ការដាំស្ដារព្រៃលិចទឹកឡើងវិញលើផ្ទៃដីព្រៃលិចទឹករេចរឹលដោយភ្លើងឆេះព្រៃ នៅសហគមន៍នេសាទអូរតាប្រុក ខេត្តពោធិ៍សាត់ ជារឿងដ៏សំខាន់ ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធការពារធនធានជីវៈចម្រុះ នៅតំបន់ដីសើមនៃបឹងទន្លេសាប។ តែប្រជានេសាទសហគមន៍អូរតាប្រុកបានមើលឃើញថា ការស្ដារព្រៃលិចទឹកមិនងាយស្រួលទេ ហើយលទ្ធផលក៏មិនដូចការរំពឹងទុកដែរ។ កូនឈើដាំថ្មីៗ ងាយងាប់ច្រើនជាងរស់ ក៏ព្រោះតែបញ្ហាអាកាសធាតុក្ដៅហួតហែង ភ្លើងឆេះព្រៃ និងកង្វះការថែទាំជាដើម៕

កម្ពុជាបានចេញកំណត់ទូតតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពពង្រីកការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់របស់កម្លាំងយោធាថៃមកលើទឹកដីកម្ពុជា ពោលគឺតាំងពីមានបទឈប់បាញ់រវាងប្រទេសទាំងពីរ កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥។ តែភាគីថៃនៅតែបន្តសកម្មភាពឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាមិនឈប់ឈរ។ ការឈ្លានពានរបស់ថៃបានកើនឡើងដល់ជាង២០ទីតាំង រាប់ទាំង៦ទីតាំងថ្មី ចុងក្រោយ ដែលកងទ័ពថៃបានពង្រីកការកាន់កាប់ កាលពីថ្ងៃទី១៨ខែមេសាឆ្នាំ២០២៦។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។ ក្រៅពីការតវ៉ាតាមកំណត់ទូតផ្លូវការ តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់សកម្មភាពបន្តឈ្លានពានរបស់ភាគីថៃមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា?

ប្រជាពលរដ្ឋរាប់សិបនាក់នៅឃុំ រួសរាន់ និងឃុំរីករាយ ក្នុងស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារបានលើកគ្នាទៅដាក់ញតិ្តនៅសាលាខេត្តព្រះវិហារដើម្បីសើ្នសុំឲ្យអភិបាលខេត្តអន្តរាគម ជួយដោះស្រាយជម្លោះដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុន គ្លូប៊ល ហ្រ្គីន ខេមបូឌា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់តំណាងប្រជាពលរដ្ឋ និងអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុក។ ចាប់ផ្តើមគម្រោងវិនិយោគរុករករ៉ែដែក តាំងពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រុមហ៊ុន គ្លូប៊ល ហ្រ្គីន (ខេមបូឌា) ត្រូវតំណាងប្រជាពលរដ្ឋអះអាងថា ជាក្រុមហ៊ុនដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងកូនប្រុសរបស់អ្នកឧកញ៉ា ទ្រី ភាព គឺឧកញ៉ា ទ្រី ដាលុច។

មន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បាននិយាយប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅថ្ងៃអង្គារទី ២១មេសានេះថា ហេតុការណ៍បាត់ដងទង់ជាតិថៃ នៅតំបន់រាងអក្សរ U ក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងខេត្តចន្ទបុរី កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ គឺបណ្តាលមកពីភ្លៀងធ្លាក់ និងខ្យល់កន្រ្ទាក់ខ្លាំង នៅក្នុងរយៈពេលនោះ។ ភាគីកម្ពុជាបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ បន្ទាប់ពីយោធាថៃបានព្រមានចាត់វិធានការប្រឆាំងកម្ពុជា ប្រសិនបើរកឃើញថា មានកងកម្លាំងកម្ពុជាចូលទៅដកទង់ជាតិ នៅទឹកដីថៃ។ បើតាមមន្រ្តីកម្ពុជា ហេតុការណ៍កើតឡើងទាំងស្រុងនៅក្នុងទឹកដីថៃ ពោលគឺមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងភាគីកម្ពុជាឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមការងារកម្ពុជាកំពុងបន្តប្រមូលព័ត៌មានជាក់ស្តែង ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់ពីភាគីថៃ។ 

ថ្ងៃ ចន្ទ ទី ២០ ខែមេសា ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខរុស្ស៊ី FSB ប្រកាសចាប់បានស្ត្រីជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់ ក្រោយពីពួកគេបានរកឃើញគ្រាប់បែកច្នៃ លាក់ទុកក្នុងកាបូបស្ពាយពីក្រោយខ្នង របស់នារីម្នាក់នោះ ។ ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខ FSB រុស្ស៊ី បញ្ជក់ថា គម្រោងប្រព្រឹត្តអំពើភេរវកម្មនេះ គឺជាការរៀបចំឡើង ដោយអ៊ុយក្រែន ។

ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង កាលពីថ្ងៃចន្ទទី ២០មេសា បាន​ចេញមុខ​ដោយ​កម្រ​មកនិយាយ​ពី​ច្រក​សមុទ្រ​អកមូហ្ស ដែល​អ៊ីរ៉ង់​បិទ​ចាប់តាំងពីរងការវាយប្រហារ​របស់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។ នៅក្នុង​ការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទ ជាមួយ​រាជបុត្រ​ស្នងរាជ្យ អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត កាលពីថ្ងៃចន្ទទី ២០មេសា ប្រមុខដឹកនាំ​ចិន​បាននិយាយ​ថា ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស​ត្រូវតែបើក​ឲ្យដំណើរការ ចរាចរធម្មតា ដើម្បី​ប្រយោជន៍​របស់​ប្រទេស​ក្នុងតំបន់ និង​សហគមន៍អន្តរជាតិ។ បន្ទាប់ពីប្រកាសបើក​ឲ្យដំណើរការ​បានប៉ុន្មានម៉ោង​ប៉ុណ្ណោះ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ១៧មេសា អ៊ីរ៉ង់​បាន​សម្រេច​បិទច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្សវិញ នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៨មេសា ក្នុងហេតុផល​ថា អាមេរិក​រំលោភបទឈប់បាញ់ ដោយ​នៅតែបន្ត​បិទខ្ទប់​កំពង់​ផែ​អ៊ីរ៉ង់។

ម-១៣ គឺជាមន្ទីរឃុំឃាំងអ្នកទោសក្នុងចលនា​តស៊ូខ្មែរក្រហមពីឆ្នាំ១៩៧១ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥។ កាលពីថ្ងៃទី១១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ អង្គការយូណេស្កូបានសម្រេចបញ្ចូលអតីតមន្ទីរឃុំឃាំង ម-១៣ ជា «បូជនីយដ្ឋានចងចាំនៃកម្ពុជា»។ ក្រោយមក ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈក៏បានរៀបចំអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍអតីតមន្ទីរឃុំឃាំងម១៣ ជាទីតាំងទេសចរប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជាកន្លែងចងចាំពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍របស់ប៉ុលពតនៅកម្ពុជា។

នៅថ្ងៃសុក្រទី១៧ខែមេសាឆ្នាំ២០២៦ តុលាការខេត្តព្រះវិហារបានសម្រេចចោទប្រកាន់នារីម្នាក់ពីបទ«បើកបរដោយធ្វេសប្រហែស ខ្ជីខ្ជា មិនប្រុងប្រយ័ត្នបណ្តាលឲ្យស្លាប់អ្នកដទៃ»ទៅតាមមាត្រា៨៥នៃច្បាប់ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក។ ការចោទប្រកាន់នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីនារីរូបនោះបានបើកម៉ូតូឌុបមនុស្សប្រុសម្នាក់ក្នុងល្បឿនលឿន ហើយធ្លាក់គ្រលុកតាមផ្លូវ បណ្តាលឲ្យដួលម៉ូតូ ស្លាប់បុរសដែលជិះនៅពីខាងក្រោយ។ ការចោទប្រកាន់របស់តុលាការខេត្តព្រះវិហាបានបណ្តាលឲ្យមានការរិះគន់ពីអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម។

អតីតអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ឬព្រលានយន្តហោះពោធិ៍ចិនតុង នឹងក្លាយទៅជាសួនលំហែសាធារណ:នាពេលខាងមុខ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ លោកហ៊ុន ម៉ាណែត បានអះអាងពីការមិនលក់ព្រលានយន្តហោះចំណាស់នេះទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ហើយនឹងយកទីតាំងនេះជាព្រលានយន្តហោះបម្រុង និងទុកឱ្យពលរដ្ឋចូលកម្សាន្ត ឬហាត់កីឡាដោយសេរី។ ចំពោះអ្នកតាមដានសង្គម រដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណាកែប្រែទីតាំងខាងលើនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលទេសចរណ៍ធំមួយនៅទីក្រុងភ្នំពេញ។

បន្ទាប់ពីអាក់ខាន​អស់ប៉ុន្មានឆ្នាំ ជប៉ុន​បាន​បញ្ជូន​កងទ័ព​មួយ​កងពល​ទៅចូលរួម​ក្នុងសមយុទ្ធអាមេរិក និងហ្វីលីពីន ដែល​ត្រូវ​ប្រព្រឹត្តទៅ ពីថ្ងៃចន្ទ ទី ២០មេសា។ នៅក្នុង​សមយុទ្ធយោធា​ដែលមានឈ្មោះជា​ភាសា​ហ្វីលីពីនថា Balikatan ដែលមានន័យថា ស្មាកៀកស្មា កងទ័ព​របស់ប្រទេស​ទាំងបី ហ្វីលីពីន អាមេរិក និងជប៉ុន​សរុប​ចំនួន​១៧០០០នាក់ នឹង​ហាត់សម​រួមគ្នា​តាមផ្លូវអាកាស ផ្លូវគោក និងផ្លូវទឹក។ សមយុទ្ធនេះ​រៀបចំ​ឡើង​នៅ​ភាគខាងជើង​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន នៅចំពីមុខ​កោះតៃវ៉ាន់។

នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទទី​២០មេសា​នេះ កូរ៉េខាង​ជើង​បាន​ប្រកាស​បញ្ជាក់​អំពី​ការ​សាកល្បង​មីស៊ីល​​បាលីស្ទិក​តាកទិក ដែល​មាន​បំពាក់ក្បាលគ្រាប់ ជា​គ្រាប់​បែក​ចង្កោម។ ការ​បាញ់​សាកល្បង​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​១៩មេសា​ម្សិលមិញ។ បើ​តាមអ្នក​វិភាគ ព្យុងយ៉ាង​សម្ញែង​​អាវុធ​ប្រភេទ​នេះ​ ​ក្នុង​ទិសដៅ ជា​ចម្បង​ដំបូង​គេ ​គឺ​គំរាម​កូរ៉េខាង​ត្បូង​និង​ទាហាន​អាមេរិក​ឈរ​ជើង​នៅក្នុង​ទឹក​ដី​កូរ៉េខាង​ត្បូង។

នៅថ្ងៃទី១៩ខែមេសា​ឆ្នាំ​២០២៦ កម្ពុជាបានតវ៉ាជាថ្មីទៀត ប្រឆាំង​នឹងសកម្មភាព​របស់​កងកម្លាំងយោធាថៃ ដែលនៅតែបន្តពង្រីកការកាន់កាប់​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ រំលោភលើ​អធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។ តាមក្រសួង​ការបរទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៨​ខែមេសា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ​ បានពង្រីកការកាន់កាប់​ទឹកដីកម្ពុជា​បន្ថែមទៀត នៅតំបន់មួយចំនួន ក្នុងខេត្តចំនួន​៣របស់​កម្ពុជា គឺក្នុងឃុំ​ស្រអែម ខេត្ត​ព្រះវិហារ នៅស្រុកអន្លង់វែង និងស្រុកបន្ទាយអំពិល​ ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ និងនៅឃុំ​ថ្មដា ក្នុង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់។

នៅថ្ងៃទី២០មេសានេះ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក​ ហ៊ុន​ សែន​​ ដែលបានទៅដល់ទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន​តាំងពីថ្ងៃទី១៧មេសា ឆ្នាំ ២០២៦ បានប្រកាសតាមបណ្តាញសង្គមថា ការវះកាត់របស់គ្រូពេទ្យចិនថ្វាយចំពោះព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានទទួលជោគជ័យ។ នៅពេលនេះ និងបើតាមលោកហ៊ុន សែន គ្រូពេទ្យកំពុងតាមដានដោយយកចិត្តទុកដាក់នូវការវិវឌ្ឍប្រែប្រួល ក្រោយការវះកាត់នៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋធានីប៉េកាំង។

សង្រ្គាមនៅអ៊ីរ៉ង់បានធ្វើឲ្យទំនាក់ រវាងអង់គ្លេសនិងអាមេរិកប្រេះឆា ហើយអង់គ្លេសចង់ងាកទៅរកអឺរ៉ុបវិញ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងឡុងដ៏នឹងប្រកាសគម្រោងច្បាប់ ស្តីពីការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែស្អិតល្មួតជាមួយសភាពអឺរ៉ុប នៅខែក្រោយ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស លោក គៀរ ស្តារមឺ ថាសំណើគម្រោងច្បាប់នេះ ត្រូវបញ្ជូនទៅសុំការអនុម័តពីរដ្ឋសភាជាមុនសិន។ ចំណែក ប្រធានគណបក្សកំណែទម្រង់អង់គ្លេសបានរិះគន់លោក គៀរ ស្តារមឺ ថាចង់ចូលកៀកកិតអឺរ៉ុប អំឡុងពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងធ្លាក់ចុះ។ គម្រោងច្បាប់នេះបានដើរផ្ទុះពីឆន្ទះរបស់ប្រជាជនអង់គ្លេស ដែលបានបោះឆ្នោតប្រជាមតិ ចាកចេញពីអឺរ៉ុប កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦។

នៅថ្ងៃសុក្រទី ១៧​មេសា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក ដូណាល់ត្រាំ បាន​អះអាង​ថា​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​អាមេរិក-​អ៊ីរង់ ដែល​មាន​បូក​​កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ផង ជិត​កើត​ចេញ​ជា​រូប​រាង​ហើយ។ បើ​តាម​លោក​ត្រាំ ​អ៊ីរ៉ង់ បាន​យល់​ព្រម​ផ្ទេរ​ស្តុក​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ​ឱ្យ​អាមេរិកទៀត​ផង។​ តែ​ព័ត៌មាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ច្រាន​ចោល​ទាំង​ស្រុង។ ការ​ចម្រើន​ធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ពោលគឺ​ការ​អភិវឌ្ឍ​កម្ម​វិធី​នុយក្លេអ៊ែរ មាន​តម្លៃ​ដូច​ជា​បូរណភាពដែនដី​​មួយដែរ​សម្រាប់​អ៊ីរ៉ង់ និង​ជា​ប្រធានបទដែល​ធ្លាប់​ខ្ទាស់​កិច្ចចរចា​អស់​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ ​តើ​គេ​​អាច​មាន​ជម្រើស​អ្វី​ខ្លះ​ ក្នុង​​ដោះស្រាយ​បញ្ហាអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ដើម្បី​ឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់អាច​ទទួល​យក​បាន​​?

នៅ​បី​ថ្ងៃ​មុនបទឈប់​បាញ់​​​ផុត​ឱសានវាទ ភាព​តាន​តឹង​រវាង​អាមេរិក​និង​អ៊ីរ៉ង់ បានស្ទុះ​ឡើង​ប៉ោង​ខ្លាំង។ ​ច្រក​អកមូហ្សនៅ​តែ​បិទ​ជិត​ ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ដ៏​តឹង​តែង​របស់​អ៊ីរ៉ង់ ដែល​ប្រកាស​ថា​ រាល់​ការ​​ប៉ុន​ប៉ងបើក​​ឆ្លង​កាត់​ច្រកអកមូហ្ស នឹង​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជាប្រតិបត្តិការ​របស់​សត្រូវ​។ ដូច្នេះ​ នាវា​នោះ​​នឹងក្លាយ​ជា​ផ្ទាំង​ស៊ីប​នៃ​ការ​បាញ់​ប្រហារ​ភ្លាម។ ដោយ​ព្រមាន​កុំ​ឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់ប្រើ​ល្បិច​ខូច ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ត្រាំ នៅ​តែ​​អះអាង​ថា​ ការ​ចរចា​សន្តិភាព​​កំពុងមាន​ដំណើរការ​ល្អ​​ទៅមុខ។

នៅអ៊ុយក្រែន មនុស្សយ៉ាងហោច ៦នាក់ ស្លាប់ និង ជាង១០នាក់ រងរបួស ក្នុងហេតុការណ៍បាញ់រះ នាថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៨ មេសា។ បើផ្អែកតាមអាជ្ញាធរអ៊ុយក្រែន ខ្មាន់កាំភ្លើងម្នាក់បានបាញ់រះ នៅតាមដងផ្លូវ មុនចូលចាប់មនុស្សធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង ក្នុងផ្សារទំនើបមួយកន្លែង ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងទីក្រុងកៀវ។ ប៉ូលិសបានបាញ់សម្លាប់ជនដៃដល់ នៅនឹងកន្លែងកើតហេតុ។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ្លូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី បានចេញបញ្ជាឲ្យបើកការស៊ើបអង្កេត ដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុពិតប្រាកដ ដែលនៅពីក្រោយការបាញ់ប្រហារនេះ។

ថ្មីៗនេះ មានការជជែកវែកញែកនៅលើបណ្តាញសង្គមទាក់ទិននឹងសេវាផ្ញើអីវ៉ាន់នៅប្រៃសណីយ៍កម្ពុជា។ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួនបានលើកឡើងពីការមិនពេញចិត្តចំពោះការយកសេវាបញ្ញើខ្ពស់ហួសហេតុ និងថែមទាំងបានរិះគន់ចំពោះអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យរបស់បុគ្គលិកមួយចំនួនផងដែរ។ បន្ទាប់ពីរងប្រតិកម្មបែបនេះ លោក ថេន សំវិសុទ្ធ អគ្គនាយកប្រៃសណីយ៍កម្ពុជាបានចេញមុខពន្យល់ថា ការកំណត់ និងវាយតម្លៃពន្ធបញ្ញើគឺជាតួនាទីរបស់ស្ថាប័នគយ និងថា ប្រៃសណីយ៍កម្ពុជាមានតួនាទីជាអ្នកដឹកជញ្ជូនបញ្ញើចេញចូលក្រៅប្រទេស និងក្នុងប្រទេសប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមមួយចំនួនយល់ឃើញថា ដើម្បីបញ្ចៀសប្រតិកម្មរិះគន់របស់ពលរដ្ឋ អង្គភាពរដ្ឋដែលផ្តល់សេវាកម្មផ្សេងៗជូនពលរដ្ឋគួរពិនិត្យឡើងវិញនូវចំណុចចន្លោះប្រហោងដែលកើតឡើងនៅស្ថាប័នរបស់ខ្លួន ឬក៏មានចំណាត់ការលើមន្ត្រីដែលបានធ្វើទង្វើឆ្គាំឆ្គងចំពោះពលរដ្ឋ៕

ក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅកម្ពុជាមានអគ្គិភ័យបានកើតឡើងចំនួន ១៤លើក។ ចំនួនអគ្គិភ័យនេះមានការកើនឡើងជាងឆ្នាំ២០២៥ ចំនួន៣លើក។ នេះបើតាមនាយកដ្ឋាននគរបាលបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ។

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែ​មេសា ​ឆ្នាំ​២០២៦ ស្ថានឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំង​បានចេញសេចក្តី​បំភ្លឺចំពោះការមិនអនុញ្ញាតឲ្យ​ លោក សម រង្ស៊ី ចូលរួមក្នុងកម្ម​វិធី​មួយនៅរដ្ឋសភាបារាំង កាលពីថ្ងៃទី១៦ ​ខែមេសា ​ឆ្នាំ​២០២៦។ តាមស្ថានឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជា ការ​មិន​អនុញ្ញាតឲ្យ​ប្រមុខបក្សប្រឆាំងរូបនេះ​ចូលរួមកម្មវិធី​ដែលមានវត្តមានរបស់ លោក លុយ ដាវីត ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំង គឺជាឆន្ទានុសិទ្ធិ​របស់តំណាងរាស្ត្របារាំងដែល​ជា​ម្ចាស់​កម្ម​វិធី។

ពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន ១០៦នាក់​ត្រូវបានអាជ្ញាធរថៃចាប់បញ្ចូនមកប្រទេសកម្ពុជា ពី​បទរត់​ឆ្លងដែន និងស្នាក់នៅលើទឹកដីប្រទេសថៃដោយខុសច្បាប់ និងគ្មានលិខិតបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវ។​ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khoasod English នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ និងថា ពលរដ្ឋខ្មែរដែលខុសច្បាប់ទាំងនោះត្រូវ​អាជ្ញាធរថៃបានបញ្ចូនមកកម្ពុជា​វិញតាមច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការងារអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរសម្លឹងមើលឱកាសការងារក្នុងស្រុក ជាជាងប្រថុយទៅចំណាកស្រុក។

ប្រឈមនឹងការពង្រីកឥទ្ធិពលយោធាចិន នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក អូស្ត្រាលីនិងជប៉ុនបានចុះកិច្ចសន្យា នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៨ មេសា ដើម្បីពន្លឿនការសាងសង់នាវាចម្បាំងជប៉ុន។ នៅក្នុងកិច្ចសន្យានេះ ជប៉ុនត្រូវប្រគល់នាវាចម្បាំងបំបាំងកាយដ៏ទំនើបចុងក្រោយ ៣គ្រឿងដំបូង ឲ្យកងទ័ពជើងទឹកអូស្ត្រាលី នៅចុងឆ្នាំ២០២៩។ នេះជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងការពារជាតិ ដែលអូស្រ្តាលីបានបញ្ជាទិញនាវាចម្បាំង ចំនួន១១គ្រឿង ពីជប៉ុន ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង ៦ពាន់លានដុល្លារ កាលពីឆ្នាំមុន។

ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ប្រកាសសេចក្តី​ប្រកាស​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស ទាក់ទង​នឹង​ការ​បិទបើក​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស សកម្មភាព​ការ​ទូត​ក៏​កំពុង​ប្រញឹក​ដែរ មិន​ថា​ជាសកម្មភាព​របស់អឺរ៉ុប ឬ​អន្តរការី​​ប៉ាគីស្ថាន​ទេ។ ប៉ាគីស្ថាន​ជា​អន្តរការី​បាន​ប្រកាស​សម្រេច​កម្មវត្ថុការងារ​បាន ​៨០%​។ នេះបើ​តាម​សេចក្តី​ប្រកាស​របស់រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​ប៉ាគីស្ថាន ដែល​អំពាវនាវ​ឱ្យ​អាមេរិក​និង​អ៊ីរ៉ង់​ប្រឹង​បន្ទន់​ឥរិយាបថ​បន្តិច។ ចំណែក​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អឺរ៉ុប ដឹកនាំ​ដោយ​បារាំង​និង​អង់គ្លេស​  បាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​ដើម្បី​រៀប​ចំ​បេសកកម្ម​ការពារ​សុវត្ថិភាព​ច្រក​អកមូហ្ស។

ចរាចរណ៍​នៅ​ច្រក​អកមូហ្ស​មាន​សកម្មភាព​មិនទាន់​​បាន​មួយ​ថ្ងៃ​ផង អ៊ីរ៉ង់​បាន​ប្រកាស​បិទ​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស​វិញ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃសៅរ៍​ទី​១៨​មេសា ដោយ​ពន្យល់​ថា អ៊ីរ៉ង់​ខំ​​មាន​ចេតនា​ល្អ​ព្រម​ឱ្យ​នាវា​ស៊ីវិល​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ឆ្លង​កាត់​ច្រក​អកមូហ្ស​ឡើង​វិញ តែអាមេរិក​បែរ​ជា​រំលោភ​ពាក្យ​សន្យា។ អាមេរិក​​បន្ត​បិទ​ខ្ទប់​កំពង់​ផែ​អ៊ីរ៉ង់​ដដែល។

លោកឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ បានទាមទារឲ្យភូមាដោះលែងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ជាបន្ទាន់ និងដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ ការអំពាវនាវរបស់លោក Volker Türk ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរបបសឹកភូមាបានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រទី១៧ មេសា បន្ធូរបន្ថយទោសរបស់លោកស្រី និងដោះលែងលោក Win Myint ដែលមនុស្សជំនិតរបស់លោកស្រី។ រីឯ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានទទូចឲ្យ ដោះលែងអ្នកទោសផ្សេងទៀត ដែលត្រូវអាជ្ញាធរភូមាចាប់ឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់។

បទ​ឈប់​បាញ់​អ៊ីស្រាអែល-​លីបង់ចូល​​ជា​ធរមាន​បាន​ពីរ​ថ្ងៃ យោធា​អ៊ីស្រាអែល​បាន​ប្រកាស​គូស​បន្ទាត់​បែងចែក​ទឹក​ដី​ បង្កើត​ជា​តំបន់​យោធា​ហាមឃាត់ មិន​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​លីបង់​ដើរចេញ​ចូល ដូច​អ្វី​ដែល​អ៊ីស្រាអែល​បាន​ធ្វើ​នៅក្នុង​តំបន់​ហ្កាហ្សា។ ​​ជន​ណាហ៊ាន​ដើរ​មក​ក្បែរ​​គំនូស​ហាម​ឃាត់​នេះ នឹង​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​ភេរវជន និង​រង​វាយប្រហារ​ភ្លាម ពី​សំណាក់​យោធា​អ៊ីស្រាអែល។

កាលពីពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ លោក អួន ប៊ុនឡឺត អតីតសមាជិកកងការពារមេដឹកនាំអាមេរិកបានអំពាវនាវ​ឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រំា ជួយបញ្ឈប់ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ។ ការវាយប្រយុទ្ធដែលបានធ្វើឲ្យពល​រដ្ឋ​រាប់រយពាន់នាក់បម្លាស់ទីចេញពីផ្ទះសំបែង។ គួរជ្រាបថា លោក អួន​ ប៊ុនឡឺត បានចាប់កំណើតលើទឹកដីកម្ពុជាក្នុងសម័យវាលពិឃាត និង​បានភៀសខ្លួនទៅរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីឆ្នាំ១៩៨៣ និងជា​ពលរដ្ឋអាមេរិកាំងដើមកំណើតខ្មែរដំបូងគេដែលបានក្លាយជាសមាជិកនៃកងការពារប្រធានាធិបតីអាមេរិក។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស បានស្នើសុំឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរទីតាំងរៀបចំកម្មវិធីនគរសង្ក្រាន្ត ពិសេសជិតតំបន់មានឆាកប្រគំតន្ត្រីមានការយោគយល់ចំពោះផលរំខាន ដ្បិតថា កម្មវិធីទាំងមូលនឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ ការសុំក្តីអនុគ្រោះយ៉ាងដូចនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានពលរដ្ឋមួយចំនួនដែល​​រស់នៅក្បែរទីតាំងប្រគំតន្ត្រី តាមបណ្តោយទន្លេចតុមុខ​បង្ហាញអារម្មណ៍មិនសប្បាយចិត្ត ព្រោះតែសំឡេងរំខានពីការប្រគុំតន្ត្រីរហូតដល់ម៉ោង ១១យប់ ស្ទើរពេញមួយសប្តាហ៍។ សម្រាប់លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស ក្នុងករណីនេះរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញបានសម្របសម្រួលជាមួយក្រុមការងាររៀបចំកម្មវិធី ដើម្បីបន្ថយសំឡេង និងបិទនៅម៉ោង១០ និង​៣០នាទីយប់វិញ​​​។ 

នាអំឡុងពេលបុណ្យឆ្នាំខ្មែរកន្លងទៅថ្មីៗនេះ មានករណីក្មេងទំនើងជាច្រើនក្រុមបានវាយកាប់ចាក់គ្នា និងវាយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ នៅតាមផ្លូវសាធារណៈ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះ ករណីវាយក្មេងទំនើងវាយរថយន្តមួយគ្រឿងដោយសារតែគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។​ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា នគរបាលជាតិបានបង្ក្រាបក្មេងទំនើង ១៦ករណី ដោយបាន​ឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ ៨៤នាក់បញ្ជូនទៅតុលាការ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ហេតុអ្វីមួយរយៈចុងក្រោយនេះ សកម្ម​ភាព​​របស់​ក្មេងទំនើងហាក់ដូចជាកម្រើកឡើងវិញ?

របាយការណ៍របស់បណ្តាញដែលផ្តល់ដំណឹងស្តីពីការវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយស៊ីជម្រៅ​ ហៅកាត់ GISវាយតម្លៃថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន)​ គ្មានសមត្ថភាពនៅក្នុងការរកដំណោះស្រាយដល់ជម្លោះដែលកើតឡើងក្នុងចំណោមសមាជិករបស់ខ្លួនបានឡើយ​​។ ជាក់ស្តែង ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃកាលពីឆ្នាំ​​២០២៥ ត្រូវបានរបាយការណ៍នេះ​មើលឃើញ​ថា​នឹងមិនអាចបញ្ឈប់បានងាយ​ឡើយ បើសិនគ្មានអន្តរាគមន៍ពីប្រទេសមហាអំណាចដូចជា​សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។

ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស ដែលជា​ទីឆ្លងកាត់​របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង ប្រមាណ​២០% របស់​ពិភពលោក​ត្រូវ​បើក​ឲ្យ​ដំណើរការ ចរាចរណ៍ទាំងស្រុង រហូត​ដល់​ថ្ងៃចប់​បទឈប់បាញ់ រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស​អ៊ីរ៉ង់​លោក​អាបាស អារ៉ាឈី បាន​ប្រកាស​ដំណឹង​នេះ កាលពី​ល្ងាច​ថ្ងៃសុក្រទី ១៧មេសា បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ប្រកាស​បទឈប់បាញ់រយៈពេល​១០ថ្ងៃ រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​លីបង់។ លោក​ត្រាំ​បានសរសេរពាក្យ​អរគុណ ប៉ុន្តែ បញ្ជាក់ថា អាមេរិក​នៅតែ​បន្ត​បិទខ្ទប់​កប៉ាល់របស់​អ៊ីរ៉ង់ រហូត​ដល់​ថ្ងៃមាន​កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព អាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់។ ប្រតិកម្មភ្លាមៗទៅនឹងដំណឹងដ៏ល្អនេះ តម្លៃប្រេង​នៅទីផ្សារអន្តរជាតិ​បាន​ធ្លាក់ចុះប្រមាណ​១០% មកនៅត្រឹម​៨៩,១១​ដុល្លារ ក្នុង១ធុងបារីល នៅក្រោយ​ការប្រកាស​របស់​អ៊ីរ៉ង់។

នៅ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី លោក​ប្រធានាធិបតី វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន​បាន​សម្តែង​ក្តី​ព្រួយបារម្ភ​ពី​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​តាំង​ពី​ដើម​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ​មក។ ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​ចំណាយ​ដ៏​ច្រើន​សម្បើម​សម្រាប់​បន្ត​ធ្វើ​សង្រ្គាម​នៅ​អ៊ុយក្រែន និង​ដោយសារ​តែ​រុស្ស៊ី​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​គំនាប​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​បស្ចិមលោក​ដោយ​ការ​ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន។

ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស ដែលជា​ទីឆ្លងកាត់​របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង ប្រមាណ​២០% របស់​ពិភពលោក​ត្រូវ​បើក​ឲ្យ​ដំណើរការ ចរាចរណ៍ទាំងស្រុង រហូត​ដល់​ថ្ងៃចប់​បទឈប់បាញ់ រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស​អ៊ីរ៉ង់​លោក​អាបាស អារ៉ាឈី បាន​ប្រកាស​ដំណឹង​នេះ កាលពីថ្ងៃ​ល្ងាច​ថ្ងៃសុក្រទី ១៧មេសា បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ប្រកាស​បទឈប់បាញ់រយៈពេល​១០ថ្ងៃ រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​លីបង់។ លោក​ត្រាំ​បានសរសេរពាក្យ​អរគុណ ប៉ុន្តែ បញ្ជាក់ថា អាមេរិក​នៅតែ​បន្ត​បិទខ្ទប់​កប៉ាល់របស់​អ៊ីរ៉ង់ រហូត​ដល់​ថ្ងៃមាន​កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព អាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់។ ភ្លាមៗ តម្លៃប្រេង​នៅទីផ្សារអន្តរជាតិ​បាន​ធ្លាក់ចុះប្រមាណ​១០% មកនៅត្រឹម​៨៩,១១​ដុល្លារ ក្នុង១ធុងបារីល នៅក្រោយ​ការប្រកាស​របស់​អ៊ីរ៉ង់។