លោក​ស្រី​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន ទើប​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​ពីរ​ថ្ងៃ​នៅ​ប្រទេ​សកូរ៉េខាង​ត្បូង នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០​ឧសភា​ម្សិលមិញ។ ​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ស្ថានភាព​អន្តរជាតិ​មិនជាក់​លាក់ ប្រមុខ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​ប្តេជ្ញា​​រឹត​ចំណង​ទំនាក់ទំនងរវាង​គ្នា​ ដោយ​ប្រកាស​​ឆន្ទៈ​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​​ក្នុង​វិស័យ​សន្តិសុខ​និង​ថាមពល។

បណ្តាទីភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជួយជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដែលជាជនជាតិភាគតិចភូមានៅជំរំក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស កំពុងប្រឈមនឹងការខ្វះថវិកាចំនួន ៦១០លានដុល្លារ។ បើគ្មានទឹកប្រាក់ជំនួយនេះទេ ជីវិតរបស់ជនភៀសខ្លួនទាំងនោះនឹងអាចប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ នេះជាការព្រមានរបស់អ.ស.បនៅថ្ងៃពុធ ទី ២០ ឧសភា។

អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងអគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វបានសម្រេចក្នុងថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ឲ្យក្រុមហ៊ុនចំនួន ៥ ថែមទៀតនាំចូលសាច់បង្កកមកលក់នៅកម្ពុជា។ ការសម្រេចថ្មីនេះបានធ្វើឲ្យចំនួនក្រុមហ៊ុននាំចូលសាច់បង្កកកើនឡើងដល់ប្រមាណជាង ៥០ក្រុមហ៊ុន។ តំណាងអ្នកចិញ្ចឹមសត្វបារម្ភថា កំណើនក្រុមហ៊ុននាំចូលសាច់បង្កកពេលនេះនឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបង្កើនការចិញ្ចឹមសត្វក្នុងស្រុក បន្ទាប់ពីកម្ពុជាមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ។

អ្នក​ជំនាញ​សត្វ​ព្រៃបាន​ព្រលែង​ក្រពើ​ភ្នំចំនួន​ ១០​ក្បាល​ចូល​ទៅដែន​ជម្រក​សត្វព្រៃ​ស្រែពក​ ក្នុងខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី បន្ទាប់ពីបានវាយតម្លៃ​ និង​រៀប​ចំផែន​ការ​អភិរក្ស​អស់​រយៈ​ពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ។​ នេះតាម​​​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មានរបស់ក្រសួង​បរិស្ថានចេញដែល​ផ្សាយ​​នៅ​ថ្ងៃទី​២១ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦​។​ ការ​ព្រលែង​​ក្រពើ​ភ្នំចូល​ដែន​ធម្ម​ជាតិ​វិញ​នា​ពេល​នេះ​ គឺជា​​ការ​សហ​ការគ្នារវាង​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ អង្គការ​ WWF អង្គការ​ Fauna & Flora International និង​​រដ្ឋបាល​ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី​ ក្នុង​គោល​បំណង​អភិ​រក្ស និង​ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​អេកូឡូ​ស៊ី​ទឹក​សាប​ក្នុង​តំបន់​ខ្ពស់​រាប​ភាគ​ខាង​កើត​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ 

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងបន្តជំរុញកំណែទម្រង់ស្ថាប័នរដ្ឋ តាមរយៈគម្រោងកែសម្រួល និងកាត់បន្ថយអគ្គនាយកដ្ឋាន និងនាយកដ្ឋានមួយចំនួននៅតាមក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងៗ ក្នុងគោលដៅបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ កាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាជាតិ និងឆ្លើយតបទៅនឹងវិវត្តសង្គមឌីជីថល។ នេះជាការលើកឡើងរបស់​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ អគារទីស្នាក់ការកណ្តាលថ្មីនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ 

ការវាយសម្លាប់សត្វព្រៃនៅកម្ពុជា មិនថាសត្វកាច ឬសត្វស្លូតតែងកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយពីសត្វព្រៃទាំងនោះវង្វេងហ្វូងរត់ចូលភូមិឋានប្រជាជន។ ថ្មីចុងក្រោយនេះ មានករណីវាយសម្លាប់ពីរផ្ទួនៗគ្នាលើសត្វប្រើស និងក្តាន់។ អង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃនានាក៏ដូចជាក្រសួងបរិស្ថាន បានសម្តែងការសោកស្តាយ ចំពោះការសម្លាប់សត្វព្រៃជិតផុតពូជដោយសារជំនឿ និងមូលហេតុផ្សេងៗ និងថា មហាជនគួរជ្រើសរើសដំណោះស្រាយផ្សេង ក្រៅពីការវាយសម្លាប់។

បណ្តាទីភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជួយជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដែលជាជនជាតិភាគតិចភូមានៅជំរំក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស កំពុងប្រឈមនឹងការខ្វះថវិកាចំនួន ៦១០លានដុល្លារ។ បើគ្មានទឹកប្រាក់ជំនួយនេះទេ ជីវិតរបស់ជនភៀសខ្លួនទាំងនោះនឹងអាចប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ នេះជាការព្រមានរបស់អ.ស.បនៅថ្ងៃពុធ ទី ២០ ឧសភា។

ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី លោក​ប្រាបូវ៉ូ ស៊ូប្រ៊ីយ៉ាតូ ​បាន​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃពុធទី​២០​ឧសភា​នេះ ​ពង្រឹង​វិធានការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ការ​នាំ​ចេញ​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​ ដូច​យ៉ាង ធ្យូង​ថ្ម ឬ​ប្រេង​ដូង។ សេចក្តីសម្រេចនេះ ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ខណៈ​ដែលប្រទេស​កំពុង​ជួប​ការ​លំបាក​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ បង្ក​ឡើង​ដោយ​សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

បន្ទាប់​ពី​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ត្រាំ នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​២០​ឧសភា​នេះ ប្រធានាធិបតីចិន​លោក​ស៊ីជីនពីង បាន​ទទួល​ស្វាគមន៍​សមភាគី​​រុស្ស៊ី​លោក​វ្លាឌីមៀ ពូទីន ម្តង។ ពី​ទីក្រុង​​ប៉េកាំង​ ប្រមុខ​រដ្ឋ​​ចិន​និង​រុស្ស៊ី​បាន​បង្ហាញ​​​អំពី​ទំនាក់ទំនង​ដ៏​រឹង​មាំ​​ នៃមហាអំណាច​ពីរនៅ​ចំពោះស្ថានការណ៍អន្តរជាតិ​​ច្របូក​ច្របល់​​។

នៅក្នុងប្រទេសភូមា របបសឹកបានបញ្ជាក់ក្នុងថ្ងៃទី២០ ឧសភានេះពីការវាយដណ្តើមកាន់កាប់បានវិញនូវស្រុកមួយជាប់ព្រំដែនថៃពីក្រុមប្រឆាំងប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច។ តែទំរាំទទួលបានជោគជ័យមួយនេះ កងទ័ពភូមាបានចំណាយពេលត តាំងផ្លូវអាវុធទល់នឹងក្រុមប្រឆាំងរយៈពេល ២សប្តាហ៍ដែលបានបណ្តាលឲ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្សជាច្រើននាក់។

អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម និងមហាជនជាច្រើនបាននាំគ្នាបញ្ចេញប្រតិកម្មចំពោះភាពអនាធិបតេយ្យតាមដងផ្លូវដែលបង្កឡើងដោយក្រុមម៉ូតូធំ តាមរយៈការជិះបង្ហោះ និងវ៉ាជែងមិនគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ពលរដ្ឋថែមទាំងបានរិះគន់អាជ្ញាធរដែលមិនព្រមចាត់វិធានការលើក្រុមម៉ូតូធំទាំងនោះ ដូចដែលបានអនុវត្តទៅលើក្រុមក្មេងទំនើង។ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវសង្គមក៏យល់ឃើញដូច្នេះដែរ និងទទូចឱ្យសមត្ថកិច្ចចាត់វិធានការឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងតម្លាភាព។ តើអាជ្ញាធរគួរមានវិធានការអ្វីខ្លះលើបុគ្គល ឬក្រុមជិះម៉ូតូគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់លើដងផ្លូវ?

ថ្ងៃ អង្គារ ទី ១៩ ខែ ឧសភា កងទ័ពរុស្ស៊ី បានចាប់ផ្តើមធ្វើសមយុទ្ធយោធា ដោយប្រើប្រាស់ អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ។ មានរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ លំហាត់សឹកនេះ បានប្រមូលផ្តុំ ទាហានរុស្ស៊ី រាប់ម៉ឺននាក់ មកពីទូទាំងប្រទេស ។ គួរគូសបញ្ជាក់ដែរថា ប្រតិបត្តិការសម្ញែងគ្រឿងសព្វាវុធខាងលើ ធ្វើឡើងចំពេល ដែលប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន បានទៅធ្វើទស្សនកិច្ច នៅក្នុងប្រទេសចិន ។

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យចូលរួមក្នុងសម័្ពន្ធភាពទៀតទេសម្រាប់រាល់គណបក្សនយោបាយបង្កើតថ្មីណាដែលកើតចេញពីសមាជិកបក្សនយោបាយមានក្នុងសម្ព័ន្ធភាពស្រាប់។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ជា ធីរិទ្ធ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំប្រធានគណបក្សនយោបាយក្នុងសម្ព័ន្ធភាពនាព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាមលោក ជា ធីរិទ្ធ ការធ្វើដូចនេះគឺដើម្បីជៀសវាងការបង្កើតគណបក្សនយោបាយច្រើន។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះដដែលបានបន្ថែមថា ជំនួបរវាងលោក ហ៊ុន សែន និងគណបក្សនយោបាយក្នុងសម្ព័ន្ធភាពក្នុងថ្ងៃទី២០ ឧសភានេះក៏មានការផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាអំពីស្ថានការណ៍នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃដែរ៕

លោក ជេហ្វ មូន ជាស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃរមណីយដ្ឋាន ថ្ងៃបាំងឆ័ត្រ នៅក្នុងខេត្តកែប ដែលបានមករស់នៅប្រទេសកម្ពុជារយៈពេលជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ។ ជាសហគ្រិន និងជាអ្នកវិនិយោគជនជាតិប៊ែលហ្សិក មានសញ្ជាតិខ្មែរ លោក ជេហ្វ មូន កំពុងបង្កើតគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ថ្មីៗដែលមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយក្នុងការប្រែក្លាយឆ្នេរសមុទ្រកែបទៅជាវិចិត្រសាលមហា​សមុទ្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាសារមន្ទីរក្រោមទឹកដ៏ធំបំផុតមួយនៅអាស៊ី។ សម្រាប់លោក ជេហ្វ មូន គម្រោងវិចិត្រសាលមហា​សមុទ្រដ៏ធំបំផុតនៅអាស៊ី គឺជាគម្រោងគោលដៅទេសចរណ៍សិល្បៈ និងអេកូឡូស៊ីលំដាប់ខ្ពស់ ដែលផ្តោតលើការថែរក្សាបរិស្ថាន សុខុមាលភាព និងវប្បធម៌ជាចម្បង។ 

ពលរដ្ឋមួយចំនួននៅក្រុងសៀមរាបបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះការបំពុលដោយសំឡេងដែលពួកគេអះអាងថា កំពុងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ សុខភាព និងអាជីវកម្មទេសចរណ៍ ជាពិសេសទៅលើភ្ញៀវទេសចរ។ តាមលិខិតមួយដែលវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ទើប​ទទួលបានពីពលរដ្ឋដែល​សុំមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណ ការរំខានដោយសំឡេងនៅពេលរាត្រី និងនៅ​ពេលព្រឹកព្រលឹមនៅតែបន្តកើតមាន ទោះបីអាជ្ញាធរខេត្តបានចេញសេចក្តីណែនាំស្តីពីការគ្រប់គ្រងសំឡេងរំខានក៏ដោយ។ 

នៅព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក កឹម​ សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិត្រូវបានព្រះរាជអាជ្ញាអនុញ្ញាតឲ្យទៅជួបសួរសុខទុក្ខម្តាយរបស់លោកដែលកំពុងមានវ័យចាស់ជរា។ ការអនុញ្ញាតនេះគឺបន្ទាប់ពីលោក កឹម សុខា បានសរសេរលិខិតស្នើសុំទៅកាន់ព្រះរាជអាជ្ញាសាលាដំបូងក្រុងភ្នំពេញឲ្យរូបលោកបានទៅជួបសួរសុខទុក្ខអ្នកម្តាយដែលកំពុងដេកសម្រាកស្តាប់ព្រះធម៌។

រដ្ឋាភិបាលថៃបានសម្រេចកាត់បន្ថយរយៈពេលស្នាក់នៅដោយមិនចាំបាច់មានទិដ្ឋាការសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរមកពី ៩០ប្រទេស។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ថៃបានអះអាងថា វិធានការថ្មីដែលសម្រេចនៅថ្ងៃទី ១៩ ឧសភានេះមានគោលដៅទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃបទល្មើសផ្សេងពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដែលកំពុងក្លាយជាកង្វល់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាល។

សង្គ្រាម​រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ មិនមែនធ្វើឡើងតែតាមរយៈគ្រឿងសព្វាវុធបណ្ណោះទេ តែរូបភាពនិងការឃោសនា​ ក៏ជាមធ្យោបាយ​មួយដែរ ដែលភាគីទាំង២បា​នប្រើ ដើម្បី​គំរាម និងសើចចំអកដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក​។ នៅលើបណ្តាញសង្គម Truth Social លោកដូណាល់ ត្រាំ​បានបង្ហោះរូបថត និងវីដេអូ​​ បង្កើតឡើង​ដោយ​បច្ចេកវិទ្យា​​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត​​ បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​លោក ​ត្រៀមចុចប៊ូតុងក្រហម​ បញ្ជាគ្រាប់បែក​បរមាណូកម្ទេចអ៊ីរ៉ង់។ ចំណែកអ៊ីរ៉ង់វិញ មិនថានៅតាមទីសាធារណៈឬតាមទូរទស្សន៍​រដ្ឋ របបអ៊ីរ៉ង់​បានផ្សព្វផ្សាយឃោសនា​ ​នូវជ័យជំនះ​របស់អ៊ីរ៉ង់ ក៏ដូចជា​ការសាមគ្គីជាធ្លុងមួយរបស់ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ នៅពីក្រោយថ្នាក់ដឹកនាំ​។

អង្គការសុខភាពពិភពលោកហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេស WHO បានបើក មហាសន្និបាតលើកទី៧៩ នៅក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស៊្វីសនាថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ អគ្គនាយក WHO បានលើកឡើងដោយទាញសញ្ញាអាសន្ននៅក្នុងមហាសន្និបាតថា ការផ្ទុះឡើងនូវជំងឺអេបូឡានៅប្រទេសកុងហ្គោ និងហាន់តាវីរុសនៅលើនាវាទេសចរណ៍ MV Hondius គឺជាសញ្ញាដែលបង្ហាញថា ពិភពលោកកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់កាន់តែខ្លាំង។

មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីគំរាមថានឹងទម្លាក់គ្រាប់បែកសាជាថ្មី ដើម្បី​​​កម្ទេចអ៊ីរ៉ង់​ឲ្យរលាយ​ក្លាយជាឆេះ នៅទីបំផុត លោកដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសនៅ​​ថ្ងៃចន្ទទី​១៨ឧសភា ថា​លោក​បានសម្រេចផ្អាកប្រតិបត្តិការ​នេះវិញ ព្រោះ​ប្រទេស​ក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្សបានស្នើសុំ​។ ជាថ្មីម្តងទៀត លោកដូណាល់ ត្រាំ​ បាន​អះអាងថា ការចរចាជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​កំពុងដំណើរការទៅយ៉ាង​ល្អ ហើយ​​លោកជឿជាក់ថាអាចនឹងមានកិច្ចព្រមព្រៀងឆាប់ៗ​។

​មហោស្រព​ភាពយន្ត​អន្តរជាតិ​កាន​បាន​វិលត្រលប់មកវិញសាជាថ្មី ​តាមទម្លាប់​ប្រចាំឆ្នាំ ដោយ​ចាប់ផ្តើម​បើកទ្វារ​កាលពីថ្ងៃទី ១២​ឧសភា រហូត​ដល់​ថ្ងៃទី ២៣​ឧសភា។ ខុសពីឆ្នាំមុនៗ ​មហោស្រពភាពយន្តកានលើកទី​៧៩​ខ្សត់ខ្សែភាពយន្ត​ហូលីវូដ និង​សំបូរ​ដោយ​សាច់រឿងដែលនិយាយពី​បញ្ហា​ទាក់ទង​នឹង​សង្រ្គាមលោក និង​សិទ្ធិមនុស្ស​ស្រី។ ឈាង បុប្ផា​រាយការណ៍​ព័ត៌មាននេះផ្ទាល់​​ពី​ទីក្រុងកាន ក្រុង​ជាប់មាត់សមុទ្រ​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេស​បារាំង។

នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ ឧសភា ឧត្តមស្នងការដ្ឋានសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ថ្មីស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅដែនដីប៉ាឡេស្ទីនក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សា និងស៊ីហ្សកដានី។ របាយការណ៍បានលើកឡើងថា ទង្វើរបស់ទាហានអ៊ីស្រាអែលនៅតំបន់ហ្កាហ្សាតាំងពីសង្រ្គាមថ្ងៃទី៧ តុលា ឆ្នាំ ២០២៣ បានបំពានធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងបានជំរុញឲ្យអ៊ីស្រាអែលចាត់វិធានការគ្រប់យ៉ាងដែលអាចធ្វើបានដើម្បីបញ្ជៀសអំពើប្រល័យពូជសាសន៍។

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាបោសសម្អាតឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញឲ្យអស់នៅត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ តែរហូតមកដល់ខែឧសភានេះ ការបង្ក្រាបបទល្មើសមួយនេះនៅតែបន្តកើតមានមិនចេះដាច់។ នៅក្នុងករណីខ្លះ គេឃើញជនសង្ស័យជាជនបរទេសបានប្រើអាវុធតដៃជាមួយនឹងសមត្ថកិច្ចកម្ពុជាទៀតផង។ អ្នកវិភាគខ្លះមើលឃើញថា វិធានការបង្ក្រាបកន្លងមកគ្រាន់តែជាវិធីស្អំស្ថានការណ៍ និងបន្សាបប្រតិកម្មរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងអ្នកខ្លះទៀតយល់ថា អាជ្ញាធរពិតជាបានប្រឹងប្រែងប្រាកដមែន រួមទាំងបានបង្កើតច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនេះដែរ។ តើកម្ពុជាគួរមានយុទ្ធសាស្ត្រអ្វីទៀតដើម្បីពន្លឿនការបោសសម្អាតឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ?

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ តំណាងក្រសួងការពារជាតិ​កម្ពុជា និងឡាវបានជួបប្រជុំគ្នានៅក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែងដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំលើកទី៤ របស់គណៈកម្មាធិការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិសុខ តាមបណ្តោយព្រំដែន នៃប្រទេសទាំងពីរ ប្រចាំឆ្នាំ២០២៦។ យោងតាម​កំណត់​ហេតុ​ដែល​ចុះផ្សាយ​ដោយសារព័ត៌មានស្និទ្ធនឹងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ភាគីទាំងពីរបាន​ប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នា ក្នុងការបញ្ចៀសឲ្យបាននូវការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធតាមព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។

កងទ័ពថៃកំពុងធ្វើសមយុទ្ធយោធានៅខេត្តស្រះកែវជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា ដោយផ្តោតលើប្រតិបត្តិការសឹក ការប្រើប្រាស់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក និងការឆ្លើយតបរហ័ស។ កងទ័ពភូមិភាគទី១ថៃអះអាងថា សមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយ​នេះមានគោលបំណងពង្រឹងសមត្ថភាពការពារអធិបតេយ្យភាព និងត្រៀមទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងនានាតាមបណ្តោយព្រំដែននាពេលអនាគត។ ដោយឡែក ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជានៅពុំទាន់មានប្រតិកម្មយ៉ាងណានៅឡើយ។ 

ថ្ងៃទី​១៨ឧសភា រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី បានចេញ​សេចក្តីប្រកាស តម្រូវ​ឲ្យ​ម្ចាស់ភាគហ៊ុន​ដែល​ពាក់ព័ន្ធជាមួយចិន ត្រូវលក់ភាគ​​ហ៊ុន​ទាំងអស់​របស់ខ្លួន ចេញពី​ក្រុមហ៊ុន​រ៉ែកម្រ​អូស្ត្រលី Northern Minerals។ អូស្ត្រាលីអះអាងថា ខ្លួននឹងអនុវត្តច្បាប់​ដោយ​គ្មានការរើសអើង ដើម្បីការពារវវិស័យ​ឧស្សាហកម្មរ៉ែកម្រ ព្រោះវិស័យនេះគឺ​ជា​វិស័យ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ជាតិ​។

នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចមួយជុំទ្វីបអឺរ៉ុប នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាលោក ណារិនដ្រា ម៉ូឌីបានផ្តើមបំពេញទស្សនកិច្ចរយៈពេល ២ថ្ងៃនៅក្នុងប្រទេសន័រវែសដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ ឧសភា។ ទីក្រុងអូស្លូ និងទីក្រុងញូដែលីបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តបៃតងដែលសំដៅលើកកម្ពស់ការធ្វើអន្តរកាលថាមពល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពតាមរយៈការប្រើបច្ចេកវិទ្យា។

នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ ឧសភានេះ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Amnesty International បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយស្តីពីចំនួនអ្នកទោសដែលត្រូវបានគេប្រហារជីវិតក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ បើតាមរបាយការណ៍ មានអ្នកទោសយ៉ាងតិច ២ ៧០៧នាក់ក្នុងលោកត្រូវបានគេប្រហារជីវិតក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ពោលកើនឡើង ៧៨% បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៤ ក្នុងនោះ អ៊ីរ៉ង់តែម្នាក់ឯងបានសម្លាប់អ្នកទោសដល់ទៅជាង ២ ០០០នាក់។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៨ ឧសភានេះថានៅក្នុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងកា្លយកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងបានកត់សម្គាល់ឃើញមានព័ត៌មានក្លែងក្លាយជិត៤ពាន់ករណីដែលចេញមកពីប្រភព ២សំខាន់។ ទី១ ជាព័ត៌មានដែលផ្សាយចេញពីថៃតាមគណនីហ្វេសប៊ុកជាភាសាខ្មែរ និងទី២ ជាព័ត៌មានដែលផ្សាយចេញពីពលរដ្ឋខ្មែរពីក្រៅប្រទេសដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមជ្រុលនិយមនៅថៃ។ ពលរដ្ឋខ្មែរទាំងនោះបានយកព័ត៌មានដែលថៃចេញផ្សាយមកបំប៉ោងបន្ថែមដើម្បីបង្កភាពចលាចល បង្កើតនូវបញ្ហា ឬក៏ទម្លាក់ការជឿទុកចិត្តមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ តែ លោក នេត្រ ភក្ត្រាមិនភ្លេចបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីកម្ពុជាបានរងការរំលោភបំពានពីប្រទេសថៃមក ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរផ្តើមមានការយល់ដឹងច្រើនពីរបៀបផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន។ ការយល់ដឹងនេះទទួលបានពីយុទ្ធនាការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងកា្លយដែលក្រសួងបានរៀបចំ។

ថ្ងៃអាទិត្យ​ទី១៧ឧសភា ​ មានដ្រូន​អនាមិក​មួយគ្រឿង បានវាយ​ប្រហារ​និង​បង្កអគ្គីភ័យ​នៅក្បែរស្ថានីយ​នុយក្លេអ៊ែរ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម​។ គិតត្រឹមពេលនេះ​ មិនមានអ្វី​បញ្ជាក់ទេ អំពីប្រភព​ថាដ្រូននោះហោះចេញពីទីណា និងបញ្ជាដោយអ្នកណា។ យ៉ាងណា​ក៏ដោយ អាជ្ញាធរ​អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានដាក់ការសង្ស័យទៅ​លើអ៊ីរ៉ង់ និងកូនចៅរបស់អ៊ីរ៉ង់ ហើយ​ថាអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម សូមរក្សាសិទ្ធិ​វាយប្រហារ​ឆ្លើយតបវិញ​។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ១0០នាក់តំណាងឲ្យពលរដ្ឋជាង ៨៧០គ្រួសារដែល​បាន​ទិញ​ដីឡូតិ៍​ពី​គម្រោង ពៅ វណ្ណា ស្ថិតក្នុង​ឃុំ​អូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាននាំគ្នាតវ៉ាមុខសាលាក្រុងប៉ោយប៉ែតដើម្បីទាមទាររកដំណោះស្រាយ។ បើតាមតំណាងអ្នកតវ៉ា ពួកគេបានទិញ​ដីឡូតិ៍​នោះជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ តែនៅមិនទាន់បានដីពិតប្រាកដនៅឡើយ។

នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចុះថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាបានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះការឆ្លងអេបូឡាដែលជាជំងឺឆ្លងធ្ងន់ធ្ងរមួយ។ ការណែនាំនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីជំងឺមួយនេះបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងប្រទេសកុងហ្គោ និងអ៊ូហ្គង់ដា និងដែលក្រោយមកត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ប្រកាសជាភាពអាសន្នសុខភាពសាធារណៈកាលពីថ្ងៃទី ១៧ ខែឧសភា។

បារាំងបានយល់ព្រមផ្តល់សិទ្ធិឱ្យភាគីកម្ពុជា និងថៃចូលពិនិត្យ និងស្នើសុំប្រើប្រាស់រាល់ឯកសារទាំងអស់ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះជាលទ្ធផលនៃជំនួបទ្វេភាគីរវាងលោក អូលីវីយេ រីស្ហា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា និងលោក ឡាំ ជា រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនកាលពីថ្ងៃទី១៣ ឧសភាកន្លងទៅ។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិយល់ថា នេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយសម្រាប់ជួយដោះស្រាយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ព្រោះវាជាការផ្តល់មូលដ្ឋានគ្រឹះគតិយុត្តិច្បាស់លាស់ និងតម្លាភាពពីរដ្ឋាភិបាលបារាំង។ តើកម្ពុជាអាចពឹង និងសង្ឃឹមអ្វីខ្លះពីឯកសារបារាំងសម្រាប់ការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ?