នៅក្នុងប្រទេសអូស្រ្តាលី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលបានប្រកាសក្នុងព្រហស្បតិ៍ ទី០៧ ឧសភាថា អូស្ត្រាលីនឹងចាត់វិធានការថ្មីដោយបង្ខំឲ្យក្រុមហ៊ុនឧស្ម័នធំៗទុកឧស្ម័ន ២០% សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។ វិធានការថ្មីរបស់ក្រុងកង់បេរ៉ាពេលនេះធ្វើឡើងស្របពេលដែលពិភពលោកកំពុងជួបវិបត្តិថាមពលដោយសារសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

តម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុន Samsung នៅលើទីផ្សារមូលប័ត្របានកើនឡើងខ្ពស់លើស ១០០០ពាន់លានដុល្លារជាលើកទីមួយក្នុងប្រវត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ក្រុមហ៊ុនផលិតសឺមីកុងឌុចទ័រដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោកមួយនេះបានទទួលផលចំណេញខ្លាំងពីកំណើននៃតម្រូវការផ្នែកបន្ទះឈីបក្នុងសេវាកម្មបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ ប៉ុន្តែនៅចំពោះមុខភាពរីកចម្រើនខ្លាំងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ បុគ្គលិកបានគំរាមធ្វើកូដកម្ម ទាមទារសុំដំឡើងប្រាក់ខែ ប្រាក់​បៀវត្សរ៍ និងសុំមានចំណែកទទួលផលចំណេញដែរ។

ក្រោយថៃបានប្រកាសលុបចោលអនុស្សារណៈយោគយល់កម្ពុជា-ថៃ លើការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ (MOU44) ជាឯកតោភាគីមក កម្ពុជាបានសម្តែងការសោកស្តាយជាខ្លាំង។ តែដើម្បីបន្តដោះស្រាយបញ្ហាស្តីពីការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជាបានប្រកាសជំហរជ្រើសយកការប្រើប្រាស់អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) តាមរយៈមធ្យោបាយផ្សះផ្សាដោយបង្ខំជាមួយភាគីថៃ។ អ្វីជាយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ និងថា តើកម្ពុជា និងថៃអាចដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រដោយប្រើយន្តការអន្តរជាតិមួយនេះយ៉ាងដូចម្តេច?

ប្រទេសហ្វីលីពីនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៨ រយៈពេល ២ថ្ងៃដោយចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៧ ឧសភានេះក្នុងទីក្រុងសេប៊ូ។ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច វិបត្តិថាមពល និងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងត្រូវបានគេមើលឃើញជាប្រធានបទធំៗនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៨ នេះ។

នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ០៧ឧសភា អាជ្ញាធរស្រីលង្កា ប្រកាសចាត់វិធានការបង្រ្កាបក្រុមល្មើស អនឡាញខុសច្បាប់ ដោយបានឃាត់ខ្លួនជនបរទេសចំនួន ២៣១នាក់ នៅទីក្រុងកូឡុំបូ។ ជនសង្ស័យភាគច្រើនជាជនជាតិចិន និង វៀតណាម។ ការចាប់ខ្លួននេះធ្វើឡើងស្របពេល ដែលប្រទេសស្រីលង្កា កំពុងក្លាយជាទីតាំងថ្មី របស់ក្រុមបណ្តាញបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធ័រនែតអន្តរជាតិ (ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញពីបរទេស)។

កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​​ទំនង​ជា​នឹង​អាច​កើត​ចេញ​ជា​រូប​រាង​បាន។ ជម្លោះ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​នឹង​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​​បាន​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ។ នេះ​បើ​តាម​ប្រសាសន៍​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃពុធ​ទី​៦​ឧសភា​ម្សិលមិញ ក្រោយ​ពី​អ៊ីរ៉ង់​ព្រម​សិក្សា​សំណើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​​បិទ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​នៅ​ម​ជ្ឈិមបូព៌ា ដែល​​គ្មាន​​បញ្ជាក់​អំពី​​ដំណោះស្រាយ​ជុំ​វិញ​សំណុំ​រឿង​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ការ​បើក​ច្រក​អកមូហ្ស ​ភ្លាម​ទេ។

អតីតប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា លោក Casey Barnett បានលើកឡើងក្នុងថ្ងៃទី៦ ឧសភាថា ក្នុងរយៈពេល៧៥ ឆ្នាំទៀត សេដ្ឋកិច្ច និងចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាអាចនឹងមានច្រើនជាងប្រទេសថៃ បើសិនជាកម្ពុជាអនុវត្ត​គោលនយោបាយត្រឹមត្រូវ។ បើតាមអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិករូបនេះ មូលហេតុមួយដែលថៃហ៊ានឈ្លានពានកម្ពុជា គឺគម្លាតសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ តែសម្រាប់លោក Casey Barnett គម្លាតនេះកំពុងតែរួមតូចហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកសេដ្ឋវិទូផ្សេងទៀតយល់ឃើញផ្ទុយទៅវិញថា កម្ពុជាពិបាកនឹងដើរទាន់ថៃ ព្រោះចំនួនប្រជាជន និងទំហំផ្ទៃដីកម្ពុជាមានទំហំតូចជាងឆ្ងាយពីថៃ៕

វិវាទដី​ធ្លី​រវាង​ពល​រដ្ឋ​ និងអ្នក​មាន​អំណាច​បាន​កើន​ឡើង​ ៤៥​ករណី​នៅ​ឆ្នាំ ២០២៥​។​ នេះ​បើតាមក្នុង​របាយការណ៍​របស់សមាគមអាដ​ហុកដែលចេញផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​៧​ ខែឧសភា​ ឆ្នាំ២០២៦។​ សមាគមអាដ​ហុក​កត់​សម្គាល់​ឃើញថា​ បើ​ទោះបី​ជា​កម្ពុជា​មា​ន​ច្បាប់​គ្រប់គ្រង​ដី​ធ្លី​ក៏​ដោយ​ ក៏​បញ្ហា​នេះ​នៅតែ​​មាន​ភាព​ស្មុគ​ស្មាញ​ និង​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ទៅ។ ធ្ងន់ធ្ងរ​ដ្បិត​ថា​ វិវាទ​ទាំង​នោះមាន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធនឹង​អ្នកមាន​អំណាច​ និង​មូល​ធន​។

កម្ពុជានឹងបន្តកិច្ចចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកលើបញ្ហាពន្ធបដិការ ដើម្បីធានាថាអាមេរិកនឹងមិនយកពន្ធគយលើស ១៩%ពីកម្ពុជា ដូចដែលឯកភាពគ្នាក្នុងពេលចុះកិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា នៅក្នុងវេទិកាវិនិយោគកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៦ នាថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ តាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល កម្ពុជាគឺជាប្រទេសទី១ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពន្ធបដិការជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រុមការងារចរចាពន្ធបដិការកម្ពុជា-អាមេរិក នឹងបន្តកិច្ចពិភាក្សាគ្នាម្តងទៀតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ តុលាការកំពូលអាមេរិកបានចេញសាលក្រមបញ្ជាឲ្យលុបចោលពន្ធបដិការដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានដាក់លើគ្រប់ប្រទេសក្នុងពិភពលោក ដោយរាប់ទាំងកម្ពុជាផង ក្នុងអត្រាពន្ធ១៩%។ តែភា្លមៗ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានប្រកាសពីការដាក់ចេញអត្រាពន្ធថ្មី១០% លើបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ និងមានសុពលភាពរយៈពេល ១៥០ថ្ងៃ៕ សូមស្តាប់ការបញ្ជាក់របស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ដូចតទៅ៖

អគ្គបញ្ជាការនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ នាយឧត្តមសេនីយ៍ វង្ស ពិសេន សង្ឃឹមថា ហ្វីលីពីននឹងកសាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធកម្ពុជា-ថៃ និងថាបញ្ហានេះនឹងបញ្ចប់ដោយហ្វីលីពីន។ ការថ្លែងរបស់មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាដូច្នេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីលោកមានជំនួបមួយជាមួយនឹងប្រធានបេសកកម្មនៃក្រុមសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT HOM) ហ្វីលីពីនប្រចាំកម្ពុជានារសៀលថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ 

ប្រធានាធិបតីវៀតណាម លោក តូ ឡឹម បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌានាថ្ងៃពុធ ទី ០៦ ឧសភា។ នេះជាទស្សនកិច្ចលើកទីមួយរបស់លោកនៅឥណ្ឌាក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី។ លោក តូ ឡឹមត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងរាក់ទាក់នៅវិមានប្រធានាធិបតីដោយមានក្រាលកំរាលព្រំក្រហម និងក្បួនដង្ហែរបស់កងឆ្មាំកិត្តិយស។ កម្មវត្ថុនៃទស្សនកិច្ចរបស់លោក តូ ឡឹមនៅឥណ្ឌា គឺដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីក្នុងវិស័យមួយចំនួនរវាងប្រទេសទាំងពីរ ពិសេសវិស័យពាណិជ្ជកម្ម។

ការឆ្លងរាលដាលមេរោគផ្លូវដង្ហើម « Hantavirus » នៅលើនាវាទេចរណ៍​ Hondius  ​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យមាន​​​ការភ័យជ្រួលច្របល់។ តែយ៉ាងណា​​ អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក បានអះអាងនៅថ្ងៃទី​៦ឧសភា ថាគិតត្រឹមពេលនេះ មេរោគ​ផ្លូវដង្ហើម« Hantavirus »  មិនបង្ក​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ប្រឈម​ធ្ងន់ធ្ងរឡើយ ចំពោះសុខភាព​មនុស្ស​​។ ពោល​គឺវាខុស​ពី​មេរោគជំងឺ​Covid19។

នៅកូរ៉េខាងជើង របបក្រុងព្យុងយ៉ាងបានធ្វើវិសោតនកម្មច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួនដោយលុបចោលមាត្រាស្តីពីការបង្រួបបង្រួមកូរ៉េតែមួយ។ នេះបើយោងតាមឯកសារដែលទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានបារាំង AFP បានមើលនៅថ្ងៃពុធ ទី៦ ឧសភា។ ការធ្វើវិសោតនកម្មច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រង់មាត្រានេះជាសក្ខីកម្មបញ្ជាក់​ថា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុនមានឆន្ទៈចង់ប្រើនយោបាយដែលមានអរិភាពកាន់តែខ្លាំងទល់នឹងកូរ៉េខាងត្បូង។ 

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ សាលាឧទ្ធរណ៍បានសម្រេចតម្កល់សាលក្រមតុលាការក្រុងភ្នំពេញទុកជាបានការចំពោះសំណុំរឿងរបស់លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ សាលាឧទ្ធរណ៍ថែមទាំងបានបន្ថែមទោសដោយហាមមិនឲ្យលោក កឹម សុខាចេញក្រៅប្រទេសរយៈពេល ៥ឆ្នាំ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង RFI នាថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ លោក ផែង ហេង សហមេធាវីការពារក្តីលោក កឹម សុខា បានថ្លែងថា លោក កឹម សុខា និងសហមេធាវីមិនទាន់អាចបញ្ជាក់បាននៅឡើយទេថាតើត្រូវបន្ត ឬមិនបន្តប្តឹងសាទុក្ខទៅតុលាការកំពូល។ តែសម្រាប់លោកមេធាវី ផែង ហេង ករណីលោក កឹម សុខា នឹងអាចឆាប់ចប់ បើសិនជាសំណុំរឿងនេះត្រូវបានដោះស្រាយតាមផ្លូវនយោបាយ៕

ប្រកាសអនុវត្តបានតែមួយថ្ងៃ នៅទីបំផុត ​ប្រតិបត្តិការ​រំដោះនាវា​ចេញតាមច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ត្រូវបាន​លោកដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសផ្អាក​វិញ​​។​ លោកដូណាក់ ត្រាំ បាន​បង្ហោះ​​សារលើបណ្តាញសង្គម ដោយ​លើកឡើងថា លោកសម្រេចផ្អាកប្រតិបត្តិការនេះមួយរយៈតូច ព្រោះថាការចរចាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ កំពុងតែបានលទ្ធផល ជិតបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ហើយ​។

នៅថ្ងៃទី​​៦ឧសភានេះ ​លោក​ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ពីការ​គាំទ្រ​​គោលជំហររដ្ឋាភិបាលលើដំណោះស្រាយស្តីពីតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ី​គ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ ក្រោយភាគីថៃលុបចោល MOU 2001 ជាឯកតោភាគី។ ទន្ទឹមនេះ លោក ហ៊ុន សែន ​យល់ថា ​កម្ពុជា​​មិនត្រូវ​បង្កើតយន្តការ​​ទ្វេភាគី ជំនួសយន្តការ MOU 2001 នោះឡើយ។ ពោល​ គឺកម្ពុជា​ត្រូវទៅស្វែង​រកតាមយន្តការច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២ តែម្តង ទើបអាចដោះស្រាយបញ្ហា​បាន។

អ្នកឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺជាសាធារណៈមួយនៅថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ដើម្បីបដិសេធចំពោះ​ការលើកឡើងដែលថា លោកជាថៅកែធំរបស់ក្រុមហ៊ុនហួយវ័នផេដែលកំពុង​​មានបញ្ហាជម្រះបញ្ជីឱ្យអតិថិជន ក្រោយធនាគារជាតិប្រកាសឱ្យ​បិទប្រតិបត្តិការ​​។ បើតាមសេចក្តីបំភ្លឺ​ កាលពីឆ្នាំ​២០២០ ​អ្នកឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ ​ពិតជាធ្លាប់​មានភាគហ៊ុន​​៣០% ក្នុង​ក្រុមហ៊ុនហួយវ័នផេមែន​ ប៉ុន្តែ​​ត្រូវបាត់បង់សិទ្ធិ​ចាត់ចែងការងារទូទៅ​​​​ក្នុងនាមជាម្ចាស់​ភាគហ៊ុន​នោះវិញភ្លាមៗ ដោយសារ​​លោក​មិនបានអនុវត្តតាមលក្ខន្តិកៈក្រុមហ៊ុន​។ 

ជាលើកទី​១ សហភាពអឺរ៉ុបបានរៀបចំធ្វើជំនួបកំពូលជាមួយប្រទេសអាមេនី នៅរដ្ឋធានីអេរ៉េវ៉ាន។ លើសពី​ការពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការ​លើច្រើនវិស័យ​ ជាជំនួបកំពូលនេះ​ មានកម្មវត្ថុទាក់ទាញចិត្តអាមេនី ឲ្យងាកចេញឆ្ងាយពីឥទ្ធិពលរបស់រុស្ស៊ី ដែលធ្លាប់ជាសម្ព័ន្ធមិត្ត​នឹងគ្នាជាយូរមកហើយ​។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៥ ឧសភា កូនប្រុសលោកស្រី អ៊ុង សានស៊ូជី ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលជាបក្សប្រឆាំងភូមាបានស្នើសុំការគាំទ្រពីបារាំងក្នុងការទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលភូមាបញ្ជាក់ពីព័ត៌មានស្តីពីស្ថានភាពសុខភាពរបស់ម្តាយខ្លួន។ ការស្នើសុំជំនួយពីបារាំងរបស់កូនប្រុសលោកស្រីអ៊ុង សាន​ស៊ូជីដូចនេះធ្វើឡើង ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលភូមាបានសម្រេចសម្រាលទោស និងផ្ទេរការឃុំលោកស្រី ស៊ូជីនៅក្នុងពន្ធនាគារទៅឃុំនៅក្នុងផ្ទះដោយមានការយាមកាមយ៉ាងតឹងរឹងវិញ។

ស្ថាប័នរដ្ឋមួយចំនួនបានចេញសេចក្តីណែនាំជាបន្តបន្ទាប់ដោយ​ហាម​ជក់​បារីអេឡិចត្រូនិកនៅតាមគ្រឹះស្ថានអាជីវកម្ម និងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលថ្នាំជក់ រួមទាំងបារីអេឡិចត្រូនិក។ សេចក្តីណែនាំទាំងនេះធ្វើឡើង ក្រោយមានបញ្ជាពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែតឲ្យឈប់នាំចូល និងការប្រើបារីអេឡិចត្រូនិក។ អ្នកជំនាញផ្នែកសុខាភិបាល និងអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមខ្លះយល់ថា បទបញ្ជារបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងសេចក្តីណែនាំរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ ពោលរដ្ឋគួរមានវិធានការច្បាប់តឹងរ៉ឹងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ។

ថ្ងៃអង្គារ ទី ០៥ ឧសភានេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានបញ្ជាក់វត្តមានជំងឺ « Hantavirus » ចំនួន ២ករណី និងករណីសង្ស័យចំនួន ៥ ករណីក្នុងចំណោមមនុស្សនៅលើនាវាទេសចរណ៍មួយដែលកំពុងជាប់នៅលើសមុទ្រក្នុងប្រទេសប្រជុំកោះ Cape Verde។ គិតត្រឹមថ្ងៃអង្គារ ទី០៥ ឧសភានេះ ជំងឺថ្មីមួយនេះបានសម្លាប់មនុស្ស ៣នាក់នៅលើនាវា។ បើតាម WHO មេរោគនេះអាចឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធខ្លាំងនៅលើនាវា។

នៅក្នុងឱកាសប្រារព្ធបុណ្យរំឭកជ័យជំនះសហភាពសូវៀត ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ៨ ខែ ឧសភា ភាគីរុស្ស៊ីបានប្រកាសផ្អាកប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយអ៊ុយក្រែន ក្នុងអំឡុងពេល ២ ថ្ងៃ ពោលគឺថ្ងៃទី ៨ និង ៩ ខែ ឧសភា ។ ចំណែកឯអ៊ុយក្រែនវិញ ក៏បានប្រកាសជាផ្លូវការ អំពីបទឈប់បាញ់ជាឯកតោភាគីមួយ ដែលនឹងត្រូវចូលជាធរមានចាប់ពីថ្ងៃទី ៦ ខែ ឧសភានេះតទៅ ។ 

តើបទឈប់បាញ់រវាង​អ៊ីរ៉ង់​និងសហរដ្ឋអាមេរិក​ អាចនឹង​រលាយសូន្យ​បង់​ដែរឬទេ? នៅថ្ងៃទី​​៤​ឧសភា មាន​​ការផ្ទុះ​​អាវុធ​​រវាង​កងទ័ព​​អាមេរិក​​និង​អ៊ីរ៉ង់ ក្នុងពេលដែល​​កងទ័ពអាមេរិក ​អមដំណើរ​ការពារ រំដោះនាវា​ចេញតាមច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស​។ ហើយនៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារ​នេះ អ៊ីរ៉ង់​បានវាយប្រហារដោយ​មីស៊ីល និងដ្រូន​ច្រើនគ្រឿង​ មកលើស្ថានីយស្តុកប្រេង​ និងនាវាដឹកប្រេងរបស់​​​អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ ពីអឺរ៉ុប បណ្ដា​ថ្នាក់ដឹកនាំ បានអំពាវនាវបន្តបន្ទាប់គ្នា ឲ្យ​ភាគីជម្លោះមានការអត់ធ្មត់ និងងាកទៅចូលតុចរចា​ដើម្បី​ដោះស្រាយវិបត្តិនេះ​​ ព្រោះ​​វា​កំពុងតែធ្វើ​បាបពិភពលោកទាំងមូល​។​

នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងចំនួន៣ គឺកសិកម្ម ធនធានទឹក និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទបានប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាបន្តសហការ និងគាំទ្រពេញទំហឹងដល់ក្រុមការងារ «កសិកម្ម-ទឹក-ជនបទ» ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពការងារ និងឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិ។ ការប្តេជ្ញាចិត្តនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំត្រីវិស័យលើកទី៦ រវាងរដ្ឋមន្ត្រីទាំង ៣ក្រសួងនេះ។ ចំណែកតំ​ណាងកសិករចង់ឃើញមានការអនុវត្តជាក់ស្តែងលើសពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រសួងទាំង ៣។

កម្ពុជាគ្មានជម្រើសអ្វីប្រសើរជាងការផ្ដើមគំនិតជំរុញយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ដើម្បីដោះស្រាយគ្រប់វិវាទទាំងអស់ជាមួយប្រទេសជិតខាងទេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ប្រាក់ សុខុន នៅក្នុងសេក្តីថ្លែងការណ៍មួយនាថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ពោលបន្ទាប់ពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចបញ្ចប់ MOU ឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជា។ សម្រាប់លោក ប្រាក់ សុខុន ការដកខ្លួនរបស់ថៃចេញពីអនុស្សរណៈឆ្នាំ២០០១ គឺជាការដើរចេញពីឆន្ទៈនយោបាយរួមគ្នាជាមួយកម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងដែនសមុទ្រ និងថា បញ្ហានេះនឹងមិនប៉ះពាល់សិទ្ធិស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាលើ​ដែន​សមុទ្រ​របស់​ខ្លួន​ឡើយ។

គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងល្បែងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាបានប្រកាសដកហូតអាជ្ញាបណ្ណកាស៊ីណូពីក្រុមហ៊ុន ជេ​ ប៊ី​ អឹម​ អេ​ ឌី​វេឡុបមិន ដែលគ្រប់គ្រងកាស៊ីណូ អរ​ឆីដ​ អូតែល​ និង​ រិច​ កាស៊ី​ណូ ក្នុង​ក្រុង​ប៉ោយ​ប៉ែត​ ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ។​ តាម​រយៈ​សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៅថ្ងៃ​ទី​៤​ ខែ​ឧសភា ​ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមហ៊ុន​កាស៊ី​ណូនេះ​​បាន​អនុវត្ត​ផ្ទុយ​នឹង​សេចក្តី​ណែនាំ​របស់​គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងល្បែងពាណិជ្ជកម្ម​ ដោយបាន​​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការឆបោកតាមប្រព័ន្ធ​បច្ចេក​វិទ្យា​ រក្សា​ទុកអាវុធ​​ និង​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់។​ សូមរំឭក​ថា​ កាល​ពីពេល​ថ្មី​ៗ​ កម្លាំង​សមត្ថកិច្ច​កម្ពុជា​បាន​ចុះ​បង្ក្រាប​អគារ​កាស៊ី​ណូចំនួន​ ១៩កន្លែង​ និង​បាន​ឃាត់​ខ្លួន​ជន​បរទេសជាងមួយ​ពាន់​នាក់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​បទ​ល្មើស​ឆបោក​អនឡាញ។​​ 

ព្រះរាជ​ពិធីបុណ្យ​ច្រត់ព្រះនង្គ័លក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ​ដែលគ្រោងរៀបចំឡើងនៅខេត្តព្រៃវែង ក្រោម​ព្រះរាជាធិ​ប​តី​ភាព សម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ត្រូវបានផ្អាកដោយសារព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះប្រឈួន និង​កំពុងគង់ប្រថាប់ព្យាបាលនៅទីក្រុងប៉េកាំងប្រទេសចិន។ ត្បិតតែមិនមានការប្រារព្ធពិធី​ច្រត់​ព្រះនង្គ័ល​នៅឆ្នាំ​នេះ តែប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ និង​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនបានសរសេរសារ​អបអរព្រះរាជពិធីនេះលើបណ្តាញទំនាក់ទំនង​សង្គមផ្លូវការរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងការបួងសួងឲ្យកម្ពុជាទទួលបានភោគផលកសិកម្មខ្ពស់។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់នឹងទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅកោះសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន រយៈពេល ២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ តាមគម្រោង​ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏នឹងមាន​ជំនួបទ្វេភាគីជាមួយបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាននៅក្រៅកិច្ចប្រជុំផងដែរ។ នេះបើតាម​សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិយល់ថា កិច្ចប្រជុំអាស៊ានឆ្នាំ២០២៦​​នេះនឹងត្រូវពិភាក្សាច្រើនលើបញ្ហាក្តៅគ​គុកដូចជា ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង វិបត្តិសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងបញ្ហាអន្តរជាតិផ្សេងទៀតដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាព និងភាពរួបរួមក្នុងតំបន់។

កាលពីសប្តាហ៍​កន្លងទៅ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមដែលជាប្រទេសផលិត​ប្រេងមួយ​ដ៏សំខាន់ បាន​បង្ក​ឲ្យ​មានការផ្ញាក់​ផ្អើល តាម​រយៈការប្រកាស​ចាកចេញពី​អង្គការក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង ហៅកាត់ថា OPEP និង OPEP+។ តើមានមូលហេតុអ្វី​ នៅពីក្រោយ​ការសម្រេចចិត្តនេះ? យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្មអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានអះអាងនៅ​​ថ្ងៃចន្ទ​ទី​៤ឧសភា ថាការចាកចេញរបស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាការសម្រេចចិត្ត​ដើម្បី​ប្រយោជន៍ជាតិ មិនមែនដើម្បីប្រឆាំង ឬជំទាស់នឹងប្រទេសសមាជិក​ផ្សេងទៀតណាមួយឡើយ​។

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបានប្រកាសឲ្យដឹងក្នុងថ្ងៃចន្ទ ទី៤ ឧសភាថា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី និងសមភាគីជប៉ុន បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីវិស័យការពារ។ ការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងក្នុងវិស័យមួយនេះត្រូវបានក្រុងហ្សាការតាចាត់ទុកជារឿងចាំបាច់ក្នុងការរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ប្រឈមនឹងពិភពលោកមួយដែលកំពុងស្គាល់ភាពស្មុគស្មាញ និងវឹកវរ។

លោក​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​៣ឧសភា ថាកងទ័ពអាមេរិក​នឹងបើកប្រតិបត្តិការ​ចាប់ពីថ្ងៃចន្ទនេះទៅ ដើម្បីអម​ការពារ​ នាវាដែលជាប់ក្នុងឈូងសមុទ្រពែក្ស ឲ្យ​អាចបើកចេញតាមច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស​។ លោកដូណាល់ ត្រាំ អះអាងថាប្រតិបត្តិការនេះ គឺជាកាយវិការ​​មនុស្សធម៌ និងចេតនា​ល្អ​របស់សហរដ្ឋអាមេរិក​។ តែយ៉ាងណា អ៊ីរ៉ង់​បាន​ប្រកាសថា វត្តមាន​​របស់កងទ័ពអាមេរិ​ក​​នៅក្នុងច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស នឹងត្រូវក្លាយ​ជាផ្ទាំងស៊ីបវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់​​។

ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខថៃជាច្រើនវិភាគថា ការដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផ្តល់សច្ចាប័ន​លើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ ហៅកាត់ UNCLOS គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីឆ្លើយតបនឹងផែនការ​លុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់ឆ្នាំ ២០០១ (MOU២០០១) របស់ភាគីថៃ និងជាការត្រៀមទុកក្នុងការតតាំងតាមផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិដើម្បីទាមទារដែនទឹកដែលកម្ពុជាកំពុងមានជម្លោះជាមួយ​វៀតណាម។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់កាសែតថៃ The Nation ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៣ ឧសភា។ ការលើកឡើងបែបនេះត្រូវបានមន្ត្រីកម្ពុជាបន្តបកស្រាយថា កម្ពុជាផ្តល់តម្លៃលើ MOU២០០១ និងមិនចង់ឃើញថៃលុបចោលឯកសារច្បាប់មួយនេះទេ។