ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់ក្រុមអ្នកកាសែតកាលពីពេលថ្មីៗនេះ អភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង លោក សរ សុពុត្រាបានទទួលស្គាល់ថា ទំនិញរបស់ថៃមួយចំនួននៅតែបន្ត ហូរចូលមកកម្ពុជា តាមច្រកព្រំដែនឡាវ ព្រោះកម្ពុជាជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក(WTO)។ សេដ្ឋកិច្ចវិទូមួយចំនួនយល់ថា ការលើកឡើងរបស់អភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង អាចប៉ះពាល់ដល់ទឹកចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលធ្វើពហិការទំនិញរបស់ថៃ និងខ្លះទៀតថា ការបកស្រាយរបស់អភិបាលខេត្តធ្វើឡើង ដោយមិនត្រូវតាមកាលៈទេសៈ។ តើការបន្តនាំចូលទំនិញថៃមកកម្ពុជា តាមគោលការណ៍ WTO ពិតជាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្មារតីពហិការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ?

ភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាង ២ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះភ្ញៀវបរទេសជាង ២ ៦០០នាក់ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាទស្សនាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ «ថ្ងៃរះចំកំពូលប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត» ឬសមរាត្រី(Equinox) នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ លោក ជុំ សុភមករា អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI នៅថ្ងៃទី២១មីនានេះថា នៅក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃនៃព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រីនេះ នឹងអាចមានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាង ៩ម៉ឺននាក់ ពោលប្រហាក់ប្រហែលនឹងសមរាត្រីឆ្នាំកន្លងទៅដែរ។ មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យរូបនេះដដែលបានបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រីគឺជាព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិបានច្រើនបំផុត នៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត។  សូមបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ «ថ្ងៃរះចំកំពូលប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត» ឬសមរាត្រី(Equinox) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ទាក់ទាញមួយ ដែលបានកើតឡើងពីរលើកក្នុងមួយឆ្នាំ។ លើកទី១ ក្នុងអំឡុងខែមីនា និងលើកទី២ មានរយៈពេល៣ថ្ងៃដែរ នៅអំឡុងខែកញ្ញា៕

មន្ត្រីគយឥណ្ឌូណេស៊ីបានអះអាងពីការចូលរឹបអូសកុងតឺន័រប្រវែងជាង ៦ម៉ែត្រ ដែលមានផ្ទុកកេសដាក់ស្រកាសត្វពង្រូល ប្រមាណជាង ៣តោន មានតម្លៃជាទឹកប្រាក់ជាង ១០លានដុល្លារ។ នៅក្នុងការចុះផ្សាយនៅថ្ងៃសុក្រទី ២០មីនា សារព័ត៌មាន Mongabay ដែលមានជំនាញរាយការណ៍អំពីបញ្ហាបរិស្ថាន បានស្រង់សំដីរបស់មន្ត្រីគយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលថា កុងតឺន័រដែលគេឃាត់បាន នៅកំពង់ផែក្រុងហ្សាកាតា មានគោលដៅដឹកទៅកាន់ប្រទេសកម្ពុជា។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងកសិកម្មកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនទាន់ទទួលបានរបាយការណ៍ផ្លូវការណ៍ណាមួយពីអាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីទាក់ទងនឹងករណីនេះនៅឡើយទេ។

បន្ទាប់ពី​បញ្ឆេះសង្រ្គាមវាយប្រហារ​ទៅលើអ៊ីរ៉ង់​បាន​៣សប្តាហ៍ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ​ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២០មីនា បាន​ព្រលយជាលើកទី១ថា អាមេរិកកំពុង​ពិចារណា​ កាត់បន្ថយបន្តិចម្តងៗ សកម្មភាព​យោធា​ប្រឆាំង​នឹងរបបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្តែ នៅស្ថានភាពជាក់ស្តែង កងទ័ពអាមេរិក និង​អ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃសៅរ៍នេះ បាន​បើកការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទីតាំង​នុយក្លេអ៊ែរ​នៅភាគកណ្តាលប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់។ ទោះប្រទេស​រងការវាយប្រហារ​ពីអ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិក ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់នៅពុះពារធ្វើបុណ្យសាសនា​ បិទបញ្ចប់ថ្ងៃ​បុណ្យតមអាហាររ៉ាម៉ាដ​ង់នៅក្នុងសាសនា​ឥស្លាម។

សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ដែលបញ្ឆេះឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបាន​ឈានចូលសប្តាហ៍ទី៤។ បន្ទាប់បានបំពេញទស្សនកិច្ចរយៈពេលខ្លីនៅក្នុងប្រទេសលីបង់នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៩ មីនា ប្រមុខការទូតបារាំងបានបំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងថ្ងៃសុក្រ ទី២០ មីនានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។ ពីទីក្រុងតេឡាវី ប្រមុខការទូតបារាំងបានថ្លែងអំពាវនាវឲ្យអ៊ីរ៉ង់ធ្វើសម្បទាន និងរកច្រកផ្លូវចរចានយោបាយដើម្បីបញ្ចប់ភ្លើងសង្គ្រាម។ បើតាមប្រមុខទូតបារាំង ដើម្បីអាចបញ្ចប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធនេះយូរអង្វែងបាន គឺមានតែដំណោះស្រាយនយោបាយមួយប៉ុណ្ណោះ។ 

យុវតី​១៦នាក់​ ដែលមួយចំនួនធំជា​កូនកាត់​ខ្មែរ​បានជាប់​ក្នុង​បញ្ជីឈ្មោះ​បេក្ខនារីដែលត្រូវ​ប្រកួតប្រជែង​ដណ្តើម​ម្កុដបវរកញ្ញាខ្មែរ​នៅប្រទេស​បារាំង​។ ចំពោះអ្នករៀបចំកម្មវិធី បវរកញ្ញា​ខ្មែរ​នៅប្រទេស​បារាំងមានអត្ថន័យលើសពីសម្រស់ រូបរាងល្អផូផង់ពីខាងក្រៅ។ ក្រៅតែពី​ចង់អភិរក្ស ជំរុញ​វប្បធម៌ខ្មែរ​នៅទឹកដីបរទេស ការរៀបចំ​កម្មវិធីបវរកញ្ញាខ្មែរ​នៅបារាំង ជា​ឱកាស​មួយ​ដើម្បីជំរុញ​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​យុវជន​កូនចៅខ្មែរ​កើតទៅ​នៅទឹកដីបរទេស​អាច​ចងភ្ជាប់​ខ្លួន​ជាមួយ​អត្តសញ្ញាណ ប្រទេសកំណើត​​របស់​ឪពុកម្តាយ និងជីដូនជីតា។ ឈាង បុប្ផា​បានទៅធ្វើបទយកការណ៍​នៅ​ផ្ទះលំហែក្នុង​ទីក្រុង ឡា លូប ជាទីដែល​បេក្ខនារី​បវរកញ្ញាខ្មែរ​នៅប្រទេស​បារាំងហាត់សម ត្រៀមឡើងឆាកផ្លូវការដែលត្រូវ​ប្រព្រឹត្តទៅ​នៅថ្ងៃទី​២៨ មីនា​។

យុវតី​១៦នាក់​ ដែលមួយចំនួនធំជា​កូនកាត់​ខ្មែរ​បានជាប់​ក្នុង​បញ្ជីឈ្មោះ​បេក្ខនារីដែលត្រូវ​ប្រកួតប្រជែង​ដណ្តើម​ម្កុដបវរកញ្ញាខ្មែរ​នៅប្រទេស​បារាំង​។ ចំពោះអ្នករៀបចំកម្មវិធី បវរកញ្ញា​ខ្មែរ​នៅប្រទេស​បារាំងមានអត្ថន័យលើសពីសម្រស់ រូបរាងល្អផូផង់ពីខាងក្រៅ។ ក្រៅតែពី​ចង់អភិរក្ស ជំរុញ​វប្បធម៌ខ្មែរ​នៅទឹកដីបរទេស ការរៀបចំ​កម្មវិធីបវរកញ្ញាខ្មែរ​នៅបារាំង ជា​ឱកាស​មួយ​ដើម្បីជំរុញ​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​យុវជន​កូនចៅខ្មែរ​កើតទៅ​នៅទឹកដីបរទេស​អាច​ចងភ្ជាប់​ខ្លួន​ជាមួយ​អត្តសញ្ញាណ ប្រទេសកំណើត​​របស់​ឪពុកម្តាយ និងជីដូនជីតា។ ឈាង បុប្ផា​បានទៅធ្វើបទយកការណ៍​នៅ​ផ្ទះលំហែក្នុង​ទីក្រុង ឡា លូប ជាទីដែល​បេក្ខនារី​បវរកញ្ញាខ្មែរ​នៅប្រទេស​បារាំងហាត់សម ត្រៀមឡើងឆាកផ្លូវការដែលត្រូវ​ប្រព្រឹត្តទៅ​នៅថ្ងៃទី​២៨ មីនា​។

ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញបានបញ្ជាក់នៅរសៀលថ្ងៃទី២០ មីនានេះថា ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅខណ្ឌឬស្សីកែវកាលពីយប់ថ្ងៃទី១៨ មីនានឹងត្រូវស៊ើបអង្កេតស្រាវជ្រាវដោយតម្លាភាពតាមជំនាញបច្ចេកទេស និងច្បាប់ត្រឹមត្រូវ។ ការបញ្ជាក់ដូចនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីមហាជនផ្ទុះកំហឹងលើមន្ត្រីរាជការម្នាក់ដែលសង្ស័យជាជនបង្កបើកបរបង្កគ្រោះថ្នាក់ ក្រោមឥទ្ធិពលគ្រឿងស្រវឹង។

ក្រសួងសុខាភិបាលបាន និងកំពុងចាប់អារម្មណ៍លើឃ្លីបវីដេអូខ្លីមួយ ដែលត្រូវបានមហាជនចែករំលែកតៗគ្នាលើបណ្តាញសង្គម និងមានការរិះគន់អស់រយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងទៅនេះ។ ឃ្លីបវីដេអូនោះបានបង្ហាញពីរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់(Ambulance) មួយគ្រឿងដឹកជនបរទេសមួយក្រុម ដែលឈរជក់បារីនៅលើចិញ្ចើមផ្លូវ។ លោកសាស្ត្រាចារ្យ កុយ វ៉ាន់នី រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI នៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះថា ក្រុមការងាររបស់ក្រសួងកំពុងពិនិត្យមើលកិច្ចការមួយនេះ តែនៅមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលយ៉ាងណានៅឡើយទេ។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅអំឡុងពេលបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញដែលធ្វើឲ្យបែកសម្បុកឧក្រិដ្ឋជន សមត្ថកិច្ចកម្ពុជាក៏បានចាត់វិធានការរដ្ឋបាលតាមដងផ្លូវមួយចំនួនដែរ។ ថ្មីៗកន្លងទៅនេះ សមត្ថកិច្ចបានដាក់គោលដៅត្រួតពិនិត្​យយានយន្តដឹកជនបរទេសសង្ស័យជម្លៀសខ្លួនចំនួន ១៥លើកនៅក្នុងខេត្តចំនួន៣ គឺខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កោះកុង និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ក្នុងចំណោមជនបរទេសប្រមាណ ៧០០នាក់ដែលត្រូវបានត្រួតពិនិត្យនៅតាមដងផ្លូវ មានមួយចំនួនត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួន។ តែនៅមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ទេថា រូបភាពខាងលើមានជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការជម្លៀសជនបរទេស ដើម្បីបំភាន់ភ្នែកសមត្ថកិច្ច ឬយ៉ាងណា៕

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានចេញផ្សាយតម្លៃលក់រាយប្រេងឥន្ធនៈនៅតាមស្ថានីយ៍ចាប់ពីថ្ងៃសុក្រ ទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ ប្រេងសាំងធម្មតាតម្លៃ ៥៤០០រៀលក្នុងមួយលីត្រ និងប្រេងម៉ាស៊ូតតម្លៃ ៦ ៧០០រៀលក្នុងមួយលីត្រ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI លោក ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានពន្យល់ថា រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវវិធានការទម្លាក់ពន្ធគយ និងអាករបន្ថែមមក សូន្យដុល្លារ រួមទាំងទទួលបន្ទុកបង់ជំនួសពន្ធអាករលើតម្លៃបន្ថែមចំនួន ៦%។ បើតាមលោក ប៉ែន សុវិជាតិ អន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាលពេលនេះបានជួយទប់តម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារក្នុងគោលដៅជួយសម្រាលជីវភាពរបសើពលរដ្ឋ។

​ក្រុមប្រទេស​នៅ​អឺរ៉ុប​ មាន​ជា​អាទិ៍​បារាំង​ អង់គ្លេស ​បាន​ព្រលយ​អំពី​លទ្ធភាពត្រៀម​​ចូល​រួម​ការពារ​សន្តិសុខ​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស​ ដើម្បី​សម្រួល​ចរាចរណ៍​​ដឹក​ជញ្ជូន​ប្រេង។​ ប៉ុន្តែ​បេសកកម្ម​ការពារ​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស​ អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅពេល​ណា​លែង​មាន​ស្នូរ​អាវុធ​។

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ ទី​១៩មីនា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បាន​ទទួល​ស្វាគមន៍​លោកស្រី​នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន​ នៅ​សេតវិមាន​។ នេះគឺជា​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​ ​ ​លើកទី១​ នៅបរទេស​ របស់​លោកស្រី តាកាអ៊ីជី សាណាអេ ក្នុងនាម​ជា​ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​។ ​ជំនួបនៅ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​នេះ បានគ្រោង​ទុកជា​យូរ​មកហើយ តែ​វាត្រូវ​ធ្លាក់​មក​ចំបរិបទសង្គ្រាម​​ក្តៅគគុក​នៅ​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា​។ ម្លោះហើយ​ ទើប​សហរដ្ឋអាមេរិក​របស់​លោក ដូណាល់​ ត្រាំ បាន​ជំរុញផង​និងដាក់​សម្ពាធ​ផង ឲ្យ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ ចូលរួម​ការពារ​ច្រកសមុទ្ទ​អកមូស្ស និង​បញ្ជូន​យោធាទៅជួយ​ច្បាំង​ពួតដៃជាមួយ​អាមេរិក​និង​អ៊ីស្រាអែល​។​ ​

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានសម្រេចចោទប្រកាន់ និងបង្គាប់ឲ្យឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្នលើជនត្រូវចោទសរុបចំនួន ៦៥នាក់ ក្នុងនោះមានជនជាតិចិន៨នាក់ និងជនជាតិខ្មែរ ៥៧នាក់ ពាក់ព័ន្ធករណីឆបោកតាមអនឡាញ។ ជនសង្ស័យទាំង ៦៥នាក់នេះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចរាជធានីភ្នំពេញឃាត់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅអគារខុនដូរ ហ្គោលឌិន វ័ន ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ទួលស្វាយព្រៃទី១ ខណ្ឌបឹងកេងកង។

មហាយក្ស​ចិន​ នឹង​មិន​​ប្រើកម្លាំង​ទ័ព ដើម្បី​វាយ​សង្គ្រុប​ឈ្លាន​ពាន​តៃវ៉ាន់ នៅឆ្នាំ​២០២៧ ទេ​។​​ ក៏ប៉ុន្តែ រដ្ឋអំណាច​ចិន​ នឹង​រក​មធ្យោបាយ​ផ្សេង ដើម្បីត្រួតត្រា​តៃវ៉ាន់​ ​។ នេះបើតាមសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ​ របស់​ទីភ្នាក់ងារ​​ស៊ើប​ការ​ណ៍​សម្ងាត់​អាមេរិក ដែល​​ចេញផ្សាយនៅ​ថ្ងៃពុធ ទី​១៨ មីនា។​ តែទោះយ៉ាងណាក្តី​ រដ្ឋអំណាច​ចិន​ ស្នើឲ្យ​អាមេរិក លះបង់​ផ្នត់គំនិត ដែលតែងតែចោទ​ថា ចិន​ជា​ប្រភព​នៃការគំរាមកំហែង។​  

សង្គ្រាមនៅមជ្ឈឹមបូព៌ា កំពុងរីករាលដាលកាន់តែធំ និង​បង្កផលវិបាក​កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ​មកលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូល។ តំបន់នេះគឺជាជង្រុក​ប្រភពថាមពលដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលមានប្រេងកាតនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ​។ ពេលនេះ ការវាយប្រហារទៅវិញទៅមក មិនត្រឹមតែបាន​សំដៅទៅលើទីតាំងស្តុក​ប្រេងនិង​ឧស្ម័ន​ប៉ុណ្ណោះទេ តែវាបាន​វាយសំដៅទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​​ផលិតកម្ម​​​តែម្តង។ បញ្ហានេះ និងជះផលប៉ះពាល់យូរអង្វែង ទៅលើ​បណ្តាញផលិត​និង​​ផ្គត់ផ្គង់ នៃ​​វត្ថុធាតុដើមថាមពល។

នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនានេះ ក្រុមការងារសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានរៀបចំពិធីសែនប្រុងពលីដើម្បីត្រៀមបើកដំណើរការតុបតែងលំអតាមដងផ្លូវ និងតំបន់សម្រាប់ត្រៀមព្រឹត្តិការណ៍ «នគរសង្ក្រាន្ត» នៅរាជធានីភ្នំពេញដែលនឹងឈានចូលមកដល់នៅជាង ២០ថ្ងៃទៀត។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នារសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែមីនានេះ លោក សោម រតនា ប្រធាននាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយ និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៃគណៈកម្មាធិការសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានអះអាងថា ក្រុមការងាររៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បាន​បែងចែកក្រុមការងារតាមផ្នែកនីមួយៗរួចហើយ តែដំណើរការរៀបចំតុបតែងលម្អនៅតាមតំបន់ដែលត្រូវរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នៅពុំទាន់មានលទ្ធផលធំដុំអ្វីនៅឡើយទេ។

ក្នុងបរិបទនៃសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ និងការផ្គត់ផ្គង់ពីទីផ្សារដែលខ្លួនធ្លាប់នាំចូលកន្លងមក។ បច្ចុប្បន្ន និងដើម្បីអាចបន្តបំពេញតម្រូវការរបស់ខ្លួន កម្ពុជាកំពុងស្វែងរកការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈបន្ថែមពីប្រទេសសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី។ គួរជម្រាបជូនថា កម្ពុជានៅមិន ទាន់មានរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងដោយខ្លួនឯងបាននៅឡើយទេ។ តែក្រុមអ្នកវិភាគយល់ថា កម្ពុជាគួរចាប់ផ្តើមពិចារណាសិក្សាពីលទ្ធភាពបង្កើតរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងឱ្យបានឆាប់ដើម្បីបញ្ជៀសវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈដូចដែលកំពុងកើតមាននៅលើពិភពលោកពេលនេះ។

នៅយប់ថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បុរសម្នាក់ដែលគេស្គាល់ថាជាមន្ត្រីរាជការនៅស្រុកកងមាសបានបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ក្រោមស្ថានភាពស្រវឹងក្នុងខណ្ឌឫស្សីកែវ បណ្តាលឲ្យក្មេងប្រុសម្នាក់អាយុ ១២ឆ្នាំរងរបួសធ្ងន់ និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្រ្គោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ លោក ថា ភក្តី ដែលជាបងប្រុសបង្កើតរបស់ក្មេងប្រុសរងគ្រោះបានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅរសៀលថ្ងៃទី១៩ មីនានេះថា លោកកំពុងស្វះស្វែងរកយុត្តិធម៌ឲ្យប្អូនប្រុស តាមរយៈការដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្តឹងជនបង្ក។ បើតាមលោក ថា ភក្តី ពាក្យបណ្តឹងកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការពិនិត្យរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។

ប្រធានាធិ​បតីបារាំង ​លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បាន​ដាក់ឈ្មោះ​ឲ្យ​ នាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងថ្មីរបស់បារាំង ដែលបំពាក់​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ​  ថា France Libre ។ ការ​ដាក់​ឈ្មោះបែប​នេះ ដើម្បីឧទ្ធិស​ដល់​ចលនាតស៊ូរំដោះប្រទេស​បារាំង នា​ជំនាន់​សង្គ្រាម​លោកលើកទី២។ តែការ​ប្រសិទ្ធនាម​ឈ្មោះ​ដូច្នេះ ខុសប្លែក​ពីទម្លាប់​ជាប្រពៃណី ដែល​ធ្លាប់តែ​ដាក់ឈ្មោះ​នាវាចម្បាំង​ ជាឈ្មោះ​របស់​ឥស្សរជននយោបាយ ឬឈ្មោះ​ កំពូលមេទាហាន​។​ ​​

​ជា​លើក​ទី​មួយ​ក្រុម​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ឈូង​សមុទ្ទ​ពែក្ស​នាំ​គ្នា​បរិហារ​​ និង​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្មព្រួយ​បារម្ភ​ ក្រោយ​ពី​អ៊ីស្រាអែល​បាន​​​វាយប្រហារ​លើ​​អណ្តូង​ឧស្ម័នក្នុង​ក្រុង​Kangan ដែល​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​​នៃ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់ និង​ដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់​បាញ់​មីស៊ីល​សង​សឹក​វិញ​លើ​ទីតាំង​ចម្រាញ់​​ឧស្ម័ន​របស់​កាតា។ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិកលោក​​ដូណាល់ត្រាំបាន​សន្យា​រារាំង​មិន​ឱ្យ​អ៊ីស្រាអែល​វាយប្រហារ​លើ​អណ្តូង​ឧស្ម័ន​​អ៊ីរ៉ង់​ទៀតទេ ​បើ​អ៊ីរ៉ង់​ឈប់​ប៉ះពាល់​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ឧស្ម័ន​កាតា។

សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានចេញដីកាកោះហៅលោក រ៉ុង ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិឲ្យចូលសវនាការនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ។ ដីកាកោះដើម្បីបើកសវនាការឧទ្ធរណ៍នៅដំណាច់ខែមីនានេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោក រ៉ុង ឈុន តាមរយៈមេធាវីលោក បានប្តឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ជុំវិញការសម្រេចក្តីនៅសាលាដំបូងកាលពីពេលកន្លងទៅ ដោយផ្តន្ទាទោសលោក រ៉ុង ឈុន ឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៤ឆ្នាំ ពីបទ«ញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម»។ 

នៅថ្ងៃទី​១៨ម្សិលមិញនេះ លោកស្រី ជា សិរី ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពន្យល់​អំពីនីតិវិធី​​​នៃការដោះស្រាយ​វិបត្តិ​ហិរញ្ញ​វត្ថុនៅធនាគារចំនួន២ គឺធនាគារព្រីនស៍ និងផេនដា។ តាមការបញ្ជាក់របស់​លោកស្រី ជា សិរី រយៈពេលជាង​ ២ខែមកនេះ ក្រុមហ៊ុនសវនកម្មឯករាជ្យ​កំពុងជម្រះបញ្ជីដើម្បីបង្វិលសាច់ប្រាក់​​ជូនអតិថិជនវិញ​។ ក្នុងន័យនេះ លោកស្រី ជា សីរី បាន​អំពាវ​ឱ្យអតិថិជនធនាគារផេនដា និងព្រីនស៍អត់ធ្មត់ និងទុកពេលឱ្យអ្នកទូទាត់បំណុលធ្វើការ។  ​​

បុគ្គលិកដេរកាបូបទាំងអស់នៅក្នុងសិប្បកម្មមេត្រី គឺជាជនមានពិការភាព។ សម្រាប់ម្ចាស់សិប្បកម្មមេត្រី ទោះបីជាពួកគេជាជនមានពិការភាពក៏ពួកគេមានសមត្ថភាពបំពេញការងារបានយ៉ាងល្អ។ សម្រាប់ជនមានពិការភាពវិញ ការងារនៅសិប្បកម្មមេត្រីបានផ្តល់ក្តីសង្ឃឹម និងជីវិតថ្មី ពិសេសគេចពីការរើសអើង និងការមើលងាយពីអ្នកដទៃ៕

ក្នុង​ខណៈ​ដែលពិភពលោកកំពុង​ជ្រួល​ច្របល់​ខ្លាច​ខ្វះ​ប្រេង​ឥន្ធនៈ​ប្រើប្រាស់​ ព្រោះ​តែ​​​​ចរាចរណ៍​ដឹកជញ្ជូន​ប្រេងរអាក់រអួល​យ៉ាងខ្លាំង​ដោយ​​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​ ​​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​បាន​ចេញ​របាយការណ៍​មួយ​បញ្ជាក់​អំពី​តួលេខ​សន្សំ​សំចៃ​ប្រេងតាម​រយៈ​ការ​ងាក​ទៅ​ប្រើ​រថយន្តអគ្គិសនី។ បើ​តាមការ​សិក្សា​របស់​អ្នកជំនាញ​ឯករាជ្យ​​ផ្នែក​​ថាមពល​ Ember ការ​ប្រើប្រាស់​រថយន្ត​អគ្គិសនី​​នៅ​លើ​ពិភពលោក បាន​កាត់​បន្ថយ​ការ​ចំណាយ​​ប្រេង​បាន​​១លាន​៧​សែន​ធុង​បារីលក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥។

ជាង២សប្តាហ៍​ហើយ ដែលច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ត្រូវបិទខ្ទប់ ធ្វើ​ឲ្យ២០%នៃតម្រូវការ​ប្រេងឆៅរបស់ពិភពលោក ត្រូវកកស្ទះ​​ មិនអាច​ដឹកជញ្ជូនចេញបានពីតំបន់ដើមបូព៌ា​​។ ផ្អែកតាមទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ គឺមានជម្រើស​​ផ្លូវវាងផ្សេងទៀត ដែល​អាចឲ្យ​គេដឹកប្រេងចេញបាន ដោយ​មិនចាំបាច់​ឆ្លងកាត់​ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស។ ក៏ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា ទំហំប្រេងឆៅ​ដែល​អាចដឹកចេញបានតាមផ្លូវវាង នៅតែមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់​ឡើយ​។

នៅថ្ងៃទី​១៨ម្សិលមិញនេះ លោកស្រី ជា សិរី ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពន្យល់​អំពីនីតិវិធី​​​នៃការដោះស្រាយ​វិបត្តិ​ហិរញ្ញ​វត្ថុនៅធនាគារចំនួន២ គឺធនាគារព្រីនស៍ និងផេនដា។ តាមការបញ្ជាក់របស់​លោកស្រី ជា សិរី រយៈពេលជាង​ ២ខែមកនេះ ក្រុមហ៊ុនសវនកម្មឯករាជ្យ​កំពុងជម្រះបញ្ជីដើម្បីបង្វិលសាច់ប្រាក់​​ជូនអតិថិជនវិញ​។ ក្នុងន័យនេះ លោកស្រី ជា សីរី បាន​អំពាវ​ឱ្យអតិថិជនធនាគារផេនដា និងព្រីនស៍អត់ធ្មត់ និងទុកពេលឱ្យអ្នកទូទាត់បំណុលធ្វើការ។  ​​

សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​មិន​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រទាំង​ស្រុង​ពី​សំណាក់​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​អាមេរិក​​ក្នុង​រដ្ឋបាល​លោក​ត្រាំ​ទេ។ នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី​១៧​មីនា​២០២៦​ម្សិលមិញ លោក​Joseph Kent នាយក​​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ផ្នែក​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ភេរវកម្ម​បាន​ប្រកាស​លាលែង​ចេញ​ពី​តំណែង ដើម្បី​បញ្ជាក់​ជំហរ​ប្រឆាំង​​នឹងការ​វាយប្រហារ​លើ​​អ៊ីរ៉ង់។ ​

ពលរដ្ឋភៀសសឹកជាង ១០០គ្រួសារដែលភាគច្រើនជាស្រ្តី កុមារ និងមនុស្សចាស់មកពីក្បែរ​តំបន់អូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យកំពុងបន្តជាប់គាំងនៅក្នុងជំរំសុវត្ថិភាពនៃវត្តស្រណាលស្ថិតក្នុងឃុំស្រណាល ស្រុកក្រឡាញ់ ខេត្តសៀមរាប។ ពលរដ្ឋភៀសសឹកទាំងនេះបានរៀបរាប់ពីជីវភាពខ្វះខាត និងបញ្ហាផ្លូវចិត្ត។ តែទោះជាយ៉ាងណា ពួកគេក៏មិនទាន់ហ៊ានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញដោយសារតែកងទ័ពថៃបានដាក់រាយបន្លាលួស ទូរកុងតឺន័រ និងការប្រែតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយចំនួន។ 

ចៅក្រមសាលាឧទ្ធរណ៍នៃសហព័ន្ធអាមេរិកបានបង្គាប់ឱ្យទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក​សម្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសកល ហៅកាត់ USAGM ហៅបុគ្គលិកទាំងជាង ១ ០០០នាក់របស់វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក វីអូអេចូលបម្រើការងារឡើងវិញនៅត្រឹមថ្ងៃទី២៣ មីនាខាងមុខ។ នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចចុះថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ចៅក្រមសាលាឧទ្ធរណ៍បានចោទរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំថាបានធ្វើខុសច្បាប់ក្នុងការព្យាយាមបិទស្ថាប័នសារព័ត៌មានប្រជាធិបតេយ្យមួយនេះ។ 

កាសែតក្នុងស្រុកថៃបានចុះផ្សាយជាព្រោងព្រាត នៅថ្ងៃអង្គារទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ពីគម្រោងសាង​សង់របងព្រំដែនជាមួយនឹងកម្ពុជា នៅដើមខែមេសាខាងមុខនេះ។ អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃបានឲ្យដឹងថា ការសាងសង់របងព្រំដែនជាមួយកម្ពុជានេះធ្វើឡើងនៅលើទីតាំងដែលប្រទេសទាំងពីរគ្មានជម្លោះទឹកដី និង​ថា កម្ពុជាក៏បានយល់ព្រមលើគម្រោងនេះដែរ។

តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាបន្តហក់ឡើងថ្លៃជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃម្តង ចាប់តាំងពីដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះមក។ តម្លៃប្រេងហក់ឡើងពេលនេះបានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូននាំគ្នាតម្លើងថ្លៃសេវាកម្មរបស់ខ្លួនចន្លោះពី ១០ ទៅ ២០ភាគរយ។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា នេះជាផលប៉ះពាល់តៗគ្នា ក្នុងនោះ ពលរដ្ឋដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់សេវា ឬជាអ្នកទិញទំនិញ គឺជាអ្នករងគ្រោះចុងក្រោយ។ តើរដ្ឋាភិបាលគួរបញ្ចុះពន្ធប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីបញ្ជៀសផលប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋ ឬយ៉ាងណា?

ផ្ទុយពីសហរដ្ឋអាមេរិក​ ដែលបានបំផ្ទុះសង្គ្រាមនៅដើមបូព៌ា ចិន​វិញកំពុងតែប្រើយុទ្ធសាស្ត្រ​ជំនួយមនុស្សធម៌​ ដើម្បីជួយ​ប្រទេសរងគ្រោះ​ដោយ​ផ្ទាល់ឬដោយ​ប្រយោល ដោយសារតែសង្គ្រាមនេះ​។ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការ​បរទេសចិន បាន​ប្រកាសនៅព្រឹកថ្ងៃទី​១៧​មីនានេះ ថាចិន​នឹង​បញ្ជូន​ជំនួយមនុស្សធម៌ ទៅកាន់​ប្រទេស​៤នៅដើមបូព៌ា មានអ៊ីរ៉ង់ លីបង់ ហ្សកដានី និងអ៊ីរ៉ាក់​។

ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ជាប់ៗគ្នា​មកនេះ មហាយក្ស​ចិន បង្កើន​ថវិកាយោធា​ជា​លំដាប់ ដើម្បី​ពង្រឹង​ឥទ្ធិពលយោធា​ ជាពិសេស​ទ័ព​ជើងទឹក។ ចិន ​ជាប្រទេស​ដែល​មាន​ចំនួន​​កងទ័ព​ជើង​ទឹក ​ច្រើន​ជាង​គេ​លើពិភពលោក។ ​បើតាម​មន្ទីរបញ្ចកោណអាមេរិក ចិន​មាន​នាវាចម្បាំង​ នាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង​ និង​នាវាមុជទឹក សរុប​ជាង ៣៧០ គ្រឿង។ ដើមសប្តាហ៍​នេះ ​ លោកប្រមុខ​រដ្ឋចិន ស៊ី ជីនពីន មិន​លាក់​លៀម​អំពី​មហិច្ចតា​បង្កើន​សមត្ថភាព​កម្លាំងទ័ព​ជើង​ទឹក ដោយ​ជំរុញ​​អភិវឌ្ឍ​ន៍បច្ចេកវិទ្យាទ័ពជើងទឹក និងសាងសង់កំពង់ផែ បម្រើឲ្យវិស័យ​យោធា​។ ម្ល៉ោះហើយ សមុទ្ទ​​​ ក្លាយ​ជា​បេះដូង​យុទ្ធសាស្ត្រ​យោធា​ នៃ​មហាអំណាច​ចិន។​​ ​

រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល បានចេញមុខប្រកាសដោយ​ផ្ទាល់ កាលពីរសៀល​ថ្ងៃទី​១៧មីនាម្សិលមិញ ថាប្រធានឧត្តម​​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអ៊ីរ៉ង់​ ឈ្មោះ អាលី ឡារីចានី ត្រូវបាន​អ៊ីស្រាអែល​សម្លាប់​បានសម្រេចហើយ​។ ផ្អែកតាមភ្នាក់ងារ​​​ចារកិច្ចអ៊ីស្រាអែល អាលី ឡារីចានី ​គឺជា​មេ​ធំបំផុត​ និង​ជា​អ្នកចាត់ចែង​​ជាក់​ស្តែង នៅក្នុងរបប​អ៊ីស្លាមផ្តាច់ការ​អ៊ីរ៉ង់ បើទោះ​បី​​មិន​មាន​ងារ​​ជា​​អគ្គមគ្គុទ្ទេសក៍​កំពូលក៏ដោយ​។