ជំនួបចរចា​ដោយមិនផ្ទាល់ជុំទី២ ស្តីពីកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ រវាងអ៊ីរ៉ង់ និង​សហរដ្ឋអាមេរិក នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ បានបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ កុម្ភៈ ដោយទទួលបានលទ្ធផលល្អប្រសើរជាមុន។ នៅអំឡុងជំនួបចរចារវាងភាគីទាំងពីរ ប្រមុខដឹកនាំសាសនាអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់លោក​អាលី ខេមេណី បានផ្ញើសារគំរាមបាញ់ពន្លិចនាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងអាមេរិក នៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស។

កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានរៀបចំពិព័រណ៍ផលិតផលរ៉ែឆ្នាំ២០២៦ ជាលើកដំបូង នៅលើផ្លូវថ្មើជើង ក្នុងសង្កាត់ចតុមុខរាជធានីភ្នំពេញ ដែលពិព័រណ៍នេះ បានបង្ហាញពីសក្តានុពលដ៏សម្បូរបែបនៃធនធានរ៉ែ ជាច្រើនប្រភេទរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលបានចូលទស្សនា មានការភ្ញាក់ផ្អើល និងមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ក្រោយដឹងថាប្រទេសកម្ពុជា គឺជាប្រភពធនធានរ៉ែ ជាពិសេសរ៉ែមាស ដែលបច្ចុប្បន្ននេះកំពុងដើរតួនាទីជាប្រភពចំណូលជាតិថ្មីដ៏មានសក្តានុពល។  

នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ កុម្ភៈ អ៊ីរ៉ង់បានធ្វើសមយុទ្ធយោធា នៅច្រកសមុទ្រអកម៉ូស ដែលជាតំបន់យុទ្ធសាស្រ្តដ៏សំខាន់បំផុត នៃចរាចរណ៍ដឹកប្រេងឆៅអន្តរជាតិ។ សមយុទ្ធបានធ្វើឡើង ក្រោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ត្រាំបានគំរាមវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ និងបានបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងទៅកាន់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងនៅមួយថ្ងៃមុនជំនួបចរចាស្តីពីកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ នៅក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស។

រដ្ឋាភិបាលថៃ តាមរយៈក្រសួងការងារកំពុងពន្លឿនការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានរបស់ពលករខ្មែរជាង ១០ម៉ឺននាក់ ដែលកំពុងស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសថៃ មុននឹងសម្រេចថា តើត្រូវ ឬមិនត្រូវបន្តលិខិតអនុញ្ញាតការងារឲ្យពួកគេ។ នេះបើតាមកាសែតក្នុងស្រុកថៃផ្សាយជាភាសាអង់គ្លេស Thai Enquirer នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ក្រសួងការងារកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា ពុំមានពលករខ្មែរស្របច្បាប់ណាម្នាក់ត្រូវផុតសុពលប័ណ្ណការងារនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ឡើយ។ តែអង្គការសង់ត្រាល់បញ្ជាក់ថា មានពលករខ្មែរបានបន្តចាកចេញពីប្រទេសថៃជាហូរហែ ដោយសារបារម្ភពីសុវត្ថិភាព។

ការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកពីរលើក និងការបាញ់តបតរគ្នារវាងប៉ូលីសនិងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធកើតមានឡើងជាបន្តបន្ទាប់ នៅភាគពាយ័ព្យប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ ហេតុការណ៍នេះបណ្តាលឲ្យកងកម្លាំងសន្តិសុខយ៉ាងហោចណាស់ ១១នាក់និង ជនស៊ីវិល ៣នាក់ រួមទាំងកុមារម្នាក់បានស្លាប់។

លោក កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលបានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកុម្ភៈ​នាឱកាសកម្មវិធីពិព័រណ៍ផលិតផលរ៉ែប្រចាំឆ្នាំ២០២៦ ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ជាឲ្យក្រសួងជំនាញពាក់ព័ន្ធធ្វើការបូមខ្សាច់នៅកណ្តាលទន្លេសាបចាប់ពីចំណុច​ស្ពានជ្រោយចង្វារទៅដល់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងនៅទន្លេមេគង្គចាប់ពីតំបន់រកាកោងក្នុងខេត្តកណ្តាលទៅដល់ខេត្តកំពង់ចាម។ កម្មវត្ថុ គឺដើម្បីបើកផ្លូវទឹកសម្រាប់កប៉ាល់ធំៗអាចដឹកទំនិញចេញ-ចូលតាមព្រែកជីកហ្វូណន។ បើតាមលោក កែវ រតនៈ ការបូមខ្សាច់នឹងមិនធ្វើឲ្យបាក់ច្រាំងទន្លេទេ។ តែអ្នកជំនាញបរិស្ថានបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ ពិសេសការបាក់ច្រាំងទន្លេ ប្រសិនបើមិនបានសិក្សាផលប៉ះពាល់ឲ្យបានច្បាស់លាស់។ តើគម្រោងបូមខ្សាច់ចេញពីទន្លេមានគុណប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ?

នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ ប្រធានក្រុមអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ប៉ែន បូណា បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងពន្លឿនការសង់ជម្រកបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ពលរដ្ឋភៀសសឹកដែលកំពុងស្នាក់នៅក្នុងតំបន់សុវត្ថិភាពតាមខេត្តជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ ការសង់ជម្រកបណ្តោះអាសន្ននានេះ គឺដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ដល់ការរស់នៅបណ្តោះអាសន្នរបស់ជនភៀសសឹក ទម្រាំដល់ពេលពួកគេអាចទៅត្រឡប់កាន់លំនៅដ្ឋានរៀងៗខ្លួនវិញបាន។

រយៈពេល ៣ថ្ងៃចុងក្រោយ ពោលចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ ១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ សមត្ថកិច្ចបានបណ្តេញចេញជនបរទេសចំនួន ១ ០៨៩នាក់ ពីប្រទេសកម្ពុជា។ ជនបរទេស​ទាំងអស់នេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើខុសច្បាប់មួយចំនួន រួមមានការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងការស្នាក់នៅធ្វើការងារខុសច្បាប់ជាដើម។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញផ្សាយថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក បានបង្ហាញនូវការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះសកម្មភាពរបស់កងរាជអាវុធហត្ថស្រុកអណ្តូងមាស ខេត្តរតនគិរី ដែលបានចុះចាប់ខ្លួនតំណាងពលរដ្ឋក្នុងសំណុំរឿងទំនាស់ដីធ្លីនៅពេលយប់អធ្រាត្រ។ អាដហុកចាត់ទុកសកម្មភាពទាំងនេះ ថាជាការគំរាមកំហែង និងបំបិទសេរីភាពរបស់ពលរដ្ឋ ខណៈដែលជម្លោះដីធ្លីនៅតំបន់នោះនៅតែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយច្បាស់លាស់។ 

លោក កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលបានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកុម្ភៈ​នាឱកាសកម្មវិធីពិព័រណ៍ផលិតផលរ៉ែប្រចាំឆ្នាំ២០២៦ ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ជាឲ្យក្រសួងជំនាញពាក់ព័ន្ធធ្វើការបូមខ្សាច់នៅកណ្តាលទន្លេសាបចាប់ពីចំណុច​ស្ពានជ្រោយចង្វារទៅដល់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងនៅទន្លេមេគង្គចាប់ពីតំបន់រកាកោងក្នុងខេត្តកណ្តាលទៅដល់ខេត្តកំពង់ចាម។ កម្មវត្ថុ គឺដើម្បីបើកផ្លូវទឹកសម្រាប់កប៉ាល់ធំៗអាចដឹកទំនិញចេញ-ចូលតាមព្រែកជីកហ្វូណន។ បើតាមលោក កែវ រតនៈ ការបូមខ្សាច់នឹងមិនធ្វើឲ្យបាក់ច្រាំងទន្លេទេ។ តែអ្នកជំនាញបរិស្ថានបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ ពិសេសការបាក់ច្រាំងទន្លេ ប្រសិនបើមិនបានសិក្សាផលប៉ះពាល់ឲ្យបានច្បាស់លាស់។ តើគម្រោងបូមខ្សាច់ចេញពីទន្លេមានគុណប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ?

ជំនួបកំពូលស្តីពីផលប៉ះពាល់នៃបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិតចាប់ផ្តើមបើកទ្វារ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ កុម្ភៈ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអន្តរជាតិនេះប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល៥ថ្ងៃ នៅទីក្រុងញូដេលី ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលរំពឹងថានឹងមានមនុស្សចូលរួមរាប់ពាន់នាក់។ នៅក្នុងនោះ មានវត្តមានប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់បរទេសជាង៤០ប្រទេស និង​ប្រធានក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ ព្រមទាំងអ្នកជំនាញ​ក្នុង​វិស័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ក៏នឹងត្រូវចូលរួមក្នុងជំនួបកំពូល AI នៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ អំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូររដ្ឋ នៅឥណ្ឌា។

មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន រួម​ជាមួយ​កូនស្រី​របស់​គាត់​បាន​ចូល​រួម​បើក​សម្ពោធ​ផ្លូវ​ដែល​មាន​អគារ​ផ្ទះល្វែង​សម្រាប់​គ្រួសារ​ទាហាន​ដែល​បាន​ស្លាប់​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​កងទ័ព​រុស្ស៊ី​ប្រឆាំង​អ៊ុយក្រែន នេះ​បើ​យោង​តាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​ផ្លូវការ​របស់​ព្យុង​កូរ៉េខាងជើង​នា​ថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ ខែកុម្ភៈ។

ល្ខោនពោល​ស្រី គឺ​ជា​ល្ខោនសម្ដែងពាក់មុខខ្មុកស្រដៀង​ល្ខោនខោនដែរ តែខុសគ្នាត្រង់ថា ល្ខោនពោលស្រីមានអ្នកសម្តែង​សុទ្ធតែជាមនុស្សស្រី សូម្បីតែតួអង្គប្រុស យក្ស និងស្វាក៏ដោយ។ឯ​សិល្បករប្រុស​ៗ អាច​ដើរតួ​ជា​ឥសី ត្លុក​កំប្លែង និង​តួអង្គ​សត្វផ្សេង​ៗ​ដូច​ជា​សេះ​ជាដើម ។នៅថ្ងៃទី១៣កុម្ភៈ ​កម្មវិធីសម្តែងល្ខោន​​ពោលស្រី នៅវិទ្យាស្ថានភាសាបារាំង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បាន​​​ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកទស្សនា​ដោយការសម្តែងរឿង  «ផាត់សីម្ម៉ា»។ អ្នក​ទស្សនា និង​តួ​សម្ដែង​​បាន​លើក​ឡើងស្រដៀងគ្នាថា ពួកគេចង់អោយមានការសម្ដែងល្ខោនបុរាណប្រភេទ​នេះ​តាមទីសាធារណៈឱ្យបានច្រើន ដើម្បី​បំផុស​ស្មារតី​ឲ្យ​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​ចងចាំ​ពី​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ផ្នែកសិល្បៈ​​ល្ខោន​៕

ក្រសួងការទូតរុស្ស៊ី បានបរិហារយ៉ាងខ្លាំងក្លា ទល់នឹងការចោទប្រកាន់ពីសណាក់ប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន ៥ ដែលអះអាងថា ម៉ូស្គូ គឺជាអ្នកនៅពីក្រោយ មរណភាពរបស់ លោក អាឡិកសី ណាវ៉ាល់នី កាលពីខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៤ នៅក្នុងពន្ធនាគារ ។ ដោយយោងលើលទ្ធផល នៃការធ្វើកោសលវិច័យ ប្រទេសអឺរ៉ុបទាំង ៥ បានបញ្ជាក់ថា អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីរូបនេះ​ ទំនងជាបានស្លាប់ ដោយការបំពុល​ ។

រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសអេហ្ស៊ីប កាតា និងអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីនបាននាំគ្នាថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំង លើអ៊ីស្រាអែល ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងតេឡាវីបានប្រកាស​អនុម័តនូវវិធានការថ្មីស្តីពីការចុះបញ្ជីកម្មសិទ្ធិដីធ្លីឲ្យក្រុមអាណានិគមជនអ៊ីស្រាអែល នៅតំបន់ស៊ីហ្សកដានី។ វិធានការថ្មីមួយនេះហាក់បានបង្ហាញពីមហិច្ឆតារបស់អ៊ីស្រាអែល ដែលចង់បន្តផ្តាច់ដែនដីស៊ីហ្សកដានីរបស់ប៉ាឡេស្ទីនបន្តិចម្តងៗ មកដាក់ក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទឹកដីរបស់ខ្លួន។

ថ្មីៗនេះ មានការជជែកដេញដោលនៅលើបណ្តាញសង្គមស្តីពីគុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជា បន្ទាប់ពីកម្ពុជាទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទាបបំផុតក្នុងការវាយតម្លៃការសិក្សារបស់សិស្ស តាមរយៈកម្មវិធី PISA (Programme for International Student Assessment) ដែលរៀបចំដោយអង្គការ OECD។ ក្រុមអ្នកជំនាញខ្លះយល់ថា លទ្ធផលនៃការវាយតម្លៃនេះមានលក្ខណៈល្អប្រសើរបន្តិច បើធៀបនឹងលទ្ធផលនៃការវាយតម្លៃកាលពីឆ្នាំ២០១៧។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ក្រុមអ្នកជំនាញទាំងនេះចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលបន្តធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជាឲ្យកាន់តែប្រសើរជាងនេះ តាមរយៈការរិះរកបច្ចេកទេសបង្រៀនថ្មីៗ និងជំរុញឲ្យសិស្សចេះធ្វើស័្វយសិក្សាដោយខ្លួនឯង។ តើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរធ្វើកំណែទម្រង់អ្វីខ្លះដើម្បីបង្កើនគុណភាពនៅក្នុងវិស័យអប់រំ?

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជាហើយ កាលពីរាត្រីថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំដំបូងនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព(Board of Peace) ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយមើលឃើញថា ការចូលរួមរបស់មេដឹកនាំកម្ពុជាក្នុងកិច្ចប្រជុំដំបូងនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការស្រលាញ់សន្តិភាព និងការធ្វើពិពិធកម្មការទូតរបស់កម្ពុជា។

ប្តីប្រពន្ធជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងមួយគូដែលជាបណ្តាញក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆបោកនៅកម្ពុជា បានរងការចោទពីរដ្ឋអាជ្ញាក្រុងអូលសាន ពីបទក្លែងបន្លំការវិនិយោគចំពោះជនជាតិកូរ៉េ ដោយគិតជាទឹកប្រាក់ជាង ៧លានដុល្លារអាមេរិក។ ផ្អែកតាមការចុះផ្សាយដោយបណ្តាញសារព័ត៌មានជាច្រើនរបស់កូរ៉េខាងត្បូង គូស្នេហ៍មួយគូនេះត្រូវបានអាជ្ញាធរកម្ពុជាធ្វើបត្យាប័នប្រគល់ឱ្យសមត្ថកិច្ចកូរ៉េកាលពីចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីយកទៅអនុវត្តទោសនៅកូរ៉េខាងត្បូង។

​អ៊ីស្រាអែល បាញ់ប្លោង​គ្រាប់ ត្រូវ​ចំ​ច្រើនកន្លែង​ នៅតំ​បន់​ហ្កាហ្សា និង​បណ្តាល​ឲ្យ​ស្លាប់​ពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន ចំនួនយ៉ាង​តិច​ ១២ នាក់។ នេះបើតាម ​ក្រុម​ប្រដាប់​អាវុធហាម៉ាសហ្កាហ្សា ដោយ​ចោទប្រកាន់ថា អ៊ីស្រាអែលចេះតែ​បន្ត​រំលោភបទឈប់បាញ់។ ដោយ​​ច្រានចោលពាក្យ​ចោទប្រកាន់​ កងទ័ព​អ៊ីស្រាអែលលើកឡើង​ថា ហាម៉ាស ទៅវិញទេ ដែល​បំពាន​បទឈប់បាញ់ និង​អះអាងថា ការ​បាញ់​ប្រហារ​របស់ខ្លួន​ស្រប​តាម​ច្បាប់អន្តរជាតិ​។​

ស្ថានទូតឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានឱ្យដឹងថា ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីចំនួនជាង ៧០០នាក់ដែលភាគច្រើនគ្មានលិខិតឆ្លងដែនកំពុងត្រៀមចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជានៅចន្លោះថ្ងៃទី១៥កុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី៤ មីនា។ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំកម្ពុជា ជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងនោះភាគច្រើនសុទ្ធតែពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។ 

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ថៃមួយរូប បានចេញមកបញ្ជាក់ថា ការចុះបញ្ជី «មហាសង្ក្រាន្ត» របស់កម្ពុជាទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីអង្គការយូណេស្កូ មិនធ្វើឲ្យប៉ះពាល់វប្បធម៌ថៃឡើយ។ ការបញ្ជាក់នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីថៃបានដឹងថា កម្ពុជាកំពុងពន្លឿនការចុះបញ្ជី «មហាសង្រ្កាន្ត» ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីនៃមនុស្សជាតិអង្គការយូណេស្កូ។

ជាការពិត រឿង​បក្ខពួកគ្រួសារនិយម​មិនមែនជាបញ្ហាថ្មីទេនៅក្នុ​ងសង្គមខ្មែរ។ ​​ជាក់ស្តែងថ្មីៗនេះ រឿង​បក្ខពួក​គ្រួសារ​និយម​​​នេះ​ត្រូវបាន​គេយកមក​ជជែកវែកញែកយ៉ាងផុសផុល​​​​​តាមបណ្តាញសង្គម ​​​ បន្ទាប់ពី​មានការតែងតាំង​​មន្ត្រី​តាម​​​ក្រសួងស្ថាប័ន​​មួយចំនួន។ ​ជាមន្ត្រី​ក្មេងខ្ចី​​ដែល​​​​​ជាប់សាច់ឈាម​​ជាមួយ​​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃក្រសួងស្ថាប័ន​​​ទាំងនោះ​។ ហេតុអ្វីបញ្ហាបក្ខពួកគ្រួសារនិយមក្នុងសង្គមខ្មែរត្រូវបានជជែកវែកម្តងហើយម្តងទៀត?

រដ្ឋាភិបាលទីក្រុង​កង់បេរ៉ា​​ បាន​ប្រកាស​បញ្ចេញ​កញ្ចប់​ថវិកាវិនិយោគ ៣,៩ ពាន់លាន​ដុល្លារអូស្ត្រាលី​ ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ដំបូង ដើម្បី​ចាប់ផ្តើមការដ្ឋានសាងសង់នាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ។  គម្រោងនេះ ឋិត​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​​ត្រីភាគី រវាង អូស្ត្រាលី ​ជាមួយ ​អាមេរិក ​និង​អង់គ្លេស កាលពីឆ្នាំ២០២១។ កម្មវត្ថុ​របស់​សម្ព័ន្ធត្រីភាគី​នេះ ដើម្បីទប់​ទល់​ឥទ្ធិពល​មហាយក្សចិន ​នៅ​តំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។​  

នៅវៀតណាម ក៏ដូចជានៅតាមប្រទេសអាស៊ីមួយចំនួន វិស័យ​លុយឌីជីថល បាន​ឡើងប៉ោង​មួយរយៈធំ ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្សជ្រួលជ្រើម​ចង់កើបប្រាក់ចំណេញ​ដ៏ច្រើនសន្ធឹក​​។ ក៏ប៉ុន្តែ សុបិននេះបានរលាយ​ទៅ​វិញ បន្ទាប់ពី​តម្លៃលុយឌីជីថល បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកវិនិយោគត្រូវខាងបង់ប្រាក់​សន្សំរបស់ខ្លួន​។ ទីផ្សារលុយ​ឌីជីថលនៅវៀតណាម កំពុងតែជួបវិបត្តិយ៉ាងខ្លាំង ស្របពេលដែល​រដ្ឋវៀតណាម ចាប់ផ្តើម​រៀបចំច្បាប់ ដើម្បី​គ្រប់គ្រងវិស័យដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ​។

កម្ពុជា និងកាណាដាប្រកាសរឹតបន្តឹងចំណងការទូតរវាងគ្នា ដោយសន្យាពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យដែលមានស្រាប់ឱ្យ​រីកចម្រើនទៅមុខបន្ថែមទៀត។ នេះបើយោងតាមខ្លឹមសារនៃលទ្ធផលកិច្ចពិគ្រោះយោបល់នយោបាយទ្វេភាគីលើកទី២រវាងក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និងក្រសួងការបរទេសកាណាដា​កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ។

សហរដ្ឋអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់ កំពុងតែ​ចរចា​គ្នា​យ៉ាងតានតឹង​ ក្នុង​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ និង​មីស៊ីល​បាលីស្ទិក។ ដើម្បី​បន្ថែម​សម្ពាធ​លើ​រដ្ឋាភិបាល​តេហេរ៉ង់ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​របស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បញ្ជូន​នាវា​ដឹកយន្តហោះចម្បាំង ទី២ ទៅតំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា។ ដោយគំរាម​បែប​ប្រយោល ចៅហ្វាយ​សេតវិមានលើកឡើង​ជាថ្មី អំពី​លទ្ធភាព​ផ្លាស់ប្តូរ​របបដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​។​  

សន្និសីទទីក្រុងមុយនីឆ ស្តីពីសន្តិសុខ បានចាប់ផ្តើម​បើកទ្វារកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី​១៣កុម្ភៈ នៅ​ក្នុងបរិបទមួយ​ ដែលសម្ព័ន្ធភាព​រវាង​អឺរ៉ុប និង​​សហរដ្ឋអាមេរិក​ កាន់តែបែកខ្ញែក​គ្នា​ ជាមួយ​នឹងភាពវឹកវរ​នៃសណ្ដាប់​ធ្នាប់អន្តរជាតិ ដោយសារតែ​មហាអំណាចធំៗ ចង់តែប្រើកម្លាំង ជាជាងការគោរពច្បាប់​។ នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍​ លោក​ប្រមុខការទូតអាមេរិក ម៉ាកូ រូប៊ីយ៉ូ បាន​ឡើងថ្លែងសុន្ទកថា ដោយ​បានអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិក ​មិន​មានចេតនាបំបែកបំបាក់ទេ តែ​ចង់​ឲ្យអឺរ៉ុបរាំមាំឡើង ដើម្បីសហការជាមួយគ្នា ក្នុងការស្តារសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក​។

នៅសន្និសីទសន្តិសុខ​ក្រុង​ម៉ុយនិច ប្រមុខការទូត​ចិន លោក វ៉ាង យី​ ​​ដាស់តឿន​​ អាមេរិក កុំឲ្យ​​​ឃុបឃិតគ្នាជាមួយ​ តៃវ៉ាន់ ដែល​អាច​បង្កឲ្យ​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​ ឬ​ប៉ះទង្គិច​ផ្ទាល់​ជាមួយ​ចិន។ រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ចិន ​​ថែមទាំង​ជំរុញឲ្យ​ អាមេរិក ជ្រើសរើសផ្លូវ​សហការ​ ក្នុងភាព​ប្រាកដនិយម​ ដើម្បី​ចំណេញ​​ផលប្រយោជន៍​រួម​។ 

កាលពីថ្ងៃទី​១២កុម្ភៈ ក្រសួងការពារជាតិ​ឥណ្ឌាបានប្រកាសដំណឹងថា គេគ្រោងទិញ​គ្រឿងសព្វាវុធ​ គិតជាទឹក​ប្រាក់​សរុប ប្រមាណ​៣៣ពាន់​អឺរ៉ូ។ ក្នុងចំណោមនេះ​​ ឥណ្ឌាអាចនឹងទិញយន្តហោះចម្បាំង Rafale របស់បារាំង ចំនួន​១១៤គ្រឿងបន្ថែមទៀត តែត្រូវជាមួយ​លក្ខខណ្ឌ លើកគ្រឿងផ្សំខ្លះ ទៅផលិ​ត​នៅ​ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា​។ ក្រុមហ៊ុន Safran ដែល​ផលិត​ម៉ូទ័រយន្តហោះ Rafale បានអះអាងថាគេត្រៀមខ្លួន​ បើករោងចក្រ​នៅ​ឥណ្ឌា​។

រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន បានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រទី ១៣ កុម្ភៈថា ពួកគេនឹងចូលរួមកិច្ចពិភាក្សា ដោយមានការសម្របសម្រួលពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ កិច្ចប្រជុំនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ១៧-១៨ កុម្ភៈនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ។ កិច្ចពិភាក្សាផ្តោតបន្តលើកិច្ចចរចារដែលស្មុគស្មាញ ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ចប់សង្រ្គាមដែលបានបន្តអស់រយៈពេលជិត៤ឆ្នាំ។

លទ្ធផលបោះឆ្នោតផ្លូវការនៅបង់ក្លាដែសនៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៣ កុម្ភៈ បង្ហាញថា គណបក្សជាតិនិយមរបស់ លោក តារិក រាម៉ាន់ បានទទួលជ័យជម្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដី នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភា ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១២ កុម្ភៈ។ បក្សជាតិនិយមទទួលបាន២១២អាសនៈ ក្នុងចំណោម ៣០០អាសនៈ។ ចំណែក សម្ព័ន្ធបក្សអ៊ីស្លាមទទួលបានត្រឹមតែ ៧៧អាសនៈ ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ បក្សរបស់លោក តារិក រាម៉ាន់ ទទួលបានសម្លេងភាគច្រើន នៅក្នុងរដ្ឋសភាបង់ក្លាដែស។ តើអនាគតនាយករដ្ឋមន្រ្តីបង់ក្លាដែស លោក តារិក រាម៉ាន់ ជានរណា និងមានប្រវត្តិយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?

ឃ្លីបវីដេអូខ្លីមួយដែលមានរយៈពេលជិត១នាទី ស្តីពីអំពើពុករលួយនៅក្នុងពន្ធនាគារខេត្តស្ទឹងត្រែងត្រូវបានគេផ្សព្វផ្សាយតាមសារព័ត៌មានអនឡាញមួយចំនួន និងចែកចាយតាមបណ្តាញសង្គម។ ឃ្លីបវីដេអូនេះបានបង្ហាញពីក្រុមអ្នកទោសភេទប្រុសស្ថិតនៅក្នុងបន្ទប់មួយយ៉ាងចង្អៀតណែន និងដែលម្នាក់ៗមានកាន់ទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូននៅនឹងដៃ។ ឃ្លីបវីដេអូនេះត្រូវបានគេបញ្ចូលសំឡេងមនុស្សប្រុសនិយាយរៀបរាប់ពីការអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកជាប់ឃុំប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទនៅក្នុងគុកដោយត្រូវបង់លុយប្រចាំខែទៅឲ្យអ្នកគ្រប់គ្រងពន្ធនាគារ។ ការផ្សព្វផ្សាយ និងការចែកចាយឃ្លីបវីដេអូមួយនេះតាមបណ្តាញសង្គមត្រូវបានពន្ធនាគារខេត្តស្ទឹងត្រែងចេញលិខិតបំភ្លឺ និងបដិសេធកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ពិសេសការចុះផ្សាយនៅលើគណនីទិកតុកមួយឈ្មោះ VOK TV។ VOK TV ដែលបានចុះផ្សាយថា«ប្រធានពន្ធនាគារខេត្តស្ទឹងត្រែង និងបក្សពួករងការចោទប្រកាន់ថាបានជំរិតទារប្រាក់ពីជនជាប់ឃុំ ចាប់ពី ៤ ០០០ដុល្លារ ទៅ ៧ ០០០ដុល្លារក្នុងមួយបន្ទប់ជាថ្នូរនឹងការអនុញ្ញាតឲ្យប្រើទូរស័ព្ទដៃ»។ លោក ឃៀង សុណាឌីន អ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារក្រសួងមហាផ្ទៃបានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI នៅថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈនេះថា ក្រុមការងារជំនាញនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកំពុងធ្វើការស្រាវជ្រាវលើព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយមួយនេះ។

Bulac បណ្ណាល័យ សាកលវិទ្យាល័យ ភាសា និង​អរិយធម៌ ជា​ទីតាំងតែមួយគត់ដែល​មាន​រក្សា​កាសែត ទស្សនាវដ្តី​ខ្មែរច្រើនជាងគេ​ នៅក្នុងទឹកដីបារាំង។ ជាមួយឃ្លាំងស្តុក​ឯកសារខ្មែរ​ដ៏ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់​ បណ្ណាល័យ​Bulac កំពុង​មាន​គម្រោងធ្វើឌីជីថលដើម្បីឆ្លើយតប​នឹង​តម្រូវការរបស់កម្មវិធី​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ជាភាសា​ខ្មែរ។ ឈាង បុប្ផា បានចូលទៅមើល​ឃ្លាំងស្តុក​ឯកសារ​ជា​កាសែត​និង​ទស្សនាវដ្តី ទិនានុប្បវត្តិខ្មែរ នៅ​បណ្ណាល័យ Bulac។