របាយការណ៍ឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ ២០២៥ របស់សមាគម​អាដហុកដែលចេញផ្សាយថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញថា ៩២% នៃជនរងគ្រោះមិនបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ទេ។ បើតាមអាដហុក ការមិនដាក់ពាក្យបណ្តឹងដោយសារតែពួកគេគ្មានទំនុកចិត្តលើសមត្ថកិច្ច ភ័យខ្លាច និងភាពស្មុគស្មាញនៅក្នុងនីតិវិធីរបស់តុលាការកម្ពុជា។ អ្នកតាមសង្គមយល់ស្របតាមរបាយការណ៍របស់អាដហុក និងថា បញ្ហានេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពមួយជ្រុងនៃសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ តើរដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋរងគ្រោះគ្រប់រូបទទួលបានយុត្តិធម៌?

តុលាការក្រុងភ្នំពេញបានសម្រេចដោះលែងកូនប្រុសអភិបាលស្រុកកងមាសឱ្យមានសេរីភាព ខណៈស្ត្រីភាគីរថយន្តបានរងការចោទប្រកាន់ពីបទ «បើកបរបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បណ្តាលឱ្យរបួសអ្នកដទៃ» ដែលប្រព្រឹត្តិទៅនៅខណ្ឌឫស្សីកែវ កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៨មីនា។ តែបងប្រុសបង្កើតរបស់កុមាររងគ្រោះចាត់ទុកការសម្រេចរបស់តុលាការនេះជារឿងអយុត្តិធម៌ ដោយសម្អាងថា សាក្សី និងមហាជនលើបណ្តាញសង្គម សុទ្ធតែបានឃើញថា ជនបង្កមិនមែនជាស្ត្រីនោះទេ។ 

គណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាបានអះអាងពីការប្តេជ្ញាចិត្តពូនជ្រុំទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាមឲ្យកាន់តែរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យ។ នេះបើតាមសំណេរចំនួន ២ដាច់ដោយឡែករបស់លោកស្រី ម៉ែន សំអនប្រធានក្រុមប្រឹក្សារណសិរ្សកម្ពុជា ​និងលោក ហ៊ុន ម៉ានី ​គណៈប្រតិភូរណសិរ្សសាមគ្គីអភិវឌ្ឍន៍មាតុភូមិកម្ពុជា ដែលបានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាមនៅថ្ងៃទី២៣ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០២៦។

បើ​តាម​របាយការណ៍​របស់​វិទ្យាស្ថាន​Climate and Community អាមេរិក​ សង្គ្រាម​នៅ​មជ្ឈិម​បូព៌ា​តែ​ពីរ​សប្តាហ៍​ដំបូង បាន​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​​ដល់​ទៅ​៥​លាន​តោន​រួច​ស្រេច​ទៅហើយ។ ជា​ការ​ប្រៀបធៀប​ សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់មួយ​នេះ​ បញ្ចេញ​ផ្សែង​ពុល​ស្មើ​នឹង​៨៤​ប្រទេសតូចៗ​សរុប​ចូល​គ្នា។

នៅថ្ងៃទី២០មីនានេះ​ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុបានចេញសេចក្តីសម្រេចព្យួរការចំណាយប្រេងឥន្ធនៈ និងប្រេងរំអិល ៣០% ពីស្ថាប័នរដ្ឋទាំងអស់ លើកលែងតែក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ការសម្រេចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីមានសារាចរណែនាំរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតកាលពីថ្ងៃទី១៩ មីនាដែលសម្រេចឲ្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចមានវិធានការបន្ទាន់ជុំវិញវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈដែលកំពុងឡើងថ្លៃជាសកល។

មនុស្ស​ ៣​នាក់​ស្លាប់​និង​ ៥​នាក់​ទៀត​បន្ត​បាត់​ខ្លួន​ក្នុង​ហេតុការណ៍​លិច​ទូក​ស្មាច់​កាលរសៀលពី​ថ្ងៃ​ទី២៣​មីនាម្សិលមិញ​​ក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​ទន្លេ​មេគង្គដែលស្ថិតនៅ​​រវាង​ស្រុក​ខ្សាច់កណ្តា​ល​ ខេត្ត​កណ្តាល​ និងស្រុក​កោះ​ដាច់ ខណ្ឌ​ជ្រោយ​ចង្វា​រ ​រាជធានីភ្នំពេញ​។​ នេះ​បើតាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​លោក​ ជួន​ ឧត្តម​ នាយ​ប៉ុស្តិ៍​នគរ​បាល​រដ្ឋ​បាល​កោះដាច់មក​កាន់​វិទ្យុ​បារាំងអន្តរ​ជាតិ Rfi ​នៅ​​ថ្ងៃ​ទី២៤​ ខែមីនា​ ឆ្នាំ ២០២៦​។​​ តាម​លោក​ ជួន​ ឧត្តម​ អាជ្ញា​ធរ​កំពុង​បន្ត​ប្រតិបត្តិការ​រុក​រកអ្នកបាត់ខ្លួនទាំង​ ៥នាក់នោះ​​។

នៅថ្ងៃទី​​២៤​មីនានេះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា​បាន​​ប្រកាសវិធានការ​​​​បន្ធូរបន្ថយ​អាករលើតម្លៃ​បន្ថែម​ចំពោះ​ការផ្គត់ផ្គង់​ប្រេងសាំងធម្មតា និងម៉ាស៊ូ​ត​ ក្នុងបរិបទ​នៃការកើនឡើងថ្លៃប្រេង​លើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា​​បានកំណត់ឱ្យ​​សហគ្រាសនាំចូល និងចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈ​​ត្រូវ​បន្តគិត​អាករលើតម្លៃបន្ថែមក្នុងអត្រា ​៤ភាគរយ សម្រាប់​ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេង​​​សាំងធម្មតា និងប្រេងម៉ាស៊ូត ដោយមានសុពលភាព​​​​រហូតដល់​​មានការសម្រេច​​​​ជាថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាល​។ 

ស្ថិតនៅព័ទ្ធជុំវិញដោយដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដំណាំចំការអំពៅ សហគមន៍ព្រៃឈើប្រាំបីមុំ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ គឺជាកន្លែងការពារព្រៃឈើ និងអភិរក្សសត្វព្រៃច្រើនប្រភេទដូចជា ជ្រូកព្រៃ ឆ្កែចចក ឈ្លូស ល្មូនកម្រៗ សត្វស្លាប និងហ្វូងសត្វទន្សោងជាដើម។ ប្រជាសហគមន៍ព្រៃឈើប្រាំបីមុំប្រាប់ឱ្យដឹងថា ហ្វូងសត្វទន្សោងដែលជាសត្វកម្រជិតផុតពូជកំពុងរងការគំរាមកំហែងពីការបរបាញ់ក្រៅដែនសហគមន៍៕

លោកត្រាំកំពុងរកផ្លូវ ដើម្បីដកខ្លួនចេញពីសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់ ឬយ៉ាងណា? នៅថ្ងៃចន្ទទី ២៣មីនា ថ្ងៃដែលអាមេរិកត្រូវវាយប្រហារលើទីតាំងថាមពលរបស់អ៊ីរ៉ង់ ក្នុងករណីមិនព្រម បើកច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំបានបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមTruth Social របស់លោកថា ការចរចាស្តីពីការបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅអ៊ីរ៉ង់ កំពុងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។ លោកត្រាំនៅបានប្រកាសដែរថា លោកបន្តទុកពេលឲ្យអ៊ីរ៉ង់៦ថ្ងៃទៀត ដើម្បីបកច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស។ ដោយស្រង់ប្រភពពីក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ កាសែតអ៊ីរ៉ង់បានចុះផ្សាយថា គ្មានការចរចា ដូចការលើកឡើងរបស់លោកត្រាំ។ បើតាមភាគីអ៊ីរ៉ង់ លោកត្រាំចេះតែនិយាយដើម្បីធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះ។ 

ក្រុមអ្នកគាំទ្រអ៊ីរ៉ង់មួយក្រុមដែលគ្មានអត្តសញ្ញាណច្បាស់លាស់បានចេញមុខអះអាងថា ការដុតបំផ្លាញរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅទីក្រុងឡុងដ៍នាយប់ថ្ងៃអាទិត្យឆ្លងចូលថ្ងៃចន្ទ ទី២៣ មីនាជាស្នាដៃរបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែរហូតមកទល់រសៀលថ្ងៃចន្ទទី២៣ មីនានេះ ក្រុមអ្នកស៊ើបអអង្កេតអង់គ្លេសមិនទាន់ចេញសេចក្តីសន្និដ្ឋានអ្វីទាំងអស់ និងកំពុងបង្វែរសំណុំរឿងអង្កេតឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប៉ូលិសប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភេរវកម្ម។

ជាង១០​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ​​ ជារយៈ​ពេល​ដែលផែន​ដី​​មាន​សីតុណ្ហភាព​ឡើង​​​ក្តៅ​ខ្លាំង​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មានពីមុន​មក​ទេ។ បើ​តាម​របាយការណ៍​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី ២៣​មីនា​២០២៦ ផែន​ដី​ឡើង​កម្តៅ​កាន់​តែ​លឿន​ខ្លាំង​ នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥ និង​ផ្ទុក​​កម្តៅ​ក្នុង​បរិមាណ​ជា​អតិបរមា​ ដែល​អាច​បង្ក​ផលវិបាកច្រើន​​ដល់​រាប់រយ ឬអាច​ដល់​​​ពាន់​ឆ្នាំ​ផង។

អ៊ីស្រាអែល អាមេរិក​និងអ៊ីរ៉ង់ នៅបន្តវាយប្រហារ​មីស៊ីល​ដាក់គ្នា​ទៅវិញ ទៅមក នៅថ្ងៃចន្ទទី​២៣​មីនា។ អ៊ីរ៉ង់បានគំរាមថា នឹង​វាយប្រហារ​ទៅលើទីតាំង​ថាមពល​របស់អ៊ីស្រាអែល និង​បណ្តាប្រទេស​អារ៉ាប់​ដែលផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល​ឲ្យ​មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក បើសិន​អាមេរិក​ហ៊ានតែ​បាញ់បំផ្លាញ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ថាមពល​របស់អ៊ីរ៉ង់ ដូចការគំរាមរបស់​លោកដូណាល់ ត្រាំ។ ប្រធានទីភ្នាក់ងារថាមពល​អន្តរជាតិ​បាន​ព្រមានថា សង្រ្គាមនៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យពិភពលោក​ជួបវិបត្តិថាមពល​ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ​មិនធ្លាប់មាន និង​គំរាមកំហែង​ខ្លាំង ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោកទាំងមូល។ 

នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ សមាគមសិទ្ធិមនុស្សអាដហុកបានផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍របស់ខ្លួនស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាប្រចាំឆ្នាំ២០២៥។ បើតាមរបាយការណ៍ ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាមិនមានភាពល្អប្រសើរទេ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ពិសេសមានការបន្តរឹតត្បិតលំហសេរីភាពមូលដ្ឋាន សិទ្ធិនយោបាយ និងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ តែគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាត់ទុករបាយការណ៍នេះថាមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីទិដ្ឋភាពសង្គមកម្ពុជាទាំងមូលឡើយ។

ជាង១០​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ​​ ជារយៈ​ពេល​ដែលផែន​ដី​​មាន​សីតុណ្ហភាព​ឡើង​​​ក្តៅ​ខ្លាំង​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មានពីមុន​មក​ទេ។ បើ​តាម​របាយការណ៍​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី ២៣​មីនា​២០២៦ ផែន​ដី​ឡើង​កម្តៅ​កាន់​តែ​លឿន​ខ្លាំង​ នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥ និង​ផ្ទុក​​កម្តៅ​ក្នុង​បរិមាណ​ជា​អតិបរមា​ ដែល​អាច​បង្ក​ផលវិបាកច្រើន​​ដល់​រាប់រយ ឬអាច​ដល់​​​ពាន់​ឆ្នាំ​ផង។

លោក កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានចេញមុខអំពាវនាវទៅកាន់​ពលរដ្ឋ​កុំ​ឲ្យភ័យ​ស្លន់​ស្លោពីការ​ខ្វះ​ប្រេង​ឥន្ធនៈ និងឧស្ម័ន LPG ឬហ្គាសសម្រាប់​ប្រើ​ប្រាស់​ប្រចាំថ្ងៃ ខណៈ​​ក្រុម​ហ៊ុន​សូគីម៉ិច ប្រកាសផ្អាកនាំចូលឧស្ម័ន LPG ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២៦។ តាម​លោក កែវ រតនៈ ក្រុម​ហ៊ុន​សូគីម៉ិច ផ្គត់​ផ្គង់​ឧស្ម័ន LPG តែ ៣ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ​ក្នុង​ចំណោមក្រុម​ហ៊ុន​នាំចូលឧស្ម័នចំនួន ៧ក្រុម​ហ៊ុននៅកម្ពុជា។

នាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាម លោក ហ្វាម មីញ ជីញ បានចាកចេញពីទីក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២ មីនា ដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅរស្ស៊ី។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរយពេលៈ៤ថ្ងៃនេះ ធ្វើឡើងក្នុងកម្មវត្ថុ ពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម ផ្តោតលើវិស័យថាមជាចម្បង។

កម្មវិធីព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ អាទិត្យ ទី​ ២២ ខែមីនា ឆ្នាំ ​២០២៦ ដោយ​សាំ ឧត្តម

នៅក្នុងស្ថានការណ៍ពិភពលោកកាន់តែតានតឹង ព្រោះតែសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ចិនបានបង្ហាញមហិច្ឆតា ចង់បង្កើនទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយដៃគូវិនិយោគបរទេស។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២២មីនានេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លោក លី ឈាំង បានប្រកាស ថា ចិនមានឆន្ទៈក្នុងការពង្រីកទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិជាមួយប្រទេសដទៃ។ ដៃគូពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិនជាច្រើនធ្លាប់បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង កាត់បន្ថយអតិរេកពាណិជ្ជកម្មដែលជាដើមហេតុធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួតប្រជែងក្នុងស្រុក។

ទោះរងការវាយប្រហារពីអ៊ីស្រាអែលដែលរួមដៃជាមួយ​អាមេរិក នៅ​៣សប្តាហ៍នេះ អ៊ីរ៉ង់​គ្មាន​បង្ហាញសញ្ញា​ចុះខ្សោយ។ នៅថ្ងៃអាទិត្យទី​២២​មីនានេះ កងទ័ពអ៊ីរ៉ង់​នៅបន្ត​បាញ់យ៉ាងប្រសាច គ្រាប់មីស៊ីល និងដ្រូន​សំដៅទឹកដីអ៊ីស្រាអែល។ កាលពីល្ងាច​ថ្ងៃសៅរ៍ ​គ្រាប់មីស៊ីល​របស់អ៊ីរ៉ង់បានវាយទម្លុះសំណាញ់មេឃ ឬប្រព័ន្ធការពារ​ដែនអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល រហូត​បង្ក​ឲ្យមានមនុស្ស​របួសជាង​១០០នាក់។ លោកត្រាំឯណោះវិញបាន​និយាយគំរាមទុកពេល​៤៨ម៉ោង ឲ្យអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស បើសិន​ចង់​ឲ្យអាមេរិក​វាយបំផ្លាញទីតាំង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល។ អ៊ីរ៉ង់មិនចុះញ៉ម និង​បានគំរាម​បើកមុខ​សង្រ្គាមមួយទៀត​នៅ​សមុទ្រ​ក្រហម ដែលជា​ផ្លូវ​ចូល​ទៅ​ព្រែកជីកស៊ុយអេ។

កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ រដ្ឋបាលជលផលក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងអង្គការ WWF នៅខេត្តស្ទឹងត្រែងបានប្រទះឃើញកូនផ្សោតទើបនឹងកើតថ្មីមួយក្បាលទៀត នៅអន្លង់កោះសន្ទក់ ក្នុងស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ នៅឆ្នាំ២០២៦ នេះជាកូនផ្សោតទី១ ដែលកើតនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង និងជាកូនផ្សោតទី៤ បើរាប់ទាំងកូនផ្សោតកើតថ្មីនៅខេត្តក្រចេះផង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងកសិកម្មនៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។

គណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ បានឲ្យដឹងពីគម្រោងស្នើសុំជួបលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដើម្បីជជែកពីស្ថានភាពនយោបាយ និងវិបត្តិសង្គមក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ នេះបើតាមលោក សុន ឆ័យ អនុប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ មុននឹងបង្ហើបឲ្យដឹងដែរថា នៅក្នុងជំនួបគណបក្សប្រឆាំងគ្រោងពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ពីបញ្ហាព្រំដែន ស្ថានភាពបំណុល និងវិបត្តិទំនិញឡើងថ្លៃ ដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកំពុងជួបប្រទះ។

រដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺព័ត៌មានមួយ ដោយបញ្ជាក់ថារដ្ឋបាលខេត្ត មិនបានទារប្រាក់ពីជនជាតិចិនជាថ្នូរនឹងការដោះលែងឡើយ។ ប្រតិកម្មរបស់សាលាខេត្តកោះកុងដូចនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកាសែតអនឡាញឈ្មោះ Koh Kong Hot News បានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២០​​ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦​ ដោយចោទប្រកាន់ថាអភិបាលរងខេត្តកោះកុង លោក ហាក់ ឡេង និងក្រុមការងាររដ្ឋបាលបានទារប្រាក់ពីជនជាតិចិនចំនួន ៤ម៉ឺនដុល្លារ អំឡុងពេលចុះត្រួតពិនិត្យរដ្ឋបាលនៅតាមទីតាំងប្រមូលផ្តុំមួយចំនួននៅក្នុងខេត្តនេះ។

ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតឡើងក្នុងខណ្ឌឬស្សីកែវ កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៨ មីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលគេសង្ស័យថា បង្កឡើងដោយអ្នកបើកបរក្រោមឥទ្ធិពលនៃគ្រឿងស្រវឹង នៅតែជាកម្មវត្ថុនៃការបន្តជជែកវែកញែកគ្នានៅក្នុងចំណោមមហាជន។ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅតែបន្តជជែកពីករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍មួយនេះ  បន្ទាប់ពី ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃសុក្រទី២០ មីនាថា ជនបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ គឺជាស្ត្រីដែលជាអ្នកបើកបរ ពោលគឺមិនមែនជាបុរសម្នាក់ ស្រវឹងជោគ ដែលជាកូនប្រុសរបស់អភិបាលស្រុកកងមាស ដូចការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមភ្លាមៗ នៅពេលកើតហេតុនោះទេ។ តើសមត្ថកិច្ចជំនាញត្រូវធ្វើដូចម្តេច ដើម្បីជម្រះមន្ទិលមហាជនទៅលើករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍មួយនេះ?

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានចេញសារាចរណែនាំដល់ក្រសួង ស្ថាប័នទាំងអស់ ឲ្យចូលរួមសន្សំសំចៃការប្រើប្រាស់ប្រេងឥ​ន្ធនៈ និងអគ្គិសនី ក្នុងបរិបទដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅលើសកលលោក និងកម្ពុជា កំពុងឡើងថ្លៃយ៉ាងគំហុក។ នៅទន្ទឹមនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានចេញបញ្ជាដល់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ឲ្យណែនាំមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមរបស់ខ្លួន ចេញសម្រួលការកកស្ទះចរាចរណ៍នៅតាមដងផ្លូវ ដែលជាមូលហេតុនាំឲ្យមានការចំណាយប្រេងឥន្ធនៈបន្ថែម។

គណៈកម្មាធិការពិសេសមួយរបស់ព្រឹទ្ធសភាថៃ នឹងធ្វើការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីសម្រេចថាគួរទុកអនុស្សរណៈ​នៃ​ការ​យោគ​យល់​គ្នា លេខ៤៣(MOU៤៣) ដែលបានធ្វើជាមួយកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០០០។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់កាសែតថៃបាងកកប៉ុស្តិ៍ ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២២មីនានេះ។ MOU លេខ៤៣នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកំណត់ខណ្ឌសីមាតាមព្រំដែនគោករវាងកម្ពុជា និងថៃ។ មន្ត្រីកម្ពុជាកន្លងមកធ្លាប់បានបកស្រាយថា ថៃមិនអាចលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នានេះបានដោយឯកតោភាគីបានឡើយ ដោយសារវាជាកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិរវាងកម្ពុជា និងថៃ។

ថ្ងៃទី២០មីនា គឺជាទិវាអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី ដែលក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង មានប្រជាជនជិត៤០០លាននាក់តែងនាំគ្នាប្រារព្ធពិធីនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ កម្ពុជាដែលជាសមាជិក និងជាស្ថាបនិកនៃអង្គការហ្វ្រង់កូហ្វូនី ក៏តែងតែប្រារព្ធទិវាអន្តរជាតិនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំដែរ។ ប៉ុន្តែទិវាអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនីនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងប្រកបដោយអត្ថន័យ និងសារៈសំខាន់បន្ថែមទៀត ដោយសារកម្ពុជាកំពុងជំរុញ និងលើកកម្ពស់ភាសាបារាំងទៅដល់សិស្ស-និស្សិត ជាពិសេសយុវជនកម្ពុជា។ ជាការជំរុញ ក្នុងទិសដៅអបអរការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី លើកទី២០ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានការចូលរួមពីរដ្ឋាភិបាល និងសមាជិកនៃប្រទេសនិយាយភាសាបារាំងចំនួនជាង៩០៕

ចាប់តាំងពីអាមេរិករបស់លោកដូណាល់ត្រាំ ប្រើកម្លាំងយោធាចូលទៅចាប់ជំរិតប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូនៅចុងខែមករា មក រដ្ឋាភិបាលក្រុងការ៉ាកាសដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតីស្តីទី យល់ព្រមធ្វើសម្បទានទៅតាមការចង់បានរបស់វ៉ាស៊ីនតោន។ បន្ទាប់ពីបង្ខំចិត្តកែប្រែប្រព័ន្ធច្បាប់ដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកចូលទៅបោះទុនវិនិយោគលើវិស័យប្រេងថាមពលរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា ប្រធានាធិបតីស្តីទីរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា នៅថ្ងៃទី​១៩មីនា បានធ្វើកំណែទម្រង់ ដោយ​ដកមន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់ទាំងអស់ដែលស្និទ្ធនឹងលោកម៉ាឌូរ៉ូ និងដាក់ជំនួសវិញ នូវបុគ្គលដែលមានជំហរមិនសូវ​ប្រឆាំងអាមេរិក។ តើវ៉េណេស៊ុយអេឡាកំពុងធ្លាក់ខ្លួនដោយមិនដឹងខ្លួន ទៅនៅក្រោមនឹមអាណានិគមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក? 

កម្មវិធីព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ សៅរ៍ ទី​ ២១ ខែមីនា ឆ្នាំ ​២០២៦ ដោយ សាំ ឧត្តម

នៅរុស្ស៊ី អ្នកសរសេរBlogម្នាក់ដែលរមែងប្រកាន់ជំហរគាំទ្រ​នយោបាយរបស់​វិមានក្រេមឡាំង ស្រាប់តែត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាល នៅមន្ទីរពេទ្យវិកលចរិត ក្រោយពីគាត់បានចេញផ្សាយអត្ថបទ ទិតៀនលោក ប្រធានាធិបតី វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន និង ប្រតិបត្តិការវាយលុករបស់​រុស្ស៊ីចូលអ៊ុយក្រែន។ នេះបើតាម​ដំណឹងចុះផ្សាយ​ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង AFP កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២០ ខែ មីនា។

បន្ទាប់ពី​បញ្ឆេះសង្រ្គាមវាយប្រហារ​ទៅលើអ៊ីរ៉ង់​បាន​៣សប្តាហ៍ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ​ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២០មីនា បាន​ព្រលយពាក្យ​ជាលើកទី១ថា អាមេរិកកំពុង​ពិចារណា​ កាត់បន្ថយបន្តិចម្តងៗ សកម្មភាព​យោធា​ប្រឆាំង​នឹងរបបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្តែ នៅស្ថានភាពជាក់ស្តែង កងទ័ពអាមេរិក និង​អ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃសៅរ៍នេះ បាន​បើកការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទីតាំង​នុយក្លេអ៊ែរ​នៅភាគកណ្តាលប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់។ ទោះប្រទេស​រងការវាយប្រហារ​ពីអ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិក ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់នៅពុះពារធ្វើបុណ្យសាសនា​ បិទបញ្ចប់ថ្ងៃ​បុណ្យតមអាហាររ៉ាម៉ាដ​ង់នៅក្នុងសាសនា​ឥស្លាម។

ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់បានផ្ទុះឡើង នៅចុងខែកុម្ភៈ កន្លងទៅ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទីតាំងចម្រាញ់ប្រេង និងឧស្ម័ន ជាច្រើនកន្លែង នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា រងការខូចខាត់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារការប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក។ ដោយមើលឃើញពីតម្រូវការប្រេងឆៅ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ជាបន្ទាន់ អាល់ហ្សេរី និងលីប៊ី បានបង្កើនផលិតកម្មក្នុងស្រុក និងការនាំប្រេងឥន្ធនៈ ចេញទៅអឺរ៉ុប។ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរបាន បោះទុនវិនិយោគ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ រាប់សិបពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើនផលិតកម្មទ្វេដង និងធ្វើទំនើបកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទីតាំងចម្រាញ់ប្រេងឥន្ធនៈ។

ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់ក្រុមអ្នកកាសែតកាលពីពេលថ្មីៗនេះ អភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង លោក សរ សុពុត្រាបានទទួលស្គាល់ថា ទំនិញរបស់ថៃមួយចំនួននៅតែបន្ត ហូរចូលមកកម្ពុជា តាមច្រកព្រំដែនឡាវ ព្រោះកម្ពុជាជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក(WTO)។ សេដ្ឋកិច្ចវិទូមួយចំនួនយល់ថា ការលើកឡើងរបស់អភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង អាចប៉ះពាល់ដល់ទឹកចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលធ្វើពហិការទំនិញរបស់ថៃ និងខ្លះទៀតថា ការបកស្រាយរបស់អភិបាលខេត្តធ្វើឡើង ដោយមិនត្រូវតាមកាលៈទេសៈ។ តើការបន្តនាំចូលទំនិញថៃមកកម្ពុជា តាមគោលការណ៍ WTO ពិតជាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្មារតីពហិការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ?

ក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី១៤៥ របស់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលធ្វើឡើងក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស គណៈកម្មាធិការ UNនេះ បានអះអាងថា កម្ពុជានៅមានចំណុចខ្វះខាតច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងការគោរពសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ ដែលទាមទារឱ្យមានការដោះស្រាយជាបន្ទាន់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិបានអះអាងថា នឹងបញ្ឈប់នីតិវិធីតាមដានលើរបាយការណ៍នៃការអនុវត្តកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយរបស់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីមានការត្រួតពិនិត្យអស់រយៈពេលជាង ៣ឆ្នាំ។

ភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាង ២ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះភ្ញៀវបរទេសជាង ២ ៦០០នាក់ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាទស្សនាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ «ថ្ងៃរះចំកំពូលប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត» ឬសមរាត្រី(Equinox) នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ លោក ជុំ សុភមករា អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានប្រាប់វិទ្យុបារាំង RFI នៅថ្ងៃទី២១មីនានេះថា នៅក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃនៃព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រីនេះ នឹងអាចមានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាង ៩ម៉ឺននាក់ ពោលប្រហាក់ប្រហែលនឹងសមរាត្រីឆ្នាំកន្លងទៅដែរ។ មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យរូបនេះដដែលបានបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រីគឺជាព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិបានច្រើនបំផុត នៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត។  សូមបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ «ថ្ងៃរះចំកំពូលប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត» ឬសមរាត្រី(Equinox) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ទាក់ទាញមួយ ដែលបានកើតឡើងពីរលើកក្នុងមួយឆ្នាំ។ លើកទី១ ក្នុងអំឡុងខែមីនា និងលើកទី២ មានរយៈពេល៣ថ្ងៃដែរ នៅអំឡុងខែកញ្ញា៕