ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៥​ បទ​ល្មើស​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​នៅ​កម្ពុជាបាន​ថយ​ចុះ​ចំនួន​​ ១៧%​ បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​២០២៤​។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់​លោក​ ស​ សុខា​ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ក្នុងសន្និបាត​ត្រួត​ពិនិត្យការងារឆ្នាំ​២០២៥​ ​និងលើកទឹកដៅការងារឆ្នាំ​២០២៦។​​​ ​តាម​លោក​ ស សុខា​​ ការ​បង្ក្រាប​បទ​ល្មើស​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៥​ ក៏​​ទទួលបាន​​លទ្ធ​ផលចំនួន ៩៦% ក្នុង​នោះ​ ក៏​រាប់​បញ្ជូលការ​បោស​សម្អាត​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ឆបោកអនឡាញ​​ផង​ដែរ​។​

រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីត្រៀមធ្វើ​មាតុភូមិនិវត្តន៍ពលរដ្ឋខ្លួនជាង ៣ពាន់នាក់ដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងបទល្មើសអនឡាញ ​ចេញពីប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈជើងហោះហើរពិសេសមួយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Globe នៅថ្ងៃទី៥ ខែ​កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ២០២៦។ អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីឱ្យដឹង​ទៀតថា ជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីទាំង ៣ពាន់នាក់នោះ នឹងត្រូវឆ្លងកាត់ការស៊ើបអង្កេតបន្ថែម ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជន និង​ជនរងគ្រោះ។

នៅថ្ងៃទី៦ និងទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មេដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាចនៃប្រទេស​កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាមបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅវិមាន ៧មករា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះមានកម្មវត្ថុគោលដៅបន្តលើកកម្ពស់ចំណងមិត្តភាព សាមគ្គីភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការជួយគាំទ្រគ្នាសំដៅដោះស្រាយបញ្ហានានានៅក្នុងក្របខណ្ឌបក្ស និងក្របខណ្ឌរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងអ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិខ្លះមើលឃើញថា កិច្ចប្រជុំកំពូលប្រពៃណីមួយនេះប្រហែលមិនអាចជួយរកដំណោះស្រាយឲ្យជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃបានឡើយ។ តែអ្នកខ្លះទៀតហាក់មិនបានយល់ឃើញដូច្នេះទេ។ តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីបង្វែរកិច្ចប្រជុំកំពូលត្រីភាគី CLV ឲ្យជួយគិតគូរជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ?

នៅថ្ងៃទី៦ ខែកម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ អគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម និងឡាវ កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចព្រមគ្នានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីរវាងមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសទាំងបី។ តាមសេចក្តីប្រកាស​របស់​គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា កិច្ចប្រជុំត្រីភាគីនេះធ្វើឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់ចំណងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីភាគី​។ អ្នកវិភាគខ្លះយល់ថា កិច្ចប្រជុំនេះជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានសារសំខាន់ក្នុងការរឹតចំណងសាមគ្គីភាព និងការរក្សាសន្តិសុខក្នុងតំបន់។

បន្ទាប់ពី​ផ្ទុះបាតុកម្ម​​ប្រឆាំងនគរបាល​អន្តោប្រវេសន៍​​ នៅទីក្រុង​មីណេអាប៉ូលីស រដ្ឋមីណេសូតា​ សហរដ្ឋអាមេរិក​ នៅទីបំផុតប្រេសិតពិសេស​តំណាង​លោក ដូណាល់ ត្រាំ​​ បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃពុធទី​៤កុម្ភៈ ថាលោកប្រធានាធិបតី​ បានសម្រេចដក​កម្លាំងនគរបាល​អន្តោប្រវេសន៍ ហៅកាត់ថា ICE ចំនួន​៧០០នាក់ ចេញពីតំបន់នេះ​។ ស្របពេលជាមួយ​គ្នានេះដែរ លោកដូណាល់ ត្រាំ បាន​លើកឡើងថា លោក​នឹងរិះរកវិធានការ​ទន់ភ្លន់ខ្លះ ដើម្បី​បោសសំអាត​អន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់​។​

ដោយមិនអាច​ទ្រាំទ្រ​នឹង​ការដាក់សម្ពាធ និងការយាយី​ព្យាបាទ​មិនចេះចប់ ចលនា​និស្សិត​ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ​ហុងកុង​ នៅទីបំផុត ​បាន​សម្រេច​បោះឆ្នោត​រំលាយ​ខ្លួន​ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៥កុម្ភៈ។ បង្កើតឡើងតាំងពី​ឆ្នាំ ១៩៥៨ សហព័ន្ធ​និស្សិតហុងកុង​ដែលធ្លាប់ដើរតួនាទី​សំខាន់ នាំមុខគេនៅក្នុង​ចលនា​ទាមទារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​ជាអ្នករៀបចំ​កម្មវិធី​រំលឹកខួប​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ជនរងគ្រោះ​នៅក្នុងការបង្រ្កាប​នៅទីលានធានអានមេន​ បាន​កាត់បន្ថយ​សកម្មភាពរបស់ខ្លួន​សឹង​ទាំងស្រុង ក៏ព្រោះតែ​ការដាក់សម្ពាធ បិទខ្ទប់​ពីសំណាក់​អាជ្ញាធរ​ហុងកុង ក្រោម​ខ្សែញាក់​របស់​រដ្ឋអំណាចប៉េកាំង។

សារមន្ទីរទន្លេសាបដែលស្ថិតនៅឃុំកំពង់ឃ្លាំង ស្រុកសូត្រនិគម ខេត្តសៀមរាបមានដាក់តាំងសម្ភារៈចាស់ៗទាក់ទិននឹងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមដងទន្លេ។ សម្ភារៈចាស់ៗទាំងនោះមានដូចជា ឧបករណ៍ធ្វើស្រែ ចំការ សម្ភារៈប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះបាយ និងឧបករណ៍នេសាទ។ តែសម្ភារៈចាស់ៗទាំងនេះបាន និងកំពុងបាត់បង់បន្តិចម្តងៗ។ ក្នុងន័យនេះ អ្នកស្រី ហេង នួនដែលជាស្ថានិក​សារមន្ទីរ​មួយនេះបានខិតខំប្រមែប្រមូល និងរក្សាទុកសម្ភារៈចាស់ៗទាំងនេះដើម្បីឱ្យអ្នកទស្សនាយល់ដឹងពីកេរ្តិ៍ដំណែលរបស់ជីវិតអ្នកនេសាទនៅបឹងទន្លេសាប៕

ដោយ​មាន​ការសម្រប​សម្រួល​ពីសហរដ្ឋអាមេរិក​​ តំណាងអ៊ុយក្រែន និង​រុស្ស៊ី​បាន​ជួបចរចា​គ្នា​ដោយ​ផ្ទាល់ នៅឯទីក្រុង​អាប៊ូដាប៊ី កាលពីថ្ងៃពុធដល់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ ទៅ​៥កុម្ភៈ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ដំណើរការចរចានេះ ២ថ្ងៃនេះ បានហុចលទ្ធផលជាក់ស្តែង ត្រឹមតែការដោះដូរចំណាប់ខ្មាំងគ្នាទៅវិញទៅមក សរុប​​៣១៤នាក់តែប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះបញ្ហា​ពុះចែកទឹកដី និង​​ឈានទៅរកបទឈប់បាញ់មួយជាក់ស្តែងនោះ គឺគ្មានពន្លឺសង្ឃឹមឡើយ​។

អាយុកាលនៃសន្ធិសញ្ញា​កាត់បន្ថយ​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ​រវាងអាមេរិក និង​រុស្ស៊ី​បានឈាន​ចូលដល់​ទីបញ្ចប់​នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៥​កុម្ភៈនេះ បន្ទាប់ពី​វ៉ាស៊ីនតោន និង​ម៉ូស្គូ​គ្មាន​បង្ហាញសញ្ញាចង់​ចរចា​ដើម្បីបន្ត​​សន្ធិសញ្ញា New Start ដែល​មាន​គោលដៅ​កាត់បន្ថយ​ចំនួន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​មហាអំណាច​ទាំងពីរ។ ចំពោះ​ម៉ូស្គូ អំណើះតទៅ​ រុស្ស៊ីលែង​ជាប់ក្នុងចំណង​ដែលត្រូវ​កាត់បន្ថយ​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ​តទៅទៀតហើយ។ នៅចំពោះមុខ​ការអស់សុពល​ភាពនៃ​សន្ធិសញ្ញា​ New Start អង្គការដើម្បី​កាត់បន្ថយ​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ រួមទាំង​សម្តេច​ប៉ាប និង​អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ​ផង​បាន​ព្រមាន​ពីការ​រីកសាយភាយ និងការប្រកួតប្រជែង​គ្នា​ដើម្បីផលិត​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរប្រល័យលោក។

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេសនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលបារាំងពិចារណាផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសជំនាញ និងផ្តល់ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ដែលជាមរតកនៃសម័យអាណាព្យាបាលបារាំង។ សំណើរបស់កម្ពុជាទៅបារាំងពេលនេះ ធ្វើឡើង ខណៈស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនៅតែបង្ហាញសញ្ញាតានតឹង ទោះជាមានបទឈប់បាញ់រវាងប្រទេសទាំងពីរកាលពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ក៏ដោយ។

នៅក្នុងពេលសន្ទនាគ្នាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ កាលពីថ្ងៃ ពុធ ទី ៤ កុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង និង សមភាគីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន បានឯកភាពគ្នា រឹតចំណងសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ឲ្យកាន់តែស្អិតរមួត ។ មេដឹកនាំទាំងពីរ អះអាងថា សម្ព័ន្ធភាពរឹងមាំរវាង ចិន និង រុស្ស៊ី គឺជាប្រការចាំបាច់ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព នៅក្នុងលោក ។

នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា ដែលដឹកនាំដោយអតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី បានប្រកាសដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនស៊ីវិលខ្មែរដែលបានរងគ្រោះពីការវាយប្រហារតាមអាកាស និងកាំភ្លើងធំរបស់កងទ័ពថៃ។ ក្នុងបណ្តឹងនោះ រដ្ឋាភិបាលក្រៅស្រុកមួយនេះបានដាក់ការទទួលខុសត្រូវ​​ទៅ​លើ​​ ២ភាគី​ គឺរដ្ឋាភិបាលថៃ និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត។ 

​គណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ​ គ្មានបំណងណាមួយ​ក្នុងកា​របង្កើតរដ្ឋាភិបាលស្រមោល​​​ ក្រៅក្របខណ្ឌច្បាប់ និងក្រៅការបោះឆ្នោតនោះឡើយ។ នេះគឺជា​សេចក្តីបំភ្លឺរបស់គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរចុះថ្ងៃទី​៤កុម្ភៈម្សិលមិញនេះបន្ទាប់ពីមានការ​​​​​ចាក់ផ្សាយបទសម្ភាសរបស់​ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីជាមួយលោក​ ស៊ុន​ ឆៃ ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់មកពីគណបក្ស​ឆន្ទៈខ្មែរ​​។ ​ក្នុងបទសម្ភាសនោះ ​​​លោក ស៊ុន ឆៃ បាន​លើកឡើងពីចេទនារបស់ខ្លួន​នៅក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលស្រមោល​​ ស្របតាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ​។

តំណាងការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ(FBI) នៃសហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្ហាញនូវឆន្ទៈក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាង FBI និងលេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា(គ.ប.ឆ.ប.)។ ការលើកឡើងរបស់តំណាង FBI ដូច្នេះធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងជំនួបមួយរវាងលោក  Scott Schelble ឧបការីរងនៃអង្គភាពប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ FBI និងលោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ ប្រធានលេខាធិការដ្ឋាន គ.ប.ឆ.ប. កាលពីរសៀលថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នៅប្រទេសកម្ពុជា។

តុលាការខេត្តបន្ទាយមានជ័យបានសម្រេចចោទប្រកាន់ចាងហ្វាងកាសែត​អនឡាញម្នាក់ពីបទញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ និងបទស្តាប់ឮ និងថតពាក្យសម្ងាត់ឯកជន។ បើតាមសមាគមសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ការសម្រេចរបស់តុលាការលើចាងហ្វាងកាសែតអនឡាញរូបនេះកើតឡើង បន្ទាប់ពីលោកបានចុះផ្សាយព័ត៌មានលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកអំពីករណីអំពើហិង្សាលើជនបរទេសដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញនៅក្រុងប៉ោយប៉ែត។

នៅថ្ងៃទី ៤ កុម្ភៈ រដ្ឋបាលអាមេរិក តាមរយៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានសម្រេចលុបចោលបម្រាមលក់គ្រឿងសព្វាវុធឲ្យកម្ពុជា។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកពន្យល់ថា ការសម្រេចលក់គ្រឿងសព្វាវុធឲ្យកម្ពុជាឡើងវិញ ព្រោះកម្ពុជាបានខិតខំស្វែងរកសន្តិភាព និងសន្តិសុខ ការខិតខំប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ក៏ដូចជា ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយយល់ថា នេះជាឱកាសល្អសម្រាប់កម្ពុជាដែលទទួលបានទីផ្សារផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងសព្វាវុធថ្មីមួយបន្ថែមទៀតដើម្បីពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ តែទន្ទឹមគ្នានេះ ពួកគេក៏ស្នើឲ្យកម្ពុជាប្រយ័ត្នប្រយែងដោយធ្វើយ៉ាងណាកុំផុងខ្លួនទៅក្នុងវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាងអាមេរិក និងចិន។

ថ្ងៃអាទិត្យទី​៨​កុម្ភៈខាងមុខ​នេះ គឺជាថ្ងៃបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាថៃ និងដើម្បីឈានទៅ​បង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី​។ ការឃោសនា​នយោបាយ របស់គណបក្ស​ទាំងអស់ កំពុងប្រព្រឹត្តិទៅយ៉ាងសកម្ម នៅក្នុងសប្តាហ៍​នេះ​។ ផ្អែកតាម​ស្ទាប់ស្ទង់​មតិ​ ​គណបក្ស​ប្រាឆាឈុន ដែលជាបក្ស​មានទំនោរចម្រើន​និយម និងគាំទ្រដោយ​យុវជនថៃភាគច្រើននោះ អាចនឹង​ឈ្នះ​នាំមុខ។ តែទន្ទឹមគ្នានេះ មានការលើកឡើងដោយព្រួយបារម្ភថា​ ក្រុមយោធានិយម ប្រាកដជារកវិធីសាស្ត្រដូចលើក​មុនៗ ដើម្បី​រារាំង មិន​ឲ្យ​បក្សប្រាឆាឈុន ឈានទៅ​កាន់អំណាច​។

មហោស្រពអន្តរជាតិស្តីពីភាពយន្តអាស៊ី លើកទី៣២ នៅទីក្រុង វឺហ្ស៊ូល (Vesoul) បា​ន​បិទ​បញ្ចប់នៅយប់ថ្ងៃទី៣កុម្ភៈ ជាមួយនឹងការប្រកាសពានរង្វាន់ជ័យលាភី ទៅដល់​ស្នាដៃភាព​យន្តឆ្នើមៗ។ ពានរង្វាន់ធំ ស៊ីក្លូមាស សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ នេះ បានទៅលើភាពយន្តមកពីស្រីលង្កា។ រង្វាន់មេប្រយោគ ត្រូវប្រគល់ជូនរឿង​មកពី​ប្រទេស​កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ​។ ភាពយន្តឥណ្ឌា ដែលជាស្នាដៃរបស់អ្នកដឹកនាំរឿងស្រី ទទួល​បាន​រង្វាន់​ជាច្រើនផ្សេងៗគ្នា។ ចំណែកភាពយន្តឯកសារបានទៅភាពយន្តរបស់សមិទ្ធករបារាំងដែលថតពីសិល្បការិនីគំរូចិននៅក្រុងប៉េកាំង។ សូមស្តាប់សេចក្តីរាយការណ៍របស់ ហេង ឧត្តម អ្នកកាសែតរបស់យើងដែលកំពុងយកការណ៍ផ្ទាល់នៅមហោស្រពអន្តរជាតិស្តីពីភាពយន្តអាស៊ីទីក្រុង វឺហ្ស៊ូល (Vesoul) ។​

ក្រសួងបរិស្ថាន​បាន​ប្រកាស​នៅថ្ងៃទី០៤ ខែកុម្ភ: ឆ្នាំ២០២៦ ពី​ចំណាត់ការ​ផ្លូវច្បាប់​លើ​ក្រុមហ៊ុន រេន ហេង ហ្គាមេន ខូអិលធីឌី ដែល​ជា​រោងចក្រ​កាត់ដេរ​សម្លៀកបំពាក់​ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិក្រាំងអង្ក្រង សង្កាត់ក្រាំងធ្នង់ ខណ្ឌ​សែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ។ ក្រសួង​បរិស្ថាន​បាន​រក​ឃើញ​ថា រោងចក្រ​កាត់ដេរ​នេះ​បាន​រំលោភបំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​បទប្បញ្ញត្តិ​បរិស្ថាន​ដោយ​បាន​បំពុល​ខ្យល់ ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​ជុំវិញ និង​សុខភាព​សាធារណៈ។

សហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានសម្រេចលុបចោលជាផ្លូវការនូវការហាមឃាត់លក់គ្រឿងសព្វាអាវុធឱ្យកម្ពុជា។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកបានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈថា បម្រាមមួយនេះត្រូវចូលជាធរមានចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះទៅ។ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាចាត់ទុកការលុបបម្រាមលក់សព្វាវុធអាមេរិកឱ្យកម្ពុជាថាជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់មួយនៃទំនុកចិត្តរបស់អាមេរិកលើកម្ពុជា។

នៅថ្ងៃទី៣ កុម្ភៈ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Cambodia បានប្រកាសពីការបញ្ជាទិញយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរ ប្រភេទ Boeing 737 MAX រហូតដល់ ២០គ្រឿងក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសស៊ីវិលកម្ពុជាចាត់ទុកការវិនិយោគនេះជាជំហានថ្មីមួយដើម្បីកែលម្អ និងពង្រីកវិសាលភាពរបស់ Air Cambodia ក្នុងអំឡុងពេលដែលវិស័យអាកាសចរណ៍កម្ពុជាកំពុងដើរតួនាទីកាន់តែសំខាន់ក្នុងការតភ្ជាប់ជើងហោះហើរនៅទូទាំងតំបន់អាស៊ី។

  នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ លោក ប៉ាន់ខែម ប៊ុនថន រដ្ឋលេខាធិការទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមការងាររដ្ឋាភិបាលប្រចាំក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានជួបប្រជុំជាមួយក្រុមពាណិជ្ជករ និងក្រុមអាជីវករក្រុងប៉ោយប៉ែត។ កម្មវត្ថុ គឺដើម្បីពិភាក្សាជុំវិញគម្រោងផែនការអភិវឌ្ឍក្រុងប៉ោយប៉ែត។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈនេះ លោក ប៉ាន់ខែម ប៊ុនថន បានប្រាប់ឲ្យដឹងថា ស្ថានភាពរស់នៅ និងការរកស៊ីនៅក្រុងប៉ោយប៉ែតបានវិលត្រលប់មកភាពប្រក្រតីឡើងវិញហើយ។ តែលោកមិនភ្លេចបន្ថែមថា ពលរដ្ឋ និងអាជីវករនៅតែដក់ក្នុងអារម្មណ៍ចំពោះការបំពានរបស់ភាគីថៃមកលើតំបន់សេដ្ឋកិច្ចចម្រុះជាតិសាសន៍មួយនេះ។

តើពិភពលោកអាចចៀសផុតទេ ពីសង្គ្រាមដោយ​ចំហ រវាងអ៊ីរ៉ង់​និងសហរដ្ឋអាមេរិក? កាលពីរសៀលថ្ងៃអង្គារ​ទី៣មករា មានករណីប៉ះទង្គិចគ្នា​២ករណី​ផ្ទួនៗ រវាងកងទ័ពអាមេរិកនិង​កងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ នៅច្រក​​សមុទ្រអកម៉ូហ្ស​។ យន្តហោះចម្បាំងអាមេរិក​ បាន​បាញ់កម្ទេចដ្រូនមួយគ្រឿងរបស់អ៊ីរ៉ង់ ហើយ​នាវាល្បាតអ៊ីរ៉ង់វិញ ​បានប៉ុនប៉ងចូល​មកសម្លុត​​នាវាដឹកប្រេងមួយគ្រឿង ​ដោតទង់ជាតិអាមេរិក​។ តែយ៉ាងណា​​ក៏ដោយ សេតវិមាន​បានអះអាងថា ការចរចាគ្នា​រវាងប្រទេសទាំង២ នឹងដំណើរការទៅដូចការគ្រោងទុក​។​

កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៥៤ បានអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទឱ្យកម្ពុជាចាកចេញជាផ្លូវការពីក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច (LDC) ក្នុងអំឡុងពេល ៥ឆ្នាំ មានន័យថានៅចុងឆ្នាំ ២០២៩ កម្ពុជានឹងត្រូវចេញឲ្យផុតពីក្រុមប្រទេស (LDC)។ តែសំណួរដែលកំពុងចោទគឺថា នៅក្នុងបរិបទ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ពិសេសជម្លោះព្រំដែនដែលកម្ពុជាកំពុងមានជាមួយថៃសព្វថ្ងៃនេះ តើកម្ពុជាអាចចេញផុតពីក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចតាមកាលកំណត់នៅចុងឆ្នាំ ២០២៩ បានដែរ ឬទេ?

អស់រយៈពេលជិតពីរខែមកហើយ ដែលពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បង្ខំចិត្តជម្លៀសខ្លួនចេញពីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្រី យ៉ាន់ វឿន អាយុ ៦៤ឆ្នាំ ក៏ដូចជាក្រុមគ្រួសារ និងពលរដ្ឋភៀសសឹកជាង ១០ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត នៅតែបន្តស្នាក់នៅក្នុងជំរំបណ្តោះអាសន្ននៅឡើយ ដោយសារតែផ្ទះសម្បែងរបស់គាត់ ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញដោយ​គ្រាប់ផ្លោងរបស់យោធាថៃ កាលពីអំឡុងសង្គ្រាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ លើកទីពីរ ដែលមានរយៈពេល២១ថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ទោះបីជាស្ថានភាពព្រំដែនហាក់មានភាពស្ងប់ស្ងាត់បន្តិច ប៉ុន្តែនៅពេលរំលឹកដល់ព្រឹត្តិការណ៍នៃការវាយប្រហាររបស់យោធាថៃ អ្នកស្រី យ៉ាន់ វឿន និងពលរដ្ឋភៀសសឹកឯទៀត ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងជំរំសុវត្ថិភាព នៅតែមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច និង តក់ស្លុតខ្លាំងនៅឡើយ។

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃពុធ ទី៤កុម្ភៈនេះ បានប្រកាសតវ៉ាជាផ្លូវការ ប្រឆាំងនឹងការធ្វើទស្សនកិច្ចត្រួតពិនិត្យទីតាំងសណ្ឋា​គារចំនួន ២កន្លែង ក្នុងស្រុកអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ​​របស់​ប្រធានចារកម្មកងទ័ពថៃ។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាចាត់ទុកទស្សនកិច្ច​ដែល​​ប្រព្រឹត្តិទៅ​​គ្មានការយល់ព្រមពីភាគីកម្ពុជានេះ ជា​ការរំលោភលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន​។ ប៉ុន្តែ​​​​យោធាថៃអះអាងថា ទស្សនកិច្ចនេះជាការបង្ហាញភស្តុតាងនៃទីតាំងប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ។ 

ប្រធានាធិបតី​អ៊ុយរូហ្កាយ លោក យ៉ាម៉ានឌូ អរស៊ី​បាន​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​នា​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៣ កុម្ភៈ។ ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ជំនួប​ជាមួយ​លោក​អរស៊ី​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជីនពីង​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ពិភពលោក​ពហុនិយម សមភាព យុត្តិធម៌ និង​មាន​សណ្តាប់ធ្នាប់។ ទោះ​បី​ជា​លោក​ស៊ី​មិន​បាន​និយាយ​ចំ​ឈ្មោះ​ប្រទេស​ណា​ក៏​ដោយ​ក៏​គេ​ថា លោក​ស៊ី​ចង់​រិះគន់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ។

ថ្ងៃទី​៣កុម្ភៈ សមត្ថកិច្ច​បារាំង​បាន​​ចុះរឹបអូសឯកសារ នៅឯទីស្នាក់​ការប្រចាំនៅបារាំង​ របស់ក្រុមហ៊ុន​បណ្តាញសង្គម​ X  ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ​​។ លោកអ៊ីឡុន មឺស្ក៍ កំពូល​មហាសេដ្ឋី​​ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុននេះ ក៏ត្រូវបាន​តុលាការបារាំង កោះហៅឲ្យ​ចូលខ្លួន​មកបំភ្លឺ នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ​ដែរ។

ភាពយន្តឯកសារ Khmerica ដែលថតនៅខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវ​ចាក់បញ្ចាំង នាថ្ងៃចន្ទ ទី២ កុម្ភៈ ​ក្នុងមហោស្រពអន្តរជាតិភាពយន្តអាស៊ី នៅទីក្រុងវឺហ្ស៊ូល ប្រទេសបារាំង។ កុននេះបានបង្ហាញពីការចាប់ផ្តើមជីវិតថ្មីនៅកម្ពុជារបស់យុវជន១ក្រុមដែលធ្លាប់រស់នៅ និងធំដឹងក្តីនៅលើទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។ តែពួកគេត្រូវ​ប៉ូលិស​អន្តោប្រវេសន៍​អាមេរិក ចាប់ខ្លួនបញ្ចូនឲ្យទៅរស់នៅស្រុកខ្មែរ។ ជនជាតិបារាំង លោក Thibaut Amri ដែលជាសមិទ្ធករភាពយន្តនេះ បានអះអាងថា រឿង Khmerica ត្រូវនឹង​បច្ចុប្បន្នភាព​សព្វថ្ងៃខ្លាំងណាស់ ព្រោះរដ្ឋបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កំពុងតែអនុវត្តនយោបាយ​អន្តោប្រវេសន៍ យ៉ាងតឹងតែងជាទីបំផុត។ សូមស្តាប់សេចក្តីរាយការណ៍របស់ ហេង ឧត្តម អ្នកកាសែតរបស់យើងដែលកំពុង​យកការណ៍ផ្ទាល់នៅមហោស្រព​អន្តរជាតិភាព​យន្តអាស៊ីក្នុងទីក្រុង​វឺហ្ស៊ូល ។

ថ្ងៃ អង្គារ ទី ៣ កុម្ភៈ នេះ រដ្ឋសភាហ្សកហ្ស៊ី កំពុងរៀបចំអនុម័តច្បាប់ថ្មីមួយ ដែលនឹងចូលទៅហាមឃាត់ ការប្រើប្រាស់ថវិកាពីបរទេស ចំពោះគ្រប់គម្រោងនានា នៅក្នុងប្រទេស​ ។ ផ្អែកតាមអត្ថបទច្បាប់ថ្មីខាងលើ ជនល្មើសនឹងអាចទទួលទោសជាប់ ពន្ធនាគារ រហូតដល់ ៦ ឆ្នាំ ។ ដំណឹងនេះ បានបង្កនូវក្តីព្រួយបារម្ភ កាន់តែខ្លាំង នៅក្នុងស្រទាប់ប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ី ខណៈពេលដែលរដ្ឋាភិបាល នៃប្រទេសជាអតីតសមាជិកសហភាពសូវៀតមួយនេះ កំពុងធ្លាក់ក្នុងគន្លងនៃរបបផ្តាច់ការ ។

លោកដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាស​កាលពីរសៀល​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី​២កុម្ភៈ ថា​ឥណ្ឌានិងសហរដ្ឋអាមេរិក ​បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយគ្នា។ សហរដ្ឋអាមេរិក​សន្យាបន្ធូរបន្ថយពន្ធលើទំនិញឥណ្ឌា ខណៈឥណ្ឌាវិញសន្យា​មិនយកពន្ធទាំងស្រុង ​ហើយ​សន្យា​ទិញទំនិញអាមេរិក​សរុបដល់ទៅ​​៥០០ពាន់​លានដុល្លារ​។ សហគ្រាសឥណ្ឌា​បាន​បង្ហាញការត្រេកអរ​នឹងដំណឹងនេះ តែក៏មានលាយឡំដោយ​មន្ទិល​ខ្លះដែរ ព្រោះគេមិនទាន់ដឹងច្បាស់​​ អំពីខ្លឹមសារទាំងស្រុង​នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឡើយ​។

កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ អភិបាល​ស្រុក​ ថាឡា​បរិវ៉ាត់ ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង បាន​ស្នើ​ឲ្យ​បញ្ចប់​អាជី​វកម្ម​ទូកង​នៅក្នុង​ដែន​សមត្ថកិច្ច​របស់​លោក​ ខណៈ​លោក​អះអាងថា ​អាជី​វកម្ម​ទូកង ​បាន​រួម​ចំណែក​នាំ​ឲ្យមាន​វិនាស​កម្មព្រៃឈើ។​ ការថ្លែង​របស់​អភិបាល​ស្រុក​នៃ​ខេត្ត​ភាគ​ឥសាន​រូប​នេះ​ ធ្វើ​ឡើង​នៅចំពោះ​មុខ​មន្ត្រី​ពាក់​ព័ន្ធ​នានាក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​មួយ​កាល​ពី​ចុង​ខែ​មករា​ឆ្នាំ​២០២៦​។​ សម្រាប់​សកម្មជន​ការ​ពារ​ព្រៃ​ឈើ ​ប្រសិន​បើ​ការ​កាប់​ឈើ​ត្រឹម​តែ​យក​ទៅ​ធ្វើ​ទូកង​ នោះ​នឹង​មិន​នាំ​ឲ្យ​មាន​វិនាសកម្ម​ព្រៃឈើទេ​ តែ​ពួកគេ​កត់​សំគាល់​ថា​ នៅពេល​បាន​ច្បាប់​កាប់​ឈើធ្វើ​ទូកង​ហើយ​ បែរ​ជា​មាន​អ្នក​ឆក់​ឱកាស​ពង្រីក​ការ​កាប់​ឈើ​យក​ទៅ​ធ្វើ​អាជីវ​កម្មផ្សេងៗ​៕

សមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមស្នើឲ្យវៀតណាមបើកលំហសិទ្ធិសេរីភាពឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ សមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមបានដាក់ញត្តិមួយទៅលោក តូ ឡឹម អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម។ ញត្តិនេះត្រូវបានសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមដាក់តាមរយៈស្ថានទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា និងធ្វើឡើង មុនលោកតូ ឡឹមផ្តើមទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជានាចុងសប្តាហ៍នេះ។ នៅក្នុងញត្តិ សមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមបានទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមទទួលស្គាល់ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមជាជនជាតិដើមពេញសិទ្ធិ ផ្តល់សិទ្ធិដល់ជនជាប់ចោទជាពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមឲ្យមានមេធាវីដើម្បីការពារក្តី និងទទូចឲ្យធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ដែលគំរាមកំហែងដល់សិទ្ធិរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម។