បើសិន​គ្មានអ្វីប្រែប្រួល ប៉ាគីស្ថាន​នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សម្របសម្រួល​នៅក្នុង​ការចរចា​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​ស្វែងក​កិច្ចព្រមព្រៀង​បញ្ចប់សង្រ្គាម​នៅដើម​បូព៌ា។ វត្តមាន​របស់​គណៈប្រតិភូអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​រដ្ឋធានី​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១១​មេសា ជា​លទ្ធផល​នៃការប្រឹងប្រែង​របស់​ប៉ាគីស្ថាន ដែលបានសម្រុកយុទ្ធនាការការទូត​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យ​ភាគី​ជម្លោះ​អ៊ីរ៉ង់ និង​អាមេរិក យល់​ព្រមធ្វើបទឈប់បាញ់​រយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​សម្របសម្រួល​ឲ្យមាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ដើម្បី​ស្តារសេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ដែល​រងគ្រោះ ព្រោះតែ​វិបត្តិ​ប្រេងឥន្ធនៈ​ឡើងថ្លៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​នៅក្នុង​សំណុំរឿងមួយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែល​អ្នកការទូតខ្លះវាយតម្លៃថា ជា​បេសកកម្ម​ដែល​មិនអាច​ទៅរួច ដោយ​មើលទៅជំហរ​របស់អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ដែលជា​សត្រូវ​សួពូជនឹងគ្នា។ តើ​ប៉ាគីស្ថាន​ធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច​ដើម្បី​អាច​ដើរតួនាទី​ជា​អ្នកសម្របសម្រួល​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់?

នៅតែមួយថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ភាគីជម្លោះអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ត្រូវជួបចរចា នៅទីក្រុង​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន ដើម្បី​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព។ ក្នុង​នាមជា​ម្ចាស់ផ្ទះ រៀបចំកិច្ចប្រជុំ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​រឹតបន្តឹង​សន្តិសុខ បិទផ្លូវ និង​សម្រេច​ឲ្យ​មន្រ្តីរដ្ឋការ​ឈប់​សម្រាក​ពីរថ្ងៃ តាំង​ពីថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី​៩​មេសា។ លោកដូណាល់ ត្រាំ​បាន​និយាយ​ប្រាប់ទូរទស្សន៍​អាមេរិក​ពីក្តីសុទិដ្ឋិនិយមរបស់លោកថា នឹងអាច​ឈាន​ទៅ​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាពជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្តែ តេហេរ៉ង់​វិញ​មិន​បាន​បង្ហាញ​សញ្ញាវិជ្ជមាន​ច្រើននោះទេ បន្ទាប់ពី​អ៊ីស្រាអែល​បើកការវាយប្រហារដ៏ចាស់ដៃ ទៅលើ​លីបង់ ដោយ​សម្លាប់​មនុស្ស​យ៉ាងតិច ៣០០នាក់។ ទាំងប៉ាគីស្ថាន និង​អ៊ីរ៉ង់​សុទ្ធតែ​អះអាងថា អ៊ីស្រាអែល​បាន​រំលោភបទឈប់បាញ់ ព្រោះថា លីបង់មាន​ឈ្មោះនៅក្នុង​បទឈប់បាញ់​បណ្តោះអាសន្ន រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ 

អង្គការ​សហប្រជាជាតិ បាន​ប្រកាសអាសន្នអំពី​បញ្ហា​អសន្តិសុខស្បៀង​​ ក្នុង​ប្រទេស​លីបង់ ព្រោះតែផលវិបាកបណ្តាល​មក​ពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។ សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ ដែល​ឆេះរាលដាល​ក្នុង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា និង​ផ្ទុះចម្បាំង​​កាន់តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​នៅភាគខាងត្បូង​​លីបង់ ដោយសារ​តែ​ការវាយប្រហារ​របស់​អ៊ីស្រាអែល ប្រឆាំងទល់​​នឹង​ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​ហេសបូឡា​លីបង់​។​ 

បើសិន​គ្មានអ្វីប្រែប្រួល ប៉ាគីស្ថាន​នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សម្របសម្រួល​នៅក្នុង​ការចរចា​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​ស្វែងក​កិច្ចព្រមព្រៀង​បញ្ចប់សង្រ្គាម​នៅដើម​បូព៌ា។ វត្តមាន​របស់​គណៈប្រតិភូអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​រដ្ឋធានី​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១១​មេសា ជា​លទ្ធផល​នៃការប្រឹងប្រែង​របស់​ប៉ាគីស្ថាន ដែលបានសម្រុកយុទ្ធនាការការទូត​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យ​ភាគី​ជម្លោះ​អ៊ីរ៉ង់ និង​អាមេរិក យល់​ព្រមធ្វើបទឈប់បាញ់​រយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​សម្របសម្រួល​ឲ្យមាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ដើម្បី​ស្តារសេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ដែល​រងគ្រោះ ព្រោះតែ​វិបត្តិ​ប្រេងឥន្ធនៈ​ឡើងថ្លៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​នៅក្នុង​សំណុំរឿងមួយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែល​អ្នកការទូតខ្លះវាយតម្លៃថា ជា​បេសកកម្ម​ដែល​មិនអាច​ទៅរួច ដោយ​មើលទៅជំហរ​របស់អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ដែលជា​សត្រូវ​សួពូជនឹងគ្នា។ តើ​ប៉ាគីស្ថាន​ធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច​ដើម្បី​អាច​ដើរតួនាទី​ជា​អ្នកសម្របសម្រួល​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់?

ការផ្តល់កាដូ​នាវាចម្បាំងឲ្យកម្ពុជា ជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់រវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ និងរដ្ឋាភិបាលចិន​។ នេះជាការថ្លែងបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន លោក Zhang Xiaogang នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៩ខែមេសា។ ការបញ្ជាក់នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីចិនបានប្រគល់កាដូនាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងប្រភេទ 056C ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៨ខែមេសា។ តែ​ព័ត៌មាននេះមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ ឬផ្សព្វផ្សាយដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ជាសាធារណៈនោះ​ឡើយ។

ការិយាល័យប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់របស់ថៃបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៩ ខែមេសាពីការរឹបអូស និងបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិដែលតម្លៃជាង ២០០លានដុល្លារអាមេរិករបស់បណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញ​​។ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ការិយាល័យប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់របស់ថៃក៏បានរកឃើញថា កូនប្រុសមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាមួយរូបមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកមួយ​នេះ។

ប្រធានា​ធិប​តីបារាំង ​លោក​ ​អេម៉ា​នុយ​អែល​ ម៉ា​ក្រុង បញ្ជាក់ថា ​បារាំង​បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​រួច​រាល់​ក្នុងការ​សម្រប​សម្រួល​ផ្តល់​ឯក​សារ​បច្ចេក​ទេស​ និង​ប្រវត្ដិសាស្ត្រ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ព្រំ​ដែនខ្មែរ​-ថៃ​ឱ្យ​មក​កម្ពុជា​ ដើម្បីឱ្យ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ទាំង​ ២ ​​ឈាន​ទៅដល់​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយ​សន្តិវិធី​។​ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា​​ស្តីពីលទ្ធផលនៃ​ទស្សនកិច្ចការងាររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្ដីនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន ម៉ាណែត ​នៅប្រទេសបារាំង​​។​ គួ​រដឹងថា​ ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជាបាន​ស្នើឱ្យ​បារាំងពិចារណាផ្តល់ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រទាក់ទងនឹងព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ កាល​ពី​អំឡុង​ខែ​កុម្ភៈ​ ដើម្បីយក​ធ្វើ​ជា​តឹក​តាង​ក្នុងការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះព្រំ​ដែន​ដ៏តាន​តឹង​ជាមួយ​ថៃ។​ 

​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជីន​ពីន​ បាន​ថ្លែង​ក្តី​សង្ឃឹម យ៉ាង​ជឿជាក់​ថា​ តៃវ៉ាន់ និង​ចិន នឹង​រួបរួមគ្នា ​ជាគ្រួសារ​តែមួយ​ នៅពេល​អនាគត។​ នេះបើតាម​ប្រសាសន៍​ប្រមុខរដ្ឋចិន ដែល​ថ្លែងប្រាប់​ លោកស្រី ចឹង លីវ័ន ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏ធំជាងគេ​របស់​តៃវ៉ាន់ ក្នុង​​ជំនួបទ្វេភាគី នៅរដ្ឋធានី​ប៉េកាំង។ ជាង​១០ឆ្នាំចុងក្រោយ​នេះ​ គ្មាន​មេដឹកនាំ​បក្សប្រឆាំងតៃវ៉ាន់ណាម្នាក់ ធ្វើ​ដំណើរ​​ទៅ​ជាន់​ទឹកដី​ចិន​ទេ។ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោកស្រី ចឹង លីវ័ន នៅ​ប៉េកាំង​លើកនេះ មា​នគោល​បំណងធំ ​ដើម្បី​ «​បញ្ជៀស​សង្គ្រាម»។ 

នៅរសៀលថ្ងៃទី១០ មេសានេះ ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានប្រទានព្រះរាជសារថា ព្រះអង្គទ្រង់មានព្រះរោគមហារីកនៅក្រពេញប្រូស្តាត។ ព្រះរោគរបស់ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាទើបត្រូវបានបញ្ជាក់ពីក្រុមគ្រូពេទ្យនៃមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋធានីប៉េកាំង ប្រទេសចិន។

គ្មាន​សប្តាហ៍​ណា​ដែល​លោក​ដូណាល់​ត្រាំមិន​រក​រឿង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អូតង់​ទេ។ ប្រធានធិបតី​អាមេរិក​ បាន​​ជះ​កំហឹង​ជា​ថ្មី​ដាក់​អូតង់ និង​ព្រលយ​អំពីលទ្ធភាព​អាមេរិក​ចង់​ដើរ​ចេញ​ពី​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​អាត្លង់ទិកនេះ​ទៀត​ផង។ បន្ទាប់​ពី​បាន​​​បន្ទោស និង​រិះគន់​​សមាជិក​អង្គការ​អូតង់ ថា​បាន​បែ​រ​ខ្នង​ដាក់​អាមេរិក ដោយ​មិន​គាំទ្រសង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់ លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បាន​​ទទួល​ជួប​ប្រមុខ​អង្គការ​អូតង់​នៅ​​សេតវិមាន​។ តើ​ជា​ជំនួប​ដើម្បី​និយាយ​អំពី​ការ​លែង​លះគ្នា​ឬ?

ចិន​បិទ​ដែនអាកាស​របស់​ខ្លួន រយៈពេល​៤០ថ្ងៃ មិន​ឲ្យ​យន្តហោះស៊ីវិល​ហោះចូល​ក្នុងដែនអាកាសរបស់ខ្លួន​រហូត​ដល់ ថ្ងៃទី​៦​ឧសភា។ ប៉េកាំង​មិនបាន​ប្រកាស​ដំណឹងនេះ ជាសាធារណៈ​ទេ។ គឺ​រដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធ​អាមេរិក​ដែល​ជាអ្នក​បង្ហោះផ្សាយ​សារ​របស់​ភាគីចិន​ដែល ផ្ញើ​ទៅកាន់​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល មុននឹងត្រូវ​កាសែត​អន្តរជាតិ​ដកស្រង់យកមកចុះផ្សាយ​ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៩​មេសា។ ដែនអាកាសដែល​ចិន​បិទ តាំងពី​ចុងខែ​មីនា រហូត​ដល់​ដើម​ខែ​ឧសភា លាតសន្ធឹង​ពីលើ​ឆ្នេរសមុទ្រ​សៀងហៃ ចម្ងាយ​ប៉ុន្មានរយគីឡូម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ ពី​កោះតៃវ៉ាន់។ អ្នកជំនាញ​ខាងអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល​បាន​ចោទសួរ​ពី​ចេតនា​របស់ចិន ដែល​សម្រេច​បិទដែនអាកាស​របស់ខ្លួន ភ្លាមៗ និង​ក្នុងរយៈពេល​យូរ​មិន​ធ្លាប់​មាន​យ៉ាងដូច្នេះ?

ចិញ្ចឹម​​ឆ្កែ ឆ្មា ធ្វើ​ជាមិត្ត​ រស់​នៅក្នុង​ផ្ទះជាមួយ​ ឬ​មាន​កូន​អាង​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ អាច​ប្តូរផ្លាស់​ជីវិត​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​យើង​បាន។ តើសត្វ​អាច​មាន​ទំនាក់ទំនង​យ៉ាងណាជាមួយ​មនុស្ស? តើការសត្វ​ចិញ្ចឹមជាមិត្តផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះសម្រាប់សុខភាព?

ប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ​​ ធាតុ​អាកាស​នៅកម្ពុជាបាន​ឡើង​ដល់​ ៣៨​អង្សា​រ​ ឬ​ក្បែរ​ ៤០​អង្សារ​នៅតាម​តំបន់​ខ្លះ​​ដែ​ល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ផល​វិបាក​សម្រាប់ការ​រស់​នៅ​ និង​ប្រកប​របរ​រក​ស៊ីប្រចាំថ្ងៃ​​​របស់​ពល​រដ្ឋ។​ នៅរាជធានីភ្នំពេញ អ្នក​លក់​ដូរ​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវនៅតែបន្ត​​ប្រកប​របររបស់​ខ្លួន។ ទោះបី​ជា​មានការ​លំបាក​មែន​ ​អ្នក​លក់​ដូរ​ទាំង​នោះថា​ខ្លួនអាច​បន្ស៊ាំ​​ជីវិត​រក​ស៊ី​ក្រោមកណ្តាល​​ថ្ងៃ​ក្តៅបាន​​​​​។

នៅក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំងក្នុងទីក្រុងប៉ារីសនារសៀលថ្ងៃទី៨ មេសា  លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានសុំឱ្យបារាំងជួយដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃទេ តែបានស្នើឱ្យបារាំងពង្រឹងការគាំទ្រការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស្វ័រតាន់ រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងសន្និសីទ​សារព័ត៌មានស្តីពីលទ្ធផលដំណើរទស្សនកិច្ចការងារនៅបារាំងនារសៀលថ្ងៃទី៩ ខែមេសានេះ។ តាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជារូបនេះដដែល ការដែលកម្ពុជាមិនសុំការគាំទ្រពីបារាំងដោយសារកន្លងមក អាស៊ាន អាមេរិក និងចិនបានចូលអន្តរាគមន៍ ដោយសម្រេចបាននូវបទឈប់បាញ់ចំនួន ២លើកជាមួយថៃ។

ក្នុង​រយៈ​ពេល​បី​ថ្ងៃ​កន្លងមក​នេះ កូរ៉េខាង​ជើង​បាន​សាកល្បងប្រព័ន្ធ​សព្វាវុធ​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ មាន​ជាអាទិ៍​មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​រយៈ​ខ្លី មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​ពាំគ្រាប់​បែក​ចង្កោម​ ឬ មីស៊ីល​បាញ់​ដោយ​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូម៉ាញេទិក (អ៊ីពែរសូនិក)។ នេះ​បើ​តាម​សេចក្តីជូន​ដំណឹង​របស់​ទី​ភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន​ផ្លូវការ​កូរ៉េខាង​ជើង នៅថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​៩ មេសា​២០២៦។

ទើបចាប់អនុវត្ត​បាន​តែ​២ថ្ងៃ បទឈប់បាញ់រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់ ចាប់ផ្តើម​ផុយស្រួយខ្លាំង បន្ទាប់ពី អ៊ីរ៉ង់​ដំឡើងសំឡេង​គំរាមវាយប្រហារ​សងសឹកវិញ បើសិន​អ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្ត​បាញ់ជញ្រ្ជំ​លើទឹកដីលីបង់​ដែលជា​មិត្ត​របស់អ៊ីរ៉ង់។ អះអាងថា លីបង់មិនត្រូវ​បាន​រាប់បញ្ចូល​ក្នុងបទឈប់បាញ់ អ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល​បាន​បើក​ការវាយប្រហារ​ផ្លូវអាកាស​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ កាលពីថ្ងៃពុធ​ទី ៨​មេសា ទៅលើទឹកដីលីបង់។ ការវាយប្រហារ​គ្រាប់ប្លោង​របស់​អ៊ីស្រាអែល ក្នុងរយៈពេល​តែមួយ​ថ្ងៃ​ពុធទី៨ មេសា បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​ជិត​២០០នាក់ និង​របួស​ជាង​៨០០​នាក់។ លើកលែង​តែ​សហរដ្ឋអាមេរិក បណ្តាប្រទេស​ធំៗ​នៅអឺរ៉ុប និងនៅអាស៊ី ដូចជា​ចិន​បាន​ថ្កោលទោស​ការវាយប្រហារ​ដែលបាន​សម្លាប់ជីវិត​ប្រជាជន​ស៊ីវិល និង​រំលោភ​ដែនអធិបតេយ្យភាព​របស់លីបង់។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបន្តសវនាការលើសំណុំរឿងលោក កឹម សុខាដែលអនុញ្ញាតឲ្យមេធាវីការពារចុងចោទធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ លោក ផែង ហេង សហមេធាវីការពារក្តីលោក កឹម សុខា បញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកកាសែតនៅក្រៅសវនាការថា មេធាវីបានបដិសេធទាំងស្រុងទៅលើអង្គហេតុនៃសាលក្រមរបស់សាលាដំបូងដោយលើកហេតុផលថា លោក កឹម សុខា គ្មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាព ឬចេតនាប្រព្រឹត្តិបទល្មើស «សន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស» នោះឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា សវនាការដែលបានបន្តនៅម៉ោង ២រសៀលថ្ងៃដដែលនេះ ភាគីខាងព្រះរាជអាជ្ញា និងមេធាវីដើមចោទធ្វើនីតិវិធីតប ក្នុងនោះលោក កឹម សុខា ក៏ត្រូវថ្លែងសារចុងក្រោយទៅកាន់អង្គសវនាការ។ ស៊ឹម ចាន់សំណាង រាយការណ៍ផ្ទាល់ពីមុខសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ ភូមិប្រមេរុ បានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងខ្លាំងនៃ​បទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងដែនជម្រកការពារសត្វព្រៃព្រះរការ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ តាមសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយភូមិប្រមេរុ តំបន់អូរស្កាច និងតំបន់ស្រុកជាំក្សាន្តបានក្លាយជាទីតាំងកាប់ឈើយ៉ាង​អនាធិបតេយ្យពីសំណាក់ក្រុមទុច្ចរិត​។ ជុំវិញ​ការរកឃើញបទល្មើសកាប់​ឈើខុសច្បាប់ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការនេះ​  ក្រសួងបរិស្ថាននៅមិនទាន់​បានឆ្លើយតបយ៉ាងណានៅឡើយទេ​។

ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានទទួលស្វាគមន៍នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅអេលីហ្សេ វិមានប្រធានាធិបតី ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស  នៅរសៀលថ្ងៃពុធ ទី ៨ មេសា។​ បើតាម​ប្រភពពីមន្ត្រីជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដែល​អមដំណើរគណៈប្រតិភូ ​ជំនួបទ្វេភាគី​រយៈពេល​ប្រមាណ​ ១ ម៉ោងនេះ ផ្តោតទៅលើសំណុំ​រឿង​សំខាន់ពីរ។ ​ទី១ បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា-ថៃ ហើយ​​ទី២ ការ​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំកំពូល​ប្រទេស​និយាយភាសា​បារាំង​ ឡា ហ្វ្រង់កូហ្វូននី នៅភ្នំពេញ ចុងឆ្នាំ​នេះ។

នៅថ្ងៃពុធ ទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបានបន្តសវនាការលើសេចក្តីសន្និដ្ឋានផ្ទាល់មាត់ក្នុងសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ សហមេធាវីការពារក្តីឲ្យលោក កឹម សុខា បញ្ជាក់ថា សាលាឧទ្ធរណ៍នឹងបន្តធ្វើជំនុំជម្រះរយៈពេល ១ថ្ងៃពេញ។ នៅក្នុងសវនាការនាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី៨ មេសានេះ ព្រះរាជអាជ្ញាបានស្នើឲ្យអង្គជំនុំជម្រះដាក់ទោសទណ្ឌធ្ងន់ ដកហូតសិទ្ធិនយោបាយ និងបញ្ចូនលោក កឹម សុខាទៅឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារ។ ចំណែកសវនាការដែលកំពុងបន្តនៅម៉ោង ២រសៀលនេះអនុញ្ញាតឲ្យមេធាវីដើមចោទ និងចុងចោទធ្វើសន្និដ្ឋានលើសំណុំរឿង។ ស៊ឹម ចាន់សំណាង រាយការណ៍ផ្ទាល់ពីមុខសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ៕

ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះក្នុងសំណុំរឿង ស្រី ស៊ីណា បានអះអាងថា ពួកគេនៅមិនទាន់ទទួលបានសំណងអ្វីឡើយ ថ្វីបើតុលាការកំពូលបានប្រកាសតម្កល់សេចក្តីសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ទុកជាបានការដដែល​កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។ តាមរយៈបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ Rfi នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ មេសានេះ ម្តាយស្ត្រីរងគ្រោះបានឱ្យដឹងថា មេធាវីការពារក្តីឱ្យភាគីជនរងគ្រោះបានអូសបន្លាយពេលវេលាស្នើសុំការអនុវត្តសាលក្រមជាង ៧ខែដែលជាហេតុធ្វើឱ្យនីតិវិធីទាមទារសំណងមានភាពយឺតយ៉ាវ។ បើតាមម្តាយជនរងគ្រោះ ភាពយឺតយ៉ាវនេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះព្យាយាមស្វះស្វែងរកអ្នកច្បាប់ដើម្បីជួយរៀបចំនីតិវិធីស្នើសុំការអនុវត្តសាលក្រមរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។

នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា លោក ឆាំង យុ នៅថ្ងៃអង្គារទី៧មេសា​យល់​ថា កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរទប់ស្កាត់ មិនឲ្យមានការប៉ះទង្គិចព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃជាលើកទី៣។ ការលើកឡើងបែបនេះរបស់លោក ឆាំង យុ​ គឺ​បន្ទាប់ពីមានការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃថ្មីអំពីលទ្ធភាពនៃការប៉ះ​ទង្គិចរវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃជាលើកទី៣ ដែល​អាចជាការប៉ះទង្គិចទ្រង់ទ្រាយធំ។

​ជនជាតិ​បារាំង​២នាក់​ ដែលត្រូវ​រដ្ឋអំណាច​អ៊ីរ៉ង់ចាប់ឃុំខ្លួន​ជាង​៣ឆ្នាំ បាន​ចាកចេញពី​ទឹកដី​អ៊ីរ៉ង និង​​វិញត្រឡប់​មកប្រទេស​បារាំង។ ប្រជាជាតិបារាំងត្រេកអរ ហើយ ក្រុម​អ្នកនយោបាយ​ មិនថាមកពីគណ​បក្សប្រឆាំងនិងបក្សក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលនោះទេ សុទ្ធតែថ្លែងសារអបអរសាទរ និងកោតសរសើរចំពោះ​ក្រុម​មន្ត្រីទូត​ ដែល​បាន​ជួយ​សម្របសម្រួល​ ក្នុង​កិច្ចការ​នេះ​។​​

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​អ៊ីរ៉ង់​ប្រកាស​សម្រេច​បាន “​បទ​ឈប់​បាញ់​​” រយៈ​ពេល​ពីរ​សប្តាហ៍ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​បើក​​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស​ឡើង​វិញនៅ​​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​៨មេសា​ ​​​មុន​ផុត​ឱសានវាទរបស់​លោក​ត្រាំដែល​គំរាម​កម្ទេច​អ៊ីរ៉ង់​និង​អរិយធម៌​ពែក្សឱ្យ​ខ្ទេចបន្តិច។ ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អ៊ីរ៉ង់ ក៏​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​ការព្រមព្រៀង​ឈប់​បាញ់ និង​ការ​​ធានា​សុវត្ថិភាព​ចរាចរណ៍​នៅ​ច្រក​អកមូហ្ស​ ដែល​ជា​ប្រភព​ឆ្លង​កាត់​ប្រេង​ឆៅ​២០%​​នៃ​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​ពិភពលោក កាលពី​ពេល​មុន​សង្គ្រាម។ តើ​បទ​ឈប់​បាញ់​​នេះ​ជា​ជោគជ័យ​របស់​នរណា?

កម្ពុជា តាមរយៈរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសាម្សិលមិញ បានធ្វើកំណត់ទូតជាថ្មីម្តងទៀតផ្ញើទៅកាន់ភាគីថៃ ដើម្បីរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសបន្ទាន់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក និងស្នើឱ្យចាត់បញ្ចូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះចុះវាស់វែងលើដីជាក់ស្តែង។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចព្រំដែន និងបើតាមសំណើរបស់កម្ពុជា ភាគីកម្ពុជាស្នើឱ្យរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសJBC និងការចុះវាស់វែងដីជាក់ស្តែង​ក្នុងកាលបរិច្ឆេទស្របស្រប​ណាមួយចន្លោះពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។

សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញនៅថ្ងៃពុធ ទី៨មេសានេះ បានបន្តសវនាការលើសេចក្តីសន្និដ្ឋានផ្ទាល់មាត់ ក្នុងសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ សវនាការនាពេលនេះត្រូវបានគេរំពឹងថាអាចជាសវនាការលើកចុងក្រោយ។ នៅពីមុខសាលាឧទ្ធរណ៍ព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ គេក៏សង្កេតឃើញមានបណ្តាអង្គទូតបរទេសរួមមាន អាមេរិក បារាំង អូស្ត្រាលី និងចក្រភពអង់គ្លេស ព្រមទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិលចូលរួមតាមដានសង្កេតការណ៍ផងដែរ។

​ថ្ងៃអង្គារ ទី​៧ ខែមេសា អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក JD Vance បា​នអញ្ជើញ​ទៅ​ដល់​រដ្ឋធានីប៊ុយដាប៉ែស ​​ ដែល​ ហុងគ្រី ត្រូវ​រៀបចំការ​បោះឆ្នោត​សភា នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី​១២មេសា។ វត្តមាន​របស់អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក​នេះ ​បង្ហាញអំពី​ស្មារតីគាំទ្រ​យ៉ាងពេញទំហឹង​​របស់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន​ ចំពោះ​អ្នក​នយោ​បាយ​​ជាតិនិយមជ្រុល លោក វិកទ័រ អកបាន។ ក្នុង​សន្និសីទសារព័ត៌មាន​ជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីហុងគ្រី ​ លោក JD Vance ឆ្លៀត​ព្រមាន​សហភាព​អឺរ៉ុប កុំឲ្យ​លូកដៃ​ក្នុងការបោះឆ្នោត​ហុងគ្រី។ ​

សង្គ្រាម​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា បាន​អង្រួន​ពិភពលោក​ទាំងមូល ឱ្យធ្លាក់​​​ក្នុងវិបត្តិ​​​ថាមពល​ឡើង​ថ្លៃ វិបត្តិ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​គ្មាន​កំណើន។ល។ ប៉ុន្តែចិន​ហាក់​ត្រៀម​លក្ខណៈ​បាន​ល្អ​ជាង​គេ និង​បន្ត​រំកិល​យុទ្ធសាស្ត្រ​​របស់​ខ្លួន​ទៅមុខ ដោយ​សន្សឹមៗ​ តែ​យ៉ាង​ប្រាកដ​ប្រជា។​

អង្គភាពស៊ីម៉ាក់កម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា ផ្ទៃដីកម្ពុជាជាង ២ ៣០០គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េបានស្ថិតក្នុងចំណុចវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកចង្កោមរបស់ថៃក្នុងសង្គ្រាមកាលពីឆ្នាំ២០២៥។ ថៃបានប្រើគ្រាប់បែកចង្កោមទម្លាក់លើទីតាំងជនស៊ីវិលកម្ពុជា តំបន់ក្បែរប្រាសាទបុរាណ និងតំបន់ផ្សេងៗទៀតនៅតាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ។ បើតាមលោក ហេង រតនា អគ្គនាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា ថៃមានផែនការធ្វើឲ្យខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលវែងតាមរយៈការប្រើគ្រាប់បែកចង្កោមដែលខុសនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ(អនុសញ្ញាអូតាវ៉ា)។ តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីអាចនាំថៃឲ្យទទួលខុសត្រូវចំពោះការប្រើគ្រាប់បែកចង្កោមលើជនស៊ីវិលកម្ពុជា?

ទីបំផុត និងបន្ទាប់ពីមានការទាមទាររបស់ក្រសួងវប្បធម៌ អ្នកកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជនមួយនៅតំបន់អាស៊ីបានប្រគល់ឲ្យកម្ពុជាវិញនូវវត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន ២០រូប។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងវប្បធម៌នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយបញ្ជាក់ថា វត្ថុបុរាណខ្មែរទាំង ២០រូបបានមកដល់ប្រទេស​កម្ពុជាហើយ។ បើតាមក្រសួងវប្បធម៌ វត្ថុបុរាណទាំង ២០រូបដែលជាបដិមាសម័យបាយ័នត្រូវបានគេជឿជាក់ថាមានប្រភពមកពីក្រុងអង្គរធំ។

នៅ​៤ថ្ងៃក្រោយ​រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍​សុខភាពតែមួយ​នៅទីក្រុង​ភ្នំពេញ គណៈប្រតិភូកម្ពុជា ដឹកនាំ​ដោយ​លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ​បានធ្វើដំណើរ​ទៅដល់​ប្រទេស​បារាំង ដើម្បីចូលរួម​ក្នុង​ជំនួបកំពូលស្តីពីសុខភាពតែមួយ​ដែលត្រូវ​ប្រព្រឹត្តទៅ នៅទីក្រុងលីយ៉ុងភាគខាងត្បូងប្រទេស​បារាំង ​នៅថ្ងៃអង្គារ ទី​៧មេសា។ តើ​ជំនួបកំពូល​ស្តីពីសុខភាពតែមួយ​មាន ប្រយោជន៍អ្វី? យើងស្តាប់ ឈាង បុប្ផា​រាយការណ៍ព័ត៌មាននេះផ្ទាល់ពីមជ្ឈមណ្ឌល​កុងក្រេទីក្រុងលីយ៉ុង។

លោកស្រី ចឹង​ លីវ័ន ប្រមុខ​បក្ស​ប្រឆាំង​តៃវ៉ាន់ (គួមីងតាង) បាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ដល់​ប្រទេស​ចិន​ នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី​៧​មេសា​នេះ ដើម្បី​រឹត​ចំណង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ប៉េកាំង។ ក្នុង​រយៈ​ពេល​៦ថ្ងៃ​​នៃ​​​ទស្សនកិច្ច​ដ៏​កម្រ និង​ជា​លើកទីមួយ​គិត​ចាប់​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៦មក​ លោកស្រី ចឹង​លីវ័ន​ សង្ឃឹម​ថា​នឹង​អាច​ចូល​ជួប​​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក​ ស៊ីជីនពីង ដោយ​ផ្ទាល់​ផង។