ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ធ្វើ​សន្និសីទសារព័ត៌មាន​ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី​១៦មីនា ​ដើម្បី​បង្ហាញ​អំពី​តុល្យការ​សង្គ្រាម​អ៊ីរ៉ង់។ ក្រៅពី​លើកសរសើរ​ថា​អាមេរិក​ខ្លាំង​អស្ចារ្យ​ជាងគេនិងមិនត្រូវ​ការ​ជំនួយ​ពីប្រទេសណា​ ចៅហ្វាយ​សេតវិមានក៏បានសម្តែង​​ភាព​អាក់អន់ចិត្ត​ចំពោះ​ប្រទេស​បស្ចិមលោក ពិសេស​បារាំង​និង​អង់គ្លេស​ ដែល​មិនព្រម​បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង​ទៅ​រក្សាសន្តិសុខនាវានាចរណ៍ នៅច្រកសមុទ្ទ​អកមូស្ស​។ ប្រឈម​នឹង​ស្ថានការណ៍​សង្គ្រាម​នៅមជ្ឈិមបូព៌ា លោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តពន្យារពេល​ដំណើរទស្សនកិច្ច​ទៅ​ប្រទេស​ចិន ដែលគ្រោង​ទុកជាយូរមកហើយ។  

ថ្មីៗនេះ អតិថិជនរបស់ធនាគារ APD បាននាំគ្នាសម្រុកទៅដកប្រាក់របស់ខ្លួន ក្រោយមានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា ធនាគារមួយនេះអាចប្រឈមនឹងការអាជ្ញាប័ណ្ណដោយសង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពក្លែងបន្លំតាមអនឡាញ។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ធនាគារ APD បានចេញលិខិតអះអាងថាខ្លួនមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពក្លែងបន្លំតាមអនឡាញអ្វីទេ។ ចំណែកធនាគារជាតិកម្ពុជា តាមរយៈអគ្គទេសាភិបាល លោកស្រី ជា សិរី បានបញ្ជាក់ក្នុងថ្ងៃទី១៦ មីនាថា នៅពេលអតិថិជននាំគ្នាសម្រុកទៅដកប្រាក់ទាំងអស់របស់ខ្លួនចេញពីគណនីនៅធនាគារនឹងនាំឲ្យមានការរាំងស្ទះ ព្រោះធនាគារមិនអាចបង្វិលប្រាក់ទាន់ពេលទេ និងថា ការណ៍នេះក៏នឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិដែរ។ ដើម្បីបញ្ជៀសក្តីបារម្ភរបស់អតិថិជន តើរដ្ឋាភិបាលគួរធានាអ្វីខ្លះដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋមានជឿទុកចិត្តលើប្រព័ន្ធធនាគារ?

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាស នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ មីនា ថាបានបញ្ជូនប្រេសិត ទៅប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដើម្បីសម្របសម្រួល បញ្ចប់ជម្លោះរវាងភាគីទាំងពីរ។ របបកុម្មុយនិស្តចិនក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រទេសទាំងពីរ អនុវត្តបទឈប់បាញ់ជាបន្ទាន់ និងទម្លាក់អាវុធចុះ ងាកចូលតុចរចា។ ប៉ុន្តែ កងទ័ពប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន នៅបន្តបាញ់ប្លោងដាក់គ្នា ឥតលោះថ្ងៃ។ នៅថ្ងៃចន្ទដដែល ការវាយប្រហាររបស់ប៉ាគីស្ថានបានផ្តាច់ជីវិតជនស៊ីវិលអាហ្វហ្កានីស្ថាន ២នាក់។

ប្រឈមនឹងបញ្ហាបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ដោយសារតែសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រកាសកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​១៥មីនា ទាមទារ​ឲ្យ​ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តអូតង់ ព្រមទាំងចិនជប៉ុនជាដើម ត្រូវបញ្ជូន​កម្លាំងមកជួយ​ការពារសន្តិសុខតំបន់​នេះ​។ ការប្រកាសរបស់លោកត្រាំនេះ គ្មាននរណាធ្វើតាមឡើយ ទាំងចិនទាំងជប៉ុននិងអូស្ត្រាលី​។ ចំណែក​អង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ បានបញ្ជាក់ជំហរច្បាស់ៗ ថាបញ្ហានៅដើមបូព៌ា​ មិនមានអ្វីពាក់ព័ន្ធជាមួយ​អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តអាត្លង់ទិកខាងជើង ហៅកាត់ថា អូតង់ ឬណាតូ បន្តិចណាឡើយ​។

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាស នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ មីនា ថាបានបញ្ជូនប្រេសិត ទៅប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដើម្បីសម្របសម្រួល បញ្ចប់ជម្លោះរវាងភាគីទាំងពីរ។ របបកុម្មុយនិស្តចិនក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រទេសទាំងពីរ អនុវត្តបទឈប់បាញ់ជាបន្ទាន់ និងទម្លាក់អាវុធចុះ ងាកចូលតុចរចា។ ប៉ុន្តែ កងទ័ពប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន នៅបន្តបាញ់ប្លោងដាក់គ្នា ឥតលោះថ្ងៃ។ នៅថ្ងៃចន្ទដដែល ការវាយប្រហាររបស់ប៉ាគីស្ថានបានផ្តាច់ជីវិតជនស៊ីវិលអាហ្វហ្កានីស្ថាន ២នាក់។

នៅក្នុងប្រទេសភូមា សភាបានបើកកិច្ចប្រជុំពេញអង្គនាថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ មីនាក្នុងទីក្រុងណៃពីដោ ដោយមានវត្តមានអ្នកតំណាងរាស្រ្តដ៏ច្រើនលើសលប់មកពីគណបក្ស ឯកភាព សាមគ្គីភាព និងអភិវឌ្ឍន៍ដែលគេស្គាល់ជាគណបក្សគាំទ្រកងទ័ព។ គណបក្សមួយនេះបានឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹក ភ្លូកដីនាការបោះឆ្នោតសភាជាដំណាក់កាលក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ និងខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។

សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់​បានឈានចូលដល់សប្តាហ៍ទី​៣ហើយ។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីលោកដូណាល់ ត្រាំ​បានប្រកូក​ប្រកាសហៅ​ប្រទេសផ្សេងៗ​ ឲ្យ​មកជួយការពារសន្តិសុខ​ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស​ អ៊ីរ៉ង់​បាន​ប្រកាសគំរាមនៅថ្ងៃទី​១៦មីនានេះ ហាមប្រទេស​ទាំងអស់ មិន​ឲ្យលូកដៃ ប្រសិន​បើមិន​​​ចង់រងគ្រោះ​។ គិតត្រឹមពេលនេះ អ៊ីរ៉ង់​បានបន្តវាយប្រហារ​មកលើ​ប្រទេសនៅ​តំបន់ឈូងសមុទ្រ ក្នុងនោះមានទាំងអាកាសយានដ្ឋាន មូលដ្ឋានទ័ព និងតំបន់ឧស្សាហកម្ម​​ប្រេង​ជាដើម​​​។

នៅល្ងាចថ្ងៃទី១៤មីនា មានកុមារ ២នាក់បានស្លាប់ដោយសារផ្ទុះគ្រាប់ដែល​សល់​ពីសង្គ្រាមនៅក្រោមស្ពានមួយកន្លែងស្ថិតក្នុងស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ។ អ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តកំពង់ធំ លោក អ៊ុន បុត្ត បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ ខែមីនានេះថា មន្ត្រីជំនាញបោសសម្អាតកាកសំណល់មិនទាន់ផ្ទុះបាន​ចុះទៅពិនិត្យទីតាំងផ្ទុះគ្រាប់ និងបានរកឃើញក្បាលគ្រាប់ប្រភេទ M79។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យរូបនេះដដែល ករណីផ្ទុះគ្រាប់នេះបានកើតឡើង បន្ទាប់ពីក្មេងប្រុសស្រីទាំងពីរនាក់បានយកគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះទៅដំលេងដែលជាហេតុបណ្តាលឲ្យផ្ទុះភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែង។ សំឡេងលោក អ៊ុន បុត្ត៖

របាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់សហភាពអន្តរសភា និងអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ស្រ្តីបង្ហាញថា គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ចំនួនស្ត្រីដែលជាអ្នកតំណាងរាស្ត្រនៅក្នុងសភានៃបណ្តាប្រទេសទូទាំងសកលលោកនៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង១៨០ កម្ពុជាឈរនៅលេខរៀងទី១៥២ ដែលមានស្ត្រីបម្រើការងារនៅក្នុងកិច្ចការនយោបាយជាន់ខ្ពស់។

ថ្ងៃ អាទិត្យ ទី ១៥ ខែ មីនា ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន បានអនុម័តវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ តាមរយៈការបោះឆ្នោតប្រជាមតិ ។ តាមការអះអាងរបស់ ប្រធានាធិបតីកាហ្សាក់ស្ថាន​​ លោក Kassym-Jomart Tokayev កំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនេះ គឺបានរៀបចំឡើង ដើម្បីពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ នៅក្នុងប្រទេស ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ អង្គការក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល និង អ្នកសង្កេតការណ៍មួយចំនួន បានរិះគន់ថា អត្ថបទច្បាប់ថ្មីនេះអាចនឹងទៅពង្រឹងអំណាចរបស់មេដឹកនាំ កាហ្សាក់ស្ថាន ព្រមទាំងរឹតបន្តឹងសេរីភាពសាធារណៈបន្ថែមទៀត។

បញ្ហារាំងស្ទះនៃប្រតិបត្តិការរបស់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាកើតមានដោយ​សារតែពលរដ្ឋសម្រុកដកប្រាក់ក្នុងពេលតែមួយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី ជា សិរី អគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ ការបញ្ជាក់ដូចនេះរបស់លោកស្រី ជា សិរី បន្ទាប់ពីអតិថិជនធនាគារ APD បាននាំគ្នាទៅដកប្រាក់នៅទីស្នាក់ការរបស់ធនាគារ ក្រោមក្តីបារម្ភថា ធនាគារមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពក្លែងបន្លំតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធ័រនែត ឬប្រឈមនឹងការដកអាជ្ញាបណ្ណ។ បើតាមលោកស្រី ជា សិរី ការភ័យខ្លាចរបស់ពលរដ្ឋបែបនេះនឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

នាវិកថៃចំនួន ២០នាក់បានទៅដល់ប្រទេសកំណើតវិញនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២៦ ដោយមានការជួយសង្គ្រោះពីកងទ័ពជើងទឹកអូម៉ង់ បន្ទាប់ពីនាវាដឹកទំនិញមួយគ្រឿងរបស់របស់ថៃឈ្មោះ Mayuree Naree បានរងការវាយប្រហារនៅច្រកសមុទ្រ អកមូហ្សកាលពីសប្តាហ៍មុន។ តែនៅសល់នាវិកថៃចំនួន ៣នាក់ទៀតកំពុងបន្តបាត់ខ្លួននៅឡើយ។

ហោ សីហា ក្នុងវ័យ ៣៦ឆ្នាំ គឺជាវិចិត្រករគំនូរសហសម័យម្នាក់ ដែលមានប្រវត្តិដិតដាមដោយការលំបាកនិងឆ្លងកាត់នូវជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងសង្គ្រាមតាមព្រំដែនតាំងពីកុមារភាព។ ធ្លាប់ហែលឆ្លងនូវការភ័យខ្លាច ការបាក់ស្បាត ជីវិតឯកោ ការជួញដូរ និងភាពក្រីក្រ ហោ សីហា បានតស៊ូប្រយុទ្ធនឹងជីវិតរហូតបានក្លាយជាវិចិត្រករគំនូរដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់នាពេលសព្វថ្ងៃនេះ។ វិចិត្រកររូបនេះ គឺជាអ្នកមានទំនោរបែបធម្មជាតិ និងវិទ្យាសាស្ត្រនិយម ប៉ុន្តែ​ស្នាដៃគំនូរពណ៌ចុងក្រោយរបស់លោក បានផ្តោត និងឧទ្ទិសសំខាន់​ ជាលើកដំបូង​ទៅលើបទពិសោធជីវិត​ផ្ទាល់ខ្លួន ជម្លោះ និងការលំបាកដែលបង្ក​ឡើង​ដោយសារ​​សង្គ្រាមនៅតាមព្រំដែន។ 

គិតចាប់តាំងពីសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានផ្ទុះឡើង តម្រូវការដ្រូនអ៊ុយក្រែន កើនឡើងខ្លាំង។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ្លូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី បានចាប់ផ្តើមពង្រឹងការគ្រប់ក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ពាក់ព័ន្ធនឹងការលក់ដ្រូន ចេញទៅក្រៅប្រទេស។ លោក ហ្សេឡេនស្គី ក៏បានសន្យាជួយបណ្តាប្រទេស នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដោយបញ្ជូនអ្នកជំនាញដ្រូន ដើម្បីរៀបចំប្រព័ន្ធការពារនឹងការវាយប្រហារ ពីដ្រូនអ៊ីរ៉ង់។ ចំណែក រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់វិញ បានចាត់ទុកទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវ ជារឿងគួរឲ្យអស់សំណើច។ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានព្រមានថា ដែនដីអ៊ុយក្រែនទាំងមូល នឹងក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបស្របច្បាប់ នៃការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់។

ការបើកច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្សដើម្បីឲ្យកប៉ាល់ដឹកប្រេងអាច​ធ្វើចរាចរឡើងវិញប្រកបដោយសុវត្ថិភាពជាអាទិភាពចំបង​របស់​រដ្ឋបាលលោកដូណាល់ត្រាំ។ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី​១៤មីនាប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះបាន​ប្រាប់ប្រទេស​ធំៗដូចជា ចិន អង់គ្លេស​បារាំង ឬ​ជប៉ុនឲ្យជួយបញ្ជូននាវាចម្បាំងទៅធានា​សុវត្ថិភាពចរាចរណ៍​របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស។ បើតាម​លោកត្រាំ​ច្រកសមុទ្រ​ដ៏សំខាន់មួយនេះកំពុងត្រូវ​អ៊ីរ៉ង់​យកធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង ដើម្បីវាយប្រហារ​លើ​កប៉ាល់ដឹកប្រេងដែលឆ្លងកាត់នៅទីនោះ។ ការទាមទាររបស់លោកត្រាំដើម្បី​រកជំនួយពីប្រទេស​ដទៃ​​បានធ្វើឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​សើចចំអកពី​ឆ័ត្រ​ការពារ​ដ៏ធ្លុះធ្លាយ​របស់អាមេរិកនៅដើមបូព៌ា។ អ៊ីរ៉ង់​បានឆ្លៀតបញ្ជាក់ថា អ៊ីរ៉ង់​មិន​បាន​បិទច្រកសមុទ្រអកមូហ្សដូចការចោទប្រកាន់របស់អាមេរិក។ ប៉ុន្តែ អ៊ីរ៉ង់​វាយប្រហារ​តែ​កប៉ាល់​ដឹកប្រេង​របស់អាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងប្រទេសដែល​មានប្រយោជន៍រកស៊ីជាមួយ​អាមេរិក។

ប្រឈមនឹងវិបត្តិប្រេង និងទំនិញឡើងថ្លៃ បាតុករគុយបាផ្ទុះកំហឹង និងនាំគ្នាសម្រុកចូលបំផ្លាញការិយាល័យបក្សកុម្មុយនិស្ត ខណៈប្រធានាធិបតីគុយបាអះអាង ថាទើបបាននិយាយទាក់ទងជាមួយអាមេរិក ដែលដាក់ទណ្ឌកម្មបិទដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចគុយបា។ បាតុកម្មហិង្សានេះបានកើតឡើង នៅយប់ថ្ងៃសុក្រ ឆ្លងចូលថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៤ មីនា នៅភាគកណ្តាលនៃប្រទេសគុយបា។ ប្រធានាធិបតីគុយបាបានថ្កោលទោស ចំពោះសកម្មភាពហិង្សា ដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្បសម្បតិ្តសាធារណៈ។

អគ្គនាយករងអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ បានអះអាងថា ប្រាសាទព្រះវិហាររបស់កម្ពុជាបានរងការខូចខាតប្រមាណ ៨០% ដោយសារយោធាថៃបានបាញ់ផ្លោងគ្រាប់ធុនធ្ងន់ជាច្រើនប្រភេទមកចំប្រាង្គប្រាសាទ។​ បើតាម អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ មន្ត្រីជំនាញបានរកឃើញស្នាមប្រេះ ខួងសាច់ និងបាក់រលំចំនួន ៥៦២ទីតាំង ខណៈមន្ត្រីស៊ីម៉ាក់ក៏បានរកឃើញគ្រាប់បែកគ្រប់ប្រភេទចំនួនជាង ១ ៣០០គ្រាប់ ដែលបន្សល់ទុកដោយយោធាថៃបាញ់ស្រោចមកលើប្រាសាទព្រះវិហារ។

គិតចាប់តាំងពីអ៊ីស្រាអែលសហការជាមួយអាមេរិកវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ អំពើស្អប់ខ្ពើមមកលើសហគមន៍ជនជាតិជ្វីហ្វ បានរីករាលដាល នៅលើទឹកដីអឺរ៉ុប។ នៅទីក្រុងអាំស្ទែរដាម ប្រទេសហូឡង់ នាយប់ថ្ងៃសុក្រ ឆ្លងចូលថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៤ មីនា មានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកមួយ បានកើតឡើង នៅមុខសាលារៀនជនជាតិជ្វីហ្វ។ បើផ្អែកតាមអាជ្ញាធរហូឡង់ ហេតុការណ៍នេះមិនបានបង្កឲ្យមានអ្នករបួស ឬអ្នកស្លាប់ឡើយ។ មិនដល់មួយសប្តាហ៍ផង នេះជាលើកទី៣ ដែលមានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែក នៅអឺរ៉ុប ប្រឆាំងនឹងជនជាតិជ្វីហ្វ។

អាមេរិកកាន់តែលង់ជាប់ក្នុង​សង្រ្គាម​វាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់។ ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន​ ដូចជា​មូលដ្ឋានទ័ព នៅ​តំបន់ដើមបូព៌ា អាមេរិក​បាន​រើ ដឹកបញ្ជូនសព្វាវុធ នាវាចម្បាំង​និង​ប្រព័ន្ធ​ខែលមីស៊ីល​ចេញពីជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ កាសែតអាមេរិក​ និងកាសែតក្នុងស្រុកកូរ៉េខាងត្បូង​បានចុះផ្សាយ​ពី​ការដឹកជញ្ជូន​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​អាមេរិកចេញពីកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បី​យកទៅពង្រាយ​នៅតំបន់ដើមបូព៌ា។ នៅថ្ងៃអង្គារទី​១០មីនា ដើមសប្តាហ៍ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​ឆ្លើយបញ្ជាក់ទៅនឹង​ពាក្យចចាមអារ៉ាម​ ដោយថា កូរ៉េខាងត្បូងបាន​ប្រឆាំងដែរ ប៉ុន្តែ មិនអាចហាមឲ្យអាមេរិក​ឈប់ដកយកប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលពីកូរ៉េខាងត្បូង ទៅដាក់​នៅ​តំបន់ដើមបូព៌ាបាននោះទេ។ គ្មានប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​របស់អាមេរិក តើ​កូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបារម្ភពីសុវត្ថិភាពការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួន នៅចំពោះមុខ​ការគំរាមកំហែង​របស់​កូរ៉េខាងជើងដែរឬទេ? 

កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាង១០គ្រាប់ នៅសមុទ្រជប៉ុន នាថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៤ មីនា ដើម្បីព្រមានរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល និងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលហ៊ានធ្វើសមយុទ្ធយោធា នៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់របបក្រុងព្យុងយ៉ាង ធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង បានធ្វើដំណើរទៅដល់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំណែក ជប៉ុនកំពុងដុតដៃដុតជើងប្រមូលព័ត៌មាន ពាក់ព័ន្ធនឹងមីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់កូរ៉េខាងជើង និងត្រៀមខ្លួនទប់ទល់រាល់ការគំរាមកំហែងរបស់របបព្យុងយ៉ាង។

លោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាបានព្រមានថា ក្រោយខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រសិនបើរកឃើញថា ទីតាំងណាមួយនៅបន្តអនុញ្ញាតឲ្យមានបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញ នោះអាជ្ញាធរដែលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវទីតាំងនោះ អាចប្រឈមនឹងការដកតំណែង។ អ្នកតាមដានសង្គម បានគាំទ្រការលើកឡើងនេះ តែពួកគេចង់ឃើញមានការអនុវត្តន៍វិធានការម៉ឺងម៉ាត់ជាក់ស្តែងចំពោះទីតាំងណា ដែលនៅបន្តមានបទល្មើសឆបោកអនឡាញ៕

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានរៀបចំឲ្យមានទារកដ្ឋានជាបណ្តើរៗ នៅតាមសហគមន៍ដែលមានតម្រូវការចាំបាច់ និងឈានដល់ការបង្កើនចំនួនអ្នកមើលថែទាំកុមារឲ្យបានច្រើនថែមទៀត ដើម្បីសម្រាលបន្ទុករបស់ឪពុកម្តាយ និងដើម្បីជំរុញឲ្យកុមារមានភាពលូតលាស់ទាំងកាយសម្បាទា និងបញ្ញាស្មារតី។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ អ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងកម្មវិធីពង្រីកទារកដ្ឋាននេះ បានមើលឃើញពីភាពចំាបាច់នៅក្នុងការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំកុមារ តែក៏បានលើកឡើងអំពីបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការកសាងទំនុកចិត្ត និងធនធានមនុស្សជាដើម។

មន្ត្រីអង្គការលីកាដូប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ិន គង់ជិត បានអំពាវនាវឱ្យសាលាឧទ្ធរណ៍ខេត្តបាត់ដំបង ទទួលយកសំណើរបស់អ្នកកាសែតលោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា ដែលទទូចសុំ រួចផុតពីបទចោទប្រកាន់ស្តីពី «ការប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេសនូវព័ត៌មានជាអាទិ៍ ដែលធ្វើឱ្យអន្តរាយការការពារជាតិ»។ បើតាមមន្ត្រីអង្គការលីកាដូ ដែលបានចូលស្តាប់សវនាការ កាលពីថ្ងៃទី ១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ពិរុទ្ធជនជាអ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីរ បានអះអាងថា ខ្លួនពុំមានគំនិតទុច្ចរិតដូចការចោទប្រកាន់របស់តុលាការឡើយ។

សង្រ្គាមនៅ​ដើមបូព៌ា​នៅ​តែ​ក្តៅគគុក ព្រោះថា អ៊ីរ៉ង់នៅតែ​មិន​ព្រមចុះចាញ់នៅចំពោះមុខ​ការវាយប្រហារ​យ៉ាងសន្ធប់របស់​អាមេរិក និង​អ៊ីស្រាអែល នៅ​២សប្តាហ៍មកនេះ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃសុក្រទី ១៣​មីនា​បាន​គំរាមថា នឹង​វាយប្រហារ​លើទីតាំងប្រេង​របស់អ៊ីរ៉ង់​នៅលើ​កោះ Kharg បើសិន​អ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្ត​ខ្ទប់​ច្រកសមុទ្រ អកមូហ្ស។ ដោយមិនចាញ់ពាក្យគំរាមរបស់លោកត្រាំ របបអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់​បាន​តបវិញថា នឹង​អ៊ីរ៉ង់​នឹង​ដៅកម្ទេច​ទីតាំងប្រេង​របស់ប្រទេស​នៅក្នុងតំបន់ដែលជា​ដៃគូរបស់អាមេរិក បើសិន​លោកត្រាំធ្វើពិតដូចពាក្យគំរាម។ ឈាង បុប្ផា​រាយការណ៍ព័ត៌មាននេះ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឲ្យដឹងថា យុទ្ធនាការបង្ក្រាបការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ឬអនឡាញ មិនមែនជាសកម្មភាព ដែលធ្វើឲ្យល្អមើល ឬធ្វើត្រឹមពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដូចមតិមួយចំនួនបានលើកឡើងនោះឡើយ។ ការបញ្ជាក់របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ធ្វើឡើងអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់នេះ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានពិភាក្សា និងអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។

នៅថ្ងៃសុក្រទី ១៣ ខែមីនា ម៉ូស្គូបានថ្លែងទាមទារឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដកចេញបន្ថែមទៀត នូវ ទណ្ឌកម្មលើការនាំចេញប្រេងឆៅរុស្ស៊ី ដើម្បីធានាផ្តល់ស្ថិរភាពដល់ទីផ្សារប្រេងពិភពលោក ដែលច្របូកច្របល់ ក៏ព្រោះតែសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ អឺរ៉ុបឯណោះវិញនាំមុខ​ដោយអាល្លឺម៉ង់​បាន​រិះគន់ និង​ស្វះស្វែងរារាំងដល់ការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ី។ 

​លោក​ហ្សេឡេនស្គី ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន បានធ្វើដំណើរមកជួបលោក​ម៉ាក្រុងនៅទីក្រុងប៉ារីស កាលពីថ្ងៃទី​១៣មីនា នៅក្នុងបរិបទដែល​ពិភពលោក កំពុងតែងាកទៅតាមដាននិងព្រួយបារម្ភខ្លាំង​​ តែពីបញ្ហា​សង្គ្រាមនៅដើមបូព៌ា។ នៅក្នុងពេលជួបគ្នា លោក​ម៉ាក្រុងបានធានាអះអាងប្រាប់​លោកហ្សេឡេនស្គីថា ការជួយទំនុកបម្រុង​អ៊ុយក្រែន គឺជាអាទិភាព​ធំបំផុត​របស់​បារាំង ក៏ដូចជារបស់អឺរ៉ុប ហើយ​គ្មានអ្វីអាចមកបង្វែរ​ការតាំងចិត្តនេះបានឡើយ​។

នៅនេប៉ាល់ គណបក្សជាតិឯករាជ្យរបស់អ្នកចម្រៀងរែប(Rap) លោក បាឡែនដ្រា ស្ហា បានទទួល​ជ័យ​ជម្នះ ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​សមាជិករដ្ឋ​សភា​។ អតីត​អ្នក​ចម្រៀងញាក់កន្ត្រាក់អារម្មណ៍ និង​ជាអភិបាល​រដ្ឋធានី​រូបនេះ នឹងក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វ័យ​ក្មេង នៅអំលុងពេល​​១សប្តាហ៍​ខាងមុខ​។ បញ្ហា​ធំ​ដែល ​មេដឹកនាំវ័យក្មេងនេប៉ាល់ ត្រូវ​ដោះស្រាយ​ចំពោះ​មុខ គឺ​កង្វះការងារធ្វើ​សម្រាប់​យុវជន ​និងកំណែទម្រង់​សង្គម ដែលពោរពេញ​ដោយ​អំពើ​ពុករលួយ​។​ ​

ប្រធានពន្ធនាគារខេត្តស្ទឹងត្រែង និងមន្ត្រី ៣នាក់ផ្សេងទៀត ដែលមានតួនាទីជាប្រធាន និងអនុប្រធានការិយាល័យប្រតិបត្តិ និងប្រធានផ្នែកគ្រប់គ្រងជនជាប់ឃុំ ត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃព្យួរតួនាទីជាបណ្តោះអាសន្ន និងបង្គាប់ឲ្យពួកគេទៅបម្រើការងារនៅនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលសរុប ចំណុះអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារវិញ។ ប៉ុន្តែ លិខិតដែលចុះហត្ថលេខាដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ មិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការព្យួរតួនាទីរបស់មន្ត្រីពន្ធនាគារខេត្តស្ទឹងត្រែងទាំង ៤រូបនេះទេ។ តែលោក ឃៀង សុណាឌីន អ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារបានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI នៅថ្ងៃទី១៣ មីនានេះថា ការព្យួរតួនាទីជាបណ្តោះអាសន្នរបស់មន្ត្រីពន្ធនាគារខេត្តស្ទឹងត្រែងទាំង ៤នាក់ គឺដោយសារក្រុមប្រឹក្សាវិន័យក្រសួងមហាផ្ទៃកំពុងបន្តស៊ើបអង្កេតពាក់ព័ន្ធនឹងជនជាប់ឃុំ ដែលបានបង់ប្រាក់ជាថ្នូរនឹងការប្រើទូរស័ព្ទដៃដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងពន្ធនាគារខេត្តស្ទឹងត្រែងកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។

តុលាការរុស្ស៊ី សម្រេចកាត់ទោសបុរស ១៥ នាក់ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ពីបទភេរវកម្មយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃ នៅក្នុងសាលប្រគំតន្រ្តីមួយកន្លែង ស្ថិតនៅជាយទីក្រុងម៉ូស្គូ កាលពីឆ្នាំ ២០២៤ ។ សាលក្រមដកហូត​សេរីភាពមួយ​ជីវិត​នេះ ធ្លាក់​មកនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១២ ខែមីនា។ គួររំឭកថា ការវាយប្រហារភេរវកម្មជីហាតទ្រង់ទ្រាយធំខាងលើនេះ បានផ្តាច់ជីវិតមនុស្សសរុបចំនួន ១៥០ នាក់ ។

នៅក្នុងវេទិកាតុមូលស្តីពី «សណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកក្នុងបរិបទថ្មី» ដែលរៀបចំដោយរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា វាគ្មិនចូលរួមបានកត់សម្គាល់ថា បញ្ហាក្នុងប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ចនៅកម្ពុជាដែលកើតចេញពីបុគ្គលផង និងពីការអនុវត្តគោលនយោបាយផងនោះត្រូវការ ការវះកាត់ជាបន្ទាន់ ពិសេសនៅក្នុងស្ថានភាពដែលកម្ពុជាកំពុងមានវិបត្តិ។ សម្រាប់អ្នកវិភាគសង្គម ហេតុផលដែលនាំឱ្យប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ចកម្ពុជាបន្តមានបញ្ហា ក៏ព្រោះតែលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងប្រព័ន្ធនីតិរដ្ឋស្ទើរ រលត់បាត់ពីកម្ពុជា។ ក្នុងន័យនេះ អ្នកវិភាគបានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលវះកាត់មន្ត្រីដែលប្រៀបបាននឹងត្រីស្អុយក្នុងកន្ត្រក បើមិនដូច្នោះទេ កម្ពុជានឹង​រង​វិបត្តិនិទណ្ឌភាពក្នុងសង្គមកាន់តែខ្លាំង។ សូមស្តាប់សេចក្តីរាយការណ៍លម្អិតរបស់ សាំ ឧត្តម

ប្រឈម​នឹងការ​ឡើងថ្លៃប្រេងសាំង​​ដោយសារតែសង្គ្រាម​អ៊ីរ៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិក​បា​នសម្រេច​បើកភ្លើង​ខៀវឲ្យរុស្ស៊ីអាច​លក់ប្រេងឡើងវិញ។ ការ​អនុញ្ញាតនេះ ធ្វើឡើង​ចំពោះ​តែប្រេង​រុស្ស៊ី​ ដែល​មា​នរក្សា​ស្តុក​នៅលើនាវា​តែប៉ុណ្ណោះ និង​សម្រាប់​រយៈពេលខ្លី​ ​ចាប់ពីពេលនេះ រហូត​ដល់ត្រឹម​ថ្ងៃទី១១មេសា។ ​ការបន្ធូរបន្ថយ​ទណ្ឌកម្មរុស្ស៊ី​បែបនេះ ធ្វើឲ្យ ​បារាំង ​មិនពេញចិត្ត​ទេ។​ ​

កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី​១២មីនា មាន​ទាហាន​បារាំងម្នាក់បាន​ស្លាប់ និងរបួសច្រើននាក់ នៅក្នុងការវាយប្រហារដោយ​ដ្រូនមួយ នៅឯមូលដ្ឋានទ័ពបារាំង ក្នុង​​​តំបន់អ៊ែរប៊ីល ភាគខាងជើងអ៊ីរ៉ាក់​។ តាម​ការសង្ស័យ ការវាយប្រហារនេះ អាចជាស្នាដៃរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​កូនចៅអ៊ីរ៉ង់ ដែលមានច្រើនក្រុមនៅក្នុងទឹកដី​អ៊ីរ៉ាក់ បន្ទាប់ពី​មេដឹកនាំថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានប្រកាសហៅ​ឲ្យ​រួមគ្នាសងសឹង​។ តើស្ថានការណ៍ថ្មីនេះ ​នឹងធ្វើ​ឲ្យ​ប្រែប្រួលបែបណា​ចំពោះគោលជំហរបារាំង ព្រោះថាបារាំង​ បាន​​ប្រកាស​មិនចូលរួមពាក់ព័ន្ធ​ ​​​ក្នុង​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​ឡើយ។

តុលាការរុស្ស៊ី សម្រេចកាត់ទោសបុរស ១៥ នាក់ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ពីបទភេរវកម្មយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃ នៅក្នុងសាលប្រគំតន្រ្តីមួយកន្លែង ស្ថិតនៅជាយទីក្រុងម៉ូស្គូ កាលពីឆ្នាំ ២០២៤ ។ សាលក្រមដកហូត​សេរីភាពមួយ​ជីវិត​នេះ ធ្លាក់​មកនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១២ ខែមីនា។ គួររំឭកថា ការវាយប្រហារភេរវកម្មជីហាតទ្រង់ទ្រាយធំខាងលើនេះ បានផ្តាច់ជីវិតមនុស្សសរុបចំនួន ១៥០ នាក់ ។