ប្រឈមនឹងការពង្រីកឥទ្ធិពលយោធាចិន នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក អូស្ត្រាលីនិងជប៉ុនបានចុះកិច្ចសន្យា នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៨ មេសា ដើម្បីពន្លឿនការសាងសង់នាវាចម្បាំងជប៉ុន។ នៅក្នុងកិច្ចសន្យានេះ ជប៉ុនត្រូវប្រគល់នាវាចម្បាំងបំបាំងកាយដ៏ទំនើបចុងក្រោយ ៣គ្រឿងដំបូង ឲ្យកងទ័ពជើងទឹកអូស្ត្រាលី នៅចុងឆ្នាំ២០២៩។ នេះជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងការពារជាតិ ដែលអូស្រ្តាលីបានបញ្ជាទិញនាវាចម្បាំង ចំនួន១១គ្រឿង ពីជប៉ុន ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង ៦ពាន់លានដុល្លារ កាលពីឆ្នាំមុន។

ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ប្រកាសសេចក្តី​ប្រកាស​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស ទាក់ទង​នឹង​ការ​បិទបើក​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស សកម្មភាព​ការ​ទូត​ក៏​កំពុង​ប្រញឹក​ដែរ មិន​ថា​ជាសកម្មភាព​របស់អឺរ៉ុប ឬ​អន្តរការី​​ប៉ាគីស្ថាន​ទេ។ ប៉ាគីស្ថាន​ជា​អន្តរការី​បាន​ប្រកាស​សម្រេច​កម្មវត្ថុការងារ​បាន ​៨០%​។ នេះបើ​តាម​សេចក្តី​ប្រកាស​របស់រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​ប៉ាគីស្ថាន ដែល​អំពាវនាវ​ឱ្យ​អាមេរិក​និង​អ៊ីរ៉ង់​ប្រឹង​បន្ទន់​ឥរិយាបថ​បន្តិច។ ចំណែក​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អឺរ៉ុប ដឹកនាំ​ដោយ​បារាំង​និង​អង់គ្លេស​  បាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​ដើម្បី​រៀប​ចំ​បេសកកម្ម​ការពារ​សុវត្ថិភាព​ច្រក​អកមូហ្ស។

ចរាចរណ៍​នៅ​ច្រក​អកមូហ្ស​មាន​សកម្មភាព​មិនទាន់​​បាន​មួយ​ថ្ងៃ​ផង អ៊ីរ៉ង់​បាន​ប្រកាស​បិទ​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស​វិញ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃសៅរ៍​ទី​១៨​មេសា ដោយ​ពន្យល់​ថា អ៊ីរ៉ង់​ខំ​​មាន​ចេតនា​ល្អ​ព្រម​ឱ្យ​នាវា​ស៊ីវិល​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ឆ្លង​កាត់​ច្រក​អកមូហ្ស​ឡើង​វិញ តែអាមេរិក​បែរ​ជា​រំលោភ​ពាក្យ​សន្យា។ អាមេរិក​​បន្ត​បិទ​ខ្ទប់​កំពង់​ផែ​អ៊ីរ៉ង់​ដដែល។

លោកឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ បានទាមទារឲ្យភូមាដោះលែងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ជាបន្ទាន់ និងដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ ការអំពាវនាវរបស់លោក Volker Türk ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរបបសឹកភូមាបានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រទី១៧ មេសា បន្ធូរបន្ថយទោសរបស់លោកស្រី និងដោះលែងលោក Win Myint ដែលមនុស្សជំនិតរបស់លោកស្រី។ រីឯ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានទទូចឲ្យ ដោះលែងអ្នកទោសផ្សេងទៀត ដែលត្រូវអាជ្ញាធរភូមាចាប់ឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់។

បទ​ឈប់​បាញ់​អ៊ីស្រាអែល-​លីបង់ចូល​​ជា​ធរមាន​បាន​ពីរ​ថ្ងៃ យោធា​អ៊ីស្រាអែល​បាន​ប្រកាស​គូស​បន្ទាត់​បែងចែក​ទឹក​ដី​ បង្កើត​ជា​តំបន់​យោធា​ហាមឃាត់ មិន​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​លីបង់​ដើរចេញ​ចូល ដូច​អ្វី​ដែល​អ៊ីស្រាអែល​បាន​ធ្វើ​នៅក្នុង​តំបន់​ហ្កាហ្សា។ ​​ជន​ណាហ៊ាន​ដើរ​មក​ក្បែរ​​គំនូស​ហាម​ឃាត់​នេះ នឹង​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​ភេរវជន និង​រង​វាយប្រហារ​ភ្លាម ពី​សំណាក់​យោធា​អ៊ីស្រាអែល។

កាលពីពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ លោក អួន ប៊ុនឡឺត អតីតសមាជិកកងការពារមេដឹកនាំអាមេរិកបានអំពាវនាវ​ឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រំា ជួយបញ្ឈប់ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ។ ការវាយប្រយុទ្ធដែលបានធ្វើឲ្យពល​រដ្ឋ​រាប់រយពាន់នាក់បម្លាស់ទីចេញពីផ្ទះសំបែង។ គួរជ្រាបថា លោក អួន​ ប៊ុនឡឺត បានចាប់កំណើតលើទឹកដីកម្ពុជាក្នុងសម័យវាលពិឃាត និង​បានភៀសខ្លួនទៅរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីឆ្នាំ១៩៨៣ និងជា​ពលរដ្ឋអាមេរិកាំងដើមកំណើតខ្មែរដំបូងគេដែលបានក្លាយជាសមាជិកនៃកងការពារប្រធានាធិបតីអាមេរិក។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស បានស្នើសុំឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរទីតាំងរៀបចំកម្មវិធីនគរសង្ក្រាន្ត ពិសេសជិតតំបន់មានឆាកប្រគំតន្ត្រីមានការយោគយល់ចំពោះផលរំខាន ដ្បិតថា កម្មវិធីទាំងមូលនឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ ការសុំក្តីអនុគ្រោះយ៉ាងដូចនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានពលរដ្ឋមួយចំនួនដែល​​រស់នៅក្បែរទីតាំងប្រគំតន្ត្រី តាមបណ្តោយទន្លេចតុមុខ​បង្ហាញអារម្មណ៍មិនសប្បាយចិត្ត ព្រោះតែសំឡេងរំខានពីការប្រគុំតន្ត្រីរហូតដល់ម៉ោង ១១យប់ ស្ទើរពេញមួយសប្តាហ៍។ សម្រាប់លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស ក្នុងករណីនេះរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញបានសម្របសម្រួលជាមួយក្រុមការងាររៀបចំកម្មវិធី ដើម្បីបន្ថយសំឡេង និងបិទនៅម៉ោង១០ និង​៣០នាទីយប់វិញ​​​។ 

នាអំឡុងពេលបុណ្យឆ្នាំខ្មែរកន្លងទៅថ្មីៗនេះ មានករណីក្មេងទំនើងជាច្រើនក្រុមបានវាយកាប់ចាក់គ្នា និងវាយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ នៅតាមផ្លូវសាធារណៈ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះ ករណីវាយក្មេងទំនើងវាយរថយន្តមួយគ្រឿងដោយសារតែគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។​ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា នគរបាលជាតិបានបង្ក្រាបក្មេងទំនើង ១៦ករណី ដោយបាន​ឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ ៨៤នាក់បញ្ជូនទៅតុលាការ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ហេតុអ្វីមួយរយៈចុងក្រោយនេះ សកម្ម​ភាព​​របស់​ក្មេងទំនើងហាក់ដូចជាកម្រើកឡើងវិញ?

របាយការណ៍របស់បណ្តាញដែលផ្តល់ដំណឹងស្តីពីការវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយស៊ីជម្រៅ​ ហៅកាត់ GISវាយតម្លៃថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន)​ គ្មានសមត្ថភាពនៅក្នុងការរកដំណោះស្រាយដល់ជម្លោះដែលកើតឡើងក្នុងចំណោមសមាជិករបស់ខ្លួនបានឡើយ​​។ ជាក់ស្តែង ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃកាលពីឆ្នាំ​​២០២៥ ត្រូវបានរបាយការណ៍នេះ​មើលឃើញ​ថា​នឹងមិនអាចបញ្ឈប់បានងាយ​ឡើយ បើសិនគ្មានអន្តរាគមន៍ពីប្រទេសមហាអំណាចដូចជា​សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។

ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស ដែលជា​ទីឆ្លងកាត់​របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង ប្រមាណ​២០% របស់​ពិភពលោក​ត្រូវ​បើក​ឲ្យ​ដំណើរការ ចរាចរណ៍ទាំងស្រុង រហូត​ដល់​ថ្ងៃចប់​បទឈប់បាញ់ រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស​អ៊ីរ៉ង់​លោក​អាបាស អារ៉ាឈី បាន​ប្រកាស​ដំណឹង​នេះ កាលពី​ល្ងាច​ថ្ងៃសុក្រទី ១៧មេសា បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ប្រកាស​បទឈប់បាញ់រយៈពេល​១០ថ្ងៃ រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​លីបង់។ លោក​ត្រាំ​បានសរសេរពាក្យ​អរគុណ ប៉ុន្តែ បញ្ជាក់ថា អាមេរិក​នៅតែ​បន្ត​បិទខ្ទប់​កប៉ាល់របស់​អ៊ីរ៉ង់ រហូត​ដល់​ថ្ងៃមាន​កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព អាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់។ ប្រតិកម្មភ្លាមៗទៅនឹងដំណឹងដ៏ល្អនេះ តម្លៃប្រេង​នៅទីផ្សារអន្តរជាតិ​បាន​ធ្លាក់ចុះប្រមាណ​១០% មកនៅត្រឹម​៨៩,១១​ដុល្លារ ក្នុង១ធុងបារីល នៅក្រោយ​ការប្រកាស​របស់​អ៊ីរ៉ង់។

នៅ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី លោក​ប្រធានាធិបតី វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន​បាន​សម្តែង​ក្តី​ព្រួយបារម្ភ​ពី​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​តាំង​ពី​ដើម​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ​មក។ ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​ចំណាយ​ដ៏​ច្រើន​សម្បើម​សម្រាប់​បន្ត​ធ្វើ​សង្រ្គាម​នៅ​អ៊ុយក្រែន និង​ដោយសារ​តែ​រុស្ស៊ី​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​គំនាប​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​បស្ចិមលោក​ដោយ​ការ​ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន។

ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស ដែលជា​ទីឆ្លងកាត់​របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង ប្រមាណ​២០% របស់​ពិភពលោក​ត្រូវ​បើក​ឲ្យ​ដំណើរការ ចរាចរណ៍ទាំងស្រុង រហូត​ដល់​ថ្ងៃចប់​បទឈប់បាញ់ រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស​អ៊ីរ៉ង់​លោក​អាបាស អារ៉ាឈី បាន​ប្រកាស​ដំណឹង​នេះ កាលពីថ្ងៃ​ល្ងាច​ថ្ងៃសុក្រទី ១៧មេសា បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ប្រកាស​បទឈប់បាញ់រយៈពេល​១០ថ្ងៃ រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​លីបង់។ លោក​ត្រាំ​បានសរសេរពាក្យ​អរគុណ ប៉ុន្តែ បញ្ជាក់ថា អាមេរិក​នៅតែ​បន្ត​បិទខ្ទប់​កប៉ាល់របស់​អ៊ីរ៉ង់ រហូត​ដល់​ថ្ងៃមាន​កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព អាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់។ ភ្លាមៗ តម្លៃប្រេង​នៅទីផ្សារអន្តរជាតិ​បាន​ធ្លាក់ចុះប្រមាណ​១០% មកនៅត្រឹម​៨៩,១១​ដុល្លារ ក្នុង១ធុងបារីល នៅក្រោយ​ការប្រកាស​របស់​អ៊ីរ៉ង់។

១៧ មេសា ១៩៧៥ - ១៧ មេសា ២០២៦ ថ្ងៃនេះជាខួប ៥១ឆ្នាំនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់ពួកខ្មែរក្រហមនៅកម្ពុជា។ តែទោះជាង ៥០ឆ្នាំបានកន្លងហួសទៅមែនក៏ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មៅងងឹងមួយនេះនៅតែត្រូវបានគេចងចាំ និងរម្លឹកដោយមិនដែលអាក់ខានឡើយ។ អ្វីជាការកត់សម្គាល់ ខួប ៥១ឆ្នាំនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់ពួកខ្មែរក្រហមក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះមិនត្រូវបានប្រារព្ធឡើងធំដុំទេ ក្រៅពីការបង្ហោះសារ និងរូបភាព ស-ខ្មៅ របស់បញ្ញវន្ត គណបក្សនយោបាយ និងពលរដ្ឋខ្មែរនៅលើបណ្តាញសង្គម។ ញឹម សុផល៖

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងតាមរយៈសំណេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុកនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នេះថា កម្មវិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែររយៈពេល ៣ថ្ងៃបានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូននៅទូទាំងប្រទេស។ ទន្ទឹមគ្នានេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានសម្តែងការដឹងគុណដល់កងទ័ពដែលកំពុងឈរជើងនៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែន ខណៈជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃនៅមិនទាន់បានដោះស្រាយចប់សព្វគ្រប់នៅឡើយ។ 

ក្រោយផ្ទុះហេតុការណ៍ក្មេងទំនើងវាយកម្ទេចរថយន្តមួយគ្រឿងកាលពីយប់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ លោក ជួន ណារិន្ទ ស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញបានសរសេរសារគំរាមឱ្យយុវជនទាំងនោះចូលខ្លួន សារភាព បើមិនដូច្នោះទេ ពួកគេនឹងត្រូវប្រឈមផ្លូវច្បាប់ដោយគ្មានការលើកលែង។ ទន្ទឹមគ្នានេះ លោក ជួន ណារិន្ទបានផ្តាំទៅអាណាព្យាបាលរបស់ក្មេងទំនើងទាំងនោះឱ្យនាំកូនមកសារភាព បើសិនដឹងថាពួកគេមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងហេតុការណ៍នេះ។ 

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក​លោកដូណាល់ ត្រាំ​បាន​ប្រកាស​បទឈប់បាញ់​រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​លីបង់ ដែលបានចូលជាធរមាន តាំង​ពី​យប់​ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១៦មេសា។ បើតាមលោកត្រាំ ដើម្បីឈានឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពរវាងគ្នា មេដឹកនាំ​អ៊ីស្រាអែល និងលីបង់​យល់ព្រម​អនុវត្ត​បទឈប់បាញ់រយៈពេល​១០ថ្ងៃ គិតចាប់តាំងពីម៉ោង ១២យប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។ ប៉ុន្តែ នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ លីបង់ចោទ​អ៊ីស្រាអែល​ថា បាន​រំលោភភ្លាមភ្លែត បទឈប់បាញ់ ប្រកាសដោយ​ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ព្រោះថា អ៊ីស្រាអែល​នៅតែបន្ត​បាញ់ប្លោងចូលទឹកដីភាគីខាងត្បូង​របស់​លីបង់។

ប្រមុខការទូតថៃ លោក ស៊ីហាស័ក ភួងកេតកែវ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានបញ្ជាក់ថា ថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់ការចរចាបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។ តែប្រមុខការទូតថៃរូបនេះបានរិះគន់​ ដោយចាត់ទុក​ការស្នើសុំពន្លឿនកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការ JBC ពីភាគីកម្ពុជាជាការដាក់សម្ពាធទៅលើភាគីថៃ។

មានមនុស្សរាប់រយនាក់បានស្លាប់នៅក្រោមការធ្វើទារុណកម្មនៅក្នុងមន្ទីរសន្តិសុខភូមិភាគពិសេស ម-១៣ ក្នុង​ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលគ្រប់គ្រងដោយ កាំង ហ្គេចអ៊េវ ហៅ ឌុច ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧១ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥។ អ្នកដែលរួចរស់ជីវិតពីមន្ទីរ ម១៣ មានតែ ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ លោក ស អូន (ឬលោក ភឿង អូន) អ្នករួចជីវិតម្នាក់ពី ម១៣ បានរម្លឹកពីការចាប់ខ្លួន នៅឃុំអមលាំង ការធ្វើទារុណកម្មសួរចម្លើយ និងស្ថានភាពអ្នកទោសនៅ ម១៣៕

បណ្តារាជធានី-ខេត្តក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានរៀបចំទីតាំងសម្រាប់ការជួបជុំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ សម្រាប់ឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិ។ រាជធានីភ្នំពេញបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នគរសង្រ្កាន្ត ដែលបានទាញភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិឲ្យដើរកម្សាន្តជាង ១លាននាក់។ អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យទេសចរណ៍មើលឃើញថា ទោះបីកម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រឈមនឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃក៏ដោយក៏ការរៀបចំពិធីជួបជុំនានាក្នុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីបានជួយមួយផ្នែកដល់កំណើនភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។

រុស្ស៊ី​បាញ់មីស៊ីល និងដ្រូន​ច្រើន​រាប់រយ​ទៅលើ​ទឹកដីអ៊ុយក្រែន កាលពីថ្ងៃ​យប់ថ្ងៃពុធ ឈានចូលដល់​ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។ ការវាយប្រហារ​របស់រុស្ស៊ី​នៅទូទាំងអ៊ុយក្រែន ទាំង​កណ្តាល​យប់អាធ្រាត្រ បាន​សម្លាប់មនុស្ស​យ៉ាងតិច ១៩នាក់ និងរបួស​ជាង១០០នាក់។ មានវត្តមាន​នៅ​ប្រទេស​ហូឡង់​ដើម្បីទទួលរង្វាន់​សេរីភាព ប្រធានាធិបតី​អ៊ុយក្រែន​បាន​ថ្កោលទោស​ការវាយប្រហារ​ដ៏ងងឹតងងល់​របស់រុស្ស៊ី ដែលបាន​សម្លាប់ប្រជាជនស៊ីវិល​ស្លូតត្រង់​នៅអ៊ុយក្រែន។ 

នាវិកអ៊ីរ៉ង់​ជាង​២០០នាក់ ដែល​ជាប់គាំង នៅ​ស្រីលង្កា ព្រោះតែ​កប៉ាល់ចម្បាំង​ត្រូវ​នាវាមុជ​អាមេរិក​បាញ់ពន្លិច កាលពី​ដើម​ខែ​មីនា បានធ្វើ​ដំណើរត្រឡប់ចូលប្រ​ទេសវិញ។ នៅថ្ងៃពុធទី ១៥ មេសា អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ​ស្រីលង្កា​បាន​ប្រកាស​ថា ស្រីលង្កា​បាន​បញ្ជូន​នាវិក​អ៊ីរ៉ង់ ចំនួន​២៣៨នាក់ ទៅប្រទេស​កំណើត​របស់ពួកគេ​វិញ បន្ទាប់ពី​សម្រាកព្យាបាល និង​ស្នាក់នៅ​ស្រីលង្កា​អស់រយៈពេល​ជាង​១ខែ។ 

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអូស្ត្រាលីលោក Richard Marles បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសានេះថា អូស្ត្រាលីនឹងបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាការពារជាតិឱ្យដល់ ៣%នៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក (GDP) នៅឆ្នាំ២០៣៣។ ហេតុផលដែលបានជំរុញឲ្យអូស្រ្តាលីបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាយោធានេះក៏ព្រោះតែការផ្ទុះសង្គ្រាមស្ទើរពាសពេញពិភពលោក និងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលក្រុងកង់បេរ៉ាបានរងសម្ពាធពីប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ 

ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី លោក ហ៊ុន សែន បានព្រមានឲ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ចំពោះអ្នកទាំងឡាយណាដែលនាំទំនិញថៃចូល។ ការបញ្ជាក់របស់លោក ហ៊ុន សែន ដូចនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីសារព័ត៌មានថៃនានាបានផ្សព្វផ្សាយថា កម្ពុជាស្នើបើកច្រកព្រំដែនឡើងវិញ។ តែនៅក្នុងសារជាសំឡេងឆ្លើយតបទៅលោកបណ្ឌិត សេង សារី យប់ថ្ងៃទី១៥ មេសា លោក ហ៊ុន សែន បានច្រានចោលនូវព័ត៌មានរបស់ថៃ។ ប្រមុខរដ្ឋស្តីទីក៏បានលើកឡើងដែរថា កម្ពុជាមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផលិតទំនិញសម្រាប់ប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួន ព្រមទាំងជំរុញឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុក និងទំនិញនាំចូលពីប្រទេសផ្សេងខុសពីថៃ។

ពលរដ្ឋខ្មែររាប់ពាន់នាក់នៅក្រៅប្រទេស ដូចជាកូរ៉េ ជប៉ុន និងម៉ាឡេស៊ីបាន និងកំពុងអបអរបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការងារនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ សម្រាប់ក្រសួងការងារ ការចូលរួមនេះបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពជាធ្លុងមួយរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដើម្បីបន្តរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ និងបង្ហាញអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរលើឆាកអន្តរជាតិ ទោះ​បីជាស្ថិតនៅក្រៅប្រទេស។ 

នាវិកអ៊ីរ៉ង់​ជាង​២០០នាក់ ដែល​ជាប់គាំង នៅ​ស្រីលង្កា ព្រោះតែ​កប៉ាល់ចម្បាំង​ត្រូវ​នាវាមុជ​អាមេរិក​បាញ់ពន្លិច កាលពី​ដើម​ខែ​មីនា បានធ្វើ​ដំណើរត្រឡប់ចូលប្រ​ទេសវិញ។ នៅថ្ងៃពុធទី ១៥ មេសា អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ​ស្រីលង្កា​បាន​ប្រកាស​ថា ស្រីលង្កា​បាន​បញ្ជូន​នាវិក​អ៊ីរ៉ង់ ចំនួន​២៣៨នាក់ ទៅប្រទេស​កំណើត​របស់ពួកគេ​វិញ បន្ទាប់ពី​សម្រាកព្យាបាល និង​ស្នាក់នៅ​ស្រីលង្កា​អស់រយៈពេល​ជាង​១ខែ។ 

នៅក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំថ្មី ២០២៦ នេះ ពលរដ្ឋខ្មែរចំណាយប្រាក់សម្រាប់កម្មវិធីផ្សេងៗជាច្រើន ទោះស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងគ្រួសារមួយចំនួនកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាខ្លះក៏ដោយ ពិសេសក្នុងគ្រាដែលប្រេងឥន្ធនៈមានតម្លៃខ្ពស់។ តែទោះជាយ៉ាងណា សេដ្ឋវិទូយល់ឃើញថា ការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំខ្មែរជាចំណែកមួយចូលរួមផ្តល់សន្ទុះសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញ បន្ទាប់ពីមានបញ្ហាខ្លះដោយសារតែជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ។

ធនា​គា​រជាតិ​នៃកម្ពុជា​បាន​បញ្ជាក់ថា​ ខ្លួន​​មិន​បាន​បង្ក​ក​សាច់​ប្រាក់​ ឬ​បិទ​ធនាគារ​ណាមួយ​ដូច​ការ​លើក​ឡើង​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​នោះទេ​។ នេះបើ​តាម​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ដែលចេញ​ផ្សាយ​​នៅថ្ងៃ​ទី​១៥​ ខែ​មេសា​ ឆ្នាំ២០២៦​។​ ការ​ចេញ​មកបញ្ជាក់​របស់​ធនាគារ​ជាតិ​កម្ពុជា​នាពេល​នេះ​នៅ​ក្រោយ​មានការ​ផ្សព្វផ្សាយលើ​បណ្តាញសង្គម​ដោយ​ប្រាប់​​ពល​រដ្ឋឱ្យ​​នាំគ្នា​ទៅ​ដក​ប្រាក់​នៅ​ធនាគារ ដោយ​សារ​តែ​ធនាគារ​ទាំង​នោះនឹង​ប្រឈម​​កា​របិទ​ទ្វារ​ ឬ​បង្កក​សាច់​ប្រាក់​ពី​ធនាគារជាតិ​​។​ 

ក្រសួងបរិស្ថាននៅថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានអះអាងពីការ​បន្តស្រាវជ្រាវករណីចេញលិខិតអនុញ្ញាតដឹកជញ្ជូនឈើពីតំបន់ការពារធម្មជាតិ «ព្រៃឡង់» ក្នុងខេត្តកំពង់ធំ។ ការស្រាវជ្រាវនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានសេចក្តីរាយការណ៍ថា លិខិតនោះត្រូវបានចេញដោយមេឃុំសុចិត្រ ឈ្មោះ ប្រាក់ មិន ដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកឈើដោយខុសច្បាប់។

នៅក្នុងដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែងថា កម្ពុជាមិនទាត់ចោលទេនូវលទ្ធភាពដែលនឹងត្រូវស្នើទៅសហប្រធានសន្និសីទនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។ ការលើកឡើងរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដូច្នេះជាការឆ្លើយតបទៅកាន់លោកបណ្ឌិត សេង សារី ដែលជាអ្នកវិភាគនយោបាយមួយរូប បន្ទាប់ពីអ្នកវិភាគរូបនេះផ្តល់យោបល់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រើប្រាស់មធ្យោបាយកងទ័ពវាយប្រហារថៃ ដើម្បីដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជាមកវិញ។

មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ IMF បានព្រមានពីផលវិបាកសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកធ្ងន់ធ្ងរ​ ប្រសិនបើសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាបន្តអូសបន្លាយ។ គួរជ្រាបថា ​​សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមិនទាន់មានសញ្ញាថានឹងអាចបញ្ចប់បាននៅឡើយ ខណៈតម្លៃថាមពលបន្តកើនឡើងខ្ពស់ដែលជា​កម្រិតហានិភ័យនៃអតិផរណា នាំឱ្យតម្លៃម្ហូបអាហារកាន់តែឡើងខ្ពស់​។​ 

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននាថ្ងៃទី១៥ មេសានេះថា កម្ពុជាមិនបានស្នើ​ឱ្យថៃបើកច្រកព្រំដែនដើម្បីដឹកជញ្ជូនទំនិញសង្គ្រោះបន្ទាន់ទេ។ ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកភូមិន្ទថៃក៏ចេញមុខបដិសេធលើព័ត៌មានចុះផ្សាយដោយកាសែតថៃដែលថា មានការស្នើសុំក្រៅផ្លូវការពីកម្ពុជាឱ្យបើកច្រកព្រំដែនជាមួយថៃក្នុងខេត្តច័ន្ទបុរី និងខេត្តត្រាតឡើងវិញ។ 

ថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ជាថ្ងៃទី១ នៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ខុសពីឆ្នាំមុនៗ ពិធីនគរសង្រ្កាន្តឆ្នាំនេះបានរៀបចំធ្វើនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី១៥ មេសានេះថា ក្នុងថ្ងៃទី១៤ មេសាដែលជាថ្ងៃទី១ នៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី មានភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិជាង ៩៨ម៉ឺននាក់បានមកចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កម្សាន្តនានានៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ បើតាមលោកស្រី ដោ សម្ផស្ស ការកម្សាន្តរបស់ប្រជាជនខ្មែរ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិបានប្រព្រឹត្តទៅដោយគ្មានបញ្ហាអសន្តិសុខធំដុំកើតឡើងទេ ព្រោះមានការរៀបចំចាត់ចែងយ៉ាងហ្មត់ចត់របស់អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ។