នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១២ កុម្ភៈ អាជ្ញាធរជប៉ុនបានដេញស្ទាក់ចាប់ទូកចិនមួយគ្រឿង ដែលបើកចូលនេសាទខុសច្បាប់ ក្នុងដែនសមុទ្រជប៉ុន នៅភាគនិរតីប្រទេស និងបានឃាត់ខ្លួនអ្នកបើកទូកជនជាតិចិនម្នាក់ រួមនឹងមនុស្ស១០នាក់ ផ្សេងទៀត។ ការរឹបអូសទូកនេសាទចិននេះកាន់តែធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនាក់ការទូតរវាងជប៉ុននិងចិន កាន់តែឡើងកម្តៅខ្លាំងឡើងៗ។

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងបានសន្យាដោយព្រមាននៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៣ ខែកុម្ភៈនេះថា ខ្លួននឹងធ្វើការឆ្លើយតបយ៉ាងចាស់ដៃទៅលើកូរ៉េខាងត្បូង ប្រសិនបើក្រុងសេអ៊ូលហ៊ានបញ្ចូនដ្រូនថ្មីៗទៀតចូលដែនអាកាសរបស់ខ្លួននោះ។ ការព្រមានរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងពេលនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើងបានបាញ់កម្ទេចដ្រូនមួយដែលបំពាក់ឧបករណ៍ឃ្លាំមើលនៅជិតទីក្រុង Kaesong ដែលមានចម្ងាយប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រពីព្រំដែនដែលមានភាពតានតឹងយោធាខ្លាំង។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការសហគមន៍ឥន្ទធនូកម្ពុជា ឬហៅកាត់ថា រ៉ក់នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញថា ការទទួលស្គាល់សមភាពច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍សម្រាប់ក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជាអាចជួយបង្កើតចំណូលសេដ្ឋកិច្ច និងកាត់បន្ថយការរើសអើងនៅក្នុងសង្គម។ ទន្ទឹមគ្នានេះ និងបើតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវដដែល សមភាពច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ក៏អាចធានាដល់ការលើកកម្ពស់សិទ្ធិ និងសេរីភាពពលរដ្ឋគ្រប់រូបផងដែរ។

ក្នុងរយៈពេល១សប្តាហ៍ដំបូងនៃដើមខែកុម្ភៈ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យទាក់ទងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនៅទូទាំងប្រទេស​ជាង ២ពាន់នាក់ដែលរួមមានជនជាតិចិន វៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​ភូមាជាដើម។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យរង​ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាមិនមែនជាឋានសួគ៌សម្រាប់ឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញឡើយ តែកម្ពុជាជាឋាននរកសម្រាប់អ្នកទាំងនោះ។ 

សន្និសីទស្តីពី​សន្តិសុខ​ក្រុងម៉ុយនិច បា​នរៀបចំធ្វើ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ​ នៅប៉ែក​និរតីអាល្លឺម៉ង់។ ឆ្នាំ២០២៦ នេះ រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៊ែរឡាំង បាន​អញ្ជើញ​ភ្ញៀវ ប្រមុខរដ្ឋ និង​ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល​ ចំនួន​ជាង ៦០ នាក់ និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ ជាង ​១៤០ រូប​ ឲ្យ​ចូលរួម​។ ប្រធានបទ​ក្តៅ​ដែលត្រូវ​ផ្តោត​ខ្លាំង គឺ​វិបត្តិ​អ៊ីរ៉ង់ ហើយ​ភាព​រង្គោះរង្គើ​នៃសម្ព័ន្ធភាព​អាត្លង់ទិក រវាង​អាមេរិក​និង​អឺរ៉ុប។​ ​

ប្រតិបត្តិករក្នុងវិស័យទេសចរណ៍បានបង្ហាញការកត់សម្គាល់របស់ខ្លួនថា វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាកំពុងជួបវិបត្តិកម្រិតមធ្យមនៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ។ ផ្ទុយពីកម្ពុជាដែលកំពុងមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិធ្លាក់ចុះ វៀតណាមទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិដល់ទៅជាង ២លាននាក់គិតត្រឹមតែមួយខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។

មានអ្នកសារព័ត៌មានមិនតិចជាង ៥នាក់ទេដែលទើបត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន ក្រោយពីពួកគេចុះធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ និងយកព័ត៌មានពីបញ្ហាសង្គម បទល្មើសឆបោកអនឡាញ និងបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ។ អ្នកសារព័ត៌មានខ្លះទទួលបានការដោះលែងវិញ បន្ទាប់ពីពួកគេបានធ្វើកិច្ចសន្យា និងលុបរូបថត វីដេអូចោល ហើយអ្នកខ្លះទៀតបានរងការចោទប្រកាន់ពីបទញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ។ សមាគម និងក្លឹបអ្នកសារព័ត៌មានបង្ហាញការខកចិត្ត និងព្រួយបារម្ភខ្លាំងចំពោះសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា។ តែទន្ទឹមនឹងការព្រួយបារម្ភ សមាគមអ្នកសារព័ត៌មាន រួមទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុកបានស្តីបន្ទោសសមត្ថកិច្ចដែលមិនយល់ច្បាស់ពីការអនុវត្តច្បាប់ទៅលើអ្នកសារព័ត៌មាន ដោយបានប្រើច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌជំនួសឱ្យច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មានទៅវិញ។

នៅក្នុងឱកាសនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីចិន និងវៀតណាម ដែលនឹងប្រារព្ធធ្វើឡើងចំថ្ងៃជាមួយគ្នានៅដើមសប្តាហ៍ក្រោយ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានឆ្លៀតឱកាសនេះ ផ្ញើសារជូនពរដល់មេដឹកនាំកំពូលៗចិន និងវៀតណាម។ ខ្លឹមសារនៃសារជូនពររបស់មេដឹកនាំកំពូលកម្ពុជា ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ សុទ្ធតែបានរំលេចពីបំណង និងក្តីសង្ឃឹមចង់ឲ្យទំនាក់ទំនងមិត្តភាពរវាងកម្ពុជា-ចិន និងកម្ពុជា-វៀតណាម មានភាពរីកចម្រើនបន្ថែមទៀត។

របាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជាបង្ហាញថា ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជានៅតែបន្តនាំចូលទំនិញថៃ ក្នុងទំហំជាង ១៥១លានដុល្លារដែលជាដ៏ទំហំមួយ បើទោះបីជាពលរដ្ឋកម្ពុជានាំគ្នាធ្វើពហិការឈប់ប្រើប្រាស់ទំនិញថៃក្តី។ ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបការងារប្រចាំឆ្នាំ២០២៥នៅថ្ងៃទី១២កុម្ភៈម្សិលមិញនេះ លោក គុណ ញឹម រដ្ឋមន្ដ្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ដ្រី និងអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បានបកស្រាយថា ទំនិញដែលបន្តនាំចូលពីប្រទេសថៃភាគច្រើនជាប្រភេទឧបករណ៍ បរិក្ខារ ដែលបម្រើដល់ឧស្សាហកម្ម និងកសិកម្ម ព្រមទាំងទំនិញមួយចំនួនទៀត ដែលជាធាតុចូលរបស់ឧស្សាហកម្មធុនធំ។ ដោយឡែកចំពោះទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃវិញ បានថយចុះប្រមាណ៦០ភាករយ ខណៈទំនិញហាមឃាត់ដូចជាប្រេងឥន្ទនៈ បន្លែ ផ្លែឈើបានធ្លាក់ចុះដល់សូន្យភាគរយ។ បើតាមលោក គុណ ញឹម ដោយសារចលនាពហិការ ទំនិញថៃដែលនាំចូល តែលក់មិនចេញត្រូវបាននាំចេញទៅវិញ ខណៈទំនិញខ្លះទៀត នឹងត្រូវដុតកម្ទេចចោល ដោយសារហួសសុពលភាពប្រើប្រាស់។ សូមស្តាប់លោក គុណ ញឹម

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មានការជជែកដេញដោលនៅលើបណ្តាញសង្គម ដោយបានរិះគន់លើគុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជា បន្ទាប់ពីកម្ពុជាទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទាបបំផុតក្នុងការវាយតម្លៃការសិក្សារបស់សិស្ស តាមរយៈកម្មវិធី PISA (Programme for International Student Assessment) ដែលរៀបចំដោយអង្គការ OECD។ ថ្លែងក្នុងពិធីបិទសន្និបាតក្រសួងអប់រំនាព្រឹកថ្ងៃទី១៣កុម្ភៈនេះ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំបានអះអាងថា កម្ពុជាទទួលយកការរិះគន់ទាំងនោះមកពិចារណា។ តែទន្ទឹមនេះ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានបញ្ជាក់ផងដែរពីលទ្ធផលល្អជាបន្តបន្ទាប់នៃការធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំស៊ីជម្រៅនៅកម្ពុជា។ ចំពោះលោក ហង់ ជួនណារ៉ុន PISA ជាការវាយតម្លៃការសិក្សា កម្រិតអន្តរជាតិមួយដ៏មានឥទ្ធិពល ធៀបនឹងស្តង់ដារពិភពលោក។ សូមស្តាប់ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន៖

ក្រៅពី​កូរ៉េខាង​ជើង ឥណ្ឌា នេប៉ាល់ និង​ប្រទេស​អាស៊ីកណ្តាល​ផ្សេងទៀត​ នៅ​ពេលនេះ​ ដល់វេន​ ជនជាតិអាហ្វ្រិក ដែល​ទើបតែ​លេច​ធ្លាយ​ដំណឹង​ថា បាន​ចូលរួមក្នុង​​ជួរ​ទ័ពរុស្ស៊ី ទៅ​ច្បាំង​ នៅ​​​អ៊ុយក្រែន។ ភាគច្រើន​ អ្នក​ដែល​ទៅជួយ​ច្បាំង​រុស្ស៊ី បាន​ត្រូវ​អូសទាញ​ដោយសារ​តែ​​ផលប្រយោជន៍​លាភសក្ការៈនានា តែ​អ្នក​ខ្លះទៀត បាន​​ចាញ់​បោក ដោយពាក្យ​​ភូតភរ​​ថា ទៅធ្វើការ​ដើម្បីបាន​ប្រាក់ខែច្រើន តែទីបំផុត ពួក​គេ​​បែរជាត្រូវ​ទៅច្បាំងរងគ្រាប់​ ​នៅ​សមរភូមិ​ជួរ​មុខ​ ទៅវិញ​។  

កសិករនៅទូទាំងប្រទេសឥណ្ឌា បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅថ្ងៃទី ១២ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ឥណ្ឌា-សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលសំដៅកាត់បន្ថយពន្ធលើទំនិញអាមេរិកនាំចូលឥណ្ឌា ។ ​កសិករឥណ្ឌាមានការព្រួយបារម្ភថា​កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអាចប៉ះពាល់ដល់វិស័យកសិកម្ម និងគំរាមកំហែងដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់កសិករឥណ្ឌា។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ បាន​និយាយ​ប្រាប់​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​អ៊ីស្រាអែល​ឲ្យអត់ធ្មត់ រង់ចាំ និង​ថា ការចរចាជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់ត្រូវតែបន្តទៅមុខ។ មុន​ធ្វើដំណើរទៅជួប​លោកត្រាំ​នៅ​សេតវិមាន នៅថ្ងៃពុធទី ១១​កុម្ភៈ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែលបាននិយាយ​ប្រាប់អ្នកកាសែតថា អ៊ីស្រាអែល​ចង់​ឲ្យ​អាមេរិក​ដាក់សម្ពាធជាអតិបរិមា​លើអ៊ីរ៉ង់​។ ចំពោះអ៊ីស្រាអែល ​កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរជារឿងមួយ ប៉ុន្តែ ​មីស៊ីល របស់អ៊ីរ៉ង់ និងការគាំទ្ររបស់របបនេះដើម្បីផ្តល់សព្វាវុធ​ដល់​ក្រុមប្រដាប់អាវុធ​ក្នុងតំបន់ ក៏ជា​គ្រោះថ្នាក់​ធំគំរាមកំហែងសន្តិសុខ​របស់អ៊ីស្រាអែល។

ប្រជាពលរដ្ឋបង់ក្លាដែស ចំនួនជាង ១២៧លាននាក់ ត្រូវទៅបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១២កុម្ភៈ ​ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិករដ្ឋសភាថ្មី ចំនួន ៣៥០ នាក់។ គិតចាប់តាំង ពីចលនាយុវជនបង់ក្លាដែសធ្វើបដិវត្តន៍ បាតុកម្មផ្តួលរំលំអំណាចផ្តាច់ការរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ឆេក ហាស៊ីណា ឆ្នាំ២០២៤, នេះជាការបោះឆ្នោតជាតិ លើកទី១ ដែលគេសង្ឃឹម ដោយជឿជាក់ថា ធ្វើឡើងដោយ សេរី និង យុត្តិធម៌។ ​

ក្រសួងបរិស្ថានបានឱ្យដឹងថា គុណភាពខ្យល់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅតែមានកម្រិតល្អ ទោះបីនៅតាមខេត្តខ្លះគុណភាពខ្យល់មាន​កម្រិតមធ្យមក៏ដោយ។ ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងនាព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈនេះ ក្រសួងបរិស្ថានអះអាងថា គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជា គិតចាប់ពីម៉ោង៧ព្រឹក ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ម៉ោង ៧ព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ មានកំហាប់ភាគល្អិតនិចលគិតជាមធ្យមស្មើនឹង ៤០.៧៧ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយម៉ែត្រគូបខ្យល់ µg/m3 ធៀបនឹងកម្រិតស្តង់ដារ៥០ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយម៉ែត្រគូបខ្យល់ µg/m3 ដែលនេះមានន័យថា គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជាគឺ ល្អ។

ក្រោយទទួលបានជ័យជំនះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតភ្លាម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បានបញ្ជាឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃបន្តនីតិវិធីលុបចោល MOU44 ដែលបានចុះហត្ថលេខាជាមួយកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ ២០០១។ លោកអនុធិនយល់ថា MOU44 គ្មានប្រយោជន៍សម្រាប់ការដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររវាងថៃ និងក្រោយទទួលបានជ័យជំនះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតភ្លាម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បានបញ្ជាឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃបន្តនីតិវិធីលុបចោល MOU44 ដែលបានចុះហត្ថលេខាជាមួយកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ ២០០១។ លោកអនុធិនយល់ថា MOU44 គ្មានប្រយោជន៍សម្រាប់ការដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររវាងថៃ និងកម្ពុជាទេ។ តែកម្ពុជាវិញកំពុងពន្លឿនការផ្តល់សច្ចាប័នឲ្យអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) ដែលអ្នកឃ្លាំមើលគិតថា ជាច្បាប់អន្តរជាតិដ៏រឹងមាំក្នុងការជួយឲ្យកម្ពុជាដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន។ តើកម្ពុជាទទួលបានសច្ចាប័ន UNCLOS អាចជាឧបសគ្គសម្រាប់ថៃដែលចង់លុបចោល MOU44 ដែរ ឬទេ?កម្ពុជាទេ។ តែកម្ពុជាវិញកំពុងពន្លឿនការផ្តល់សច្ចាប័នឲ្យអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) ដែលអ្នកឃ្លាំមើលគិតថា ជាច្បាប់អន្តរជាតិដ៏រឹងមាំក្នុងការជួយឲ្យកម្ពុជាដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន។ តើកម្ពុជាទទួលបានសច្ចាប័ន UNCLOS អាចជាឧបសគ្គសម្រាប់ថៃដែលចង់លុបចោល MOU44 ដែរ ឬទេ?

នៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ដូចជាអ្នករត់កង់បី មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរ និងអ្នកលក់ដូរកំប៉ិកកំប៉ុកកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។ នៅតំបន់អង្គរខេត្តសៀមរាប អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធមួយចំនួន បានរអ៊ូរទាំពីការធ្លាក់ចំណូលដោយសារតែការថយចុះនៃភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ៕

ក្នុង​រយៈ​ពេល​៨​ ខែ​ ក្រុម​អ្នក​អភិរក្ស​សត្វ​ព្រៃ​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​សត្វ​កម្រ​ចំនួន​ ៤២​ប្រភេទ​ ក្នុង​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរជ័យ ដែល​ស្ថិតនៅ​ភាគ​ឦសានរបស់​​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ការ​ប្រទះ​ឃើញនូវ​សត្វ​កម្រ​ទាំង​នេះ​ធ្វើ​ឡើង តាម​រយៈ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​មួយ​របស់​អង្គ​ការ​សត្វ​ព្រៃ​ និង​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ ដោយ​មានការ​គាំ​ទ្រ​ដោយ​នាយក​ដ្ឋាន​បរិស្ថាន​ ស្បៀង​អាហារ​ និង​កិច្ច​ការជន​បទ​ (DEFRA) ក្នុង​គម្រោងមូនិធិ​តំបន់ទេស​ភាព​ជីវៈ​ចម្រុះ​ (BLF)។​

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា​បាន​ជំទាស់តវ៉ា​ជាថ្មីម្តងទៀត​ចំពោះសកម្មភាពខុសច្បាប់​របស់កងកម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ថៃ។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសចុះថ្ងៃទី១១មករា ​ក្រសួងការបរទេស​​កម្ពុជា​​​​​បានអះអាងថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ​​​​នៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាព​​ខុសច្បាប់លើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ដោយយោធាថៃនៅតែបន្តកែប្រែតំបន់​​​​បឹងត្រកួន និង​​តំបន់ភូមិជោគជ័យ ​ក្នុងខេត្ត​​ឧត្តរមានជ័យ ដែល​ថៃបានកាន់កាប់ក្រោយសម្រេចបាន​​បទឈប់បាញ់ថ្ងៃ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥​។

នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជាបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពី «ការប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា»។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អះអាងថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងបង្កើតជាក្របខ័ណ្ឌគិតយុត្តិមួយដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការបង្រ្កាបបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ តែគេនៅមិនទាន់ដឹងលម្អិតអំពីខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ និងភាពខុសគ្នាពីច្បាប់ដែលរដ្ឋាភិបាលធ្លាប់បានអនុវត្តកន្លងមកនៅឡើយទេ។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនា ជាង ​២០ អង្គ ធ្វើ​ព្យុហយាត្រា ដោយ​បាន​​ដើរនិមន្ត ១០៩ថ្ងៃ និង​ឆ្លង​កាត់​រដ្ឋ ចំនួន ៨ ដើម្បី​​ផ្សព្វផ្សាយ​​សន្តិភាព។ ចេញដំណើរ​តាំងពីចុង​ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ពីរដ្ឋតិចសាស ធម្មយាត្រាដើម្បីសន្តិភាព​នេះ ឋិត​ក្នុង​បរិបទ​ដែលប្រទេស​អាមេរិក កំពុងតែជួបភាព​​តាន​តឹង​នយោបាយ​និង​សង្គម ជា​ពិសេស​ ភាព​ច្របូកច្របល់​ក្នុង​ចំណាត់​ការ​បណ្តេញ​ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់។ 

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនា ជាង ​២០ អង្គ ធ្វើ​ព្យុហយាត្រា ដោយ​បាន​​ដើរនិមន្ត ១០៩ថ្ងៃ និង​ឆ្លង​កាត់​រដ្ឋ ចំនួន ៨ ដើម្បី​​ផ្សព្វផ្សាយ​​សន្តិភាព។ ធម្មយាត្រាដើម្បីសន្តិភាព​នេះ ចេញដំណើរ​នៅចុង​ខែតុលាឆ្នាំ​២០២៥ និងឋិត​ក្នុង​បរិបទ​ដែលប្រទេស​អាមេរិក កំពុងតែជួបភាព​​តាន​តឹង​នយោបាយ​និង​សង្គម ជា​ពិសេស​ ភាព​ច្របូកច្របល់​ក្នុង​ចំណាត់​ការ​បណ្តេញ​ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់។ 

នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន (Reporters Without Borders) បានអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យដោះលែងជាបន្ទាន់ លោក ហែម វណ្ណា ចាងហ្វាងកាសែត HVNN TV Online។ លោក ហែម វណ្ណា ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងបទញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ និងបទស្តាប់ឮ និងថតពាក្យសម្ងាត់ឯកជន។

ក្នុង​ក្របខណ្ឌផែនការ​សន្តិភាពរបស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ,​ ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែល​ជាប្រទេស​កាន់សាសនា​អ៊ីស្លាម​ធំជាង​គេ​លើលោក​ បាន​ប្រកាសគម្រោង​​បញ្ជូន​កងទ័ព​ ចន្លោះពី​ ៥ ០០០ ទៅ ៨ ០០០ នាក់ ឲ្យ​ទៅ​កាន់​តំបន់​ហ្កាហ្សា ដើម្បី​បំពេញ​បេសកកម្ម​រក្សាសន្តិភាព​។ ការ​ប្រកាស​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្លាក់​មក​ក្នុង​បរិបទ​ដែល​អ៊ីស្រាអែល​កាន់តែ​សម្រុក​ធ្វើ​អាណានិគមន៍​កិច្ច​នៅ​តំបន់​ស៊ីហ្សកដានី របស់​ប៉ាឡេស្ទីន។​

នៅថ្ងៃចន្ទ ទី៩ កុម្ភៈលោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុបានជួបជាមួយលោកស្រី វ្ល៉ាដាន់កា អាន់ឌ្រេវ៉ា (Vladanka Andreeva) អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការសហប្រជាជាតិដែលទើបតែងតាំងថ្មីនៅកម្ពុជា។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១១ កុម្ភៈនេះថានៅក្នុងជំនួប ភាគីទាំងពីរបានសង្កត់ធ្ងន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរឹងមាំ និងបានពិភាក្សាអំពីយុទ្ធសាស្ត្រឆ្លើយតបចំពោះតម្រូវការមនុស្សធម៌បន្ទាន់ និងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលមធ្យម និងរយៈពេលវែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

មានករណីបាញ់រះមួយ​ បានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃ​ទី​១០កុម្ភៈ នៅក្នុងសាលារៀនមួយ​ ភាគខាងលិចប្រទេសកាណាដា។ យ៉ាងហោច​ណាស់ មានមនុស្ស​៩​នាក់ស្លាប់ និង​របួសជាង​២០នាក់។ ផ្អែកតាមសមត្ថកិច្ច​កាណាដា ខ្មាន់កាំភ្លើងបានបាញ់សម្លាប់ខ្លួនឯង តែគេមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានបានទេ​ អំពី​មូលហេតុដែល​ធ្វើឲ្យជនដៃដល់ ឈានទៅធ្វើអំពើ​ដ៏កាចសាហាវនេះ​។

អ្នកសារព័ត៌មានមួយរូបនៃអង្គភាព Buddhist News ត្រូវមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនអស់ជាង ៦ម៉ោង ជុំវិញការសរសេរអត្ថបទស្តីពី​ការរៀបចំពិធីព្រះពុទ្ធសាសនាមួយ​កាលពីថ្ងៃទី៩កុម្ភៈ។ តែ​ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានបកស្រាយថា ករណីនេះបានដោះស្រាយបញ្ចប់រួចរាល់។

គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជាមានការប្រែប្រួលខ្លាំងនៅតាមតំបន់ខ្លះ តែមិនបានកើតឡើងនៅទូទាំងប្រទេសនោះទេ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាននាថ្ងៃពុធ ទី១១ កុម្ភៈ។ ទោះយ៉ាងណា និងបើតាមក្រសួងបរិស្ថានដដែល គុណភាពខ្យល់នៅកម្ពុជាមិនមានសភាពអាក្រក់ខ្លាំងដូចការផ្សាយរបស់បណ្តាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមួយចំនួននោះឡើយ។

ក្រុមតន្រ្តីដ្រាហ្កាគឺជាក្រុមតន្រ្តីរ៉ុកកម្ពុជាដែលធ្លាប់មានឈ្មោះល្បីល្បាញក្នុងសម័យទសវត្សរ៍៦០ និង៧០។ ជាង ៥០ឆ្នាំក្រោយមក តន្ត្រីករ​ខ្លះនៃក្រុមនេះដែលបានរួចជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម និងកំពុងមានវ័យជរាបន្តិច ហើយសុខភាពមិនសូវមាំទាំផងនោះបានវិលមកជួបជុំគ្នាជាថ្មីដើម្បីថតបទចម្រៀងទុកជាស្នាដៃសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ និងដើម្បីរម្លឹកពីអនុស្សវរីយ៍ដែលធ្លាប់មានភាពល្បីល្បាញពីអតីតកាល។ 

លោក​​ Ueno Atsushi ឯកអគ្គ​រាជ​ទូតជប៉ុន​ប្រចាំ​កម្ពុជា បាន​បញ្ជាក់​ថា​ លោក​នឹង​យក​បញ្ហា​ព្រំ​ដែន​កម្ពុជា​-ថៃ​ ទៅបកស្រាយ​ចំពោះ​មុខ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​របស់​លោក​។​ ថ្លែង​ក្នុង​ជំនួប​ជាមួយ​ លោក​ កែវ​ រ៉េ​មី​ ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជានៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ​ លោក​​ Ueno Atsushi ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា​ ជប៉ុ​ននឹង​ផ្តល់​ការគាំទ្រ​ និង​កិច្ច​សហ​ការ​ទៅវិញ​ទៅ​មកជាមួយ​កម្ពុជា​​ជានិច្ច​។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន បាន​ប្រកាសកាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញនេះ ឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃបន្តនីតិវិធីលុបចោល MOU ៤៤ ដែលចុះហត្ថលេខាជាមួយ​កម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ​២០០១។ នេះបើតាមកាសែតថៃ Thai PBS ​និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃផ្សេងទៀត។ MOU ៤៤ ឬ MOU ២០០១ ​ជាឯកសារផ្តោតលើការដោះស្រាយតំបន់មានជម្លោះតាមព្រំដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ។

មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់​ទី៤​របស់​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ចិន កាលពីថ្ងៃអង្គារ​ទី ១០ កុម្ភៈ​បានប្រកាស​គាំទ្រ​កម្លាំង​អ្នកស្នេហាជាតិក្នុងស្រុកតៃវ៉ាន់ ដែលមាន​ជំហរចង់ឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាមួយ​ចិន​ដីគោក។ ប្រធានាធិបតី​តៃវ៉ាន់ បាន​ប្រតិកម្ម​ទៅវិញ ដោយ​លើកយកករណី​កោះហុងកុង ជាទី​ដែលសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​បិទខ្ទប់ទាំងស្រុង ចាប់តាំងធ្លាក់ទៅក្នុង​ការគ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋអំណាចប៉េកាំង។ ឈាង បុប្ផា​រាយការណ៍ព័ត៌មាននេះ

របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ​២០២៥ របស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវការធ្លាក់ចុះ​ គួរ​ឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ នៃការ​គោរពលទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ នៅទូទាំងពិភពលោក។ ការធ្លាក់ចុះនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ដើរទន្ទឹមជាមួយ​នឹងការកើនឡើង នៃអំពើពុករលួយ​។ ផ្អែកតាមរបាយការណ៍​នៃអង្គការនេះ ពិន្ទុរបស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​​ បិតាប្រជាធិបតេយ្យ​ ក៏បានធ្លាក់ចុះដែរ ក្នុងឆ្នាំ​២០២៥។