ប្រជាពលរដ្ឋបង់ក្លាដែស ចំនួនជាង ១២៧លាននាក់ ត្រូវទៅបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១២កុម្ភៈ ​ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិករដ្ឋសភាថ្មី ចំនួន ៣៥០ នាក់។ គិតចាប់តាំង ពីចលនាយុវជនបង់ក្លាដែសធ្វើបដិវត្តន៍ បាតុកម្មផ្តួលរំលំអំណាចផ្តាច់ការរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ឆេក ហាស៊ីណា ឆ្នាំ២០២៤, នេះជាការបោះឆ្នោតជាតិ លើកទី១ ដែលគេសង្ឃឹម ដោយជឿជាក់ថា ធ្វើឡើងដោយ សេរី និង យុត្តិធម៌។ ​

ក្រសួងបរិស្ថានបានឱ្យដឹងថា គុណភាពខ្យល់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅតែមានកម្រិតល្អ ទោះបីនៅតាមខេត្តខ្លះគុណភាពខ្យល់មាន​កម្រិតមធ្យមក៏ដោយ។ ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងនាព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈនេះ ក្រសួងបរិស្ថានអះអាងថា គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជា គិតចាប់ពីម៉ោង៧ព្រឹក ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ម៉ោង ៧ព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ មានកំហាប់ភាគល្អិតនិចលគិតជាមធ្យមស្មើនឹង ៤០.៧៧ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយម៉ែត្រគូបខ្យល់ µg/m3 ធៀបនឹងកម្រិតស្តង់ដារ៥០ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយម៉ែត្រគូបខ្យល់ µg/m3 ដែលនេះមានន័យថា គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជាគឺ ល្អ។

ក្រោយទទួលបានជ័យជំនះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតភ្លាម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បានបញ្ជាឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃបន្តនីតិវិធីលុបចោល MOU44 ដែលបានចុះហត្ថលេខាជាមួយកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ ២០០១។ លោកអនុធិនយល់ថា MOU44 គ្មានប្រយោជន៍សម្រាប់ការដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររវាងថៃ និងក្រោយទទួលបានជ័យជំនះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតភ្លាម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បានបញ្ជាឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃបន្តនីតិវិធីលុបចោល MOU44 ដែលបានចុះហត្ថលេខាជាមួយកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ ២០០១។ លោកអនុធិនយល់ថា MOU44 គ្មានប្រយោជន៍សម្រាប់ការដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររវាងថៃ និងកម្ពុជាទេ។ តែកម្ពុជាវិញកំពុងពន្លឿនការផ្តល់សច្ចាប័នឲ្យអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) ដែលអ្នកឃ្លាំមើលគិតថា ជាច្បាប់អន្តរជាតិដ៏រឹងមាំក្នុងការជួយឲ្យកម្ពុជាដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន។ តើកម្ពុជាទទួលបានសច្ចាប័ន UNCLOS អាចជាឧបសគ្គសម្រាប់ថៃដែលចង់លុបចោល MOU44 ដែរ ឬទេ?កម្ពុជាទេ។ តែកម្ពុជាវិញកំពុងពន្លឿនការផ្តល់សច្ចាប័នឲ្យអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) ដែលអ្នកឃ្លាំមើលគិតថា ជាច្បាប់អន្តរជាតិដ៏រឹងមាំក្នុងការជួយឲ្យកម្ពុជាដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន។ តើកម្ពុជាទទួលបានសច្ចាប័ន UNCLOS អាចជាឧបសគ្គសម្រាប់ថៃដែលចង់លុបចោល MOU44 ដែរ ឬទេ?

នៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ដូចជាអ្នករត់កង់បី មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរ និងអ្នកលក់ដូរកំប៉ិកកំប៉ុកកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។ នៅតំបន់អង្គរខេត្តសៀមរាប អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធមួយចំនួន បានរអ៊ូរទាំពីការធ្លាក់ចំណូលដោយសារតែការថយចុះនៃភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ៕

ក្នុង​រយៈ​ពេល​៨​ ខែ​ ក្រុម​អ្នក​អភិរក្ស​សត្វ​ព្រៃ​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​សត្វ​កម្រ​ចំនួន​ ៤២​ប្រភេទ​ ក្នុង​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរជ័យ ដែល​ស្ថិតនៅ​ភាគ​ឦសានរបស់​​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ការ​ប្រទះ​ឃើញនូវ​សត្វ​កម្រ​ទាំង​នេះ​ធ្វើ​ឡើង តាម​រយៈ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​មួយ​របស់​អង្គ​ការ​សត្វ​ព្រៃ​ និង​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ ដោយ​មានការ​គាំ​ទ្រ​ដោយ​នាយក​ដ្ឋាន​បរិស្ថាន​ ស្បៀង​អាហារ​ និង​កិច្ច​ការជន​បទ​ (DEFRA) ក្នុង​គម្រោងមូនិធិ​តំបន់ទេស​ភាព​ជីវៈ​ចម្រុះ​ (BLF)។​

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា​បាន​ជំទាស់តវ៉ា​ជាថ្មីម្តងទៀត​ចំពោះសកម្មភាពខុសច្បាប់​របស់កងកម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ថៃ។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសចុះថ្ងៃទី១១មករា ​ក្រសួងការបរទេស​​កម្ពុជា​​​​​បានអះអាងថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ​​​​នៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាព​​ខុសច្បាប់លើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ដោយយោធាថៃនៅតែបន្តកែប្រែតំបន់​​​​បឹងត្រកួន និង​​តំបន់ភូមិជោគជ័យ ​ក្នុងខេត្ត​​ឧត្តរមានជ័យ ដែល​ថៃបានកាន់កាប់ក្រោយសម្រេចបាន​​បទឈប់បាញ់ថ្ងៃ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥​។

នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជាបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពី «ការប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា»។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អះអាងថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងបង្កើតជាក្របខ័ណ្ឌគិតយុត្តិមួយដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការបង្រ្កាបបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ តែគេនៅមិនទាន់ដឹងលម្អិតអំពីខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ និងភាពខុសគ្នាពីច្បាប់ដែលរដ្ឋាភិបាលធ្លាប់បានអនុវត្តកន្លងមកនៅឡើយទេ។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនា ជាង ​២០ អង្គ ធ្វើ​ព្យុហយាត្រា ដោយ​បាន​​ដើរនិមន្ត ១០៩ថ្ងៃ និង​ឆ្លង​កាត់​រដ្ឋ ចំនួន ៨ ដើម្បី​​ផ្សព្វផ្សាយ​​សន្តិភាព។ ចេញដំណើរ​តាំងពីចុង​ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ពីរដ្ឋតិចសាស ធម្មយាត្រាដើម្បីសន្តិភាព​នេះ ឋិត​ក្នុង​បរិបទ​ដែលប្រទេស​អាមេរិក កំពុងតែជួបភាព​​តាន​តឹង​នយោបាយ​និង​សង្គម ជា​ពិសេស​ ភាព​ច្របូកច្របល់​ក្នុង​ចំណាត់​ការ​បណ្តេញ​ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់។ 

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនា ជាង ​២០ អង្គ ធ្វើ​ព្យុហយាត្រា ដោយ​បាន​​ដើរនិមន្ត ១០៩ថ្ងៃ និង​ឆ្លង​កាត់​រដ្ឋ ចំនួន ៨ ដើម្បី​​ផ្សព្វផ្សាយ​​សន្តិភាព។ ធម្មយាត្រាដើម្បីសន្តិភាព​នេះ ចេញដំណើរ​នៅចុង​ខែតុលាឆ្នាំ​២០២៥ និងឋិត​ក្នុង​បរិបទ​ដែលប្រទេស​អាមេរិក កំពុងតែជួបភាព​​តាន​តឹង​នយោបាយ​និង​សង្គម ជា​ពិសេស​ ភាព​ច្របូកច្របល់​ក្នុង​ចំណាត់​ការ​បណ្តេញ​ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់។ 

នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន (Reporters Without Borders) បានអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យដោះលែងជាបន្ទាន់ លោក ហែម វណ្ណា ចាងហ្វាងកាសែត HVNN TV Online។ លោក ហែម វណ្ណា ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងបទញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ និងបទស្តាប់ឮ និងថតពាក្យសម្ងាត់ឯកជន។

ក្នុង​ក្របខណ្ឌផែនការ​សន្តិភាពរបស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ,​ ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែល​ជាប្រទេស​កាន់សាសនា​អ៊ីស្លាម​ធំជាង​គេ​លើលោក​ បាន​ប្រកាសគម្រោង​​បញ្ជូន​កងទ័ព​ ចន្លោះពី​ ៥ ០០០ ទៅ ៨ ០០០ នាក់ ឲ្យ​ទៅ​កាន់​តំបន់​ហ្កាហ្សា ដើម្បី​បំពេញ​បេសកកម្ម​រក្សាសន្តិភាព​។ ការ​ប្រកាស​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្លាក់​មក​ក្នុង​បរិបទ​ដែល​អ៊ីស្រាអែល​កាន់តែ​សម្រុក​ធ្វើ​អាណានិគមន៍​កិច្ច​នៅ​តំបន់​ស៊ីហ្សកដានី របស់​ប៉ាឡេស្ទីន។​

នៅថ្ងៃចន្ទ ទី៩ កុម្ភៈលោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុបានជួបជាមួយលោកស្រី វ្ល៉ាដាន់កា អាន់ឌ្រេវ៉ា (Vladanka Andreeva) អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការសហប្រជាជាតិដែលទើបតែងតាំងថ្មីនៅកម្ពុជា។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១១ កុម្ភៈនេះថានៅក្នុងជំនួប ភាគីទាំងពីរបានសង្កត់ធ្ងន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរឹងមាំ និងបានពិភាក្សាអំពីយុទ្ធសាស្ត្រឆ្លើយតបចំពោះតម្រូវការមនុស្សធម៌បន្ទាន់ និងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលមធ្យម និងរយៈពេលវែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

មានករណីបាញ់រះមួយ​ បានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃ​ទី​១០កុម្ភៈ នៅក្នុងសាលារៀនមួយ​ ភាគខាងលិចប្រទេសកាណាដា។ យ៉ាងហោច​ណាស់ មានមនុស្ស​៩​នាក់ស្លាប់ និង​របួសជាង​២០នាក់។ ផ្អែកតាមសមត្ថកិច្ច​កាណាដា ខ្មាន់កាំភ្លើងបានបាញ់សម្លាប់ខ្លួនឯង តែគេមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានបានទេ​ អំពី​មូលហេតុដែល​ធ្វើឲ្យជនដៃដល់ ឈានទៅធ្វើអំពើ​ដ៏កាចសាហាវនេះ​។

អ្នកសារព័ត៌មានមួយរូបនៃអង្គភាព Buddhist News ត្រូវមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនអស់ជាង ៦ម៉ោង ជុំវិញការសរសេរអត្ថបទស្តីពី​ការរៀបចំពិធីព្រះពុទ្ធសាសនាមួយ​កាលពីថ្ងៃទី៩កុម្ភៈ។ តែ​ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានបកស្រាយថា ករណីនេះបានដោះស្រាយបញ្ចប់រួចរាល់។

គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជាមានការប្រែប្រួលខ្លាំងនៅតាមតំបន់ខ្លះ តែមិនបានកើតឡើងនៅទូទាំងប្រទេសនោះទេ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាននាថ្ងៃពុធ ទី១១ កុម្ភៈ។ ទោះយ៉ាងណា និងបើតាមក្រសួងបរិស្ថានដដែល គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជាមិនមានសភាពអាក្រក់ខ្លាំងដូចការផ្សាយរបស់បណ្តាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមួយចំនួននោះឡើយ។

ក្រុមតន្រ្តីដ្រាហ្កាគឺជាក្រុមតន្រ្តីរ៉ុកកម្ពុជាដែលធ្លាប់មានឈ្មោះល្បីល្បាញក្នុងសម័យទសវត្សរ៍៦០ និង៧០។ ជាង ៥០ឆ្នាំក្រោយមក តន្ត្រីករ​ខ្លះនៃក្រុមនេះដែលបានរួចជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម និងកំពុងមានវ័យជរាបន្តិច ហើយសុខភាពមិនសូវមាំទាំផងនោះបានវិលមកជួបជុំគ្នាជាថ្មីដើម្បីថតបទចម្រៀងទុកជាស្នាដៃសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ និងដើម្បីរម្លឹកពីអនុស្សវរីយ៍ដែលធ្លាប់មានភាពល្បីល្បាញពីអតីតកាល។ 

លោក​​ Ueno Atsushi ឯកអគ្គ​រាជ​ទូតជប៉ុន​ប្រចាំ​កម្ពុជា បាន​បញ្ជាក់​ថា​ លោក​នឹង​យក​បញ្ហា​ព្រំ​ដែន​កម្ពុជា​-ថៃ​ ទៅបកស្រាយ​ចំពោះ​មុខ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​របស់​លោក​។​ ថ្លែង​ក្នុង​ជំនួប​ជាមួយ​ លោក​ កែវ​ រ៉េ​មី​ ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជានៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ​ លោក​​ Ueno Atsushi ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា​ ជប៉ុ​ននឹង​ផ្តល់​ការគាំទ្រ​ និង​កិច្ច​សហ​ការ​ទៅវិញ​ទៅ​មកជាមួយ​កម្ពុជា​​ជានិច្ច​។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បាន​ប្រកាសកាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញនេះ ឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃបន្តនីតិវិធីលុបចោល MOU ៤៤ ដែលចុះហត្ថលេខាជាមួយ​កម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ​២០០១។ នេះបើតាមកាសែតថៃ Thai PBS ​និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃផ្សេងទៀត។ MOU ៤៤ ឬ MOU ២០០១ ​ជាឯកសារផ្តោតលើការដោះស្រាយតំបន់មានជម្លោះតាមព្រំដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ។

មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់​ទី៤​របស់​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ចិន កាលពីថ្ងៃអង្គារ​ទី ១០ កុម្ភៈ​បានប្រកាស​គាំទ្រ​កម្លាំង​អ្នកស្នេហាជាតិក្នុងស្រុកតៃវ៉ាន់ ដែលមាន​ជំហរចង់ឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាមួយ​ចិន​ដីគោក។ ប្រធានាធិបតី​តៃវ៉ាន់ បាន​ប្រតិកម្ម​ទៅវិញ ដោយ​លើកយកករណី​កោះហុងកុង ជាទី​ដែលសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​បិទខ្ទប់ទាំងស្រុង ចាប់តាំងធ្លាក់ទៅក្នុង​ការគ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋអំណាចប៉េកាំង។ ឈាង បុប្ផា​រាយការណ៍ព័ត៌មាននេះ

របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ​២០២៥ របស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវការធ្លាក់ចុះ​ គួរ​ឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ នៃការ​គោរពលទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ នៅទូទាំងពិភពលោក។ ការធ្លាក់ចុះនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ដើរទន្ទឹមជាមួយ​នឹងការកើនឡើង នៃអំពើពុករលួយ​។ ផ្អែកតាមរបាយការណ៍​នៃអង្គការនេះ ពិន្ទុរបស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​​ បិតាប្រជាធិបតេយ្យ​ ក៏បានធ្លាក់ចុះដែរ ក្នុងឆ្នាំ​២០២៥។

រឿងអាស្រូវផ្តើមចេញពី​ មហាសេដ្ឋី​ឧក្រិដ្ឋជនអនាចារ​ Jeffrey Epstein ដែល​បានធ្វើឲ្យ​​​រញ្ជួយសហរដ្ឋអាមេរិកនោះ ពេលនេះ បានរីករាលដាលកាន់តែធំ មកកាន់​ប្រទេសអឺរ៉ុប បន្ទាប់ពី​ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋ​អាមេរិក បានទម្លាយ​ឯកសារដល់ទៅ​ជាង​៣លានឯកសារ កាលពីចុងខែ​មករា​។ មានឥស្សរៈជន អ្នកនយោបាយ មន្ត្រីមាន​អំណាច និង​សមាជិកក្រុមគ្រួសារព្រះញាតិវង្ស នៅតាមបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើន ដែលមានឈ្មោះពាក់ព័ន្ធ​​ ក្នុង​រឿងអាស្រូវដ៏ធំមហិមា​នេះ​។

នៅថ្ងៃ​ចេញលទ្ធផល​ឆ្នោត​បណ្តោះអាសន្ន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី៨ កុម្ភៈ រូបភាព​លោក​អនុធិន​អង្គុយផ្ទាល់ដីជាមួយអ្នកកាសែត នៅក្នុងទីស្នាក់ការគណបក្ស​ភូមិចៃថៃបាន​ទាក់ទាញ​ចំណាប់អារម្មណ៍​របស់អ្នកកាសែត​មិនថា ក្នុងស្រុក ឬ​បរទេស។ ទោះអ្នកកាសែត​ស្រែក​ហៅ​ឲ្យលោក​ចូលអង្គុយលើតុ ដើម្បី​បានឃើញមុខ លោកអនុធិន​បាន​បដិសេធ​ដោយ​សមគួរថា លោកចង់នៅចាំ​គ្នីគ្នាដែលជា​សមាជិក​របស់​បក្សមកដល់​សិន ទើប​ចូលអង្គុយ​ធ្វើ​សន្និសីទ​កាសែត។ ​​ជា​កូនមហាសេដ្ឋី ប៉ុន្តែ ដាក់ខ្លួន​យ៉ាងសាមញ្ញ​។ តើ​លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូន​ ​ជាអ្នកណា និងមាន​ប្រវត្តិយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ? ​​​​

ថ្ងៃ ចន្ទ ទី ៩ ខែ កុម្ភៈ រុស្ស៊ី បានបរិហារសហរដ្ឋអាមេរិក ថាកំពុងប្រើវិធីខ្ទប់ដង្ហើម គុយបា តាមរយៈការកាត់ផ្តាច់ ការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីបរទេស ចូលទៅផ្គត់ផ្គង់ប្រទេសក្នុងតំបន់កោះការ៉ាអ៊ីប មួយនេះ ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាល គុយបា បានប្រកាសឲ្យដឹងជាផ្លូវការថា​ ក្នុងអំឡុងពេល ១ ខែ ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃ ទី ១០ ខែ កុម្ភៈ នេះតទៅ គុយបា នឹងលែងមានសាំង កេរ៉ូហ៊្សែន (kérosène) គ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ចាក់យន្ដហោះ ដែលត្រូវចុះចត នៅក្នុងព្រលានយន្តហោះរបស់ខ្លួន ទៀតហើយ ។ គួរបញ្ជាក់ថា វិបត្តិថាមពលខាងលើនេះ គឺបណ្តាលមកពី វ៉េណេស៊ុយអេឡា បានផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ មកឲ្យ ប្រទេស គុយបា ក្រោមសម្ពាធ និង ការគំរាមកំហែង ពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក ។

នៅថ្ងៃ​ចេញលទ្ធផល​ឆ្នោត​បណ្តោះអាសន្ន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី៨ កុម្ភៈ រូបភាព​លោក​អនុធិន​អង្គុយផ្ទាល់ដីជាមួយអ្នកកាសែត នៅក្នុងទីស្នាក់ការគណបក្ស​ភូមិចៃថៃបាន​ទាក់ទាញ​ចំណាប់អារម្មណ៍​របស់អ្នកកាសែត​មិនថា ក្នុងស្រុក ឬ​បរទេស។ ទោះអ្នកកាសែត​ស្រែក​ហៅ​ឲ្យលោក​ចូលអង្គុយលើតុ ដើម្បី​បានឃើញមុខ លោកអនុធិន​បាន​បដិសេធ​ដោយ​សមគួរថា លោកចង់នៅចាំ​គ្នីគ្នាដែលជា​សមាជិក​របស់​បក្សមកដល់​សិន ទើប​ចូលអង្គុយ​ធ្វើ​សន្និសីទ​កាសែត។ ​​ជា​កូនមហាសេដ្ឋី ប៉ុន្តែ ដាក់ខ្លួន​យ៉ាងសាមញ្ញ​។ តើ​លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូន​ ​ជាអ្នកណា និងមាន​ប្រវត្តិយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ? ​​​​

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ចែម៉្យុង បានស្នើឲ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកឲ្យតាមដានក្រុមហ៊ុនកូរ៉េណាដែលកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្មរបស់កម្មករនៅក្នុងប្រទេសដែលក្រុមហ៊ុនកូរ៉េទាំងនោះកំពុងបោះទុនវិនិយោគ ក្នុងនោះក៏មានប្រទេសកម្ពុជាមួយដែរ។ អ្វីដែលមេដឹកនាំកូរ៉េរូបនេះចង់បានតាមរយៈសំណើរបស់ខ្លួន គឺដើម្បីការពារមុខមាត់របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។

នៅក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយសិស្សនិទ្ទេស A នាព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថារាល់ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងដំណោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ គឺធ្វើឡើងដោយមានការថ្លឹងថ្លែងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ ​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងថា ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជាព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ និងត្រូវបានការពារដោយច្បាប់អន្តរជាតិ ពិសេសធម្មនុញ្ញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហេតុនេះ កម្ពុជាប្រកាន់ជំហរការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបូរណភាពដែនដីទាំងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត ដោយប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយ ដែលកម្ពុជាមានស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តែលោកក៏មិនភ្លេចដែរ ក្នុងការបន្តរំពឹងលើយន្តការគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោលព្រំដែនគោក(JBC)។ តាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កម្ពុជា មិនទទួលស្គាល់ដាច់ខាត ការកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ឬការកាន់កាប់ទឹកដីដោយខុសច្បាប់អន្តរជាតិ ឬតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្លាំង៕

លោកជីមី ឡៃ អ្នកជំនួញហុងកុង និងជាម្ចាស់​អតីត​បណ្តាញព័ត៌មានប្រជាធិបតេយ្យ​និយម ត្រូវបាន​តុលាការហុងកុង សម្រេច​ផ្តន្ទាទោស​ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ​២០ឆ្នាំ​ ពីបទ​​​ឃុបឃិតជាមួយបរទេស និង​ធ្វើការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ញុះញង់បំបែក​ទឹកដី​។ សកម្មជនប្រជាធិបតេយ្យ និងជាពិសេស​ក្រុមគ្រួសារលោកជីមី ឡៃ បាន​លើកឡើងថា នេះ​គឺជាផ្តន្ទាទោសដ៏សែនធ្ងន់ ប្រៀបដូចជាទោសប្រហារជីវិត ព្រោះលោកជីមី ឡៃ មានវ័យចាសជរា ៧៨ឆ្នាំហើយ​។

លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលថៃថ្មីនឹងបន្តផ្តោតលើ​ការសង់របងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ ហើយបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាដើម្បីយកឈ្នះសត្រូវ។ ការអះអាងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះរូបនេះធ្វើឡើង ក្រោយលទ្ធផលបោះឆ្នោតបឋមបានបង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកបានឈ្នះអាសនៈសភាចំនួន ១៩៣ ដែលជាចំនួនដ៏ច្រើនលើសពីការរំពឹងទុក។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters ។

គណបក្ស​របស់លោកស្រី សាណាអិ តាកាអ៊ីឈី បានឈ្នះ​បានអាសនៈសភា ដល់ទៅ​២ភាគ​៣ នៅក្នុងការបោះឆ្នោត​សភា​ថ្ងៃទី ៨កុម្ភៈ​។​ ជ័យជំនះ​នេះ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យ​លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន អាចបន្តអនុវត្ត​ផែនការកំណែទម្រង់ និងគោលនយោបាយ​ជួយជីវភាពប្រជាជន​។ តែទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកវិភាគ​បានសម្លឹងឃើញថា លោកស្រីនឹងពើបប្រទះ​​ឧបសគ្គច្រើនណាស់ នៅក្នុ​ងការ​ធ្វើស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន នៅក្នុងបរិបទដែល​អាត្រាអតិផរណាកាន់តែខ្ពស់ ហើយបំណុលសាធារណៈកាន់តែប៉ោង​ឡើង​។

នៅក្នុងប្រទេសថៃ គណបក្សភូមិចៃថៃ របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះលោក អនុទីន ឆានវីរៈគូន បានប្រកាសពីជ័យជំនះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភានានៅថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ តាមលទ្ធផលបឋម គណបក្សភូមិចៃថៃ ទទួលបានសំឡេងឆ្នោត ជិត២០០ អាសនៈ។ អ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិមួយចំនួនយល់ថា បញ្ហាជាតិនិយម និងតម្រូវការសន្តិសុខជាតិជាប្រធានបទចម្បង ដែលប្រជាជនថៃបានបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកអនុទីន។ តែគេអាចនិយាយបានថាសម្រាប់កម្ពុជា ការឈ្នះឆ្នោតរបស់លោក អនុទីនមិនមែនជាសញ្ញាល្អប៉ុន្មានទេ ពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែនសព្វថ្ងៃ។ ដូច្នេះ តើកម្ពុជាគួរត្រៀមខ្លួនធ្វើអ្វីខ្លះជាមួយរដ្ឋាភិបាលថៃថ្មី?។ 

មួយថ្ងៃក្រោយ​លទ្ធផលឆ្នោត​បឋម​បង្ហាញថា គណបក្ស​ភូមិចៃថៃរបស់​លោក​ទទួលជ័យជំនះ​ នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​សភា​ថៃ ​កាលពី​អាទិត្យ​ទី ៨​កុម្ភៈ​ ​លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូន​ នៅថ្ងៃចន្ទនេះ​បាន​ប្រកាស​ថា គណបក្ស​ភូមិចៃថៃ​ត្រៀម​ខ្លួន​រួចហើយ​ដើម្បីចាប់ដៃ​ជាមួយគណបក្ស​ដទៃទៀត ដើម្បី​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ។ បើតាមលទ្ធផល​ឆ្នោត​បឋម​ប្រកាស​ដោយ​គណៈកម្មការជាតិ​រៀបចំការបោះឆ្នោត នៅយប់​ថ្ងៃអាទិត្យ គណបក្ស​ភូមិចៃថៃ​របស់​លោក​អនុធិន ឆានវីរៈគូន​​ទទួលអាសនៈ ជិត​២០០ នៅ​រដ្ឋសភា ដោយ​នាំមុខ​ដាច់ឆ្ងាយ គណបក្ស​ប្រាឆាឈុន ដែលជា​គណបក្ស​ចម្រើននិយម​របស់​លោក​ណាថាភុង រឿងបញ្ញាវុធ។