នៅក្នុងឱកាស​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​វៀតណាម នៅរដ្ឋធានីម៉ានីល វៀតណាមនិងហ្វីលីពីន បានប្រកាសសន្យាពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយ​គ្នា ក្នុងវិស័យការពារជាតិ ដើម្បីរួមគ្នា​ការពារ​សន្តិសុខសមុទ្រ​។ សូមបញ្ជាក់ថា ទាំងវៀតណាមទាំងហ្វីលីពីន សុទ្ធតែមានជម្លោះជាមួយចិននៅក្នុងដែនទឹកសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទូកនេសាទរបស់ប្រទេសទាំង២នេះ តែងត្រូវបានកប៉ាល់​​របស់​​កងឆ្មាំសមុទ្រ​ចិន ដេញសំឡុត​​​ជារឿយ​ៗ​។

សហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេស ITUC បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ ស្តីពីសិទ្ធិរបស់កម្មករ និងនិយោជិតនៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ ITUC បានទាញសញ្ញាអាសន្នពីការធ្លាក់ចុះគួរឲ្យព្រួយបារម្ភពីសិទ្ធិរបស់កម្មករ និងនិយោជិតនៅសឹងគ្រប់ប្រទេសលើលោក ក្នុងនោះមានទាំងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យធំៗ ដូចយ៉ាងសហរដ្ឋអាមេរិក ឬបារាំងផងដែរ។ សម្រាប់ ITUC នេះជាសញ្ញាមួយដែលបញ្ជាក់ថា វិបត្តិមួយនេះបានក្លាយជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ។ 

អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលចំនួន ៧០ស្ថាប័នបានផ្ញើលិខិតចំហមួយទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។ នៅក្នុងលិខិត ពួកគេទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះលែងសកម្មជនមាតាធម្មជាតិចំនួន ៥រូបដែលកំពុងជាប់ឃុំ មុនកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃប្រទេស​និយាយភាសាបារាំង ហ្វ្រង់កូហ្វូនី លើកទី២០ ដែលគ្រោងធ្វើនៅកម្ពុជានាចុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។ តែមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាយល់ថា ការអំពាវនាវណាមួយជាសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងថា មានតែតុលាការទេដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើសំណុំរឿងរបស់សកម្មជនទាំង ៥រូបនេះ។

ប្រទេសកម្ពុជាបានបន្តប្រារព្ធទិវាកុមារអន្តរជាតិ ១ មិថុនា តែមិនអនុញ្ញាតឲ្យមន្ត្រីរាជការឈប់សម្រាកពីការងារទេ។ បញ្ញវន្ត និងពលរដ្ឋខ្មែរខ្លះមើលឃើញថា ការលុបទិវាសិទ្ធិកុមារអន្តរជាតិ ១មិថុនាពីបញ្ជីថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យជាតិមិនមែនមានន័យថា តម្លៃនៃទិវានេះត្រូវបានកាត់បន្ថយឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចេញសារអបអរ និងប្រារព្ធទិវាសិទ្ធកុមារសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ។ 

នៅក្នុងពិធីសម្ពោធស្តូបអនុស្សាវរីយ៍នយោបាយឈ្នះឈ្នះនៅក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុងកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ សីហា បានបញ្ជាក់ថា មានយុវជនប្រមាណ ១០ ០០០នាក់ ដែលភាគច្រើនជាកូនថ្នាក់ដឹកនាំបានចុះឈ្មោះ ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធា។ បើតាមលោក ទៀ សីហា បន្ទាប់ពីអនុវត្តកាតព្វកិច្ចយោធាចប់ យុវជនទាំងនោះនឹងត្រូវជាប់ឈ្មោះជាយោធាបម្រុង ហើយនឹងត្រូវកោះហៅឡើងវិញក្នុងករណីប្រទេសជាតិមានអាសន្នណាមួយ។ អ្នកតាមដានសង្គមនានាមើលឃើញថា ការបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធាជារឿងចាំបាច់សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ តែវិសមភាពក្នុងការបញ្ជូនទាហានទៅកាន់សមរភូមិក្នុងពេលប្រទេសមានសង្គ្រាមនៅតែចោទជាសំណួរ។

នៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គមធំៗ ដូចជា ហ្វេសប៊ុក អ៊ីនស្តាក្រាម តិកតុក និងយូធូបមានកាតព្វកិច្ចផ្ទៀងផ្ទាត់អាយុអ្នកប្រើប្រាស់ដោយមិនអនុញ្ញាត​ឲ្យកុមារអាយុក្រោម ១៦ឆ្នាំអាចបង្កើតគណនីថ្មីបានទៀតឡើយ។ វិធានការថ្មីដែលចាប់ផ្តើមអនុវត្តពីថ្ងៃទី១ មិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះទៅត្រូវបានអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីអះអាងថា មានគោលដៅការពារកុមារពីគ្រោះថា្នក់ និងពីខ្លឹមសារមិនសមរម្យសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គម។

អូស្ត្រាលីនឹងទទួលបាននាវាមុជទឹកជជុះ ដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ចំនួន៣គ្រឿង ពីអាមេរិក។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសរួមគ្នា របស់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាមេរិក អូស្ត្រាលី និងអង់គ្លេស អំឡុងកិច្ចប្រជុំសន្តិសុខអន្តរជាតិសង់គ្រីឡា នៅប្រទេសសិង្ហបុរី នាថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣០ ឧសភា។ ចំណែក រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអូស្ត្រាលី លោក Richard Marles បានបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចទទួលយកនាវាមុជទឹកជជុះរបស់អាមេរិក គឺឆ្លើយតបតាមការចង់បានរបស់ក្រុងបេរ៉ា ពីព្រោះថាវាអាចជួយសន្សំសំចៃថវិកាជាតិ។

ជាច្រើនខែមកហើយ ដែល​ចិនបាន​ប្រើសំដីចោទមកលើជប៉ុន ថាកំពុងតែបត់ទៅរកទំនោរ​ យោធានិយម ដូចកាលពីសម័យមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី​២។ ការចោទដែលត្រូវបាន​រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន ឆ្លើយតបទៅវិញនៅឯវេទិកា​ កិច្ចសន្ទនា​ Shangri-La ថ្ងៃទី៣១ឧសភា ថាគឺចិនខ្លួនឯងទេ ដែល​មានទំនោរយោធានិយម ពង្រីកកម្លាំងទ័ពនិង​បង្កើនសព្វាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដើម្បីគំរាមសន្តិសុខនិងស្ថិរភាពតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​។

ប្រធានាធិបតីភូមាទើបជាប់ឆ្នោតថ្មី លោក មីន អ៊ុងឡាំង ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ រយៈពេល៥ថ្ងៃ នៅឥណ្ឌា។ កម្មវត្ថុនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក មីន អ៊ុងឡាំង គឺដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត និងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ភូមានិងឥណ្ឌា ព្រមទាំងស្វែងរកវិធីសាស្រ្តស្របច្បាប់ លុបលាងមុខមាត់របស់ខ្លួន នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ នេះជាដំណើរទសន្សកិច្ចក្រៅប្រទេស ជាលើកទី១ របស់អតីតអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិភូមា បន្ទាប់ពីបានក្លាយជាប្រធានាធិបតី។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣១ឧសភានេះ បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៏រាប់សិបនាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាជាថ្មីម្តងទៀត នៅខាងមុខក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍២ ស្ថិតក្នុងខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីទាមទារឲ្យថៅកែក្រុមហ៊ុន ទទួលយកបុគ្គលិកជិត ៤០០នាក់ចូលបម្រើការងារដូចដើមវិញ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អគ្គលេខាធិការនៃសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវេលដ៍ (LRSU) លោកស្រី ឃ្លាំង​ សុបិន្ត​។ តាមលោកស្រី ឃ្លាំង សុបិន្ត កូដករបានទាមទារច្រើនចំណុច តែអ្វីដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺក្រុមហ៊ុនត្រូវយកបុគ្គលិកដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ដោយខុសច្បាប់ឲ្យបានចូលធ្វើការវិញ។ មេសហជីពរូបនេះក៏មិនភ្លេចបញ្ជាក់ថា អស់រយៈពេល១៦២៥ថ្ងៃនៃការចេញតវ៉ារបស់កូដករ ពួកគេបានឆ្លងកាត់ការលំបាករាប់មិនអស់។​

កម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស បានចេញមុខជំទាស់នឹងភាគីថៃដែលបន្តធ្វើសកម្មភាពសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗក្នុងទឹកដីកម្ពុជាដែលយោធាថៃបានវាយដណ្តើមកាន់កាប់កាលពីឆ្នាំ២០២៥។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនោះរួមមានព្រះពុទ្ធបដិមាយ៉ាងតិចចំនួន ៣៦អង្គ នៅទីតាំងមួយចំនួនក្នុងខេត្តព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ ព្រមទាំងការដំឡើងបង្គោលទង់ជាតិចំនួន ២នៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយចាត់ទុកទង្វើរបស់ថៃ​ជាការបំពានលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា និងជាការរំលោភលើច្បាប់ទម្លាប់អន្តរជាតិ តាមរយៈការបន្តឈរជើងលើទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងគឃ្លើន ក្រោយមានបទឈប់បាញ់កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។

កិច្ចប្រជុំស្តីពីសន្តិសុខអន្តរជាតិ Shangri-La Dialogue បានចាប់ផ្តើម​ដំណើរការ​ដូចជារៀងរាល់ឆ្នាំ​ នៅសិង្ហបុរី នៅ​​ថ្ងៃទី​២៩ឧសភា។ លោក ភីត ហេកសេត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គ្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក បានឡើងថ្លែងសារ ដោយ​លោក​បានលើកឡើង អំពី​ការព្រួយបារម្ភ​ចំពោះមុខការពង្រឹងកម្លាំងទ័ព ​ខ្លាំង​ឡើង​ៗរបស់ចិន​។ រដ្ឋមន្រ្តីអាមេរិក​រូបនេះ អះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិក ចង់​បាន “តុល្យភាព​​ដែលមានស្ថិរភាព” នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​ និង​បានហៅ​ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់អាស៊ី​​ ត្រូវតែ​បង្កើនការចំណាយ​លើវិស័យ​កងទ័ព។

ថ្ងៃទី៣០ឧសភា លោក​អគ្គនាយកអង្គការអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានធ្វើដំណើរទៅដល់​​តំបន់ដែលមាន​ផ្ទុះការឆ្លងរាលដាលជំងឺអេបូឡា ក្នុងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ​កុងហ្គោ។ លោក​បានអំពាវនាវ​ ឲ្យគ្រប់គ្នា ទាំងប្រជាជនមូលដ្ឋាន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ​រួមគ្នាប្រយុទ្ធយកឈ្នះ​ ជំងឺអេបូឡា។ គិតត្រឹមពេល​នេះ មានករណីមនុស្ស​ស្លាប់​​២៤៦នាក់ ដោយ​ឆ្លងជំងឺអេបូឡា នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ​។

នាពេលថ្មីៗនេះ អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម លោក តូ ឡឹម បានបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ ​រយៈពេល២ថ្ងៃ​ នៅប្រទេសថៃ ដោយ​បានផ្លាស់ប្តូរយោបល់លើបញ្ហាជាច្រើនជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន​ ឆាន់វីរៈគូន។ ក្នុងជំនួបនៅទីក្រុងបាងកក មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរបានពិភាក្សាអំពីការពង្រីកកិច្ចសហការនៅក្រោមភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងបានព្រមព្រៀងលើការពង្រឹងការតភ្ជាប់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ សេដ្ឋវិទូកម្ពុជា​ និងអ្នកពាក់​ព័ន្ធ​​មួយចំនួនយល់​ថា ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មថៃ និងវៀតណាមទំនងជាមិនបង្កផលប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរមកលើកម្ពុជាទេ។ តែរឿងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភសម្រាប់​ពួកគេគឺ ការហូរ​ចូលទំនិញថៃ​​មកកម្ពុជាតាមច្រកវៀតណាម​ ខណៈកម្ពុជា​បន្តបិទច្រក​ព្រំដែនគោក​ជាមួយថៃ​​​នៅឡើយ​។ តើការរឹតចំណងពាណិជ្ជកម្មរវាងថៃ និងវៀតណាម​មានឥទ្ធិពលលើកម្ពុជា ឬយ៉ាងណា​?​​

អាជ្ញាធររុស្សីបានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣០ ឧសភា ថា អ៊ុយក្រែនបានបញ្ជូនដ្រូន រាប់រយគ្រឿង មកវាយប្រហារ នៅតំបន់ភាគខាងត្បូងរុស្ស៊ី។ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែន បានបំផ្លាញនាវាដឹកប្រេងមួយគ្រឿង និងឃ្លាំងស្តុកប្រេងរុស្ស៊ីមួយកន្លែង នៅកំពង់ផែ Taganroq។ បើតាមប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី កងទ័ពអ៊ុយក្រែនពិតជាបានវាយប្រហារ ទៅលើទីតាំងស្តុកប្រេងមួយកន្លែង ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងរុស្ស៊ី។

រយៈពេល ១ឆ្នាំចាប់តាំងពីជម្លោះព្រំដែនបានផ្ទុះឡើងរវាងថៃ និងកម្ពុជា ច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចដែលគាំទ្រដោយប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានកាត់ផ្តាច់។ ឧបសគ្គនេះបានជំរុញឲ្យមានការចំណាយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តជប៉ុននៅក្នុងតំបន់។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុន Nikkei Asia ដែលចុះ​ផ្សាយថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ​ឆ្នាំ​២០២៦ ដោយ​ព្រមានថា ស្ថានភាពនេះកំពុងបង្ខំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន និងក្រុមហ៊ុនជប៉ុនគិតឡើងវិញអំពីយុទ្ធសាស្ត្រនៅក្នុងតំបន់។

ក្នុងរយៈពេល ២០ឆ្នាំចុងក្រោយ ប្រទេសកម្ពុជាបានបញ្ជូនកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពសរុបចំនួន ១០,៧២៣នាក់ឱ្យ​ទៅចូលរួមក្នុងបេសកកម្មក្រោមឆត្រអង្គការសហប្រជាជាតិនៅប្រទេសចំនួន ១០ រួមមានស៊ូដង់ ស៊ូដង់ខាងត្បូង ឆាដ អាហ្វ្រិកកណ្តាល លីបង់ ស៊ីរី សាយប្រឹស ម៉ាលី យេមែន និងកុងហ្គោ។ នេះបើតាមមជ្ឈមណ្ឌលជាតិរក្សាសន្តិភាព ដោយបន្ថែមថា គិតត្រឹមបច្ចុប្បន្នមានកម្លាំងកម្ពុជាមួកខៀវចំនួន ១៤រូបបានពលី និង ១៩រូបបាន​រងរបួសជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុង​បុព្វហេតុ​ការពារ​សន្តិភាព​ពិភព​លោក។

នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ​ឆ្នាំ​២០២៦ ប្រមុខការពារជាតិកម្ពុជា លោក ទៀ សីហា បានសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការស្តូបអនុស្សាវរីយ៍នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ ក្នុងខេត្ត​កោះកុង។ បើតាម​រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ លោក ទៀ សីហា ស្តូបនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ នៅខេត្តកោះកុង គឺជាស្តូបទី២ បន្ទាប់ពីស្តូបវិមានឈ្នះ-ឈ្នះនៅភ្នំពេញ ដែល​សម្ពោធកាលពីឆ្នាំ២០១៨។ ជាមួយគ្នានោះ លោក ទៀ សីហា បានអះអាងថា ការកសាងស្តូបនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះនៅតែបន្តធ្វើក្នុង​ខេត្តមួយចំនួនទៀត។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី និងក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជាបានរកឃើញគ្រោងឆ្អឹងមនុស្សនៅទីតាំងកំណាយក្នុងបរិវេណអតីតមន្ទីរឃុំឃាំង ម១៣ ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ បើតាមអ្នកជំនាញអូស្ត្រាលី គ្រោងឆ្អឹងនោះ អាចផ្ដល់ព័ត៌មានជាច្រើនដូចជា ភេទ អាយុ កម្ពស់ និងរបៀប ដែលត្រួវបានគេសម្លាប់។ ការស្រាវជ្រាវដល់ទីកន្លែងនេះធ្វើឡើង ក្នុងគោលបំណងផ្ទៀងផ្ទាត់សក្ខីកម្ម សិក្សារចនាសម្ព័ន្ធនៃមន្ទីរឃុំឃាំង និងអនុវត្តន៍ទៅតាមគោលការណ៍ណែនាំរបស់អង្គការUNESCO ដែលទើបបានដាក់បញ្ចូល ម១៣ ទៅជាបូជនីយដ្ឋានចងចាំនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥៕

ក្រុមហ៊ុន​អវកាស​ Blue Origin របស់មហាសេដ្ឋី ជេហ្វ បេសូស៍​បាន​ទទួល​បរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងការធ្វើតេស្តសាកល្បងរ៉ុកកែត ដែល​ត្រូវ​ចូលរួម​នៅក្នុង​គម្រោងបេសកកម្ម​​​​Artémis របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ណាសា​សម្រាប់ការវិលត្រឡប់​របស់អាមេរិក​ទៅឋានព្រះចន្ទ។ កាលយប់ពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ២៨​ឧសភា រ៉ុកកែត​របស់​ក្រុមហ៊ុនBlue Origin ឈ្មោះ​New Glenn បានផ្ទុះឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ​ នៅក្នុង​ពេល​សាកល្បង​ប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះរ៉ុកកែត។

នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២៩ ឧសភា ចិនតាមរយៈក្រសួងការបរទេស បានចេញមុខប្រឆាំង ជប៉ុន និងហ្វីលីពីន ដែលមានគម្រោងបើកការចរចាជាផ្លូវការ ស្តីពីការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទីក្រុងប៉េកាំង ចាត់ទុកការចរចារវាងជប៉ុន និងហ្វីលីពីននេះថា ជាការចរចា “ខុសច្បាប់ និងគ្មានសុពលភាព”។ ចិននៅបានអះអាងថា ខ្លួនមានសិទ្ធិផ្តាច់មុខលើដែនសមុទ្រមួយផ្នែកនៅភាគខាងកើតកោះតៃវ៉ាន់។ នេះបើតាមការថ្លែងរបស់អ្នកស្រី Mao Ning អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន។

ជំនួបកំពូលសន្តិសុខអាស៊ី ឬ សង់គ្រីឡា (Shangri-La) ដែលជាកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិដ៏ធំបំផុត ប្រចាំតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក បានបើកទ្វារ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២៩ ខែឧសភា នៅប្រទេសសិង្ហបុរី។ នៅឆ្នាំនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក Pete Hegseth បានក្លាយជាតួអង្គ លេចធ្លោនៅក្នុងវេទិកា ខណៈ ដែលមហាអំណាចចិនមិនបានបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរបស់ខ្លួនទៅចូលរួមនោះទេ។ នេះជាលើកទីពីរហើយ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩មក ដែលចិនអវត្តមានក្នុងជំនួបកំពូលនេះ។ អវត្តមានរបស់ចិននឹងធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកមានឱកាសកាន់តែច្រើន ក្នុងការដាក់សម្ពាធលើប៉េកាំង ជុំវិញបញ្ហាតៃវ៉ាន់ និងសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់។

ដ្រូនមួយគ្រឿង​របស់​រុស្ស៊ី​បានហោះទៅ​ផ្ទុះ​ធ្លាក់​នៅលើ​អគារ​រស់នៅ​របស់ប្រជាជន មួយកន្លែង​ក្នុងទឹកដី​រូម៉ានី ជាប់ព្រំដែន​អ៊ុយក្រែន។ ភ្លាមៗ អូតង់​ដែលមាន​រូម៉ានីជា​ប្រទេស​សមាជិក បាន​ប្រកាស​ថ្កោលទោស​ទង្វើ​គ្មាន​ការទទួលខុសត្រូវ​របស់​រុស្ស៊ី។ ប្រធាន​គណៈកម្មការអឺរ៉ុប​ព្រមានថា រុស្ស៊ី​កំពុង​ដើរហួស​ខ្សែបន្ទាត់មួយទៀតហើយ។

បណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានរួមទាំងកម្ពុជាផង នឹងទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល «រុស្ស៊ី-អាស៊ាន» ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកាហ្សង់ ប្រទេសរុស្ស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ។ កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើ ឡើងស្របពេលអាស៊ានបន្តរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយទីក្រុងម៉ូស្គូក្នុងនាមជា «ដៃគូសន្ទនា» ទោះបីប្រទេសសមាជិកភាគច្រើនធ្លាប់គាំទ្រសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលថ្កោលទោសរុស្ស៊ីជុំវិញសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនក៏ដោយ។ 

នៅថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ រាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជាបានរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាតុមូល ក្រោមប្រធានបទ «តើកម្ពុជាឈរលើគោលការណ៍អ្វីខ្លះ ដើម្បីឲ្យផលិតផលជាតិមានស្ថិរភាព»។ ក្នុងវេទិកានេះ អ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា កម្ពុជាមានលទ្ធភាព ក្នុងការផលិតកសិផលលើសពីតម្រូវការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក ប៉ុន្តែបញ្ហានៅត្រង់ថា ចំពោះផលិតផលខ្លះ គេពិបាកនឹងលក់ចេញ ដ្បិតថា ផលិតផលទាំងនោះនៅមិនទាន់មានស្តង់ដារ តាមការចង់បានរបស់អ្នកបញ្ជាទិញ។ ហេតុអ្វីកម្ពុជាមានលទ្ធភាពផលិតកសិផលលើសតម្រូវការ ប៉ុន្តែ ពិបាកក្នុងការលក់ចេញ?

មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) បានកត់សម្គាល់ថា សា្ថនភាពសេរីភាពសារព័ត៌មានឆ្នាំ២០២៥ នៅតែបន្តធ្លាក់ចុះ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ស្តីពីបញ្ហាប្រឈមរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២៨ ខែឧសភា។ បើតាមរបាយការណ៍ សេរីភាពសារព័ត៌មានបន្តធ្លាក់ចុះ ក៏ព្រោះតែអ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជានៅតែបារម្ភពីសុវត្ថិភាព និងការប្រឈមនឹងទោសជាប់ពន្ធនាគារ។

សមាជិករដ្ឋសភាថៃ លោក ប៊ុនរ៉ាវី យមជីនដា បានចោទប្រកាន់អ្នកឧកញ៉ា កុក អាន សមាជិកព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ពីបទ លាងលុយកខ្វក់ តាមរយៈការលក់ឆ្នោតផ្សងសំណាងនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតថៃ Thai Enquirer កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។

អតីតឧកញ៉ា​ ឡេង​ ចាន់ណា និង​បក្ខ​ពួក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា ​ខ្លួន​បាន​យក​ប្រាក់​ជិត​ ១០០​លាន​ដុល្លារ​ពី​មេក្រុមឆបោកម្នាក់​​ដើម្បី​យក​ទៅ​ទិញ​ដីក្នុង​ការ​វិនិយោគ។ ​នេះបើ​តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់​អង្គភាពប្រឆាំងអំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨​ ខែឧសភា ​ឆ្នាំ​២០២៦ និងថា ក្រុម​ឡេង ចាន់ណា បានយកលុយទាំងនោះ​​​ទៅទិញដីអភិវឌ្ឍ​​គម្រោង ដោយ​ផ្តល់ការប្រាក់​​​​​ទៅ​មេក្រុមឆបោករូបនោះ និងអ្នកវិយោគផ្សេងទៀត​។ លោក​ ​សយ​ ច័ន្ទវិចិត្រ​ អ្នកនាំពាក្យអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២៩ឧសភាថា អង្គភាពកំពុងបន្តស៊ើបអង្កេត នៅក្នុងសំណុំរឿងឆបោកទ្រង់ទ្រាយធំដែលប្រព្រឹត្តដោយអតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី​២៩ឧសភានេះ​ សហរដ្ឋអាមេរិកបានស្វាគមន៍ចំពោះការដោះលែងលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដោយចាត់ទុកថាជាការវិវឌ្ឍវិជ្ជមានមួយសម្រាប់ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងនយោបាយនៅកម្ពុជា។ តែទន្ទឹមនឹងការសាទរ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តច្រានចោលការចោទប្រកាន់ក្នុងសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា​ ដែលថា ខ្លួនបានជ្រៀតជ្រែកក្នុងសកម្មភាពប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

កិច្ចព្រមព្រៀង​សហការរវាង​ចិន និងស៊ែរប៊ី​ចំនួន​២០​ត្រូវ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​នៅក្នុងអំឡុង​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​រយៈពេល​៥ថ្ងៃ របស់​ប្រធានាធិបតី​ស៊ែរប៊ី​នៅប្រទេស​ចិន។ នៅទីក្រុងប៉េកាំង មេដឹកនាំ​ស៊ែរប៊ី​បានទទួល​មេដាយ​មិត្តភាព ពី​លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង​ដែលបាន​រំលឹកប្រាប់​ឲ្យ​ប្រទេសទាំងពីរ​ពង្រីក​សហប្រតិបត្តិការរវាងគ្នា​ទៅក្នុង​វិស័យ​គន្លឹះ​ ដូចជា​កម្មវិធី​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត សេដ្ឋកិច្ច​ឌីជីថល និង​ថាមពល។

ជាមួយ​នឹងបរិបទសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និង​នៅមជ្ឈិមបូព៌ា វត្តមាន​របស់​​ដ្រូនធុន​ស្រាល​ និងតម្លៃថោក​ៗ​ បានចូល​មកធ្វើ​ឲ្យ​ប្រែប្រួល​ ដល់តាក់ទិក​នៃការប្រយុទ្ធ និងប្រសិទ្ធិភាពយុទ្ធសាស្ត្ររបស់កងទ័ព​។ តម្រូវការ​ប្រើប្រាស់ដ្រូន បានស្ទុះហក់ឡើងខ្លាំង​។ យ៉ាងណាម៉ិញ ការនាំចេញដ្រូនរបស់តៃវ៉ាន់ គិតចាប់ពីដើមឆ្នាំ​២០២៦​ បាន​កើន​ឡើងទំហំ ដល់ទៅ​១គុណ​នឹង​២០ដង​ បើប្រៀបធៀបទៅឆ្នាំមុន​។ ការរីកចម្រើននៃវិស័យ​ឧស្សាហកម្មសព្វាវុធតៃវ៉ាន់នេះ ក៏ជាកត្តា​​មួយ​ដ៏សំខាន់ដែរ ក្នុងការត្រៀម​កម្លាំង​ទប់ទល់នឹងការគំរាមរបស់ចិន​។