ​ម​នុស្សកម្ពុជាចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៦​​ ខែ​មករា​ ឆ្នាំ២០២៦​។​ លើសពីនេះ​ គណៈ​កម្មា​ធិកា​រ​សិទ្ធិ​ម​នុស្សកម្ពុជាបាន​ទទូ​ច​ឱ្យ​អង្គកា​រ​សហ​ប្រជាជាតិ(UN)​​ចាត់វិធានការ​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​ថៃ​ និង​ទាមទា​ឱ្យ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ទីក្រុង​បាងកក​ទទួល​ខុ​ស​ត្រូវ​ចំពោះ​សកម្ម​ភាព​យោធា​​ខ្លួន​។

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺថា ការដកហូតសញ្ជាតិខ្មែរ និងការបញ្ជូនលោក ចេន ហ្ស៊ី ទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញ គឺជាវិធានការច្បាប់ស្របតាមអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា និងបន្ទាប់ពីរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីក្នុងដំណើរការទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ។ តាមក្រសួងការបទេសកម្ពុជា សកម្មភាពនេះ ក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្លូវច្បាប់ និងយុត្តិធម៌ជាមួយប្រទេសចិនផងដែរ។ 

កងទ័ពជើងទឹកបារាំង បានធ្វើ​អន្តរាគមន៍ ចាប់នាវាដឹក​ប្រេងមួយ​គ្រឿង ឈ្មោះ Grinch ដែលត្រូវសង្ស័យថា ​​ដឹកប្រេងរុស្ស៊ី ដើម្បី​បញ្ជៀស​ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ​។ ក្រុម​កម្មករ និង​ ប្រធានក្រុម​នាវិក​ របស់​នាវា​នេះ សុទ្ធតែ​ជាជនជាតិ​ឥណ្ឌា។ ក្នុងពេល​ភ្លាមៗ​​ រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ូស្កូ និង​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ញូវដែលី មិនទាន់​បញ្ចេញប្រតិកម្ម​អ្វីទេ។​

អាជ្ញាធរកោះតៃវ៉ាន់ ប្រកាសថា ខ្លួនកំពុងតែតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ចំពោះដំណើរការវិវត្ត និងការផ្លាស់ប្តូរក្នុងជួរដឹកនាំយោធាចិន។ ការប្រកាសរបស់តៃវ៉ាន់យ៉ាងដូច្នេះ ​ធ្វើឡើងក្រោយពីរដ្ឋអំណាចកុម្មុនិស្តចិន ទម្លាយដំណឹង​ថា ឧត្តមសេនីយផ្កាយមាស៣ ចំនួន ២នាក់ ត្រូវដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្រោមការស៊ើបអង្កេត ជុំវិញ ការរំលោភច្បាប់ និងបំពានវិន័យរបស់បក្ស។

៥០០០ ដុល្លារអាមេរិក ក្នុង ១ អោន ឬ ប្រមាណ ៦០០០ ដុល្លារ ក្នុង ១ តម្លឹង នេះគឺជា តម្លៃមាសខ្ពស់បំផុត គិតមកត្រឹម ព្រឹកថ្ងៃ ចន្ទ ទី ២៦ ខែ មករា ។ តម្លៃមាស ឡើងខ្ពស់កប់ពពក ជាប្រវត្តិសាស្ត្រដូច្នេះ គឺជាសញ្ញាមិនល្អមួយ ដែលរមែងឆ្លុះបញ្ចាំងអំពី អស្ថិរភាពនៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និង ភូមិសាស្ត្រនយោបាយសកល។ យ៉ាងណាមិញ ដំណើរកើនឡើង នៃសម្ពាធភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ពាណិជ្ជក​ម្ម និង ហិរញ្ញវត្ថុ ដែលបង្កឡើងដោយ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ គិតតាំងពីលោក បានត្រឡប់ចូលមកកាន់អំណាចនៅសេតវិមានវិញ គឺជាមូលហេតុចម្បងមួយ ដែលនាំឲ្យតម្លៃមាស ហក់ឡើងខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ ដូច្នេះ ។ នៅក្នុងនោះ សំណុំរឿងកោះ Groenland ដែលអាមេរិកប្រកាសចង់យកមកកាន់កាប់ ការវិវត្តទៅមុខ នៃសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និង នៅតំបន់ហ្កាហ្សា ព្រមទាំង ភាពវឹកវរក្នុងពេលថ្មីៗនេះ នៅប្រទេស អ៊ីរ៉ុង គឺសុទ្ធសឹងតែជា កត្តាសំខាន់ ៗ ដែលជំរុញ ឲ្យតម្រូវការមាស កើនឡើងខ្ពស់ខុសប្រក្រតី ខណៈពេលដែលតម្លៃ ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក បន្តដាំក្បាលចុះ ៕

កម្មករ កម្មការិនីកាត់ដេររាប់រយនាក់នៅរោងចក្រ ត្រាយអាំហ្វិន ដ្រេហ្គន ខេមបូឌា(Triumphant Dragon Cambodia) ចំនួន២ទីតាំង គឺទី១ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តតាកែវ និងទី២ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានមកប្រមូលផ្តុំគ្នា និងបិទកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៣ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីទាមទារឲ្យថៅកែរោងចក្រទូទាត់ជាសាច់ប្រាក់ចំពោះការបន្តធ្វើការដោយគ្មានថ្ងៃឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំ។ នេះបើតាមសហជីព ដែលការពារប្រយោជន៍កម្មករ។ តែមន្ត្រីក្រសួងការងារកម្ពុជាបានអះអាងថា កម្មករបានបញ្ឈប់បាតុកម្មរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនបានព្រមព្រៀងតាមសំណើរបស់កម្មករ។

នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននាថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក ប៉ែន បូណា រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបានថ្លែងថា គិតចាប់តាំងពីកម្ពុជាទទួលរងសង្គ្រាមឈ្លានពានពីប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក ទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ ទាំងអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ បានបំពេញការងារយ៉ាងសកម្មបំផុត ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ បូរណភាពទឹកដី។ តាមលោក ប៉ែន បូណា អំឡុងពេល ៦ខែចុងក្រោយនេះ ក្រសួង និងស្ថាប័ននានារបស់រដ្ឋាភិបាលបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន កំណត់ទូតតវ៉ា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ញត្តិថ្កោលទោស និងលិខិតបកស្រាយ ឬលិខិតបំភ្លឺឆ្លើយតបផ្សេងៗ គ្រប់ទម្រង់សរុបចំនួនជិត ៧០០លើក។

ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំង លោក លុយ ដាវីត បានឲ្យដឹងថា បារាំងបានត្រៀមខ្លួនផ្ដល់ឯកសារចាំបាច់នានា ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ)។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកម្ពុជា (AKP) នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិនានាចាត់ទុកការត្រៀមផ្តល់ឯកសារដោយភាគីបារាំងពេលនេះថា ជារបត់យុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងដំណើរការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជាមួយប្រទេសថៃនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ)។ ខណៈដែលថៃត្រៀមបោះឆ្នោតនៅដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមអ្នកជំនាញក៏បានលើកឡើងដែរថា ភាពស្មុគស្មាញនៅពេលនេះ គឺមិនមែនបញ្ហាឯកសារ និងផែនទីដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិទេ។ តែវាជាភាពស្មោះត្រង់ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ភាគីថៃក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ តើកម្ពុជាគួរពន្លឿនដំណោះស្រាយ ឬរង់ចាំថៃបោះឆ្នោតហើយ?

ការបោះឆ្នោត​សភានៅ​​​ភូមា​ បាន​ឈានមកដល់ដំណាក់​កាលចុងក្រោយ​ហើយ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​២៥មករា។ តាមការគ្រោងទុក លទ្ធផល​នឹងត្រូវប្រកាស​នៅចុងសប្តាហ៍នេះ។ តែយ៉ាងណា លទ្ធផលចុងក្រោយនោះ ​គឺគ្មាន​អ្វី​​ផ្ញាក់​ផ្អើលឡើយ ពោល​​គឺគណបក្ស​យោធានិយម USDP ដែលស្និទ្ធនិងរបបសឹកភូមា ដែល​នឹងប្រមូលបាន​អាសនៈសឹងទាំងស្រុង​នៅក្នុងសភា​​។

ក្រោយពីកាណាដាចាប់ដៃរកស៊ីជាមួយចិន នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ មករា លោកដូណាល់ ត្រាំបានគំរាមដំឡើងពន្ធ១០០% លើទំនិញកាណា នាំចូលទឹកដីអាមេរិក។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកថែមទាំងបានប្រមាថនាយករដ្ឋមន្រ្តីកាណាលោក ម៉ាក ខានី ដោយបានហៅលោក ថា«អភិបាល» ដែលបង្ហាញពីមហិច្ឆតាចង់យកកាណាធ្វើជារដ្ឋទី៥១របស់អាមេរិក។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ព្យុះទឹកកកដ៏កំណាចបានបោកបក់មកលើរដ្ឋជាច្រើន ដែលស្ថិតនៅភាគកណ្តាល និងភាគឦសាន។ ជើងហោះហើរប្រមាណ ១៤០០០ ត្រូវលុបចោលទាំងស្រុង។ នៅចុងសប្តាហ៍នេះ អភិបាលរដ្ឋចំនួន២០បានប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្ន និងអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនសំងំក្នុងផ្ទះ ដោយសារសីតុណ្ហភាពចុះត្រជាក់ខ្លាំង។

កាលពីថ្ងៃសៅរ៍​ទី​២៤​មករា កម្លាំងសមត្ថកិច្ច​​​អាមេរិក​ បាន​បា​ញ់គ្រាប់កាំភ្លើងបណ្តាល​​ឲ្យ​ស្លាប់​មនុស្ស​ម្នាក់ទៀត នៅឯទីក្រុង​មីណេអាប៉ូលីស​។ កំហឹងបាតុកម្មតវ៉ា បានផ្ទុះកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅទីក្រុងនេះ ជាទី​ដែល​នគរបាល​អន្តោប្រវេសន៍​អាមេរិក ហៅកាត់ថា ICE បានបើកប្រតិបត្តិការ ចុះចាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍​​ខុសច្បាប់​​​ជាង​​២សប្តាហ៍​​មកនេះ​។ បាតុកម្ម​បាន​ផុសផុលដែរ នៅតាមទីក្រុងនិងរដ្ឋផ្សេងៗទៀត ទាមទារ​ឲ្យ​លោកដូណាល់ ត្រាំតែបញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការដ៏ហិង្សា ​របស់​នគរបាល​អន្តោប្រវេសន៍​​​នេះ​​ជាបន្ទាន់​។

ប្រេសិតពិសេសអាមេរិកប្រចាំតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងកូនប្រសាររបស់លោកត្រាំ បានធ្វើដំណើរទៅអ៊ីស្រាអែល នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ មករា ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែល លោកបេនចាមិន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ ស្តីអំពីផែនការសនិ្តភាពហ្កាហ្សាដំណាក់កាលទី២។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មនុស្សជំនិតប្រធានាធិបតីអាមេរិក ធ្វើឡើងនៅប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីលោកត្រាំ បានប្រកាសអំពីគម្រោងប្រែក្លាយតំបន់ហ្កាហ្សាជាទីក្រុងមាត់សមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។  

សីតុណ្ហភាពបានចុះត្រជាក់យ៉ាងខ្លាំង នៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន​ ក្នុងសប្តាហ៍​នេះ។​​ រវាងពីថ្ងៃ​ពុធ ដល់ថ្ងៃសុក្រ ទី​២៣មករា ព្រិលទឹកកកបានធ្លាក់ លាយ​ឡំដោយ​ទឹកភ្លៀងផង បាន​បណ្តាល​ឲ្យស្លាប់មនុស្ស​យ៉ាងហោច​៦១នាក់​។ ផ្អែកតាមអាជ្ញាធរអាហ្វហ្កានីស្ថាន ភាគីច្រើននៃជនរងគ្រោះ គឺស្លាប់​ដោយ​ដំបូល​ផ្ទះបាក់សង្កត់ ដោយសារតែមិនអាចទប់ជាប់នឹងទម្ងន់​របស់ព្រិលទឹកកក​។​

លោកដូណាល់ ត្រាំ​ មិនត្រឹមតែត្រូវគេរិះគន់ពីខាងក្រៅនោះទេ ក្នុងស្រុកវិញក៏​កំពុងតែរងការស្អប់ខ្ពើមដែរ​។ នៅរដ្ឋមីណេសូតា មានបាតុកម្ម​​ កុបកម្ម ជាង​២សប្តាហ៍​​មកហើយ ដើម្បី​​ប្រឆាំងនឹង​​សមត្ថកិច្ចនគរបាលអន្តោប្រវេសន៍ ហៅកាត់ថា ICE ដែលលោកដូណាល់ ត្រាំបានបង្កើតឡើង ដើម្បីចុះចាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់​។​ បាតុកម្ម​បាន​ផ្ទុះឡើង​ បន្ទាប់ពី​នគរបាលអន្តោប្រវេសន៍ បានបាញ់សម្លាប់ស្ត្រីម្នាក់​ដោយ​ចោទថា​មិនសហការ​។ ហើយ​កំហឹងតវ៉ានេះ បាន​ផ្ទុះកាន់តែខ្លាំងឡើង បន្ទាប់​​ពី​ក្មេងប្រុសអាយុ​៥ឆ្នាំម្នាក់ ត្រូវនគរបាលអន្តោប្រវេសន៍ចាប់ខ្លួន​ ដោយ​ចោទថាឪពុកម្តាយរបស់​ក្មេងនេះ គឺជាជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់​។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក គៀរ ស្តាមឺ ប្រតិកម្មនឹងពាក្យសំដីវាយប្រហាររបស់លោកដូណាល់ ត្រាំ មកលើរដ្ឋសមាជិកសម្ព័ន្ធមិត្តអូតង់។ ការបញ្ចេញប្រតិកម្មរបស់លោក ស្តាមឺ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកត្រាំ បានចោទក្រុមប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តអូតង់ ថាមិនបានបញ្ជូនកងទ័ពទៅឈរជើងនៅជួរមុខ អំឡុងពេលបំពេញបេសកកម្ម នៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ប្រមុខដឹកនាំអង់គ្លេសបានចាត់ទុកពាក្យសំដីរបស់ចៅហ្វាយសេតវិមាន ថាជា«ការប្រមាថមើលងាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ» ដល់គ្រួសាររបស់ទាហានអូតង់ ដែលបានពលីជីវិត និងទាមទារឲ្យលោកត្រាំ សុំទោស។

ដើម្បី​រ​ម្លាយទ្រព្យសកម្មរបស់​ធនាគារ ព្រីនស៍ ទៅជាសាច់ប្រាក់(Cash)សម្រាប់ទូទាត់ឲ្យបានជាអតិបរមានូវ​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​អ្នក​ដាក់​ប្រាក់​បញ្ញើ និង​ម្ចាស់​បំណុលនោះ អ្នក​ជម្រះ​បញ្ជីបានប្រកាសលក់កញ្ចប់​ឥណទានរបស់​ធនាគារនេះ ទៅឲ្យ​គ្រឹះស្ថានធនាគារ និង​ហិរញ្ញវត្ថុនានា។ នេះជាការ​គូសបញ្ជាក់​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន ម៉ូរីសុនកាក់ អឹមខេអេ អឌីត អាក់ខោនធីង ដែលជាក្រុម​ហ៊ុនទទួលបាន​ការ​តែងតាំងពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ឲ្យធ្វើជាអ្នកជម្រះបញ្ជីឲ្យធនាគារ ព្រីនស៍។ ធនាគារ ព្រីនស៍ ដែលត្រូវបានផ្អាកសកម្មភាព បន្ទាប់ពី ​លោក ចេន ហ្ស៊ី ត្រូវបានចាប់​ខ្លួនបញ្ជូនទៅឲ្យចិនវិញ ក្រោមបទចោទពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការរកស៊ីឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការលាងលុយកខ្វក់។

នៅប្រទេសអាហ្វ្រិក អ៊ូហ្គង់ដា ​សកម្មជននិងអ្នក​នយោបាយ​បក្សប្រឆាំង​ ​​ប្រមាណ ៣០ នាក់ ត្រូវ ពួក​​ទាហាន ​បាញ់សម្លាប់ ពីព្រោះតែមិនទទួល​យក​​លទ្ធផល​បោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី។​​ លើសពីនេះទៀត​ ​បាតុករ​យ៉ាងហោច​​ ​២ ០០០ នាក់​ ត្រូវអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួន​​។ ​ ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​បក្សប្រឆាំង​ កំពុងតែ​រត់​គេច​ខ្លួនដើម្បីសុវត្ថិភាព។ តែមេបក្សប្រឆាំង​ក៏​បាន​ប្រកាស​ឲ្យប្រជា​ពលរដ្ឋ ត្រូវ​តែបន្ត​​​ងើប​ឈរ​ធ្វើបាតុកម្ម​ដោយសន្តិវិធី និង​ឈប់​ស្តាប់​បង្គាប់​រដ្ឋអំណាច​ ។ 

បញ្ហាអចលនទ្រព្យរួមមានដីធ្លី និងផ្ទះសម្បែងនៅក្នុងប្រទេស​កម្ពុជានៅជាប្រធានក្តៅងំនៅឡើយ ដោយសារតែអតិថិជនខ្លះមិនទាន់ទទួលបានផ្ទះ ឬដីដែលពួកគេបានទិញពីក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន។ ជាការកត់សម្គាល់ ភាពចម្រូងចម្រាស និងការតវ៉ាពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដីធ្លីនេះបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះមានពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនអតីតឧកញ៉ា ជា សារ៉ន ក្រុមហ៊ុនពិភពដីមាស របស់អតីតឧកញ៉ា ហ៊ី គីមហុង ក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលានស៊ីធីវើលដ៍ របស់អតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ក្រុមហ៊ុន ម៉ន ដានី និងក្រុមហ៊ុន ឡេង ណាវ៉ាត្រា ជាដើម។

ក្រោមការដឹកនាំប្រទេសដោយឯកបក្សអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ កម្ពុជាបានក្លាយជាឋានសួគ៌នៃការប្រព្រឹត្តិឧក្រិដ្ឋកម្ម​អនឡាញ។ គឺជាឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញទ្រង់ទ្រាយធំដែលមានការរៀបចំដោយបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនបរទេស និងមានការជួយជ្រោម​ជ្រែងពីអ្នកមានអំណាចនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់គម្រោងរាយការណ៍ស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើ​ពុករលួយ ឬ OCCRP នៅថ្ងៃទី១៦ មករា។ តែ OCCRP ក៏បាន​កត់​សម្គាល់ឃើញពីការខ្នះខ្នែងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការចុះប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបបទល្មើសអនឡាញសព្វថ្ងៃដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា អង្គការសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមួយនេះមិនជឿថា ប្រតិបត្តិការមួយនេះអាចឈានទៅកំចាត់បណ្តាញ​ឧក្រិដ្ឋជន​អនឡាញបានទាំងស្រុងទេ។