មន្ត្រីនាំពាក្យកងទ័ពថៃ បានចេញមកបដិសេធរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតមួយរបស់សារព័ត៌មានអាមេរិក The New York Editorial ដែលនៅក្នុងនោះ គេបានរកឃើញការរំលោភបំពានជាច្រើនរបស់យោធាថៃមកលើកម្ពុជា ក្នុងនោះ ក៏មានដែរការរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិ តាមរយៈការធ្វើសង្គ្រាមខុសច្បាប់មកលើកម្ពុជា។ ចំពោះអ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយកម្ពុជា ភាគីថៃមិនដែលទទួលស្គាល់ការពិត ជាពិសេសសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់យោធាខ្លួនមកលើកម្ពុជា។

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានផ្សព្វផ្សាយអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏ជោគជ័យរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅលើទឹកដីអាមេរិក និងការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពលើកទី១ ដែលរៀបចំធ្វើនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃអាទិត្យទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានរៀបរាប់ រាល់ជំនួបរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ជាមួយបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំមួយចំនួន និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក។ នៅរាល់ជំនួប ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានលើកឡើងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងបញ្ហាឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើទឹកដីកម្ពុជា។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅលើសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងជួយឲ្យពិភពលោកដឹងច្បាស់ពីការឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាដែរឬទេ?

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរស់នៅតាមតំបន់ជាប់ព្រំដែនប្រទេសថៃ ឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះហានិភ័យនៃគ្រាប់មីន និងសំណល់សង្គ្រាម ដែលបន្សល់ទុកពីជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ។ នេះបើតាមសារលិខិតរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅក្នុងឱកាសប្រារព្ធខួបលើកទី២៧ នៃទិវាជាតិយល់ដឹងអំពីមីន ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃអង្គារទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ តាមខ្លឹមសារនៃសារលិខិត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងបង្កើនសកម្មភាពបន្ថែមទៀត ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាសម្រេចគោលដៅជាប្រទេស ដែលគ្មានផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រាប់មីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម។

គណៈកម្មាធិការ​ការពារអ្នកសារព័ត៌មាន បានទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោះលែងជាបន្ទាន់អ្នកកាសែតអនឡាញខ្មែរ២នាក់ដែលរងការចោទប្រកាន់ពីបទក្បត់ជាតិ បន្ទាប់ពីអ្នកកាសែតទាំងពីរនេះបានផ្សាយព័ត៌មានទាក់ទិនរឿងជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសចុះថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា គណៈកម្មាធិការ​ការពារអ្នកសារព័ត៌មាន ហៅកាត់ថា CPJ ក៏ថែមទាំងបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទម្លាក់ចោលការចោទប្រកាន់នានាមកលើអ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញទាំងពីរនាក់នោះ ហើយត្រូវបញ្ឈប់ការយកច្បាប់ជាធ្នាក់ចាប់ចង និងយាយីអ្នកសារព័ត៌មានជាបន្តទៀត។

រស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរ ខេត្ដសៀមរាប លោក រុន នពាន់ បានស្នងជំនាញផលិតគ្រឿងសាស្ដ្រាវុធបុរាណពីជីតា ក្នុងកាលមួយដែលការគាំទ្រមរតកវប្បធម៌មួយនេះមានកាន់តិចទៅៗ។ លោក រុន នព័ន្ធ អះអាងថា ការបន្តអាជីពធ្វើគ្រឿងសាស្ត្រាវុធបុរាណបានក្លាយជាកាព្វកិច្ចមួយ។ យុវជនរូបនេះសង្ឃឹមថា នឹងអាចប្រើប្រាស់ឡដែក កេរមរតកពីជីតា ដើម្បីថែរក្សា អភិរក្សជំនាញដ៏ចំណាស់មួយនេះឱ្យនៅមានជីវិតបន្តទៅទៀត។

សូម៉ាលីលែនដ៍មានចេតនា​ចង់​ឲ្យ​អាមេរិក​ចូលទៅ​ធ្វើអាជីវកម្ម​រ៉ែសំខាន់ៗ​ និង​បង្កើត​មូលដ្ឋានទ័ពក្នុងទឹកដី​របស់ខ្លួន។ នេះជាប្រសាសន៍​របស់​រដ្ឋមន្រ្តី​នៃ​វិមាន​ប្រធានាធិបតី​សូម៉ាលីលែនដ៍ នៅ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍ជាមួយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​បារាំង AFP កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី​២១​កុម្ភៈ។ សូម៉ាលីលែនដ៍​ជាទឹកដីស្វយ័ត​មួយ​នៃប្រទេស​សូម៉ាលី ដែលបាន​ប្រកាស​ឯករាជ្យ​តែម្នាក់ឯង កាលពី​ឆ្នាំ ១៩៩១។ នៅ​ចុងខែធ្នូ ឆ្នាំមុន អ៊ីស្រាអែល​បានក្លាយជាប្រទេស​ដំបូងគេ​បង្អស់ដែលប្រកាស​ទទួលស្គាល់​សូម៉ាលីលែនដ៍ជារដ្ឋឯករាជ្យ ខណៈលោកដូណាល់ ត្រាំ​នៅរារែក មិនចង់​ដើរតាម​អ៊ីស្រាអែល​។ តើ​លោកត្រាំ​នឹងអាច​​ប្តូរចិត្ត​នៅចំពោះមុខ ​សំណើគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍​របស់សូម៉ាលែនដ៍ដែរឬទេ?​

នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានចំណាយលុយប្រមាណ ២១៩.៥លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីទិញនាំចូលទំនិញយុទ្ធសាស្ត្រដូចជា ប្រេងម៉ាស៊ូត ប្រេងសាំង និងហ្គាសពីក្រៅប្រទេស។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃសុក្រទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ របាយការណ៍ដដែលបង្ហាញថា ទំហំនៃការនាំចូលទំនិញយុទ្ធសាស្ត្រខាងលើនេះបានកើនឡើងចំនួន ១.៦% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំ២០២៥។

ការទទូចចង់បានប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី នៅលើកោះមាស នៅតែជាក្តីប្រាថ្នាធំរបស់ប្រជាជនរស់នៅលើកោះ ទោះបីជា កោះនេះត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលប្រគល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនរបស់ឧកញ្ញា ឃុន សៀគ្រប់គ្រងក្តី។ ពលរដ្ឋភាគច្រើនមិនយល់ព្រមលក់ដីធ្លីរបស់ពួកគេនោះទេ ព្រោះថា ក្រុមហ៊ុនផ្តល់តម្លៃដីទាបជាងទីផ្សារច្រើនពេក។ ខណៈពេលដែលនៅមិនទាន់មានដំណោះស្រាយអ្វីសោះ អ្នកភូមិមួយចំនួន នៅលើកោះមាសចាប់ផ្តើមបារម្ភ បន្ទាប់ពីឃើញក្រុមហ៊ុនរបស់ឧកញ្ញា ឃុន សៀ បញ្ចូនគ្រឿងចក្រមកឈូសឆាយដីដែលពលរដ្ឋមួយចំនួនបានលក់រួចហើយ។ ពលរដ្ឋកោះមាសថា ពួកគេនឹងនាំគ្នាទៅដាក់ញត្តិនៅផ្ទះរបស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ដើម្បីស្វែងរកជំនួយ កិច្ចអន្តរាគមន៍។

អ្នកស្រី ហុង ថា ភរិយារបស់លោក ផន សុភាព ដែលត្រូវបានតុលាការខេត្តសៀមរាបកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ១៤ឆ្នាំ ជុំវិញការបង្ហោះព័ត៌មានព្រំដែន នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បានអះអាងថា អ្នកស្រីកំពុងរៀបចំដាក់បណ្តឹងជំទាស់ទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ ជុំវិញការចោទប្រកាន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើស្វាមីអ្នកស្រី។ ថ្លែងប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFI នៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យទី២២កុម្ភៈនេះ លោកស្រី ហុង ថា បញ្ជាក់ថា ការសម្រេចផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល ១៤ឆ្នាំ ចំពោះស្វាមីរបស់អ្នកស្រី គឺជារឿងអយុត្តិធម៌ និងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ អយុត្តិធម៌នៅត្រង់ថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីមិនដែលបានផ្តល់ព័ត៌មានអ្វីដល់ខ្មាំងសត្រូវនោះទេ ប៉ុន្តែ គ្រាន់ធ្វើការងារទៅអាជីពជាអ្នកកាសែត ដែលរាយការណ៍ព័ត៌មានតែប៉ុណ្ណោះ។

សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាបានឱ្យដឹងនៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២កុម្ភៈនេះថា ដំណាំស្វាយចន្ទីក្នុងខេត្តកំពង់ធំ នឹងត្រូវចុះក្នុងបញ្ជីម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រទំនិញ (GI) ក្រោយពីទទួលបានការអនុម័តលក្ខន្តិកៈ ព្រមទាំងស្តង់ដារគុណភាពរួចរាល់។ លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាបាននិយាយប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFI ថា កសិករដាំស្វាយចន្ទីក្នុងខេត្តកំពង់ធំ បានបង្កើតសមាគមម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រទំនិញ ក្រោមឈ្មោះថា « សមាគមអ្នកដាំស្វាយចន្ទីកំពង់ធំ» ដោយមានការគាំទ្រពីក្រសួងកសិកម្ម ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសពីអង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (FAO)។ បើតាមលោក អួន ស៊ីឡុត ជាជំហានបន្ទាប់ ភាគីពាក់ព័ន្ធត្រូវបំពេញនីតិវិធីស្នើសុំចុះបញ្ជីជាផ្លូវការ ដើម្បីជួយការពារផលិតផលស្វាយចន្ទីក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ពីការក្លែងបន្លំមកពីតំបន់ផ្សេង ឬពីក្រៅប្រទេស។ សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាសង្ឃឹមថា យុទ្ធនាការនេះនឹងជួយបង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់កសិករដាំដុះស្វាយចន្ទីក្នុងខេត្តកំពង់ធំ។ 

សំឡេង​ស្នូរ​ផ្ទុះបាន​លាន់ឮ​បន្ត​គ្នា​ យ៉ាង​រដឹក​ តាំងពី​ព្រលឹម នា​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​២២​កុម្ភៈ ដែល​ត្រូវ​ជា​ពីរ​ថ្ងៃ​មុន​ខួប​បួន​ឆ្នាំនៃ​សង្គ្រាមរុស្ស៊ី​ចូល​ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន​។ បើ​តាម​អាជ្ញាធរ​អ៊ុយក្រែន រុស្ស៊ីបាន​បាញ់​​​មីស៊ីល​ជា​​ច្រើន​គ្រាប់​មក​លើ​ក្រុង​កៀវ​។ ប៉ុន្តែនៅ​​លើ​សមរភូមិ​ភាគ​​ខាង​ត្បូងប្រទេស​ កងទ័ព​អ៊ុយក្រែនទើប​​​ដណ្តើម​ដីបាន​៣០០​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​ពីរុស្ស៊ី​មក​វិញ។ នេះ​បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​អ៊ុយក្រែន ហ្សេឡេនស្គី។

នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ តុលាការកំពូលនឹងបើកសវនាការ ដើម្បីជំនុំជម្រះលើបណ្តឹងសាទុក្ខរបស់ក្រុមសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ៥នាក់ដែលកំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារ ក្រោមបទចោទ «រួមគំនិតក្បត់» និង«ប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ»។ អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គមសំណូមពរឱ្យតុលាការពិចារណាដោះលែងសកម្មជនបរិស្ថានទាំង ៥នាក់ឱ្យមានសេរីភាពវិញ ក្រោមហេតុផលថា ទង្វើរបស់សកម្មជនមាតាធម្មជាតិ ស្រាល។ 

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា បានឲ្យដឹងពីគម្រោងដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ចំពោះទង្វើរបស់យោធាថៃដែលចូលកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលាអះអាងថា ខ្លួននឹងដាក់ផែនទីខ្នាត ១/២០០​ ០០០ ទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដើម្បីទាមទារទឹកដីរបស់កម្ពុជា ដែលថៃបានចូលកាន់កាប់។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនបានចេញប្រតិកម្មអ្វីចំពោះសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលានេះឡើយ ដោយត្រឹមបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងធ្វើ គឺការតស៊ូមតិលើឆាកអន្តរជាតិតាមរយៈផ្លូវការទូត​។

សង្រ្គាមរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន​បានជំរុញ​ឲ្យបណ្តាប្រទេស​អឺរ៉ុប​គិត​គូរពីគ្រប់មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ការពារ​សន្តិសុខ​ផ្ទាល់​ នៅក្នុងនោះ​ក៏មានផងដែរ ការផលិត​សព្វាវុធ ដ្រូន និង​គ្រាប់មីន។ ជាក់ស្តែង ដើម្បីអាច​មាន​សមត្ថភាព​ផលិតគ្រាប់មីន ប៉ូឡូញ ដែលមាន​ព្រំដែន​ជាប់ប្រទេស​បេឡារុស និង​រុស្ស៊ី​ បានចាកចេញជាផ្លូវការពីសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា ដែលហាមឃាត់​ការផលិត និងប្រើគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស។ ​

កម្មវិធីព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ​​ សៅរ៍ ទី ២១ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយ​ សាំ ឧត្តម

ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលសហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេច នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២០កុម្ភៈ លុបចោលការអនុវត្តពន្ធគយជាសាកលរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងអត្រា ១៩ភាគរយ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសអត្រាពន្ធថ្មីចំនួន ១០ភាគរយ សម្រាប់គ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ក្នុងនោះក៏មានដែរប្រទេសកម្ពុជា។ អត្រាពន្ធថ្មីនឹងត្រូវចូលជាធរមាននៅថ្ងៃអង្គារទី២៤កុម្ភៈសប្តាហ៍ក្រោយ ។ សេដ្ឋវិទូកម្ពុជាមើលឃើញថា ពន្ធគយថ្មីរបស់លោកត្រាំក្នុងអត្រា ១០ភាគរយ មិនប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជាឡើយ។

តុលាការកំពូល​អាមេរិកបាន​​អារ​កាត់​សេចក្តីនៅ​ថ្ងៃសុក្រ​ទី​២០​កុម្ភៈ​ថា ការដំឡើង​ពន្ធ​នាំ​ចូល​ ដែល​លោក​ដូណាល់ត្រាំ​ដាក់​សង្កត់​លើ​ស្ទើរ​គ្រប់​ប្រទេស ជា​ទង្វើ​ខុស​ច្បាប់ និងធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​តម្លៃ​​នៃ​​កម្មវិធី​​សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗ​​របស់​ប្រទេស។ គ្រាន់​តែ​បាន​ឮ​សាលក្រម​នេះ​ភ្លាម លោក​​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បាន​ចេញ​​ក្រឹត្យ​ថ្មី កំរិត​យក​​ពន្ធគយ​លើ​ផលិតផល​នាំ​ចូល​ពិភពលោក ១០% ដែល​ចូល​ជា​ធរមាន​នៅ​ថ្ងៃទី ២៤​កុម្ភៈ​២០២៦ សម្រាប់​រយៈ​១៥០​ថ្ងៃ។ 

ជាលើកទី១ រុស្ស៊ីដាច់ចិត្តឈប់នៅស្ងៀមស្ងាត់ ហើយ ក៏បញ្ចេញយោបល់ខ្លួន ទាក់ទងនឹង ពួកទាហានប្រទេសអាហ្វ្រិកដែលត្រូវ​បានគេ​ចុះផ្សាយ​ថា បានទៅជួយច្បាំងក្នុងជួរកងទ័ពរុស្ស៊ី នៅ អ៊ុយក្រែន។ រុស្ស៊ីបរិហារការចោទប្រកាន់ដែលថា ខ្លួននេះបានចាត់ចែង ក្រុមបណ្តាញបោកបញ្ឆោត បង្ខំ ជនទាំងនោះ ឲ្យគេផ្លាស់ទីចេញពីស្រុកកំណើត។ តាមយោបល់រុស្ស៊ី ការចោទប្រកាន់បែបនេះ គឺជា” ការឃោសនាក្លែងបន្លំយ៉ាងគ្រោះថ្នាក់ “ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនេះ រុស្ស៊ីមិនបដិសេធទេ អំពីវត្តមាននៃ ទាហានបរទេស នៅក្នុងជួរកងទ័ពខ្លួន។

លោក ផន ផាន់ណា អ្នកនយោបាយប្រឆាំង ដែលស្និទ្ធនឹង លោក សម រង្ស៊ី និងកំពុងនិរទេសខ្លួន នៅក្រៅប្រទេសបានអះអាងថា លោកទើបទទួលបានដីកាកោះឲ្យចូលសវនាការ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ តាមដីកាកោះហៅ របស់តំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ចុះថ្ងៃទី ១១ខែកុម្ភៈ មានជនជាប់ចោទចំនួន ៩រូបដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទ «ញុះញង់ឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ដែលនាំមុខដោយ លោក សម រង្ស៊ី និងតាមពីក្រោយដោយលោក នាង សុឃុន និងលោក ផន ផាន់ណា។

តុលាការកំពូល​អាមេរិកបាន​​អារ​កាត់​សេចក្តីនៅ​ថ្ងៃសុក្រ​ទី​២០​កុម្ភៈ​ថា ការដំឡើង​ពន្ធ​នាំ​ចូល​ ដែល​លោក​ដូណាល់ត្រាំ​ដាក់​សង្កត់​លើ​ស្ទើរ​គ្រប់​ប្រទេស ជា​ទង្វើ​ខុស​ច្បាប់ និង​បាន​ ​​បាន​បន្ទាបតម្លៃ​​នៃ​​កម្មវិធី​​សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗ​ជា​គោល​របស់​ប្រទេស។ គ្រាន់​តែ​បាន​ឮ​សាលក្រម​នេះ​ភ្លាម លោក​​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បាន​ចេញ​​ក្រិត្យ​ថ្មី កំរិត​យក​​ពន្ធគយ​លើ​ផលិតផល​នាំ​ចូល​ពិភពលោក ១០% សម្រាប់​រយៈ​១៥០​ថ្ងៃ ដោយ​គិត​ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃទី​២៤​កុម្ភៈ​ទៅ។

កាស៊ីណូចំនួន ១ នៅក្នុងខេត្តកំពត ត្រូវបានព្យួរអាជ្ញាបណ្ណ និងកាស៊ីណូចំនួន៥ ផ្សេងទៀតត្រូវបានដកអាជ្ញាបណ្ណ ក្នុងនោះ ៤ ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ និង១ទៀត ស្ថិតក្នុងខេត្តកណ្តាល។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងល្បែងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ តែសេចក្តីប្រកាស មិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការព្យួរ និងដកអាជ្ញាបណ្ណកាស៊ីណូទាំងនេះទេ។

អាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញបានចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងសង្ស័យបង្កប់បទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញបានជាង ២ ៧០០ទីតាំង និងរកឃើញជនបរទេសជាង ២០ ០០០​នាក់ តែក្នុងរយៈពេល ១៥ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ការសម្រេចបាននូវលទ្ធផលបង្ក្រាបបទល្មើសតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក ឃួង ស្រេង បានប្តេជ្ញាចិត្តបោសសម្អាតបទល្មើសឆបោក​អនឡាញឲ្យអស់ក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញនៅត្រឹមចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។

អ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញ ២រូបត្រូវបានសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាបសម្រេចផ្តន្ទាទោសដាក់ក្នុងពន្ធនាគាររយៈពេល ១៤ឆ្នាំពីបទក្បត់ជាតិ ក្រោយពួកគេបាន​ចែក​ចាយ​រូបថតកងទ័ពខ្មែរនៅលើបណ្តាញសង្គម។ អ្នកជំនាញប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយយល់ថា ការកាត់ទោសនេះជារឿងធ្ងន់ធ្ងរ និងស្នើឱ្យតុលាការពិចារណាទម្លាក់​បទចោទ​ប្រកាន់លើអ្នកទាំង ២វិញ។

ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិភាព ដែល​ផ្តួចផ្តើមនិង​បង្កើតឡើង​​​ដោយ​លោក​ដូណាល់ត្រាំ ដើម្បី​ធានាសន្តិភាព​ឱ្យ​តំបន់​ហ្កហ្សា​ និង​តំបន់​មាន​ជម្លោះ​ជា​ច្រើន​ទៀត​នៅលើ​ពិភពលោក បាន​បើក​ជំនួប​ប្រជុំ ជា​លើក​ទីមួយ នៅ​ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ទី​១៩​កុម្ភៈ​២០២៦ នា​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​សហរដ្ឋអាមេរិក។​​ ជា​លទ្ធផល​​មាន​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​បាន​ប្រកាស​ផ្តល់​វិភាគ​ទាន​ជា​ទឹក​ប្រាក់ និង​ជា​កង​កម្លាំង​រក្សា​សន្តិភាព​សម្រាប់​ស្ថាបនា​តំបន់​ហ្កាហ្សា​ឡើងវិញ។

ឆ្លៀតឱកាសចូលរួមកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពនៅសហរដ្ឋអាមេរិក នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្តល់បទសម្ភាសផ្តាច់មុខឱ្យស្ថាប័នព័ត៌មានអន្តរជាតិ Reuters និង Fox News ដោយលើកឡើងពីការបន្តកាន់កាប់ជ្រៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាពីសំណាក់យោធាថៃ ទោះជាមានបទឈប់បាញ់ក៏ដោយ។ អ្វីដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានធ្វើនេះត្រូវបានអ្នកតាមដានកិច្ចការអន្តរជាតិនានាយល់ថា គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រការទូតវាយលុកដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងដើម្បីឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបានដឹងពីការពិតនៃជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃដែលបានបិទបាំងដោយឥទ្ធិពលនយោបាយក្នុងតំបន់។

ជំនួបកំពូលលើកទី​៤នៃបច្ចេកវិទ្យា​​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត បានបើកទ្វារចាប់ពីថ្ងៃចន្ទដើមសប្តាហ៍​នេះ នៅទីក្រុង​ញូវដេលីប្រទេសឥណ្ឌា។ វាគឺ​ជាឱកាសដែល​ឥណ្ឌា អាចបង្ហាញសក្តានុពល​ទៅកាន់​ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ។ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ទី​១៩​កុម្ភៈ លោកណារិនដ្រា ម៉ូឌី លោក​ម៉ាក្រុង​ និង​លោក​អង់តូនីញ៉ូ ហ្គូតទែរស៍ បានឡើងថ្លែងសុន្ទរកថា​​បន្តបន្ទាប់គ្នា ដោយ​បានអំពាវនាវ​ ឲ្យ​បើកចំហជាសកល​ នូវ​បច្ចេកវិទ្យា​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដើម្បីបំរើ​អត្ថប្រយោជន៍​មនុស្សជាតិ​ទាំងមូល​។

ជនជាប់ឃុំម្នាក់ដែលជាជនជាតិខ្មែរបានស្លាប់កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំងរបស់អង្គភាពអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ និងគយនៃសហរដ្ឋអាមេរិក (ICE) ស្ថិតក្នុងរដ្ឋ Indiana សហរដ្ឋអាមេរិក។ មូលហេតុនៃការស្លាប់កំពុងស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។

ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ី លោក ស៊ែរហ្គៃ ឡាវ្រ៉ូវ នៅថ្ងៃពុធ ទី ១៨ ខែ កុម្ភៈ បានថ្លែងបញ្ជាក់ជាថ្មីទៅកាន់ សមភាគីគុយបា លោក Bruno Rodriguez អំពីសាមគ្គីភាពដ៏រឹងមាំរបស់រុស្ស៊ី ជាមួយគុយបា ក្នុងបរិបទ ដែលអាមេរិក កំពុងបិទខ្ទប់មិនឲ្យនាំប្រេង ចូលក្នុងប្រទេសមួយនេះ ។ បន្ទាប់ពី ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ី លោក Bruno Rodriguez ក៏បានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន ជុំវិញប្រធានបទនេះ បន្ថែមទៀត ។

សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ហៅកាត់ ខេមបូចា បានរកឃើញថា ចន្លោះពីខែតុលាដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មានអ្នកកាសែតចំនួន ១៤នាក់បានរងការបំពានសិទ្ធិក្នុងពេលចុះបំពេញការងាររបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំត្រីមាសរបស់ខេមបូចាដែលទើបចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៩កុម្ភៈនេះបានបញ្ជាក់ថា ការបៀតបៀន និងបំពានសិទ្ធិអ្នកកាសែតភាគច្រើនកើតមាននៅក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តឧត្តរមានជ័យដែលអ្នកកាសែតចុះទៅយកព័ត៌មានស្តីពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

តុលាការ​កូរ៉េខាង​ត្បូង បានចេញ​សាលក្រម​ ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី​១៩​កុម្ភៈ សម្រេច​កាត់​ទោស​លោក យូន​សុកយោល អតីត​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាង​ត្បូង ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត ពីបទ​បះបោរដោយ​​ប្រកាស​ប្រើ​ច្បាប់​អាជ្ញាសឹក​ និង​បញ្ជូន​យោធា​ទៅគំរាម​សភា​ កាលពីខែ​ធ្នូ​​ឆ្នាំ​២០២៤។ នេះ​​ជា​ទោស​ដ៏​ធ្ងន់​បំផុតនៅ​កូរ៉េខាង​ត្បូង​ ដែល​លែង​អនុវត្ត​ការ​​ប្រហារជីវិត​តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៩៧មក។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអង់គ្លេស Reuters និងសារព័ត៌មានកូរ៉េ Chosun បានចុះផ្សាយផ្ទួនៗគ្នាដោយកត់សម្គាល់ឃើញថា កម្ពុជាកំពុងបត់បែនគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួនដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងល្អឡើងវិញជាមួយអាមេរិក។ បើតាម Chosun កម្ពុជាបានងាករកអាមេរិកដោយសារចិនមិនបានអើពើនឹងកម្ពុជាទាល់តែសោះនៅពេលមានសង្រ្គាមព្រំដែនជាមួយថៃ។ តែនៅក្នុងបទសម្ភាស​ជាមួយ Reuters លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនជ្រើសអ្នកណាទេរវាងអាមេរិក និងចិន។ អ្នកតាមដានកិច្ចការអន្តរជាតិមើលឃើញថា អ្វីដែលកម្ពុជាកំពុងធ្វើពេលនេះគឺជាការធ្វើពិពធកម្មគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួននៅក្នុងបរិបទនៃភាពតានតឹងព្រំដែន។ តើកម្ពុជាគួរប្រកាន់​យកគោលនយោបាយការបរទេសបែបណានៅក្នុងបរិបទជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ?

អ្នកនយោបាយជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រឆាំង លោក សុន ឆ័យ បានលើកឡើងនៅលើបណ្តាញសង្គមនាថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ប្រទេសកម្ពុជានឹងមានផលចំណេញចំនួន ៣ចំណុច ប្រសិនបើមានការដោះលែងលោក កឹម សុខា លោក ថាច់ សេដ្ឋា រួមទាំងសកម្មជននយោបាយ និងសកម្មជនសង្គមស៊ីវិលផ្សេងទៀត។ ក៏ប៉ុន្តែ ការលើកឡើងរបស់អ្នកនយោបាយគណបក្សប្រឆាំងរូបនេះ មិនត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានោះទេ។

នៅ​ថ្ងៃទី១៨ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលបន្ទុកបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាបាន​បញ្ជាក់ក្នុងបទបង្ហាញនៅចំពោះមុខបណ្តាអង្គទូតបរទេសចំនួន ២៦ប្រទេសថា តុលាការកម្ពុជាបានកាត់ទោសមេខ្លោង និងបក្ខពួកឆបោកអនឡាញជាង ៥០០នាក់។ ទន្ទឹមនេះ កម្ពុជាក៏បានបណ្តេញ​​ជនបរទេសជាង ​៨ពាន់នាក់ផងដែរ។ ​​ទោះយ៉ាងណា កម្ពុជាបាន​ប្តេជ្ញាចិត្ត​​នៅចំពោះមុខ​តំណាងទូតបរទេស​​ពីការ​​បោសសម្អាត​​​ឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញឱ្យអស់​​ពីក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់​ តាមរយៈការបន្ត​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាប្រទេសអន្តរជាតិ​។ ​

ភាគីរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន​​បានជួបចរចាគ្នាជាថ្មីម្តងទៀត ​រយៈពេល២ថ្ងៃនៅទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ដោយ​មានសហរដ្ឋអាមេរិកជាអ្នកសម្របសម្រួល។ ការចរចាដំណាក់កាលថ្មីនេះ​ បានបិទបញ្ចប់​កាលពីថ្ងៃពុធទី​១៨​កុម្ភៈ ក៏ប៉ុន្តែ ដោយ​គ្មាន​បានលទ្ធផលអ្វីទាំងអស់​។ ផ្អែកតាមការបញ្ជាក់ពីលោក​ហ្សេឡេនស្គី ចំណុចខ្ទាស់គឺនៅតែដដែល ពាក់ព័ន្ធនឹងការកាត់ទឹកដី​អ៊ុយក្រែន​ប្រគល់​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​។