នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ​២០២៦ រដ្ឋាភិបាលថៃ តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស បានបដិសេធការពន្លឿនកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ជាមួយកម្ពុជា។ ការទាត់ចោលកិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន កាលពីថ្ងៃទី៧មេសា បានធ្វើកំណត់ទូតជាថ្មីម្តងទៀតផ្ញើទៅកាន់ភាគីថៃ ដើម្បីរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសបន្ទាន់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក និងស្នើឱ្យចាត់បញ្ចូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះចុះវាស់វែងលើដីជាក់ស្តែង។

កម្ពុជាបានប្រកាសពីការគាំទ្រ លោក មីន អ៊ុងឡាំង ដែលទើបក្លាយជាប្រធានាធិបតីភូមា។ នេះបើតាមលោក ចម ប្រសិទ្ធ ប្រេសិតពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលបានចូលជួបលោក មីន អ៊ុងឡាំង មេដឹកនាំរបបសឹកភូមា ក្នុងពីធីស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីជាផ្លូវការនៅថ្ងៃសុក្រទី១០ខែមេសា។

ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ សាលារាជធានីភ្នំពេញបានដាក់ឲ្យដំណើរការរថយន្តក្រុងសាធារណៈចំនួន ៦០០គ្រឿង ដើម្បីដឹកជញ្ជូនប្រជាជនដោយឥតគិតថ្លៃចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ តាមរយៈវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅរសៀលថ្ងៃទី១២មេសានេះ អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស បានលើកឡើងថា ពលរដ្ឋមិនត្រូវបារម្ភពីការខ្វះជើងរថយន្តសាធារណៈសម្រាប់ធ្វើដំណើរក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដោយសារតែវិបត្តិនៃការកើនឡើងតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនោះទេ។ បើតាមលោកស្រី ដោ សម្ផស្ស សេវាឡានក្រុងសាធារណៈនឹងដំណើរការ ដោយគ្មានការរំខាន។

អាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់បានជួបចរចាគ្នា នៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ដើម្បីបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់បាគីស្ថាន។ ការចរចាយ៉ាងតានតឹង អស់រយៈពេលជាច្រើនម៉ោង បានបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី១២ មេសា ដោយគ្មានលទ្ធផលអ្វីទាំងអស់។ បើផ្អែកតាមលោក JD Vance បញ្ហាខ្វែងគំនិតគ្នា គឺអ៊ីរ៉ង់មិនព្រមបោះបង់ចោលមហិច្ឆតា ផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ចំណែក ភាគីអ៊ីរ៉ង់ថា សំណើរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គឺមិនសមហេតុសមផល។  

ការខូចខាតបា្រសាទព្រះវិហារ និងនៅតំបន់ជុំវិញប្រាសាទបុរាណខ្មែរមួយនេះគឺជាក្តីបារម្ភដ៏ធំ​​របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលតម្រូវឲ្យមានអន្តរាគមន៍បន្ថែមពី​អង្គការយូណេស្កូ។​ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរទេសកម្ពុជា លោក ប្រាក់ សុខុន​ ក្នុងជំនួបជាមួយអគ្គនាយកអង្គការយូណេស្កូ លោក Khalet El-Enany នៅទីក្រុងប៉ារីស កាលពីថ្ងៃទី​៩ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២៦។ តាមក្រសួងការបរទេស ​លោក Khalet El-Enany​ បានបញ្ជាក់តបវិញ​​​ថា អង្គការយូណេស្កូនឹងផ្តល់​​ថវិកាបន្ទាន់មួយចំនួន​ដើម្បីបន្តអភិរក្ស​ប្រាសាទព្រះវិហារ បន្ទាប់ពី​រងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរកាលពីឆ្នាំ ២០២៥។

បណ្តាស្ថានទូតបរទេសប្រចាំនៅកម្ពុជាមួយចំនួនបានចេញសារថ្វាយព្រះពរព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បន្ទាប់ពីព្រះអង្គប្រទានព្រះរាជសារថា ទ្រង់មានព្រះរោគមហារីកនៅក្រពេញប្រូស្តាត និង​​ត្រូវបន្តគង់ប្រថាប់ព្យាបាលនៅប្រទេសចិន។  បណ្តាស្ថានទូតបរទេសទាំងនោះសង្ឃឹម ថា ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជានឹងឆាប់ជាសៈស្បើយពីព្រះរោគដ៏ឆាប់ខាងមុខនេះ។

នៅប្រទេសថៃ អ្នក​កាសែតពីរ​នាក់​កំពុង​រងបណ្តឹង​​ របស់​អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃម្នាក់ ពីបទបរិហារកេរ្តិ៍។ អ្នកទាំងពីរបានរិះគន់ និងចោទប្រកាន់លើមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ ថាបានទទួលសំណូកប្រមាណជិត ១លានដុល្លារ ពីឈ្មួញកណ្តាល ដែលបានជួញដូរយកពលករថៃជាច្រើននាក់ ទៅធ្វើការនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់។ និពន្ធនាយកនៃសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក បានបរិហារបណ្តឹងរបស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ ថាជាការបំភិតបំភ័យ និងបំបិទសិទ្ធសេរីភាពសារព័ត៌មាន។

ទីភ្នាក់ងារអវកាសណាសាបានអបអរការធ្វើដំណើរជុំវិញព្រះចន្ទដោយជោគជ័យ បន្ទាប់ពីអវកាសយានិករបស់ខ្លួនបានវិលត្រឡប់មកដល់ផែនដីវិញ កាលពីយប់ថ្ងៃសុក្រ ទី១0 ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នៅក្នុងយានអវកាសរបស់ទីភ្នាក់ងារណាសាដែល បានធ្លាក់ចូលក្នុងទឹកសមុទ្រជោគជ័យដូចការគ្រោងទុក នៅឆ្នេរសមុទ្ររដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា អវកាសយានិកចំនួន ៤នាក់ បាននាំយកមកជាប់តាមខ្លួននូវរូបភាពព្រះចន្ទដ៏អស្ចារ្យ។

ប្រមុខដឹកនាំសាសនាអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ថ្មី លោក Mojtaba Khamenei កំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាលរបួស លើផ្ទៃមុខនិងជើងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសរបស់អាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែល។ នេះបើផ្អែកតាមប្រភពពីមនុស្សជំនិតរបស់លោក។ ការបញ្ចេញព័ត៌មាននេះ ធ្វើឡើងចំពេលកិច្ចប្រជុំចរចា អាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ នៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១១ មេសា ដើម្បីឈានទៅបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ចំណែក ទី​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើប​ការ​ណ៍សម្ងាត់​អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បដិសេធមិនផ្តល់ព័ត៌មាន ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ។

  នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១១មេសានេះ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ចែម៉្យុង (Lee Jae Myung) បានថ្លែងចោទប្រកាន់អ៊ីស្រាអែលចំៗថា​បានបរាជ័យក្នុងការបំភ្លឺរាល់ការចោទប្រកាន់នានាអំពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដែលបង្កដោយកងកម្លាំងរបស់អ៊ីស្រាអែល។ ការថ្លែងចោទប្រកាន់អ៊ីស្រាអែលដោយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង កើតឡើងក្រោយមានការផ្សព្វផ្សាយឃ្លីបវីដេអូលើបណ្តាញ​សង្គម ដែលបានបង្ហាញឲ្យឃើញពីទាហានអ៊ីស្រាអែលធ្វើទារុណកម្ម និងរុញច្រានក្មេងដែលជាជនជាតិប៉ាឡេស្ទីនម្នាក់ធ្លាក់ពីដំបូលផ្ទះ។​ ឃ្លីបវីដេអូនោះត្រូវបានគេចែករំលែកយ៉ាងទូលំទូលាយលើបណ្តាញសង្គមក្នុង​សប្តាហ៍នេះ។

ថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែមានសង្ឃឹមលើការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ព្រំដែនជាមួយភាគីថៃ តាម​រយៈ ​«យន្តការកាទូត» បើទោះជាបីជាយន្តការនេះ​នៅមានសង្ឃឹមតិចតួចក៏ដោយ។ តាម​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បើទោះជាយន្តការកាទូតនៅមានសង្ឃឹមតែ១ភាគរយ​ក៏កម្ពុជា​សុខចិត្តជ្រើសរើស​យន្តការនេះជំនួសឲ្យការ​ប្រើប្រាស់​កម្លាំងយោធា។

ជាថ្មីម្តងទៀត ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា បានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋដែលអះអាងថា ជាម្ចាស់បំណុលរបស់ក្រុមហ៊ុន ហួយ វ័នផេ ហើយមិនទាន់ត្រូវបានទូទាត់ប្រាក់ ត្រូវបន្តដោះស្រាយតាមផ្លូវតុលាការវិញ។ ការណែនាំរបស់ធនាគារជាតិយ៉ាងដូចនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពលរដ្ឋប្រមាណ ២០០នាក់ដែលជាអតិថិជន(ម្ចាស់បំណុល) របស់ក្រុមហ៊ុន ហួយ វ័នផេ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមេសា បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខទីស្នាក់ការធនាគារជាតិ ដើម្បីទាមទារឱ្យក្រុមហ៊ុនសងប្រាក់ត្រឡប់មកវិញ។

នៅថ្ងៃទី១០ ​ខែមេសា ​ឆ្នាំ​២០២៦ កម្ពុជាបានតវ៉ាយ៉ាងដាច់អហិង្ការចំពោះសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់យោធាថៃនៅតំបន់ព្រំដែនដែលថៃបានដណ្តើមកាន់កាប់​នៅក្រោយ​បទឈប់​បាញ់ ​កាលពីចុងឆ្នាំ​២០២៥។ ការតវ៉ាជាថ្មីរបស់កម្ពុជា ក៏ដោយសារតែភាគីថៃ បានលើកដងទង់ជាតិថៃ នៅលើខ្នងទំនប់ខាងកើត នៃអូរទីពីរក្នុងស្រុកអូរស្មាច់ ការសាងសង់របងព្រំដែននៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៥២ និង៥៤ និងការចុះពិនិត្យទីតាំងដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ក្នុងសណ្ឋាគារពីរកន្លែង ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ នាថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។

បើសិន​គ្មានអ្វីប្រែប្រួល ប៉ាគីស្ថាន​នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សម្របសម្រួល​នៅក្នុង​ការចរចា​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​ស្វែងក​កិច្ចព្រមព្រៀង​បញ្ចប់សង្រ្គាម​នៅដើម​បូព៌ា។ វត្តមាន​របស់​គណៈប្រតិភូអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​រដ្ឋធានី​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១១​មេសា ជា​លទ្ធផល​នៃការប្រឹងប្រែង​របស់​ប៉ាគីស្ថាន ដែលបានសម្រុកយុទ្ធនាការការទូត​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យ​ភាគី​ជម្លោះ​អ៊ីរ៉ង់ និង​អាមេរិក យល់​ព្រមធ្វើបទឈប់បាញ់​រយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​សម្របសម្រួល​ឲ្យមាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ដើម្បី​ស្តារសេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ដែល​រងគ្រោះ ព្រោះតែ​វិបត្តិ​ប្រេងឥន្ធនៈ​ឡើងថ្លៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​នៅក្នុង​សំណុំរឿងមួយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែល​អ្នកការទូតខ្លះវាយតម្លៃថា ជា​បេសកកម្ម​ដែល​មិនអាច​ទៅរួច ដោយ​មើលទៅជំហរ​របស់អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ដែលជា​សត្រូវ​សួពូជនឹងគ្នា។ តើ​ប៉ាគីស្ថាន​ធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច​ដើម្បី​អាច​ដើរតួនាទី​ជា​អ្នកសម្របសម្រួល​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់?

នៅតែមួយថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ភាគីជម្លោះអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ត្រូវជួបចរចា នៅទីក្រុង​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន ដើម្បី​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព។ ក្នុង​នាមជា​ម្ចាស់ផ្ទះ រៀបចំកិច្ចប្រជុំ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​រឹតបន្តឹង​សន្តិសុខ បិទផ្លូវ និង​សម្រេច​ឲ្យ​មន្រ្តីរដ្ឋការ​ឈប់​សម្រាក​ពីរថ្ងៃ តាំង​ពីថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី​៩​មេសា។ លោកដូណាល់ ត្រាំ​បាន​និយាយ​ប្រាប់ទូរទស្សន៍​អាមេរិក​ពីក្តីសុទិដ្ឋិនិយមរបស់លោកថា នឹងអាច​ឈាន​ទៅ​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាពជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្តែ តេហេរ៉ង់​វិញ​មិន​បាន​បង្ហាញ​សញ្ញាវិជ្ជមាន​ច្រើននោះទេ បន្ទាប់ពី​អ៊ីស្រាអែល​បើកការវាយប្រហារដ៏ចាស់ដៃ ទៅលើ​លីបង់ ដោយ​សម្លាប់​មនុស្ស​យ៉ាងតិច ៣០០នាក់។ ទាំងប៉ាគីស្ថាន និង​អ៊ីរ៉ង់​សុទ្ធតែ​អះអាងថា អ៊ីស្រាអែល​បាន​រំលោភបទឈប់បាញ់ ព្រោះថា លីបង់មាន​ឈ្មោះនៅក្នុង​បទឈប់បាញ់​បណ្តោះអាសន្ន រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ 

អង្គការ​សហប្រជាជាតិ បាន​ប្រកាសអាសន្នអំពី​បញ្ហា​អសន្តិសុខស្បៀង​​ ក្នុង​ប្រទេស​លីបង់ ព្រោះតែផលវិបាកបណ្តាល​មក​ពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។ សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ ដែល​ឆេះរាលដាល​ក្នុង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា និង​ផ្ទុះចម្បាំង​​កាន់តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​នៅភាគខាងត្បូង​​លីបង់ ដោយសារ​តែ​ការវាយប្រហារ​របស់​អ៊ីស្រាអែល ប្រឆាំងទល់​​នឹង​ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​ហេសបូឡា​លីបង់​។​ 

បើសិន​គ្មានអ្វីប្រែប្រួល ប៉ាគីស្ថាន​នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សម្របសម្រួល​នៅក្នុង​ការចរចា​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​ស្វែងក​កិច្ចព្រមព្រៀង​បញ្ចប់សង្រ្គាម​នៅដើម​បូព៌ា។ វត្តមាន​របស់​គណៈប្រតិភូអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​រដ្ឋធានី​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១១​មេសា ជា​លទ្ធផល​នៃការប្រឹងប្រែង​របស់​ប៉ាគីស្ថាន ដែលបានសម្រុកយុទ្ធនាការការទូត​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យ​ភាគី​ជម្លោះ​អ៊ីរ៉ង់ និង​អាមេរិក យល់​ព្រមធ្វើបទឈប់បាញ់​រយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​សម្របសម្រួល​ឲ្យមាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ដើម្បី​ស្តារសេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ដែល​រងគ្រោះ ព្រោះតែ​វិបត្តិ​ប្រេងឥន្ធនៈ​ឡើងថ្លៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​នៅក្នុង​សំណុំរឿងមួយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែល​អ្នកការទូតខ្លះវាយតម្លៃថា ជា​បេសកកម្ម​ដែល​មិនអាច​ទៅរួច ដោយ​មើលទៅជំហរ​របស់អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ដែលជា​សត្រូវ​សួពូជនឹងគ្នា។ តើ​ប៉ាគីស្ថាន​ធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច​ដើម្បី​អាច​ដើរតួនាទី​ជា​អ្នកសម្របសម្រួល​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់?

ការផ្តល់កាដូ​នាវាចម្បាំងឲ្យកម្ពុជា ជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់រវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ និងរដ្ឋាភិបាលចិន​។ នេះជាការថ្លែងបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន លោក Zhang Xiaogang នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៩ខែមេសា។ ការបញ្ជាក់នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីចិនបានប្រគល់កាដូនាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងប្រភេទ 056C ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៨ខែមេសា។ តែ​ព័ត៌មាននេះមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ ឬផ្សព្វផ្សាយដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ជាសាធារណៈនោះ​ឡើយ។

ការិយាល័យប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់របស់ថៃបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៩ ខែមេសាពីការរឹបអូស និងបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិដែលតម្លៃជាង ២០០លានដុល្លារអាមេរិករបស់បណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញ​​។ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ការិយាល័យប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់របស់ថៃក៏បានរកឃើញថា កូនប្រុសមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាមួយរូបមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកមួយ​នេះ។

ប្រធានា​ធិប​តីបារាំង ​លោក​ ​អេម៉ា​នុយ​អែល​ ម៉ា​ក្រុង បញ្ជាក់ថា ​បារាំង​បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​រួច​រាល់​ក្នុងការ​សម្រប​សម្រួល​ផ្តល់​ឯក​សារ​បច្ចេក​ទេស​ និង​ប្រវត្ដិសាស្ត្រ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ព្រំ​ដែនខ្មែរ​-ថៃ​ឱ្យ​មក​កម្ពុជា​ ដើម្បីឱ្យ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ទាំង​ ២ ​​ឈាន​ទៅដល់​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយ​សន្តិវិធី​។​ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា​​ស្តីពីលទ្ធផលនៃ​ទស្សនកិច្ចការងាររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្ដីនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន ម៉ាណែត ​នៅប្រទេសបារាំង​​។​ គួ​រដឹងថា​ ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជាបាន​ស្នើឱ្យ​បារាំងពិចារណាផ្តល់ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រទាក់ទងនឹងព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ កាល​ពី​អំឡុង​ខែ​កុម្ភៈ​ ដើម្បីយក​ធ្វើ​ជា​តឹក​តាង​ក្នុងការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះព្រំ​ដែន​ដ៏តាន​តឹង​ជាមួយ​ថៃ។​ 

​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជីន​ពីន​ បាន​ថ្លែង​ក្តី​សង្ឃឹម យ៉ាង​ជឿជាក់​ថា​ តៃវ៉ាន់ និង​ចិន នឹង​រួបរួមគ្នា ​ជាគ្រួសារ​តែមួយ​ នៅពេល​អនាគត។​ នេះបើតាម​ប្រសាសន៍​ប្រមុខរដ្ឋចិន ដែល​ថ្លែងប្រាប់​ លោកស្រី ចឹង លីវ័ន ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏ធំជាងគេ​របស់​តៃវ៉ាន់ ក្នុង​​ជំនួបទ្វេភាគី នៅរដ្ឋធានី​ប៉េកាំង។ ជាង​១០ឆ្នាំចុងក្រោយ​នេះ​ គ្មាន​មេដឹកនាំ​បក្សប្រឆាំងតៃវ៉ាន់ណាម្នាក់ ធ្វើ​ដំណើរ​​ទៅ​ជាន់​ទឹកដី​ចិន​ទេ។ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោកស្រី ចឹង លីវ័ន នៅ​ប៉េកាំង​លើកនេះ មា​នគោល​បំណងធំ ​ដើម្បី​ «​បញ្ជៀស​សង្គ្រាម»។ 

នៅរសៀលថ្ងៃទី១០ មេសានេះ ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានប្រទានព្រះរាជសារថា ព្រះអង្គទ្រង់មានព្រះរោគមហារីកនៅក្រពេញប្រូស្តាត។ ព្រះរោគរបស់ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាទើបត្រូវបានបញ្ជាក់ពីក្រុមគ្រូពេទ្យនៃមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋធានីប៉េកាំង ប្រទេសចិន។

គ្មាន​សប្តាហ៍​ណា​ដែល​លោក​ដូណាល់​ត្រាំមិន​រក​រឿង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អូតង់​ទេ។ ប្រធានធិបតី​អាមេរិក​ បាន​​ជះ​កំហឹង​ជា​ថ្មី​ដាក់​អូតង់ និង​ព្រលយ​អំពីលទ្ធភាព​អាមេរិក​ចង់​ដើរ​ចេញ​ពី​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​អាត្លង់ទិកនេះ​ទៀត​ផង។ បន្ទាប់​ពី​បាន​​​បន្ទោស និង​រិះគន់​​សមាជិក​អង្គការ​អូតង់ ថា​បាន​បែ​រ​ខ្នង​ដាក់​អាមេរិក ដោយ​មិន​គាំទ្រសង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់ លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បាន​​ទទួល​ជួប​ប្រមុខ​អង្គការ​អូតង់​នៅ​​សេតវិមាន​។ តើ​ជា​ជំនួប​ដើម្បី​និយាយ​អំពី​ការ​លែង​លះគ្នា​ឬ?

ចិន​បិទ​ដែនអាកាស​របស់​ខ្លួន រយៈពេល​៤០ថ្ងៃ មិន​ឲ្យ​យន្តហោះស៊ីវិល​ហោះចូល​ក្នុងដែនអាកាសរបស់ខ្លួន​រហូត​ដល់ ថ្ងៃទី​៦​ឧសភា។ ប៉េកាំង​មិនបាន​ប្រកាស​ដំណឹងនេះ ជាសាធារណៈ​ទេ។ គឺ​រដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធ​អាមេរិក​ដែល​ជាអ្នក​បង្ហោះផ្សាយ​សារ​របស់​ភាគីចិន​ដែល ផ្ញើ​ទៅកាន់​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល មុននឹងត្រូវ​កាសែត​អន្តរជាតិ​ដកស្រង់យកមកចុះផ្សាយ​ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៩​មេសា។ ដែនអាកាសដែល​ចិន​បិទ តាំងពី​ចុងខែ​មីនា រហូត​ដល់​ដើម​ខែ​ឧសភា លាតសន្ធឹង​ពីលើ​ឆ្នេរសមុទ្រ​សៀងហៃ ចម្ងាយ​ប៉ុន្មានរយគីឡូម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ ពី​កោះតៃវ៉ាន់។ អ្នកជំនាញ​ខាងអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល​បាន​ចោទសួរ​ពី​ចេតនា​របស់ចិន ដែល​សម្រេច​បិទដែនអាកាស​របស់ខ្លួន ភ្លាមៗ និង​ក្នុងរយៈពេល​យូរ​មិន​ធ្លាប់​មាន​យ៉ាងដូច្នេះ?

ចិញ្ចឹម​​ឆ្កែ ឆ្មា ធ្វើ​ជាមិត្ត​ រស់​នៅក្នុង​ផ្ទះជាមួយ​ ឬ​មាន​កូន​អាង​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ អាច​ប្តូរផ្លាស់​ជីវិត​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​យើង​បាន។ តើសត្វ​អាច​មាន​ទំនាក់ទំនង​យ៉ាងណាជាមួយ​មនុស្ស? តើការសត្វ​ចិញ្ចឹមជាមិត្តផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះសម្រាប់សុខភាព?

ប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ​​ ធាតុ​អាកាស​នៅកម្ពុជាបាន​ឡើង​ដល់​ ៣៨​អង្សា​រ​ ឬ​ក្បែរ​ ៤០​អង្សារ​នៅតាម​តំបន់​ខ្លះ​​ដែ​ល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ផល​វិបាក​សម្រាប់ការ​រស់​នៅ​ និង​ប្រកប​របរ​រក​ស៊ីប្រចាំថ្ងៃ​​​របស់​ពល​រដ្ឋ។​ នៅរាជធានីភ្នំពេញ អ្នក​លក់​ដូរ​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវនៅតែបន្ត​​ប្រកប​របររបស់​ខ្លួន។ ទោះបី​ជា​មានការ​លំបាក​មែន​ ​អ្នក​លក់​ដូរ​ទាំង​នោះថា​ខ្លួនអាច​បន្ស៊ាំ​​ជីវិត​រក​ស៊ី​ក្រោមកណ្តាល​​ថ្ងៃ​ក្តៅបាន​​​​​។

នៅក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំងក្នុងទីក្រុងប៉ារីសនារសៀលថ្ងៃទី៨ មេសា  លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានសុំឱ្យបារាំងជួយដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃទេ តែបានស្នើឱ្យបារាំងពង្រឹងការគាំទ្រការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស្វ័រតាន់ រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងសន្និសីទ​សារព័ត៌មានស្តីពីលទ្ធផលដំណើរទស្សនកិច្ចការងារនៅបារាំងនារសៀលថ្ងៃទី៩ ខែមេសានេះ។ តាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជារូបនេះដដែល ការដែលកម្ពុជាមិនសុំការគាំទ្រពីបារាំងដោយសារកន្លងមក អាស៊ាន អាមេរិក និងចិនបានចូលអន្តរាគមន៍ ដោយសម្រេចបាននូវបទឈប់បាញ់ចំនួន ២លើកជាមួយថៃ។

ក្នុង​រយៈ​ពេល​បី​ថ្ងៃ​កន្លងមក​នេះ កូរ៉េខាង​ជើង​បាន​សាកល្បងប្រព័ន្ធ​សព្វាវុធ​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ មាន​ជាអាទិ៍​មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​រយៈ​ខ្លី មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​ពាំគ្រាប់​បែក​ចង្កោម​ ឬ មីស៊ីល​បាញ់​ដោយ​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូម៉ាញេទិក (អ៊ីពែរសូនិក)។ នេះ​បើ​តាម​សេចក្តីជូន​ដំណឹង​របស់​ទី​ភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន​ផ្លូវការ​កូរ៉េខាង​ជើង នៅថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​៩ មេសា​២០២៦។

ទើបចាប់អនុវត្ត​បាន​តែ​២ថ្ងៃ បទឈប់បាញ់រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់ ចាប់ផ្តើម​ផុយស្រួយខ្លាំង បន្ទាប់ពី អ៊ីរ៉ង់​ដំឡើងសំឡេង​គំរាមវាយប្រហារ​សងសឹកវិញ បើសិន​អ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្ត​បាញ់ជញ្រ្ជំ​លើទឹកដីលីបង់​ដែលជា​មិត្ត​របស់អ៊ីរ៉ង់។ អះអាងថា លីបង់មិនត្រូវ​បាន​រាប់បញ្ចូល​ក្នុងបទឈប់បាញ់ អ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល​បាន​បើក​ការវាយប្រហារ​ផ្លូវអាកាស​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ កាលពីថ្ងៃពុធ​ទី ៨​មេសា ទៅលើទឹកដីលីបង់។ ការវាយប្រហារ​គ្រាប់ប្លោង​របស់​អ៊ីស្រាអែល ក្នុងរយៈពេល​តែមួយ​ថ្ងៃ​ពុធទី៨ មេសា បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​ជិត​២០០នាក់ និង​របួស​ជាង​៨០០​នាក់។ លើកលែង​តែ​សហរដ្ឋអាមេរិក បណ្តាប្រទេស​ធំៗ​នៅអឺរ៉ុប និងនៅអាស៊ី ដូចជា​ចិន​បាន​ថ្កោលទោស​ការវាយប្រហារ​ដែលបាន​សម្លាប់ជីវិត​ប្រជាជន​ស៊ីវិល និង​រំលោភ​ដែនអធិបតេយ្យភាព​របស់លីបង់។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបន្តសវនាការលើសំណុំរឿងលោក កឹម សុខាដែលអនុញ្ញាតឲ្យមេធាវីការពារចុងចោទធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ លោក ផែង ហេង សហមេធាវីការពារក្តីលោក កឹម សុខា បញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកកាសែតនៅក្រៅសវនាការថា មេធាវីបានបដិសេធទាំងស្រុងទៅលើអង្គហេតុនៃសាលក្រមរបស់សាលាដំបូងដោយលើកហេតុផលថា លោក កឹម សុខា គ្មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាព ឬចេតនាប្រព្រឹត្តិបទល្មើស «សន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស» នោះឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា សវនាការដែលបានបន្តនៅម៉ោង ២រសៀលថ្ងៃដដែលនេះ ភាគីខាងព្រះរាជអាជ្ញា និងមេធាវីដើមចោទធ្វើនីតិវិធីតប ក្នុងនោះលោក កឹម សុខា ក៏ត្រូវថ្លែងសារចុងក្រោយទៅកាន់អង្គសវនាការ។ ស៊ឹម ចាន់សំណាង រាយការណ៍ផ្ទាល់ពីមុខសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ ភូមិប្រមេរុ បានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងខ្លាំងនៃ​បទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងដែនជម្រកការពារសត្វព្រៃព្រះរការ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ តាមសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយភូមិប្រមេរុ តំបន់អូរស្កាច និងតំបន់ស្រុកជាំក្សាន្តបានក្លាយជាទីតាំងកាប់ឈើយ៉ាង​អនាធិបតេយ្យពីសំណាក់ក្រុមទុច្ចរិត​។ ជុំវិញ​ការរកឃើញបទល្មើសកាប់​ឈើខុសច្បាប់ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការនេះ​  ក្រសួងបរិស្ថាននៅមិនទាន់​បានឆ្លើយតបយ៉ាងណានៅឡើយទេ​។

ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានទទួលស្វាគមន៍នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅអេលីហ្សេ វិមានប្រធានាធិបតី ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស  នៅរសៀលថ្ងៃពុធ ទី ៨ មេសា។​ បើតាម​ប្រភពពីមន្ត្រីជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដែល​អមដំណើរគណៈប្រតិភូ ​ជំនួបទ្វេភាគី​រយៈពេល​ប្រមាណ​ ១ ម៉ោងនេះ ផ្តោតទៅលើសំណុំ​រឿង​សំខាន់ពីរ។ ​ទី១ បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា-ថៃ ហើយ​​ទី២ ការ​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំកំពូល​ប្រទេស​និយាយភាសា​បារាំង​ ឡា ហ្វ្រង់កូហ្វូននី នៅភ្នំពេញ ចុងឆ្នាំ​នេះ។