នៅថ្ងៃសុក្រ ទី ១៥ ឧសភា សហភាពអឺរ៉ុប និងប្រទេសចំនួន៣៦ ដែលជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប រួមទាំងប្រទេសអូស្រ្តាលី និងកូស្តារីកាបានបញ្ជាក់ពីបំណងរបស់ខ្លួនក្នុងការចូលរួមបង្កើតតុលាការពិសេសមួយប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ ការសម្រេចនេះត្រូវបានអនុម័តនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់រដ្ឋមន្ត្រីបរទេសនៃក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបដែលធ្វើឡើងនៅរដ្ឋធានីឈីស៊ីណាវ (Chisinau) ប្រទេសម៉ុលដាវី។ តួនាទីរបស់តុលាការពិសេសនេះគឺដើម្បីអូស ក រុស្ស៊ីមកកាត់ទោសក្នុងបទឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា កម្ពុជានឹងសង់ស្តូបមួយផ្សេងទៀត ដើម្បីរម្លឹកដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធយុទ្ធជនដែលបានពលីក្នុងបុព្វហេតុការពារបូរណភាពទឹកដីពីការឈ្លានពានរបស់ថៃ។ ការថ្លែងរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដូចនេះធ្វើឡើងអំឡុងពេលលោកចូលរួមជាអធិបតីនៃទិវាអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជា លើកទី១៩ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ នៅកោះពេជ្រ។

រដ្ឋាភិបាលភូមាបានផ្សព្វផ្សាយនាថ្ងៃសុក្រ ទី១៥ ឧសភានេះនូវសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីមួយដោយស្នើឲ្យដាក់ទោសប្រហារជីវិតលើជនណាដែលប្រើអំពើហិង្សា ឬធ្វើទារុណកម្ម ឬបង្ខំមនុស្សឲ្យធ្វើការនៅក្នុងមណ្ឌលបទល្មើសឆបោកអនឡាញ។ បណ្តាប្រទេសជិតខាងភូមា ពិសេសចិនមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងចំពោះច្បាប់នេះ ព្រោះមានពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនជាច្រើននាក់បានធ្លាក់ក្នុងសំណាញ់ ឬបានចូលរួមប្រព្រឹត្តបទល្មើសឆបោកអនឡាញនេះ។

ដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវរដ្ឋរបស់លោកដូណាល់ត្រាំនៅប្រទេសចិន បានបិទបញ្ចប់​នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៥ ឧសភា។ នៅមុនពេលឡើងយន្តហោះត្រឡប់ទៅអាមេរិកវិញ លោកដូណាល់ ត្រាំបានប្រកាសពីការសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំមហិមាជាមួយសមភាគីចិនលោកស៊ី ជីនពីង។ បើតាមលោក ត្រាំ លោកស៊ីបានសន្យាជួយសម្រុះសម្រួលឲ្យអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស និងមិនផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងសព្វាវុធឲ្យអ៊ីរ៉ង់។ ចំណែកលោកស៊ីជីនពីងអះអាងថា នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្រ្ត និងបានសាទរចំពោះការស្តារទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចដែលធ្លាប់តែជាគូប្រជែងឥទ្ធិពលគ្នា តែឥឡូវបានក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ប្រកបដោយស្ថិរភាព និងស្ថាបនា។

បទឈប់បាញ់រយៈពេល​ ៣ ថ្ងៃ ទើបតែចប់ នៅយប់ថ្ងៃពុធ ឆ្លងចូលថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍ ទី ១៤ ខែ ឧសភា ម្សិលមិញនេះ កងទ័ពរុស្ស៊ីបានបើកប្រតិបត្តិការវាយសម្រុកទ្រង់ទ្រាយធំ ទៅលើទីក្រុង កៀវ ប្រទេសអ៊ុយក្រែន ។​ បើតាមតុល្យការចុងក្រោយ យ៉ាងហោចណាស់មានមនុស្ស ២៤ នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត ដោយក្នុងនោះមាន ៣ នាក់ ជាកូនក្មេង ។

កងទ័ពភូមិន្ទថៃបាន​បញ្ជាឲ្យកងកម្លាំងខ្លួនត្រៀមជើងការប្រយុទ្ធ ក្រោមហេតុផលថា មានការបាញ់ប្រហារកាំភ្លើងធំប្រភេទ M79 ពីភាគីកម្ពុជាចូលទីតាំងយោធាថៃក្នុងតំបន់ហួយតាម៉ារីយ៉ា នៅភូមិសាស្រ្តទល់មុខតំបន់វាលឥន្ទ្រី ក្នុងខេត្តព្រះវិហាររបស់កម្ពុជា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកថៃនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានច្រានចោលទាំងស្រុង ​ដោយចាត់ទុកការចុះផ្សាយទាំង​​នេះ​ជាព័ត៌មានមិនពិត និងជាការមួលបង្កាច់ដែលអាចបង្កឲ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនកាន់តែតានតឹង។

ចាកចេញពីកម្ពុជា​នៅអាយុ​៦ឆ្នាំ និង​បាន​ព្យាយាម​រៀនសូត្រ​នៅ​ឧត្តម​សិក្សា រហូត​ដល់​ក្លាយជា​សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកប្រវត្តិសិល្បៈ​នៅ សកលវិទ្យាល័យបារាំង បារីសទី​៨ លោកស្រី​សូកូ ផៃ ដែលមាន​ឈ្មោះខ្មែរ​ថា ផៃ សុគន្ធា ជាអ្នកស្រាវជ្រាវដើមកំណើតខ្មែរដំបូងគេ ដែល​បាន​បង្ហាញ​ថា ស្នាដៃ​របស់​សិល្បករខ្មែរជា​ផ្នែកមួយនៃឧបសគ្គ រារាំង​មិន​ឲ្យគេ​បំភ្លេច លុបដាននៃអំពើ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម កើតឡើង​នៅក្នុង​របបខ្មែរក្រហម។ នៅក្នុងថ្ងៃសម្ពោធ​សៀវភៅ​របស់​លោកស្រី​នៅទីក្រុង​ប៉ារីស លោកស្រី​សូកូ ផៃ​ភ្ញាក់ផ្អើល​​ដែលឃើញមាន​មនុស្ស​ច្រើន​ចាប់អារម្មណ៍មកចូលរួម​ស្តាប់​បទបង្ហាញ​សៀវភៅរបស់លោកស្រី។ សៀវភៅរបស់​លោកស្រី​សូកូផៃ ដែលមាន​​ចំណងជើងថា កម្ពុជា សិល្បៈនៅចំពោះមុខ​អំពើព្រៃផ្សៃ ពីលោកប៉ាន់ រិទ្ធី​រហូត​ដល់​យុវជន​ជំនាន់ក្រោយ ចេញផ្សាយ​ដោយ​គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពបារាំង Naima។

កងទ័ពភូមិន្ទថៃបាន​បញ្ជាឲ្យកងកម្លាំងខ្លួនត្រៀមជើងការប្រយុទ្ធ ក្រោមហេតុផលថា មានការបាញ់ប្រហារកាំភ្លើងធំប្រភេទ M79 ពីភាគីកម្ពុជាចូលទីតាំងយោធាថៃក្នុងតំបន់ហួយតាម៉ារីយ៉ា នៅភូមិសាស្រ្តទល់មុខតំបន់វាលឥន្ទ្រី ក្នុងខេត្តព្រះវិហាររបស់កម្ពុជា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកថៃនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានច្រានចោលទាំងស្រុង ​ដោយចាត់ទុកការចុះផ្សាយទាំង​​នេះ​ជាព័ត៌មានមិនពិត និងជាការមួលបង្កាច់ដែលអាចបង្កឲ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនកាន់តែតានតឹង។

ថ្លែងក្នុងពិធី​អបអរសាទរខួបលើកទី១៩ ទិវាអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី​១៥ឧសភានេះ ​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ​បានបញ្ជាក់ថា ​ការកែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅស្ថាប័នរដ្ឋ​​​ ជាពិសេសនៅ​ក្រសួងការពារជាតិចុងក្រោយនេះគឺ ​«បង្រួមក្បាល ពង្រីកខ្លួន» ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិ​រយៈពេលវែង​​​។ តាមរយៈកំណែទម្រង់នេះ និង​បើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្រសួងការពារជាតិគ្រោងលុបចោលការិយាល័យ នាយកដ្ឋាន និង​ប្រ​​ភេទទ័ពមួយចំនួន​។ នៅចំពោះមុខនៃការធ្វើកំណែទម្រង់នៅក្រសួងការពារជាតិ​​​នេះ​ដែរ​ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏​បានបញ្ជាក់ដែរ​ថា ​​កម្ពុជាត្រូវការ​​ខ្លួនធំ រឹងមាំ និងរស់រវើក ពោល មិនមែនខ្លួនធំដោយមាន​សុទ្ធតែខ្លាញ់នោះទេ៕

នៅទីក្រុងញូវដេលី ឥណ្ឌាបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃក្រុមប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងលូតលាស់ខ្លាំង ហៅកាត់ BRICS ដោយមានវត្តមានអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី។ កិច្ចប្រជុំនេះប្រព្រឹត្តទៅក្នុងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៤ ឧសភា ដែលជាថ្ងៃនៃជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ី ជីនពីង និងសមភាគីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ នៅទីក្រុងប៉េកាំង។ កម្មវត្ថុនៃកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីនៃក្រុមប្រទេស BRICS ផ្តោតសំខាន់លើវិបត្តិថាមពល ដោយសារការបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រអកមូសហ្សអស់ជាច្រើនខែកន្លងមកនេះ។

លោក Carl Skau នាយករងប្រតិបត្តិនៃអង្គការស្បៀងអាហារពិភពលោកហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេស WFP បានថ្លែងប្រាប់ AFP នៅថ្ងៃទី១៤ ឧសភាថា មានស្រ្តី និងកុមារអាហ្វហ្កានីស្ថានរាប់លាននាក់កំពុងប្រឈមនឹងភាពអត់ឃ្លាន និងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ បើតាមលោក Skau បើគ្មានជម្លោះរវាងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន និងប៉ាគីស្ថាន រួមទាំងសង្រ្គាមនៅអ៊ីរ៉ង់ទេ ម្ល៉េះ WFP អាចផ្តល់ជួយចិញ្ចឹមកុមារអាហ្វហ្កានីស្ថានបានចំនួនមួយលាននាក់បន្ថែមទៀត។

សហមេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀនចាត់ទុកការបដិសេធរបស់តុលាការចំពោះសំណើសុំដោះលែងកូនក្តីរបស់ខ្លួនថា ជាអំពើអយុត្តិធម៌ និងមានហេតុផលនយោបាយច្រើនជាងការអនុវត្តច្បាប់ពិតប្រាកដ។ តែខាងតំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងថា ការអនុវត្តទោសរបស់លោក ថាច់ សេដ្ឋា មិនទាន់បញ្ចប់ឡើយទេ ពោលត្រូវបន្តជាប់ក្នុងពន្ធនាគាររហូតដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៧។

កម្ពុជា តាមរយៈក្រុមអ្នកសម្របសម្រួល (CLG) បានដឹកនាំប្រធានបេសកម្មក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (HOM AOT) ទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារជាលើកដំបូងក្នុងអាណត្តិដែលហ្វីលីពីនធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាន។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការពារជាតិនាថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នេះឲ្យដឹងថា ការចុះសង្កេតការណ៍ពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ពេលនេះជាការលើកកម្ពស់តម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមករវាងកម្ពុជា និងថៃ។ 

ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី លោក ហ៊ុន សែន តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យលោក ជា ធីរិទ្ធ បានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៤ ឧសភានេះថា លោក ហ៊ុន សែន បានស្នើឲ្យពិនិត្យដកមន្រ្តីកាំកុងត្រូល(ក.ប.ប.) ដែលកុហករឿងទុរេននាំចូល ដើម្បីជាសារព្រមានដល់មន្រ្តីទាំងអស់ កុំឲ្យពូកែកុហកថ្នាក់លើ និងប្រជាជន។ អ្នកតាមដានសង្គម និងអ្នកនយោបាយនានាមើលឃើញថា ការព្រមានរបស់លោក ហ៊ុន សែន របៀបនេះមិនមែនធ្វើឡើងជាលើកទី១ទេ តែមន្ត្រី ដែលបានរាយការណ៍កុហកថ្នាក់លើខ្លះភ័យខ្លាច និងខ្លះទៀតក៏នៅតែឆ្លៀតឱកាសដដែល។ តើសារព្រមានរបស់លោក ហ៊ុន សែន លើមន្ត្រី ក.ប.ប. ពេលនេះ អាចកែប្រែឥរិយាបទមន្ត្រីខិលខូចបានកម្រិតណាដែរ?

ជំនួបពិភាក្សារវាងលោកស៊ី ជីនពីង និងលោកដូណាល់ត្រាំ បានបញ្ចប់នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៤ ឧសភា វេលាម៉ោង១២ ថ្ងៃត្រង់។ កិច្ចពិភាក្សាដ៏តានតឹងរវាងប្រមុខដឹកនាំចិននិងអាមេរិក ជាង២ម៉ោង ផ្តោតលើការដោះដូរពាណិជ្ជកម្ម សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ានិងអ៊ុយក្រែន ស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ជាពិសេសសំណុំរឿងកោះតៃវ៉ាន់។ លោកស៊ីបានព្រមានលោកត្រាំ កុំឲ្យលូកដៃចូលក្នុងសំណុំរឿងតៃវ៉ាន់ បើមិនចង់ឲ្យប្រទេសទាំងពីរមានជម្លោះនឹងគ្នា។

នៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាបានស្នើឱ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធចាត់វិធានការច្បាប់ចំពោះមន្ត្រីអគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការប្រកួតប្រជែង (ក.ប.ប) ខេត្តបាត់ដំបងដែលអះអាងថាគ្មានការនាំចូលទុរេនពីថៃ។ ចំពោះលោក ហ៊ុន សែន ការធ្វើបែបនេះ គឺដើម្បីព្រមានដល់មន្ត្រីដទៃទៀតកុំឱ្យភូតភរថ្នាក់ដឹកនាំ និងបោកបញ្ឆោតពលរដ្ឋ។ ភ្លាមៗ ក្រោយមានសំណើពីលោក ហ៊ុន សែន អគ្គនាយកដ្ឋាន ក.ប.ប ក៏បានបញ្ចេញលិខិតមួយដែលបញ្ជាក់ពីការដកប្រធានសាខា ក.ប.ប. ខេត្តបាត់ដំបង។ 

ថ្ងៃ ពុធ ទី ១៣ ខែ ឧសភា វិមានក្រេមឡាំង បានច្រានចោល លទ្ធភាពនៃការចរចាសន្តិភាពពិតប្រាកដមួយ ជាមួយក្រុងកៀវ ដរាបណាកងទ័ពអ៊ុយក្រែនមិនព្រមដកខ្លួនចេញ ពីតំបន់ដុនបាស ដែលមួយផ្នែកកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការកាន់កាប់របស់រុស្ស៊ី ។ គួរបញ្ជាក់ថា ការស្វែងរកផ្លូវបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដែលអូសបន្លាយមកជាង​៤ ឆ្នាំ ដោយមានអាមេរិកធ្វើជាអន្តរការី​ ត្រូវជាប់គាំងបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បានផ្ទុះឡើង កាលពីចុងខែកុម្ភៈ កន្លងទៅ ។

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជានៅយប់ថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បានបដិសេធទាំងស្រុងចំពោះការចោទប្រកាន់របស់ភាគីថៃដែលអះអាងថា ទាហានកម្ពុជាបានបាញ់កាំភ្លើងចំនួន ១១គ្រាប់នៅតំបន់ព្រំដែនអូរស្មាច់ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ កម្ពុជាចាត់ទុកការលើកឡើងដូច្នេះ​​របស់ភាគីថៃជាព័ត៌មានមិនពិត និងជាការមួលបង្កាច់ ក្នុងបរិបទនៃភាពតា​នតឹងតាមព្រំដែននៃប្រទេសទាំង ២នៅតែបន្តមាន​។ ​

ស្ថាប័នកំពូលៗ និងថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗរបស់ជាតិ បក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាល រួមនឹងបណ្តាអង្គទូតបរទេសប្រចាំនៅកម្ពុជាមួយចំនួនបានថ្វាយសារជូនព្រះពរ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ក្នុងឱកាសព្រះរាជពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មគម្រប់ ៧៣ព្រះវស្សា យាងចូល ៧៤ព្រះវស្សា។ ក្នុងឱកាសនេះ សារថ្វាយព្រះពរព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា​​បានធ្លាក់មកជាបន្តបន្ទាប់ ដោយ​បួងសួង​​ឱ្យព្រះអង្គ ទ្រង់​មានព្រះរាជសុខភាពល្អបរិបូរណ៍ ព្រះកាយពលមាំមួន និងគង់ប្រថាប់ជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់ត្រជំដល់ប្រជានុរាស្ត្រខ្មែរ។​

អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃទី ៣​ឧសភា​ អំពី​ករណី​ស្លាប់​បី​នាក់ ដោយមេរោគ​ផ្លូវ​ដង្ហើម​​អង់តាវីរ៉ុស នៅក្នុង​នាវា​ទេសចរណ៍​ Hondius។ មក​ទល់​ពេល​នេះ អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​ បាន​ចាត់​ទុក​អង់តាវីរុស​ថា​មាន​លក្ខណៈ​គំរាម​កំហែង​តិច​តួច ប៉ុន្តែ​តើ​ហាន់តាវីរុស​ជា​មេរោគ​អ្វី? ពិភពលោក​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះ​មាន​ជំងឺរាតត្បាត​សកលដោយ​ហាន់តាវីរុស ​ដូច​កូវីដ​១៩​ទៀត​ឬ​យ៉ាងណា? តើ​មាន​ថ្នាំ​បង្ការ និង​ព្យាបាល​ជំងឺ​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ ហាន់តាវីរុសដែរឬទេ?

បន្ទាប់​ពី​លើក​ពេល​ម្តង​កាលពី​ខែមីនា​ លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូណាល់ត្រាំ បានអញ្ជើញទៅ​ដល់ប្រទេស​ចិន​នៅរសៀល​​​​ថ្ងៃពុធ​ទី ១៣​ឧសភា​នេះ ​ដើម្បី​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​ការ​ រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៥​ឧសភា ២០២៦។ ជា​ទស្សនកិច្ច​ដែល​គ្រប់​គ្នា​ទន្ទឹងតាម​ដាន​​បំផុត ព្រោះមហាអំណាច​​ទាំងពីរ ត្រូវ​ប្រឹងស្វះស្វែងស្ថាបនា​​​​​ទំនាក់ទំនងប្រាកដ​ប្រជា​មួយ​ ​​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្មផង ​បញ្ហា​តៃវ៉ាន់​ផង និង​សង្គ្រាមនៅ​អ៊ីរ៉ង់ទៀត។

ប្រទេសតួកគី តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសលោក Oncu Keceli បានប្រកាសឲ្យដឹងនៅថ្ងៃពុធ ទី១៣ ឧសភាថា តួកគី និងអាមេនីនឹងភ្ជាប់ឡើងវិញជាផ្លូវការនូវទំនាក់ទំនងរវាងគ្នា បន្ទាប់ពីបានផ្អាកអស់រយៈពេល ៣៣ឆ្នាំ។ គម្រោងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មមួយធ្វើឡើងនៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃការរំកិលរកគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ។

លោកថាក់ស៊ីន តួអង្គដ៏សំខាន់ម្នាក់​នៃឆាកនយោបាយថៃ ដែល​ត្រូវតុលាការផ្តន្ទាទោស​ជាប់ពន្ធនាគារ​១ឆ្នាំនោះ ទើបតែត្រូវបានដោះលែង​ឲ្យ​នៅក្រៅឃុំវិញ កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ​។ លោកនឹងត្រូវពាក់ខ្សែអេឡិចត្រូនិកនៅនឹងកជើង ហើយស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះរយៈពេល​៤ខែ ដើម្បីអនុវត្តទោស​ឲ្យ​បានចប់សព្វគ្រប់។ ទោះយ៉ាងណា នេះគឺជាករណីអនុគ្រោះ ឬអាចហៅថាជាការទទួលបាន​ការ​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិពិសេស ពីប្រព័ន្ធតុលាការ។ សំណួរត្រូវបានចោទសួរ ថាតើស្រមោល​របស់​​​លោក​ថាក់ស៊ីន នឹងបន្តគ្របឥទ្ធិពល​លើនយោបាយ​ថៃទៀត ឬយ៉ាងណា?

នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទីកម្ពុជាបានទទួលជួបលោក ត្រិញ វ៉ាន់ក្វៀត (Trinh Van Quyet) សមាជិកការិយាល័យនយោបាយ សមាជិកគណៈលេខាធិការមជ្ឈិមបក្ស និងជាប្រធានគណៈឃោសនា និងចលនាមហាជនមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម។ បើតាមលោក ជា ធីរិទ្ធ អ្នកនាំពាក្យព្រឹទ្ធសភា ជំនួបនេះផ្តោតលើការរឹតចំណងមិត្តភាពរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាមឱ្យកាន់តែរឹងមាំ ពិសេសពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម សន្តិសុខព្រំដែន និងទំនាក់ទំនងប្រជាជន និងប្រជាជន។

នៅក្នុងជំនួបតាមទូរស័ព្ទជាមួយលោកស្រី Allison Hooker អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក ប្រាក់ សុខុន ប្រមុខការទូតកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃដោយសន្តិវិធី និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ជំនួបរវាងលោកស្រី Allison Hooker និងលោក ប្រាក់ សុខុន ក៏បានពិភាក្សាលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងគ្នាគ្រប់លើវិស័យដែរ។ 

ថ្មីៗនេះ មេដឹកនាំថៃបានបង្ហាញរូបភាពយុទ្ធនាការ«ថៃជួយថៃ» ដើម្បីជួយគាំទ្រពលរដ្ឋថៃក្នុងការសម្រួលដល់ការរស់នៅរបស់ពួកគេ ដោយសារទំនិញឡើងថ្លៃ និងអាចមកពីការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។ សកម្មភាពរបស់មេដឹកនាំថៃធ្វើឡើង ស្របពេលពលរដ្ឋកម្ពុជាកំពុងបន្តពហិការទំនិញថៃ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកឧកញ៉ា តែ តាំងប៉ ប្រធានសម្ព័ន្ធសមាគមសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមកម្ពុជា(Fasmec) បានបញ្ជាក់ថា ទីផ្សារខ្មែរបច្ចុប្បន្នបានគ្របដណ្តប់ដោយទំនិញខ្មែរចំនួន ៣០%។ បើតាមលោកឧកញ៉ា តែ តាំងប៉ យុទ្ធនាការ «ថៃជួយថៃ» ដែលបង្កើតឡើងដោយមេដឹកនាំថៃគ្មានឥទ្ធិពលអ្វីលើការធ្វើពហិការទំនិញថៃពីពលរដ្ឋខ្មែរទេ៕

កិច្ចប្រជុំកំពូល​អាហ្រ្វិក បារាំង « Africa Forward » បាន​បិទបញ្ចប់​នៅ​យប់​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី១២ ឧសភា​ក្នុង​ទីក្រុង​ណៃរ៉ូប៊ី ប្រទេស​កេនយ៉ា។ កិច្ចប្រជុំកំពូល​នេះ​បាន​ចូលរួម​ដោយ​ប្រមុខរដ្ឋ និង​ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល​ជា​ច្រើន​រូប ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង​ម្នាក់​ដែរ។ នៅ​ក្រោយ​កិច្ចប្រជុំកំពូល លោក​ម៉ាក្រុង​បាន​ផ្តល់​បទសម្ភាសផ្តាច់មុខ​ឲ្យ​វិទ្យុបារាំង​អន្តរជាតិ RFI ទូរទស្សន៍ France24 និង​ទូរទស្សន៍ TV5 Monde។ នៅ​ក្នុង​បទសម្ភាស លោក ម៉ាក្រុង​បាន​លើក​ឡើង​នូវ​ប្រធានបទ​ជា​ច្រើន​ដែល​លោក​បាន​ជជែក​ជាមួយ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អាហ្រ្វិក ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​ទាក់ទង​នឹង​ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស​ដែល​កំពូង​បន្ត​បិទខ្ទប់​ដែរ។ លោក ម៉ាក្រុង​មើល​ឃើញ​ថា ការ​បិទខ្ទប់​ច្រក​សមុទ្រ​យុទ្ធសាស្រ្ត​មួយ​នេះ​បាន​ផ្តល់​ផលប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​អាហ្រ្វិក ពិសេស​កង្វះ​ជីកសិកម្ម។ ដូច្នេះ​សម្រាប់​លោក ម៉ាក្រុង គេ​ត្រូវ​តែ​ទទួល​បាន​ការ​បើក​ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស​ឡើង​វិញ​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ។

នៅហ្វីលីពីន អតីតមេប៉ូលីសជាតិ និងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោក Ronald Dela Rosa បានអំពាវនាវឲ្យមានគាំទ្រពីមិត្តរួមអាជីពដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលឲ្យបញ្ឈប់ការតាមចាប់ខ្លួនលោកតាមដីការបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ICC ក្រុងឡាអេកាលពីខែវិច្ចិកា ឆ្នាំ ២០២៥។ ការអំពាវនាវនេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃពុធ ទី ១៣ ឧសភា បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនចាប់ផ្តើមអនុវត្តដីកា ICC តាមចាប់ខ្លួនលោក Dela Rosa ទៅឲ្យ ICC ដែលចោទលោកពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិដោយរួមដៃជាមួយអតីតប្រធានាធិបតី លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌុយទែរតេនៅក្នុងយុទ្ធនាការបង្រ្កាបគ្រឿងញៀន។

នៅក្នុងបរិបទនៃការផ្លាស់ប្តូរទីក្រុងយ៉ាងឆាប់រហ័ស គេសង្កេតឃើញថា ស្ថាបត្យកម្មនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នត្រូវប្រឈមនឹងការគិតគូរជាថ្មីទៅលើបញ្ហាសំខាន់ៗជាច្រើន ដូចជាបញ្ហាអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងក្នុងតំបន់ត្រូពិក ការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជននៅក្នុងទីក្រុង ការវិវត្តនៃរបៀបរស់នៅផ្សេងៗពីគ្នា ពិសេសគឺការហូរចូលបេតិកភណ្ឌបែបទំនើបកម្ម។ លោក Martin Aerne ស្ថាបត្យករជនជាតិស្វីស និងអ្នកជំនាញខាងការរចនាសំណង់អាគារដ៏លេចធ្លោម្នាក់ដែលមានមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០០២ ធ្លាប់បានចូលរួមចំណែកនៅក្នុងគម្រោងស្ថាបត្យកម្ម និងការវាយតម្លៃលើស្នាដៃនៃការប្រកួតប្រជែងរបស់សិស្ស-និស្សិតជាច្រើននៅកម្ពុជា។ សម្រាប់លោក Martin Aerne ស្ថាបត្យកម្មមិនមែនត្រឹមតែជាការសាងសង់អាគារដែលមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ជាការរចនាសម្រាប់ការរស់នៅឲ្យកាន់តែប្រសើរដែរ។

ក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជាបាន​ប្រកាសតវ៉ាយ៉ាងដាច់អហង្ការ​ចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់នាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈថៃ ក្នុងការដាក់​ប្រាសាទបុរាណ​ខ្មែររួមមាន ប្រាសាទតាមាន់ ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទខ្នារ និងតំបន់បុរាណស្ថានផ្សេងៗទៀតទៅក្នុងបញ្ជីជាតិនៃបុរាណស្ថានរបស់ថៃ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញផ្សាយនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជាចាត់ទុកទង្វើបែបនេះរបស់ថៃជាអំពើខុសច្បាប់ និង​គ្មានន័យផ្លូវច្បាប់អ្វីឡើយ។

នៅក្នុងឆ្នាំ​២០២៥ ជនភៀសខ្លួនក្នុងស្រុកដោយសារតែសង្គ្រាម​ និងជម្លោះហិង្សា មាន​ចំនួន​ដល់ទៅ​៣២លាននាក់ ដែលភាគច្រើនលើសលុប គឺមាននៅ​អ៊ីរ៉ង់ និង​សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ។ ចំនួននេះ បានកើនឡើងដល់ទៅ​​​៦០% បើ​ប្រៀបធៀបទៅឆ្នាំមុន​។ ផ្អែកតាមរបាយការណ៍​បូកសរុបចុងក្រោយ​​ វាគឺ​ជាលើកទី១ដែល​ចំនួនជនភៀសខ្លួន​ក្នុងស្រុក​ដោយសារជម្លោះហិង្សា មានច្រើនជាងជនភៀសខ្លួនដោយ​សារតែគ្រោះ​មហន្តរាយ​ធម្មជាតិ​​។

អង្គការយូនីសេហ្វ (Unicef) បានថ្កោលទោសនៅថ្ងៃអង្គារ ទី ១២ឧសភានេះលើកំណើនអំពើហិង្សា ពិសេសលើកុមារប៉ាឡេស្ទីននៅតំបន់ស៊ីហ្សកដានី និងទីក្រុងហ្សេរុយសាឡិមខាងកើតដែលអ៊ីស្រាអែលកាន់កាប់។ បើយោងតាមអង្គការយូនីសេហ្វ ប្រតិបត្តិការយោធាអ៊ីស្រាអែលតាំងពីដើមឆ្នាំ ២០២៥ នៅតំបន់ស៊ីហ្សកដានី និងទីក្រុងហ្សេរុយសាឡិមខាងកើតបានបណ្តាលឲ្យស្លាប់កុមារប៉ាឡេស្ទីនចំនួន ៧០នាក់ ក្នុងនោះ មានជាង ៦០នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ដោយទាហានអ៊ីស្រាអែល។

ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី​១១ឧសភា នូវវិធានការទណ្ឌកម្មមួយចំនួន ដើម្បី​រារាំង​ការ​នាំចេញប្រេង​របស់អ៊ីរ៉ង់​ លក់ទៅ​ឲ្យចិន​។ យ៉ាងហាចណាស់ ​មានមនុស្ស​​មានអំណាច​​១២នាក់ នៃរបប​ផ្តាច់ការអ៊ីរ៉ង់​ ព្រមទាំង​ក្រុមហ៊ុននៅឌូបៃនិង​នៅហុងកុង ដែលជាប់​ក្នុងបញ្ជីខ្មៅ​​​។ គួរកត់​ថា ការប្រកាសទណ្ឌកម្មនេះ គឺ​ត្រូវ​បានធ្វើ​ឡើង ស្របពេល​ដែលលោក​ដូណាល់ ត្រាំ​នឹងទៅជួប​លោកស៊ី ជីនពីង នៅ​ប្រមាណ​៣ថ្ងៃ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​។