ក្នុងករណីពង្រត់កុមារអ៊ុយក្រែន គណៈកម្មការឯករាជ្យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​ចោទប្រកាន់​ រុស្ស៊ី ថា​បាន​ប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ។ នេះបើផ្អែក​តាម​របាយការណ៍​ស៊ើប​អង្កេត ដែល​ទើបតែ​ប្រកាស​ផ្សាយ នៅថ្ងៃអង្គារ ទី​១០មីនា ពីទីក្រុង​ហ្សឺណែវ។ ក្រៅពីទាត់​ចោល​របាយការណ៍ស៊ើប​អង្កេត​ ប្រទេសរុស្ស៊ីក៏​មិន​​ទទួលស្គាល់គណៈកម្មការឯករាជ្យរបស់អង្គការសហប្រជាតិ នេះទេ។​​

១០ថ្ងៃក្រោយ​សង្គ្រាម​នៅតំបន់​ដើមបូព៌ាបាន​ផ្ទុះឡើង លោក​ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ធ្វើ​សន្និសីទ​កាសែតជាលើកទី១ កាលពីថ្ងៃទី​៩​មីនាម្សិលមិញ។ លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បានអះអាងប្រាប់អ្នកកាសែតថា សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់​បានចូលដល់ដំណាក់​កាលចុងក្រោយ ជិតចប់​ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះហើយ​។ តែជាមួយ​គ្នានេះ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ បាន​គំរាម​ថា បើ​អ៊ីរ៉ង់​បន្ត​បិទខ្ទប់​ការដឹកជញ្ជូនប្រេង​នៅច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស នោះ​អាមេរិក​នឹងវាយ​​ឲ្យខ្លាំងលើសនេះ​២០ដង​។

អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការប្រកួតប្រជែងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម (ក.ប.ប.) លោក គឹម មាសសុខសីហា បានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី​១០មីនានេះ​ ស្ថានីយ៍ និងដេប៉ូលក់ប្រេងឥន្ទនៈចំនួន ២កន្លែងត្រូវបានពិន័យអន្តរការណ៍ ក្រោយលក់ប្រេងឥន្ទនៈលើសពីតម្លៃកំណត់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ តាមការបញ្ជាក់ប្រាប់​វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី​១០មីនានេះ​ លោក គឹម មាសសុខសីហាថា ក្រុមការងារ ក.ប.ប. បាន និងកំពុងបន្តចុះត្រួតពិនិត្យស្ថានីយ៍ និងដេប៉ូលក់ប្រេងឥន្ទនៈជាបន្តបន្ទាប់ ពិសេស​ដេប៉ូប្រេងដែលបិទទ្វារមិនដំណើរការ​ក្រោមហេតុផលថា អស់ស្តុក។

អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានចោទកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលពីបទបានប្រើគ្រាប់បែកផូស្វ័រ ស (white phosphorus) ដោយខុសច្បាប់ទៅលើតំបន់ស្នាក់នៅរបស់ប្រជាជនក្នុងទីក្រុង Yohmor ភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់កាលពីសប្តាហ៍មុន។ កងទ័ពអ៊ីស្រាអែលមិនបានទទួលស្គាល់ចំពោះការចោទប្រកាន់នេះទេ ដោយត្រឹមបញ្ជាក់ថា អ៊ីស្រាអែលគ្មានគោលការណ៍ប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកផូស្វ័រ ស ទៅលើតំបន់ដែលមានប្រជាជនស៊ីវិលរស់នៅទេ។ 

កាលពី​ចុងសប្តាហ៍​កន្លងទៅ​ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​តៃវ៉ាន់ បា​នបំពេញ​ទស្សនកិច្ច «លក្ខណៈឯកជន» នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ ដើម្បី​ចូលរួម​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រកួត​កីឡា​។ គួរ​កត់សម្គាល់​ថា​ រយៈ​ពេល​ប្រមាណជា ៥៥ឆ្នាំចុងក្រោយ​នេះ​ គ្មាន​មេដឹកនាំ​កំពុង​កាន់អំណាច​នៅតៃវ៉ាន់ រូបណា បំពេញ​ទស្សនកិច្ចផ្លូវការ នៅ​ជប៉ុន​ទេ។​ ម្ល៉ោះហើយ​ ក្រោយ​​ដឹងអំ​ពីវត្តមានរបស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​តៃវ៉ាន់នៅជប៉ុន​​ រដ្ឋអំណាច​ចិន​បាន​សម្តែងកំហឹង​ក្តៅក្រហាយជា​ខ្លាំង​​។​ ​

ភូមិអូរបីជាន់ ស្ថិតនៅក្នុងឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនប្រទេសថៃ ហាក់មិនត្រូវចាត់ទុកជាតំបន់ជម្លោះដែលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដោយសារសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ ដូចនៅក្នុងតំបន់សមរភូមិប្រយុទ្ធនៃភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ឡើយ។ នៅក្រោយបទឈប់បាញ់រយៈពេលជាង ២ខែមកនេះ ពលរដ្ឋក្នុងភូមិអូរបីជាន់ប្រមាណជាង ៩០% បានវិលត្រឡប់ចូលមករស់នៅក្នុងផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួន ដើម្បីប្រកបរបររកស៊ី និងចិញ្ចឹមជីវិតធម្មតាវិញ។ ការវិលត្រឡប់មករស់នៅរបស់ពលរដ្ឋក្បែរតំបន់ជម្លោះកៀកព្រំដែនប្រទេសថៃនេះ ធ្វើឡើង​ជាមួយ​នឹងការភ័យខ្លាចខ្លះដែរ ដ្បិតតំបន់ខ្លះនៅកៀកតំបន់ដែលយោធាថៃរាយបន្លាលួស និងដាក់កុងតឺន័រ។ 

នៅយប់ថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នគរបាលរាជធានីភ្នំពេញចាប់ផ្តើមរឹតបន្តឹងឡើងវិញនូវច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក និងការត្រួតពិនិត្យជាតិអាល់កុលលើអ្នកបើកបរយានយន្តនាពេលរាត្រី។ យុទ្ធនាការនេះចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ខណៈករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលបង្កឡើងដោយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនៅតែបន្តមាន។ អ្នកតាមដានសង្គមចង់ឃើញការអនុវត្តច្បាប់ និងការត្រួតពិនិត្យជាតិ​អាល់កុលលើអ្នកបើកបរយានយន្តជាប្រចាំ។ ចំណែកអ្នកជំនាញចង់ឲ្យមានច្បាប់ស្តីពីគ្រឿងស្រវឹងទន្ទឹមគ្នានឹងការត្រួតពិនិត្យជាតិស្រវឹងលើអ្នកបើកបរយានយន្ត។

កម្ពុជា​គួរពន្លឿនការដោះស្រាយបញ្ហាដែនសមុទ្រជាមួយប្រទេសជិតខាង​​ និងត្រូវធ្វើទំនើបកម្មក្នុងដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន ប្រសិនបើមិនចង់ឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរងការគំរាមកំហែង​។ នេះបើតាមខ្លឹមសារនៃ​បទវិភាគមួយដែលចុះផ្សាយនៅគេហទំព័រ​វិទ្យាស្ថានសិក្សាគោលនយោបាយអន្តរជាតិ Lowey នៅថ្ងៃទី​៩មីនា​​ម្សិលមិញ​។ ​តាមវិទ្យាស្ថាន​ Lowey កម្ពុជាខ្វះសមត្ថភាពចូលប្រើប្រាស់ដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួនបានពេញលេញ និងម្យ៉ាងវិញទៀត សមត្ថភាពកងទ័ពជើងទឹកកម្ពុជា​ក៏នៅខ្សោយ​ដែរ។

សាលាបញ្ញាសាស្ត្រអន្តរជាតិបានសម្ដែងការសោកស្តាយចំពោះការផ្ទុះឡើងជាសាធារណៈ​នូវទំនាស់ផ្ទៃក្នុងរបស់ម្ចាស់ភាគហ៊ុននៅសាខាទី៥ ​ដែលបង្កើតការភាន់ច្រឡំ និងប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់កិត្តិនាម​របស់សាលាទាំងមូល​។ តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃទី១០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០២៦ ទីស្នាក់ការកណ្ដាល​ និងគណៈគ្រប់គ្រងសាលាបញ្ញាសាស្ត្រ​​បានអំពាវនាវឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី ដើម្បី​ធានាដល់​ការដំណើរការសាលា​​​​​​។

សង្រ្គាមវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល​ទៅលើ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ឈានចូលដល់​ថ្ងៃទី១១​ គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃអង្គារ​ទី​១០​មីនា។ រុស្ស៊ី សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អ៊ីរ៉ង់ ចំណែក​ចិន​ជាអតិថិជនទិញប្រេង​របស់អ៊ីរ៉ង់​បាន​បន្លឺសំឡេង​បរិហារិះគន់​ជាបន្តបន្ទាប់គ្នា ប៉ុន្តែ គ្មាន​ប្រទេស​ណាមួយ រុស្ស៊ី ឬ​ចិន​ដែលចូលជួយ​អ៊ីរ៉ង់នោះទេ។ គ្មាន​ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស អ៊ីរ៉ង់​កំពុងចុះទ្រោមដោយការវាយប្រហារផ្លូវអាកាស​យ៉ាងចាស់​ដៃ​ពី​សំណាក់​អាមេរិក និង​អ៊ីស្រាអែល។ ហេតុអ្វីបានជា​ចិន និង​រុស្ស៊ីមិនព្រមជួយ ហើយផ្ទុយទៅវិញ បណ្តែតបណ្តោយទុក​ឲ្យអ៊ីរ៉ង់ ដែល​ជាសម្ព័ន្ធមិត្ត និងជា​ប្រទេស​ផ្គត់ផ្គង់ប្រេង​នៅ​ឯកោ រងការវាយប្រហារពី​អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល តែម្នាក់ឯងយ៉ាងដូច្នេះ?

តើសង្គ្រាមនៅ​​តំបន់ដើមបូព៌ា កំពុងតែ​រាលដាលពាក់ព័ន្ធជាមួយ​សម្ព័ន្ធមិត្តអូតង់ឬយ៉ាងណា? គិតត្រឹមថ្ងៃទី​៩​មីនា មាន​មីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់​ចំនួន​២គ្រាប់ បានហោះចូលដែនអាកាសតួកគី ដែលជាសមាជិកអូតង់ ហើយត្រូវបាន​កងទ័ពអូតង់​បាញ់កម្ទេច។ ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានជូនដំណឹង​ឲ្យ​ប្រជាជនអាមេរិក​ស្ថិតនៅ​តំបន់ភាគខាងត្បូងតួកគី ត្រូវចាកចេញ ដែលនេះអាចបញ្ជាក់អំពី​ស្ថានការណ៍​កាន់តែអាសន្នក្នុងតំបន់នេះ​​។

សង្គ្រាម​នៅតំបន់ដើមបូព៌ា​ កំពុងតែជះផលអវិជ្ជមាន​មកលើបណ្តាប្រទេសអាស៊ីសឹងទាំងអស់ ដែល​ត្រូវការជាចាំបាច់ នូវ​វត្ថុធាតុដើមមិនថាប្រេងនិង​ឧស្ម័ន។ គិតត្រឹមថ្ងៃចន្ទទី​៩​មីនា តម្លៃប្រេងឆៅបានឡើងថ្លៃ​លើស​១០០ដុល្លារក្នុងមួយធុងបារីល។ ប្រទេសអាស៊ីជា​ច្រើន បាន​ចាប់ផ្តើមចាត់វិធានការ​ ​ការពារ​​ទំហំស្តុកបម្រុងរបស់​​ប្រេងនិងឧស្ម័ន ​នៅតាមប្រទេសគេរៀងៗខ្លួន និង​ដើម្បី​ទប់តម្លៃកុំ​ឲ្យ​ហក់ឡើង ដែលធ្វើបាបជីវភាពប្រជាជន​។

លោក Mojtaba Khamenei កូនប្រុសទី២របស់លោក Ali Khamenei ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាមេដឹកនាំកំពូលសាសនាថ្មីរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងប្រមុខដឹកនាំថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់ធ្វើឡើងនៅក្រោមស្នូរគ្រាប់ប្លោង វាយប្រហារពីសំណាក់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ខណៈតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ នៅក្នុងពិភពលោកកំពុងហក់ឡើងខ្ពស់។ តើលោក Mojtaba Khamenei ជានរណា?

ភ្លើងសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា កាន់តែឡើងកម្តៅខ្លាំងឡើងៗ។ ប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួនបានបញ្ជូននាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង នាវាចម្បាំង និងយន្តហោះចម្បាំងជាច្រើនគ្រឿង ទៅប្រទេសស៊ីប ដើម្បីត្រៀមខ្លួន ទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃសង្គ្រាមនេះ ព្រមទាំងការពារសន្តិសុខអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែ បណ្តាមេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបធំៗក៏បានបញ្ជាក់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ថាមិនលូកដៃចូលពាក់ព័ន្ធនឹងសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ឡើយ។

ភាពយន្តឯកសារស្តីពី​សកម្មជនបរិស្ថានកម្ពុជា ក្រោមចំណងជើងថា «The Clearing» ដែលផលិតដោយសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ម៉ុងហ្គាបេ បានឈ្នះពានរង្វាន់ ពន្លឺបៃតង (Green Spark Award) នៅមហោស្រពភាពយន្តអភិរក្សធម្មជាតិ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ចលនាមាតាធម្មជាតិ នៅលើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន នាថ្ងៃចន្ទទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ ការផ្តល់ពានរង្វាន់ដល់ភាពយន្តឯកសារខ្នាតអន្តរជាតិមួយនេះធ្វើឡើង ខណៈដែលតុលាការកម្ពុជា សម្រេចបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ៥រូប ក្រោមបទចោទ រួមគំនិតក្បត់ និងប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ។

អំណើះតទៅ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជានឹងប្រែប្រួលក្នុងចន្លោះ ៣ថ្ងៃម្តង ដោយសារតែ​មានការ​ប្រែប្រួល​ឆាប់​រហ័សនៃ​តម្លៃប្រេងនៅលើពិភពលោក។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក គឹម មាសសុខសីហា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ ហៅកាត់ ក.ប.ប នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែលបាន​ប្រាប់​វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាព្រឹកថ្ងៃទី៩មីនានេះ។

នៅថ្ងៃចន្ទទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ តម្លៃប្រេងសាំងធម្មតានៅកម្ពុជា បានហក់ដល់ ៤ ៤០០រៀល ក្នុងមួយលីត្រ ខណៈប្រេងម៉ាស៊ូតក៏បានហក់ឡើងក្នុងតម្លៃ ៥ ១៥០រៀល ក្នុងមួយលីត្រ។ ជាការឡើងថ្លៃមុន កាលកំណត់ ត្រូវបានក្រសួងពាណិជកម្មពន្យល់ថា មកពីមានការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេងឥន្ទនៈនៅលើទីផ្សារក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ពលរដ្ឋបានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងសង្ឃឹមថាតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនឹងធ្លាក់ចុះវិញក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ៕

ភ្លើងសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា កាន់តែឡើងកម្តៅខ្លាំងឡើងៗ។ ប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួនបានបញ្ជូននាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង នាវាចម្បាំង និងយន្តហោះចម្បាំងជ្រាច្រើនគ្រឿង ទៅប្រទេសស៊ីប ដើម្បីត្រៀមខ្លួន ទប់ស្កាត់ការរីកដាលនៃសង្គ្រាមនេះ ព្រមទាំងការពារសន្តិសុខអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែ បណ្តាមេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបធំៗក៏បានបញ្ជាក់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ថាមិនលូកដៃចូលពាក់ព័ន្ធនឹងសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ឡើយ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន ២៤ស្ថាប័ន បានប្រារព្ធខួប​​ទី១១៥ នៃ​ទិវានារី​អន្តរជាតិ ក្រោមប្រធានបទ៖«អនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាព ដើម្បីយុត្តិធម៌ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ សម្រាប់ស្ត្រី និងក្មេងស្រី» នៅសួនច្បារមុខ​ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា(CDC)។ ក្នុងឱកាសនោះ អង្គការស៊ីវិលបានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមនានា ដែលស្ត្រីនៅបន្តជួបប្រទះក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ ក្នុងន័យនេះ ក្រុមអង្គការស៊ីវិលបានលើកឡើងអនុសាសន៍ចំនួន ១៦ចំណុច ដាក់ជូនរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីផ្តល់ឱកាសដល់ស្រ្តីក្នុងការចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងធានាសិទ្ធិសេរីភាពសម្រាប់ស្ត្រីស្របទៅតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។

​គណៈកម្មការជំនាញ​សាសនាអ៊ីរ៉ង់ បាន​ធ្វើ​មហា​ស​ន្និបាត ដោយ​​សម្រេចបោះឆ្នោតជ្រើសរើស​មេដឹកនាំកំពូលសាសនាថ្មី ដើម្បីឲ្យ​បន្តវេនដឹកនាំ​សាសនា​អ៊ីរ៉ង់ ក្រោយ​ពី​មរណភាព​របស់​អាយ៉ាតូឡា អាលី ខាមេណី ក្នុង​ការ​វាយប្រហារ​របស់​អាមេរិក​និង​អ៊ីស្រាអែល​។​ ការ​បោះឆ្នោតតែងតាំង​មគ្គុទេសក៏សាសនាអ៊ីរ៉ង់នេះ​ បានធ្វើ​ឡើងជា​សម្ងាត់បំផុត ហើយ​ អ៊ីរ៉ង់ ​ក៏​មិន​ប្រកាសឈ្មោះ​មេដឹកនាំកំពូលសាសនាថ្មីដែរ ព្រោះខ្លាចក្រែង​ ក្លាយ​ជា​ផ្ទាំង​ស៊ីប​របស់​សត្រូវ​។ ភ្លា​មៗ លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាស​គំរាម​ថា មេដឹកនាំសាសនាអ៊ីរ៉ង់ថ្មី នឹង​មិន​អាច​កាន់តំណែង​បា​នយូរ​ឡើយ។​ ​

លោក សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានថ្លែងថា ក្នុងចំណោម១៨៤គម្រោងនៃអចលនទ្រព្យ ដែលមានវិវាទ ក្រសួងរៀបចំដែនដី បានដោះស្រាយរួចរាល់បានចំនួន១៤៦គម្រោង ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រជាពលរដ្ឋ ៣ម៉ឺនគ្រួសារ។ ការបង្ហើបឲ្យដឹងបែបនេះ​របស់​លោក សាយ សំអាល់ គឺធ្វើឡើងនៅក្នុងសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងារប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ និងលើកទិសដៅការងារសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ របស់សមាគមអ្នកអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។

ថ្ងៃទី៨ មីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ជាទិវាអន្តរជាតិនារីលើកទី១១៥ ដែលពិភពលោកបានផ្តោតសំខាន់លើសិទ្ធិ និងតួនាទីរបស់ស្ត្រីក្នុងសង្គម។ ស្ថិតនៅក្នុងបរិបទជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្រុមអង្គការអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនដែលធ្វើការងារជាមួយជនភៀសសឹក បានលើកឡើងថា ស្ត្រី និងកុមារកម្ពុជាជាច្រើនកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហានៅក្នុងជំរុំស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន។ បញ្ហាទាំងនោះរួមមានស្ថានភាពរស់នៅ ការមើលថែទាំកូន ការអប់រំ កង្វះបង្គន់អនាម័យ និងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ លើសពីនេះ អង្គការទាំងនោះក៏បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាព និងភាពឯកជនរបស់ស្ត្រី ដែលរស់នៅក្នុងជំរំជនភៀសសឹកមានលក្ខខណ្ឌមិនសូវសមស្រប។ ដោយឡែកស្រ្តីទីមួយកម្ពុជាលោកស្រី ពេជ ចន្ទមុនី បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងយកចិត្តទុក និងគាំទ្រដល់ជនភៀសសឹកគ្រប់រូបជាពិសេសសម្រាប់ស្រី្ត និងកុមារ។

  នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សមត្ថកិច្ចសម្រុះ បានផាកពិន័យម្ចាស់ស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ PEACE មួយកន្លែងចំនួន ៤លានរៀល នៅក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ក្រោយស្ថានីយ៍នេះ បានលក់ប្រេងក្នុងតម្លៃ ៦ពាន់រៀលក្នុង ១លីត្រ។ ជាការផាកពិន័យដំបូងបន្ទាប់ពី ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានចេញសេចក្តីណែនាំមួយកាលពីថ្ងៃទី៦មីនា កន្លងទៅស្តីពីការគ្រប់គ្រងហានិភ័យនៃការទិញ លក់ ប្រេងឥន្ធនៈ និងសុវត្ថិភាពអ្នកប្រើប្រាស់។ លោក ហាក់ សុខរិន ប្រធានសាខានៃអគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការប្រកួតប្រជែង(ក.ប.ប.)ប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញបានថ្លែងថា សមត្ថកិច្ចចម្រុះបានសម្រេចផាកពិន័យម្ចាស់ស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈខាងលើ ក្រោយរកឃើញថាស្ថានីយ៍មួយនេះ បានលក់ប្រេងក្នុងតម្លៃខ្ពស់លើសពីការកំណត់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ ភ្លាមៗ លោក ទៀ ស្យាម ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនប្រេងឥន្ទនៈ Peace Petroleum បានជូនដំណឹងតាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់លោកថា គ្រប់បណ្តាស្ថានីយ៍ Peace បានបន្តរក្សាតម្លៃប្រេង ដែលបានកំណត់ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីធានាថាបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទទួលបាននូវសេវាកម្មប្រកបដោយតម្លាភាព និងយុត្តិធម៌។​ ជាមួយគ្នានេះ លោកក៏បានព្រមានថា នឹងចាត់វិធានការលើស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ Peace ណា ដែលលក់ប្រេងលើសតម្លៃកំណត់ ដោយសហការយ៉ាងជិតស្និតជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីអនុវត្តតាមផ្លូវច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង៕

សង្គ្រាម​នៅតំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា ដែល​បញ្ឆេះឡើង​ដោយ​អាមេរិក​និង​អ៊ីស្រាអែល បាន​ឈាន​ចូល​ថ្ងៃទី ៩ ហើយ។​ ទោះបីជា​រងគ្រាប់​ប្លោងយ៉ាងច្រើន​​សន្ធឹក​ទៅហើយក្តី ក៏ក្រុម​កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់ បញ្ជាក់ថា ខ្លួន​នៅ​មានសមត្ថភាពនិង​លទ្ធភាព តស៊ូប្រយុទ្ធ យ៉ាងតិច ៦ ខែទៀត​។​ ចំណែក អ៊ីស្រាអែល ប្រកាសជីករំលើងឫសគល់របបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង។ ​ ​

ប្រឈមនឹងស្ថានការណ៍សង្គ្រាមកំពុងរីករាលដាល នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ប្រមុខការទូតចិនលោក វ៉ាង យី បានរិះគន់ចំៗ ថាសង្គ្រាមនេះមិនគួរកើតឡើងឡើយ ហើយចិនប្រឆាំងដាច់ខាត ចំពោះការប្រើច្បាប់ព្រៃ ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះ។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនដ៏ចាស់វស្សារូបនេះ ក៏បានអំពាវនាវឲ្យភាគីទាំងអស់ បញ្ឈប់ចម្បាំង និងគោរពអធិបតេយ្យភាពគ្នាទៅវិញទៅមក។

ថ្ងៃអាទិត្យ៨មីនា ឆ្នាំ​២០២៦នេះ គឺជាខួបលើកទី១១៥ នៃទិវានារីអន្តរជាតិ។ នៅកម្ពុជា ភាគី​ពាក់ព័ន្ធបានវាយតម្លៃខុសៗគ្នាពីស្ថានភាពសិទ្ធិនារី នារយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ ពីខាងរដ្ឋាភិបាល បានអះអាងពីភាពរីកចម្រើននៃ​ការផ្តល់​តម្លៃ និងគោរពសិទ្ធិស្ត្រីទាំងនៅកន្លែងការងារ និងនៅក្នុងសហគមន៍។ ចំណែក​ភាគីនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាល បានកត់សំគាល់ថា ស្ត្រីនៅកម្ពុជានៅពុំទាន់ទទួលបានការ​លើក​ស្ទួយនិងការគោរពសិទ្ធិបានពេញលេញដូចនៅបណ្តាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យនៅឡើយ។

ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ បាន​ថ្លែង​សារសូម​អភ័យទោស​ចំពោះ​បណ្តា​ប្រទេស​ជិត​ខាងជាច្រើន ដែល​ត្រូវ​រងគ្រោះព្រោះតែ​ការ​វាយប្រហារមីស៊ីល​និង​យានដ្រូន​របស់​អ៊ីរ៉ង់។ មេដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់ ក៏​​សន្យាថា ​នឹង​មិន​បាញ់​ប្លោង​​ទៅលើប្រទេស​ទាំងនោះទៀត​ឡើយ ប្រសិនណា​គ្មាន​ការ​វាយប្រហារ​របស់​អាមេរិក​និង​អ៊ីស្រាអែល ចេញពី​ទីតាំង​នៃ​ប្រទេស​ទាំងនោះ។​  

ទាហានមួកខៀវជនជាតិហ្កាណា ៣នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ ដោយសារការវាយប្រហារ នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់ កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី៦ មីនា។ រដ្ឋាភិបាលហ្កាណាបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រមទាំងបានថ្កោលទោសយ៉ាងដាច់អហង្កា ចំពោះការវាយប្រហារនេះ ដោយបានចាត់ទុកថាជាការរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិ និងជាឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម។ ចំណែក ប្រធានាធិបតីលីបង់បានចោទអ៊ីស្រាអែល ថាអ្នកដឹកនាំការវាយប្រហារនេះ។ ឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់នេះ អ៊ីស្រាអែលបានបញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហាររបស់ខ្លួន គឺដើម្បីតាមស្វែងរកអដ្ឋិធាតុរបស់អ្នកបើកយន្តហោះអ៊ីស្រាអែលម្នាក់ ដែលបានត្រូវចាប់ខ្លួន នៅលីបង់ កាលពីឆ្នាំ១៩៨៦។

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួនចំនួនជាង ២០អង្គការ សមាគម បានចេញលិខិតចំហររួមគ្នាមួយ បញ្ជាក់អំពីជំហរបន្តរៀបចំទិវាសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិនៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ នាថ្ងៃទី៨មីនាស្អែកនេះ។ អាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញក៏បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ខ្លួនដដែល គឺមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការជួបជុំ។ តែក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល យល់ថាការលើកឡើងរបស់អាជ្ញាធរ ក្រោមហេតុផលមិនច្បាស់លាស់។

សង្គ្រាម​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា ដែល​បញ្ឆេះឡើង​ដោយ​អាមេរិក​និង​អ៊ីស្រាអែល​ទៅលើអ៊ីរ៉ង់ បានឈាន​ចូល​សប្តាហ៍​ទី​២ហើយ​។​​ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក​ ដូណាល់ ត្រាំ ចង់ឲ្យ អ៊ីរ៉ង់ ទម្លាក់អាវុធសុំចុះចាញ់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ និង​ថា បើពុំ​ដូច្នោះទេ គ្មាន​ឡើយ​ការចរចា​បញ្ចប់សង្គ្រាម​។  តែ អ៊ីរ៉ង់ បាន​ប្រកាស​ប្តេជ្ញាតស៊ូប្រយុទ្ធដល់តំណក់ឈាមចុងក្រោយ។​ ​

អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការប្រកួតប្រជែងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម(ក.ប.ប.) លោក គឹម មាសសុខសីហា បានបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមម៉ោង ២រសៀល ថ្ងៃទី៧ ខែមីនានេះ ស្ថានីយ៍ និងដេប៉ូលក់ប្រេងចំនួនជាង ២០០កន្លែង បានដាក់តម្លៃលក់តាមការកំណត់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ខណៈដេប៉ូចំនួន ៥៤កន្លែង បានបិទទ្វារ ក្រោមហេតុផល គ្មានប្រេងផ្គត់ផ្គង់។ តាម ក.ប.ប. ចំពោះដេប៉ូលក់ប្រេងឥន្ទនៈ ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមពីការលក់ឡើងថ្លៃនោះ បានបិទទ្វារមិនដំណើរការឡើយ។

លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី អៀង មូលី ដែលជាប្រធាន​អាជ្ញាធរ​ជាតិប្រយុទ្ធ​នឹងជំងឺអេដស៍ ​បានថ្លែងនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយថា ថៃបានបកស្រាយខុសពីការពិត ជុំវិញភាពជាកម្មសិទ្ធិនៃតំបន់មួយចំនួនតាមព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរធ្លាប់យកធ្វើជាជំរំ នៅពេលពួកគេភៀសខ្លួនពីការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងភាគីជម្លោះក្នុងសម័យសង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជា។ លោកបានអះអាងថា ជំរំរបស់ជនភៀសខ្លួនខ្មែរនៅតាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ ទាំងអស់នោះគឺជាទឹកដីរបស់ខ្មែរទាំងអស់ ពោលតំបន់ទាំងនោះមិនមែនជាទឹកដីថៃ ដូចការអះអាងរបស់អ្នកនយោបាយថៃខ្លះនោះឡើយ។  ​

សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានឈានចូលថ្ងៃទី៨។ គិតត្រឹមថ្ងៃសៅរ៍ ទី៧ មីនា ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល និងកងទ័ពឆ្នាំបដិវត្តអ៊ីរ៉ង់ បានបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់១៥០០នាក់ និងចំណាយប្រាក់អស់ប្រមាណ ជាង ៦ពាន់លានដុល្លារ។ ក្រៅពីបំផ្លាញទីតាំងយោធា សង្រ្គាមនេះក៏បានធ្វើឲ្យខូចខាតដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈជាច្រើនកន្លែង។