រឿងអាស្រូវផ្តើមចេញពី​ មហាសេដ្ឋី​ឧក្រិដ្ឋជនអនាចារ​ Jeffrey Epstein ដែល​បានធ្វើឲ្យ​​​រញ្ជួយសហរដ្ឋអាមេរិកនោះ ពេលនេះ បានរីករាលដាលកាន់តែធំ មកកាន់​ប្រទេសអឺរ៉ុប បន្ទាប់ពី​ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋ​អាមេរិក បានទម្លាយ​ឯកសារដល់ទៅ​ជាង​៣លានឯកសារ កាលពីចុងខែ​មករា​។ មានឥស្សរៈជន អ្នកនយោបាយ មន្ត្រីមាន​អំណាច និង​សមាជិកក្រុមគ្រួសារព្រះញាតិវង្ស នៅតាមបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើន ដែលមានឈ្មោះពាក់ព័ន្ធ​​ ក្នុង​រឿងអាស្រូវដ៏ធំមហិមា​នេះ​។

នៅថ្ងៃ​ចេញលទ្ធផល​ឆ្នោត​បណ្តោះអាសន្ន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី៨ កុម្ភៈ រូបភាព​លោក​អនុធិន​អង្គុយផ្ទាល់ដីជាមួយអ្នកកាសែត នៅក្នុងទីស្នាក់ការគណបក្ស​ភូមិចៃថៃបាន​ទាក់ទាញ​ចំណាប់អារម្មណ៍​របស់អ្នកកាសែត​មិនថា ក្នុងស្រុក ឬ​បរទេស។ ទោះអ្នកកាសែត​ស្រែក​ហៅ​ឲ្យលោក​ចូលអង្គុយលើតុ ដើម្បី​បានឃើញមុខ លោកអនុធិន​បាន​បដិសេធ​ដោយ​សមគួរថា លោកចង់នៅចាំ​គ្នីគ្នាដែលជា​សមាជិក​របស់​បក្សមកដល់​សិន ទើប​ចូលអង្គុយ​ធ្វើ​សន្និសីទ​កាសែត។ ​​ជា​កូនមហាសេដ្ឋី ប៉ុន្តែ ដាក់ខ្លួន​យ៉ាងសាមញ្ញ​។ តើ​លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូន​ ​ជាអ្នកណា និងមាន​ប្រវត្តិយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ? ​​​​

ថ្ងៃ ចន្ទ ទី ៩ ខែ កុម្ភៈ រុស្ស៊ី បានបរិហារសហរដ្ឋអាមេរិក ថាកំពុងប្រើវិធីខ្ទប់ដង្ហើម គុយបា តាមរយៈការកាត់ផ្តាច់ ការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីបរទេស ចូលទៅផ្គត់ផ្គង់ប្រទេសក្នុងតំបន់កោះការ៉ាអ៊ីប មួយនេះ ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាល គុយបា បានប្រកាសឲ្យដឹងជាផ្លូវការថា​ ក្នុងអំឡុងពេល ១ ខែ ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃ ទី ១០ ខែ កុម្ភៈ នេះតទៅ គុយបា នឹងលែងមានសាំង កេរ៉ូហ៊្សែន (kérosène) គ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ចាក់យន្ដហោះ ដែលត្រូវចុះចត នៅក្នុងព្រលានយន្តហោះរបស់ខ្លួន ទៀតហើយ ។ គួរបញ្ជាក់ថា វិបត្តិថាមពលខាងលើនេះ គឺបណ្តាលមកពី វ៉េណេស៊ុយអេឡា បានផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ មកឲ្យ ប្រទេស គុយបា ក្រោមសម្ពាធ និង ការគំរាមកំហែង ពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក ។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ចែម៉្យុង បានស្នើឲ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកឲ្យតាមដានក្រុមហ៊ុនកូរ៉េណាដែលកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្មរបស់កម្មករនៅក្នុងប្រទេសដែលក្រុមហ៊ុនកូរ៉េទាំងនោះកំពុងបោះទុនវិនិយោគ ក្នុងនោះក៏មានប្រទេសកម្ពុជាមួយដែរ។ អ្វីដែលមេដឹកនាំកូរ៉េរូបនេះចង់បានតាមរយៈសំណើរបស់ខ្លួន គឺដើម្បីការពារមុខមាត់របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។

នៅក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយសិស្សនិទ្ទេស A នាព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថារាល់ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងដំណោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ គឺធ្វើឡើងដោយមានការថ្លឹងថ្លែងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ ​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងថា ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជាព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ និងត្រូវបានការពារដោយច្បាប់អន្តរជាតិ ពិសេសធម្មនុញ្ញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហេតុនេះ កម្ពុជាប្រកាន់ជំហរការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបូរណភាពដែនដីទាំងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត ដោយប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយ ដែលកម្ពុជាមានស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តែលោកក៏មិនភ្លេចដែរ ក្នុងការបន្តរំពឹងលើយន្តការគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោលព្រំដែនគោក(JBC)។ តាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កម្ពុជា មិនទទួលស្គាល់ដាច់ខាត ការកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ឬការកាន់កាប់ទឹកដីដោយខុសច្បាប់អន្តរជាតិ ឬតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្លាំង៕

លោកជីមី ឡៃ អ្នកជំនួញហុងកុង និងជាម្ចាស់​អតីត​បណ្តាញព័ត៌មានប្រជាធិបតេយ្យ​និយម ត្រូវបាន​តុលាការហុងកុង សម្រេច​ផ្តន្ទាទោស​ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ​២០ឆ្នាំ​ ពីបទ​​​ឃុបឃិតជាមួយបរទេស និង​ធ្វើការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ញុះញង់បំបែក​ទឹកដី​។ សកម្មជនប្រជាធិបតេយ្យ និងជាពិសេស​ក្រុមគ្រួសារលោកជីមី ឡៃ បាន​លើកឡើងថា នេះ​គឺជាផ្តន្ទាទោសដ៏សែនធ្ងន់ ប្រៀបដូចជាទោសប្រហារជីវិត ព្រោះលោកជីមី ឡៃ មានវ័យចាសជរា ៧៨ឆ្នាំហើយ​។

លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលថៃថ្មីនឹងបន្តផ្តោតលើ​ការសង់របងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ ហើយបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាដើម្បីយកឈ្នះសត្រូវ។ ការអះអាងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះរូបនេះធ្វើឡើង ក្រោយលទ្ធផលបោះឆ្នោតបឋមបានបង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកបានឈ្នះអាសនៈសភាចំនួន ១៩៣ ដែលជាចំនួនដ៏ច្រើនលើសពីការរំពឹងទុក។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters ។

គណបក្ស​របស់លោកស្រី សាណាអិ តាកាអ៊ីឈី បានឈ្នះ​បានអាសនៈសភា ដល់ទៅ​២ភាគ​៣ នៅក្នុងការបោះឆ្នោត​សភា​ថ្ងៃទី ៨កុម្ភៈ​។​ ជ័យជំនះ​នេះ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យ​លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន អាចបន្តអនុវត្ត​ផែនការកំណែទម្រង់ និងគោលនយោបាយ​ជួយជីវភាពប្រជាជន​។ តែទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកវិភាគ​បានសម្លឹងឃើញថា លោកស្រីនឹងពើបប្រទះ​​ឧបសគ្គច្រើនណាស់ នៅក្នុ​ងការ​ធ្វើស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន នៅក្នុងបរិបទដែល​អាត្រាអតិផរណាកាន់តែខ្ពស់ ហើយបំណុលសាធារណៈកាន់តែប៉ោង​ឡើង​។

នៅក្នុងប្រទេសថៃ គណបក្សភូមិចៃថៃ របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះលោក អនុទីន ឆានវីរៈគូន បានប្រកាសពីជ័យជំនះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភានានៅថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ តាមលទ្ធផលបឋម គណបក្សភូមិចៃថៃ ទទួលបានសំឡេងឆ្នោត ជិត២០០ អាសនៈ។ អ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិមួយចំនួនយល់ថា បញ្ហាជាតិនិយម និងតម្រូវការសន្តិសុខជាតិជាប្រធានបទចម្បង ដែលប្រជាជនថៃបានបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកអនុទីន។ តែគេអាចនិយាយបានថាសម្រាប់កម្ពុជា ការឈ្នះឆ្នោតរបស់លោក អនុទីនមិនមែនជាសញ្ញាល្អប៉ុន្មានទេ ពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែនសព្វថ្ងៃ។ ដូច្នេះ តើកម្ពុជាគួរត្រៀមខ្លួនធ្វើអ្វីខ្លះជាមួយរដ្ឋាភិបាលថៃថ្មី?។ 

មួយថ្ងៃក្រោយ​លទ្ធផលឆ្នោត​បឋម​បង្ហាញថា គណបក្ស​ភូមិចៃថៃរបស់​លោក​ទទួលជ័យជំនះ​ នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​សភា​ថៃ ​កាលពី​អាទិត្យ​ទី ៨​កុម្ភៈ​ ​លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូន​ នៅថ្ងៃចន្ទនេះ​បាន​ប្រកាស​ថា គណបក្ស​ភូមិចៃថៃ​ត្រៀម​ខ្លួន​រួចហើយ​ដើម្បីចាប់ដៃ​ជាមួយគណបក្ស​ដទៃទៀត ដើម្បី​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ។ បើតាមលទ្ធផល​ឆ្នោត​បឋម​ប្រកាស​ដោយ​គណៈកម្មការជាតិ​រៀបចំការបោះឆ្នោត នៅយប់​ថ្ងៃអាទិត្យ គណបក្ស​ភូមិចៃថៃ​របស់​លោក​អនុធិន ឆានវីរៈគូន​​ទទួលអាសនៈ ជិត​២០០ នៅ​រដ្ឋសភា ដោយ​នាំមុខ​ដាច់ឆ្ងាយ គណបក្ស​ប្រាឆាឈុន ដែលជា​គណបក្ស​ចម្រើននិយម​របស់​លោក​ណាថាភុង រឿងបញ្ញាវុធ។

ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាបានបញ្ចេញព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នេះស្តីពីការចាប់បញ្ជូនឧក្រិដ្ឋជនសញ្ជាតិអាមេរិកម្នាក់ទៅអាមេរិកវិញ បន្ទាប់ពីរូបគេបានរត់គេចពីការតាមចាប់របស់អាជ្ញាធរអាមេរិក។ បើតាមស្ថានទូតអាមេរិក ឧក្រិដ្ឋជនខាងលើមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទឧក្រិដ្ឋមួយចំនួន ដូចជាបទល្មើសគ្រឿងញៀន និងកាន់កាប់អាវុធខុសច្បាប់។ តែអត្តសញ្ញាណរបស់ជនល្មើសនេះមិនត្រូវបានបើកបង្ហាញជាសាធារណៈទេ។

កម្ពុជាបន្តជំទាស់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពបំពានជាបន្តបន្ទាប់របស់ទាហានថៃដែលបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់អធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា។ នេះ​បើតាមអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា នៅថ្ងៃ​ទី២១មករា។ ការបន្តតវ៉ារបស់កម្ពុជាធ្វើឡើង ចំពេលដែលកងកម្លាំងយោធាថៃមិនព្រមដកចេញពីតំបន់ដែលជាទឹកដីកម្ពុជា និងដែលយោធាថៃថែមទាំងបានកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំនៅតំបន់នោះទៀតផង។

ក្រុមមន្ត្រីសន្តិសុខថៃ បានចេញសេចក្តីព្រមានអំពីលទ្ធភាពនៃការវាយប្រយុទ្ធគ្នាជុំទី៣​ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ ខណៈមានរបាយការណ៍សម្ងាត់ជាច្រើនត្រូវបានគេផ្សព្វផ្សាយថា កម្ពុជាកំពុងចាត់ចែងទិញសព្វាវុធទំនើប ដើម្បីប្រឆាំងយន្តហោះ ហើយកម្ពុជាក៏ទទួលបានសព្វាវុធ ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រយុទ្ធរួចហើយដែរ។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់កាសែតថៃ The Nation។ តែមន្ត្រីសន្តិសុខកម្ពុជា ដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះបានច្រានចោលការអះអាងប្រព័ន្ធផ្សាយថៃថា «គ្មានមូលដ្ឋាន និងបង្កឲ្យមានការភាន់ច្រឡំ»។ 

សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានបន្តបណ្តេញ​ជន​ជាតិចិនជាង ៣០០នាក់ ចេញពីកម្ពុជា​។ នេះបើតាមអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា។ ការបណ្តេញជនជាតិចិនចេញពីកម្ពុជាពេលនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញដ៏ក្តៅគគុក ដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាចិត្តលុបបំបាត់ឲ្យអស់នៅអំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ។

គណបក្សភូមិចៃថៃដែលជាបក្សអភិរក្សនិយម បានប្រកាសជ័យជំនះ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភា។ លទ្ធផលបោះឆ្នោតបណ្តោះអាសន្នបង្ហាញថា គណបក្សរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោក អនុធីន ឆានវីរៈគូន ទទួលបានសំឡេងច្រើនជាងគេ ជិត២០០អាសនៈ ក្នុងរដ្ឋសភា។ នេះបើយោងតាមទូរទស្សន៍ថៃ នៅប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយពីការិយាល័យបោះឆ្នោតបិទទ្វា នៅយប់ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៨ កុម្ភៈ។

កម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស បានកត់សម្គាល់ឃើញថា យោធាថៃនៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ រំលោភលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ។ បើតាមក្រសួងការបរទេស កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានធ្វើសកម្មភាពរារាំងផ្លូវធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ តាមរយៈការដាក់របាំងកុងតឺន័រ និងការសាងសង់ផ្លូវចូលក្នុងតំបន់មួយចំនួនក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តពោធិ៍សាត់។ តំបន់ទាំងនោះគឺជាតំបន់ដែលថៃវាយកាន់កាប់បាន ក្រោយការវាយលុករបស់ថៃមកលើកម្ពុជា ពីថ្ងៃទី៧ដល់ថ្ងៃទី២០ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។

អភិបាល​រង​ខណ្ឌ​ជ្រោយ​ចង្វារ​ម្នាក់ ​បាន​អះ​អាង​ថា​ បន្ទាប់​ពី​គាត់​ដើរ​គ្រប់​ផ្សារ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ ​គាត់​ហួស​ចិត្ត​ដែល​ឃើញ​ប្រជា​ជន​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ នៅ​តែ​ស្វែង​រក​ទិញ​ផលិតផល​ថៃ​មក​ប្រើ​ប្រាស់​ ខណៈ​ដែល​ថៃ​នៅ​បន្ត​ឈ្លាន​ពាន​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ឥត​ឈប់​ឈរ​។​ ចំពោះ​មន្ត្រី​រូប​នេះ ​ប្រសិន​បើ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្រុះ​គ្នា​ធ្វើ​ពហិការ​ផលិត​ផល​ថៃ នោះ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ថៃ​នឹង​ត្រូវ​ចុះ​ខ្សោយ​ខ្លះ​ ហើយ​យោធា​ថៃ​ក៏​មិន​មើល​ងាយ​ខ្មែរ​ពេក​ដែរ​។​ តែ​សំណួរ​ដែល​ចោទ​ឡើង​នា​ពេល​នេះ​គឺ​ថា ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ខ្លះ​នៅ​តែ​ត្រូវ​ការ​ផលិត​ផល​ថៃ​?

ទីភ្នាក់ងារ​សន្តិសុខ​រុស្ស៊ី FSBនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ៨កុម្ភៈនេះបាន​ប្រកាស​ ចាប់ខ្លួន​ជនសង្ស័យ​ដែល​បាន​បាញ់ប្រហារ​លើ​មន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់ ទទួលបន្ទុកការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់​រុស្ស៊ី កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ៦កុម្ភៈ។ ដូចលើកមុនៗ រុស្ស៊ី​ចោទប្រកាន់អ៊ុយក្រែនថា ជាអ្នកនៅពីក្រោយ​ឃាតកម្ម​បាញ់សម្លាប់​មន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់​រុស្ស៊ី ដែលចូលរួមក្នុង​​ប្រតិបត្តិការយោធា​របស់​រុស្ស៊ី នៅអ៊ុយក្រែន។

អភិបាលក្រុងភ្នំពេញ លោក ឃួង ស្រេង បញ្ជាឱ្យសមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរខណ្ឌទាំង១៤ បោសសម្អាតបទល្មើសឆបោកអនឡាញឱ្យអស់ចេញពីមូលដ្ឋានដែលខ្លួនគ្រប់គ្រងនៅ​ត្រឹមថ្ងៃទី៣០​ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ បទបញ្ជារបស់លោកអភិបាលក្រុងភ្នំពេញយ៉ាងដូច្នេះធ្វើឡើង​ ក្នុង​កិច្ចប្រជុំដកស្រង់បទពិសោធន៍សារាចរ ០៣ លើការងារគ្រប់គ្រងសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព តាមទីតាំងប្រមូលផ្តុំ និងយុទ្ធនាការបោសសម្អាតបទល្មើសឆបោកអនឡាញនៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។

នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៨ កុម្ភៈ ជប៉ុនរៀបចំការបោះឆ្នោត នៅក្នុងអាកាសធាតុត្រជាក់ ធ្លាក់ទឹកកក។ នៅក្នុងការបោះជ្រើសរើសសមាជិកសភា ដើម្បីឈានទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនលោកស្រីតាកាអ៊ីជី សាណាអេ រំពឹងថា គណបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកស្រីនឹងអាចទទួលបានអាសនៈ សំឡេងភាគច្រើន នៅរដ្ឋសភា ដើម្បីពង្រឹងអំណាចឲ្យកាន់តែខ្លាំង។

ថៃគួរយកគំរូដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនពីកម្ពុជា វៀតណាម និងឡាវ សម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាចលោក សួស យ៉ារ៉ា នៅក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានមួយនៅព្រឹកថ្ងៃទី៨កុម្ភៈនេះ ស្តីពីលទ្ធផលរួមនៃកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគី និងត្រីភាគីរវាងមេដឹកនាំកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម។ តាមលោក សួស យ៉ារ៉ា ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា រៀតណាម និងឡាវធ្វើឡើងដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងគ្មានការប្រើប្រាស់កម្លាំងនោះទេ។ ចំពោះលោក សួស យ៉ារ៉ា ជំនួបមេដឹកនាំទាំង ៣នេះនឹងជះឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមានដល់ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រោះជំនួបនេះបានស្តែងឱ្យពិភពលោកឃើញថាប្រទេសណាមិនស្មោះត្រង់៕ 

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍បារាំងនៅកម្ពុជា (AFD) និងមជ្ឈមណ្ឌលធនធានសោតទស្សន៍បុប្ផាណា បានចុះហត្ថលេខាគាំទ្ររួមគ្នាដល់គម្រោងដ៏សំខាន់មួយ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការថែរក្សាបេតិកភ័ណ្ឌសោតទស្សន៍ និងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅកម្ពុជា។ ការផ្តល់មូលនិធិរបស់ទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍បារាំងនេះនឹងផ្តល់ឱកាសអោយមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា និងស្ថាប័នដៃគូអាចពង្រឹង និងលើកកម្ពស់ការថែរក្សាការចងចាំផ្នែកសោតទស្សន៍នៅកម្ពុជា ព្រមទាំងការពង្រឹងសមត្ថភាពដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ តាមរយៈការអប់រំផ្នែកសោតទស្សន៍ និងការចូលរួមផលិតការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីៗរបស់កម្ពុជា៕

អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យទី៨ខែកុម្ភៈនេះ បានចេញមកអះអាងថា វៀតណាមពុំដែលធ្លាប់មិនសប្បាយចិត្ត ឬសង្ស័យកម្ពុជា ជុំវិញគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោឡើយ។ ការអះអាងនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពី លទ្ធផលរួមនៃកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគី និងត្រីភាគីរវាង មេដឹកនាំកម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ពីថ្ងៃទី៦ដល់ថ្ងៃទី៧កុម្ភៈ។

នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៨កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ ប្រជាជនថៃនាំគ្នាចេញទៅបោះឆ្នោតនៅតាមការិយាល័យបោះឆ្នោតនៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកសភា និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ ប្រទេសថៃមាននាយករដ្ឋមន្រ្តីដល់ទៅ ៣នាក់ ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ខណៈសេដ្ឋកិច្ចថៃបន្តធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់។

កម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស បានកត់សម្គាល់ឃើញថា យោធាថៃនៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ រំលោភលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ។ បើតាមក្រសួងការបរទេស កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានធ្វើសកម្មភាពរារាំងផ្លូវធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ តាមរយៈការដាក់របាំងកុងតឺន័រ និងការសាងសង់ផ្លូវចូលក្នុងតំបន់មួយចំនួនក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តពោធិ៍សាត់។ តំបន់ទាំងនោះគឺជាតំបន់ដែលថៃវាយកាន់កាប់បាន ក្រោយការវាយលុករបស់ថៃមកលើកម្ពុជា ពីថ្ងៃទី៧ដល់ថ្ងៃទី២០ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។

រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ចង់ឃើញសង្គ្រាមរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ឆាប់ចប់ ឬយ៉ាងយូរបញ្ចប់ត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំនេះ។ នេះបើតាម ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី ដោយបញ្ជាក់ទៀតថា លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នឹងអញ្ជើញប្រតិភូចរចាអ៊ុយក្រែននិងរុស្ស៊ី ទៅពិគ្រោះគ្នានៅទឹកដីអាមេរិក។

ក្រសួងសុខាភិបាលបានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះការឆ្លងជំងឺ «ស៊ីតាកូស៊ីស»  ដែលជាជំងឺដ៏កម្រ​មួយ​​។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា អ្នកជំងឺស៊ីតាកូស៊ីសភាគច្រើនបានជាសះស្បើយ​ ប្រសិន​ទទួលបានការព្យាបាល​ត្រឹមត្រូវ និងទាន់ពេលវេលា។​​ តែក្នុងករណីកម្រ​​​ ជំងឺអាចធ្ងន់ធ្ងរ​​អាច​​ឈានដល់​ការរលាកខួរក្បាល ឬរលាក់សាច់ដុំបេះដូង​។

ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី មិនអាចយាងស្វាគមន៍ទទួលលោក តូ ឡឹម អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមដែលមកបំពេញទស្សនកិច្ច ផ្លូវរដ្ឋនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៦ កុម្ភៈ។ ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំងបានបញ្ជាក់ថា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់ប្រឈួន និងផ្តល់ព្រះរាជានុសិទ្ធទៅឲ្យលោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ជាអ្នកទទួលស្វាគមន៍លោក តូ ឡឹម ជំនួសវិញ នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង។ រូបភាពនៃជំនួបរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក តូ ឡឹម ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង បានបណ្តាលឲ្យមានការជជែកវែកញែកនៅក្នុងបណ្តាញសង្គម។ ហេតុអ្វីការទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំវៀតណាមនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ដោយលោក ហ៊ុន សែន ជំនួសព្រះមហាក្សត្រ នាំឱ្យមានការវែកញែក?

ដើម្បីសម្តែងសាមគ្គីភាពជាមួយដាណឺម៉ាក់និងហ្ក្រូអិនឡង់ដ៍ ប្រទេសកាណាដានិងបារាំង បានសម្រេចបើកស្ថានកុងស៊ុលនៅទីក្រុង នូក (Nuuk) របស់រដ្ឋបាលហ្ក្រូអិនឡង់ដ៍។ ការបើកស្ថានតំណាងទូតនេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីការបន្តជំហរគាំទ្រដែនអធិបតេយ្យភាពអឺរ៉ុប ហើយប្រឆាំងនឹងមហិច្ឆតាត្រួតត្រាកោះ ហ្ក្រូអ៊ីនឡិនដ៍ ពីសំណាក់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ។  

នៅម៉ូស្គូ នៅថ្ងៃសុក្រទី៦កុម្ភៈ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រុស្ស៊ីម្នាក់ ខាងស៊ើបការណ៍សម្ងាត់យោធាត្រូវ​បាន​ខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់​ឲ្យរបួសជាច្រើនគ្រាប់។ ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ហេតុការណ៍ប៉ុនប៉ងធ្វើឃាតនេះត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធររុស្ស៊ីទម្លាក់ ចោទប្រកាន់លើអ៊ុយក្រែន ហើយ​វា កើតឡើង រំលងតែមួយថ្ងៃ ក្រោយ រុស្ស៊ី និង​អ៊ុយក្រែន​បើកកិច្ចចរចា​ទ្វេភាព ដើម្បីព្យាយាម​បិទបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។

អនុវិទ្យាល័យ «សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដង្កោ» ដែលបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា «សាលាមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម» ។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកម្ពុជា AKP នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី៧ កុម្ភៈនេះ  ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏បានសម្រេចផ្លាស់ប្ដូរ ឈ្មោះ សាលានេះ ទៅជាសាលាមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាស ចុះថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយស្របទៅតាមអនុសាសន៍របស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភា។ នារសៀលថ្ងៃទី៦ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន និងលោក តូ ឡឹម អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម បានធ្វើជាអធិបតីបញ្ចុះបឋមសិលាសាងសង់ «សាលាមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម» នៅអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំកំពូលវៀតណាម នៅកម្ពុជា។

បន្ទាប់ពី​​​គំរាមវាយប្រហារគ្នា​ទៅវិញទៅមក អស់ជាច្រើនសប្តាហ៍ ​​តំណាង​ភាគី​អ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានជួបនិយាយគ្នាដោយ​មិនផ្ទាល់ ​នៅ​ប្រទេសអូម៉ង់ កាលពីថ្ងៃ​ទី​៦កុម្ភៈ។ ក៏ប៉ុន្តែ​ការចរចានេះ មិនបាន​ហុចលទ្ធផលអ្វី​ច្បាស់លាស់ទេ។ ភាគីទាំង​២បានត្រឹមសន្យា ថានឹងបើកការ​ពិគ្រោះ​ពិភាក្សាផ្ទៃក្នុ​ង មុននឹងក្រឡប់​មកបន្តការចរចា​នេះ​បន្ត​​ទៀត​។