នៅ​ច្រកថ្មដា ស្ថិតក្នុងឃុំថ្មដា ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ កងទ័ពថៃ​បាន​ដាក់ទូកុងតឺន័រ ព័ទ្ធចូលទឹកដីកម្ពុជា ចាប់តាំងពីមានបទឈប់បាញ់ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ទោះបីជា នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គ្មានការវាយប្រយុទ្ធគ្នាអស់រយៈពេលប្រាំបីខែក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលខ្មែរនៅតែបន្តតវ៉ា និងទាមទារឱ្យកងទ័ពថៃដកទូកុងតឺន័រពីដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាជាដាច់ខាត។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អាជីវករនៅច្រកថ្មដា​បានអំពាវនាវដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ក៏ដូចជាប្រទេសមហាអំណាចឱ្យជួយពន្លឿនការស្វែងរកដំណោះស្រាយឲ្យ​ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីស្តារស្ថានភាព​តាមព្រំដែន​ឲ្យ​វិលត្រឡប់​ទៅរកប្រក្រតីភាពឡើងវិញ៕

នៅសម័យ​បច្ចេកវិទ្យា​AI ចិន​សើរើ​យ៉ាងស៊ីជម្រៅ​មុខវិជ្ជា​បង្រៀន​នៅ​ថ្នាក់​ឧត្តម​សិក្សា។ ក្នុងរយៈពេល​៥ឆ្នាំមកនេះ សកលវិទ្យាល័យ​នៅទូទាំងប្រទេស​បាន​លុបចោល ឬ​ព្យួរ​មុខវិជ្ជាជាង​១២ ០០០ ដូចជា​មុខវិជ្ជាសង្គម អក្សរសាស្រ្ត ប៉ុន្តែ​ជំនួស​មកវិញ ដោយ​កម្មវិធីសិក្សា​ផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ត។ គោលដៅគឺ​ដើម្បីសម្របខ្លួន​នឹង​វឌ្ឍនភាព​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និង​ដោះស្រាយ​បញ្ហារបស់និស្សិត​ចិន ដែល​គ្មាន​ការងារធ្វើ នៅក្រោយ​បញ្ចប់​បរិញ្ញាបត្រ​នៅសកលវិទ្យាល័យ។

នៅប្រទេស​ថៃ ប៉ូលិស​បាន​ចាប់ខ្លួន​អតីត​សមាជិក​សភា​ម្នាក់ ដែល​បាន​បាញ់ប្រហារ និង​បង្ក​របួសស្នាម​លើ​មន្ត្រីមូលដ្ឋាន នៅថ្ងៃចន្ទទី ១០​សីហានេះ។ ហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារ នេះបានកើតឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃ ក្រោយពីមាន​ការបាញ់ប្រហារនៅសាលារៀនមួយ​កន្លែង នៅក្នុងតំបន់តែមួយ គឺនន្ទបុរី ដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងទីក្រុងបាងកក។

នៅ​​កូឡុំប៊ី ក្រុម​ឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿង​ញៀន​ បានស្វាគមន៍​ប្រធានាធិបតីថ្មី ដោយ​ការ​​វាយប្រហារ និង​បំផ្ទុះ​​គ្រាប់បែក​ នៅ​​កន្លែង​២ផ្សេងគ្នា ហើយ​ធ្វើឲ្យ​​នគរបាល​រដ្ឋ​ម្នាក់ស្លាប់​ និង​របួស​ច្រើន​នាក់​។ ជាការសងសឹក កងកម្លាំង​​រដ្ឋាភិបាល​​កូឡុំប៊ី បា​នបើកយុទ្ធនាការ​បង្ក្រាបក្រុម​ឧក្រិដ្ឋជន​ប្រដាប់អា​វុធ បណ្តាល​ឲ្យស្លាប់​ ៦ នាក់ និង​ចាប់ខ្លួន​ពួក​ជនសង្គមងងឹត​​ជាច្រើន​នាក់។​ ​

 មន្ទីរបញ្ចកោណ​កំពុងព្រួយបារម្ភពីការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនគ្រាប់មីស៊ីល និងគ្រាប់រំសេវក្នុងឃ្លាំងស្តុករបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក​ធ្វើសង្គ្រាមវាយប្រហារទៅលើ​អ៊ីរ៉ង់ អស់រយៈពេល​៥ខែ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃ​ក្រសួងការពារជាតិ​អាមេរិក​បាន​ស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធបង្កើន​ល្បឿនផលិតឲ្យលឿនជាងមុន ខណៈ​សង្គ្រាមដែលអូសបន្លាយនៅអ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើឲ្យអាមេរិក​ប្រើប្រាស់​មីស៊ីល និងគ្រាប់រំសេវក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក The Washington Post ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី ០៩ សីហា។

ប្រធានសមាគមយុវជនស្រលាញ់ធម្មជាតិ លោក តាន់ គីម​សួរ បានស្នើសុំ​ឱ្យ​លោក ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បើកការស៊ើបអង្កេតនិងចាត់វិធានការលើបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ ដែលគេ​សង្ស័យថា បានកើតឡើង​នៅឃុំត្រពាំងជោរ ស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លិខិត​របស់លោកតាន់ គីមសួរ ចុះថ្ងៃទី៣ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញដែរថា បទល្មើសនោះអាចមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹងមន្ត្រីមួយចំនួន។

នៅថ្ងៃទី១០​ ខែសីហា​ ឆ្នាំ២០២៦ លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋ​មន្រ្តីក្រសួង​ព័ត៌មានបាន​អះអាង​ថា នៅ​តាម​ព្រំដែន​ខណ្ឌចែក​ទឹកដី កម្ពុជា-វៀត​ណាម​ មិន​ដែល​មាន​បញ្ហារកាំរកូស​ឡើយ។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន​ចេញមក​អះអាងយ៉ាងដូច្នេះ បន្ទាប់ពី​លោក ​អ៊ំ សំអាន អ្នកនយោបាយប្រឆាំង នៅក្រៅប្រទេស​បានបង្ហោះ​សំណេរ​មួយ​នៅ​លើ​បណ្តាញសង្គម​ហ្វេស​ប៊ុក​របស់​លោក ដោយ​ចោទប្រកាន់​ថា វៀតណាម​បាន​បញ្ជូន​មនុស្ស​ឱ្យ​ចូលមកចុច​ប្រព័ន្ធ GPS ដើម្បីកំណត់​ព្រំដែន ក្នុងភូមិសាស្ត្រ​ខេត្តរតនគិរី​របស់​កម្ពុជា កាល​ពី​ថ្ងៃទី​៩សីហា​ម្សិលមិញ។

ព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១០សីហា ក្រសួង​ការពារជាតិ​រុស្ស៊ី​ ប្រកាស​ថា ពលរដ្ឋ​រុស្ស៊ី​ស្លាប់​យ៉ាងតិច​ ១៣ នាក់ ក្រោម​ការ​វាយប្រហារ​របស់​អ៊ុយក្រែន​ និងថា ​ប្រព័ន្ធការពារ​ដែន​អាកាសរុស្ស៊ី បាន​បាញ់​ស្ទាក់​កម្ទេច​ដ្រូន​អ៊ុយក្រែន ជាង ​៤៥០ គ្រឿង នៅ​យប់​ថ្ងៃអាទិត្យ។ ចំណែក នៅភាគី​អ៊ុយក្រែនឯណោះវិញ មនុស្ស​ស្លាប់​យ៉ាងតិច ៥ នាក់​ គ្រាន់តែគិត​​នៅក្នុង​តំបន់​ខារកៀវ ភាគខាងឦសាន្ត​ប្រទេស នៅក្នុងការវាយប្រហារ​របស់រុស្ស៊ី។ 

ព្យុះទីហ្វុង ដុលហ្វីន (Dolphin) ដែល​រត់ក្នុង​ល្បឿនជាង ១៥០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង បានបក់វិល​រំកិល​ចូល​ភាគខាងកើត​ប្រទេសចិន ចាប់ពី​រសៀលថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី ០៩ សីហា ដោយនាំមកជាមួយនូវ​ទឹកភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង។ មនុស្សជាងមួយលាននាក់ត្រូវបានអាជ្ញាធរ​ចិន​ជម្លៀស​ចេញពីតំបន់ដែលអាចប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់។ រដ្ឋអំណាច​ចិនត្រៀមទប់ទល់នឹងទឹកជំនន់ និងការរលំបាក់ដី នៅតំបន់ភាគខាងកើតប្រទេស។

នៅប្រទេស​ថៃ ប៉ូលិស​បាន​ចាប់ខ្លួន​អតីត​សមាជិក​សភា​ម្នាក់ ដែល​បាន​បាញ់ប្រហារ និង​បង្ក​របួសស្នាម​លើ​មន្ត្រីមូលដ្ឋាន នៅថ្ងៃចន្ទទី ១០​សីហានេះ។ ហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារ នេះបានកើតឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃ បន្ទាប់ពីមាន​ការបាញ់ប្រហារនៅសាលារៀនមួយ​កន្លែង នៅក្នុងតំបន់តែមួយ គឺនុនថៈបុរី ដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងទីក្រុងបាងកក។

គណៈកម្មការ​ប្រឡងចំនួន៣រូប នៅខេត្តសៀមរាប ដែលពាក់នាឡិកាឆ្លាតវៃ (Smart Watch) ក្នុងពេលកំពុងដំណើរការប្រឡងបាក់ឌុបនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ និងក្រសួងអប់រំ មុនការប្រកាសលទ្ធផលប្រឡង ដើម្បីកំណត់ទោស។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ​ យុវជន និងកីឡា លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា នៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហានេះ។ គួរជម្រាបជូនថា ក្រសួងអប់រំ បានហាមឃាត់មិនឲ្យមានការពាក់នាឡិកាឆ្លាតវៃក្នុងអំឡុងពេលប្រឡងនោះឡើយ។ សូមស្តាប់ការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា។

នៅឆ្នាំ២០២៦នេះមានបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបជាង១៥ម៉ឺន១ពាន់នាក់ ពោលគឺកើនឡើងជាងឆ្នាំ២០២៥ដែលមានបេក្ខជន ជាង១៤ម៉ឺន៦ពាន់នាក់។ នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ មានបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ប្រមាណតែ២៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ខណៈបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានរហូតដល់ទៅ៧២ភាគរយ។ ទោះបីជាជាប់ ឬធ្លាក់បាក់ឌុប តើយុវជនខ្មែរគួរជ្រើសរើសមុខជំនាញអ្វី ដើម្បីកសាងអនាគតខ្លួនឯង និងក្លាយជាខឿនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាតិ?

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប ឆ្នាំ២០២៦ បានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការ។ នៅមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ សិស្សានុសិស្សដែលវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI បានជួបសម្ភាសបានប្រាប់ថា ពួកគេបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការប្រឡង និងមិនមានការភ័យព្រួយខ្លាំងនោះទេ។ មុនចូលបន្ទប់ប្រឡង សិស្សខ្លះបានបង្ហាញភាពជឿជាក់ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតបានឆ្លៀតពេលចុងក្រោយពិនិត្យមេរៀន ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់វិញ្ញាសាដំបូង។ នៅព្រឹកថ្ងៃដំបូងនេះ បេក្ខជនត្រូវប្រឡងមុខវិជ្ជាប្រវត្តិវិទ្យា និងជីវវិទ្យា សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ខណៈថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម ត្រូវប្រឡងមុខវិជ្ជាផែនដី និងបរិស្ថានវិទ្យា និងប្រវត្តិវិទ្យា។

យន្តការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប គឺកាន់តែមានភាពប្រសើរឡើងពីមួយឆ្នាំទៅឆ្នាំ។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានអំឡុងពេលចូលរួមកាត់ក្បាលវិញ្ញាសារប្រឡងនៅមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីដដែលរូបនេះ នៅរាល់ការប្រឡងបញ្ចប់ទៅ ក្រសួងអប់រំតែងតែងពិនិត្យរាល់ចំណុចខ្វះខាត ដោយមានការចូលរួមពីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ដើម្បីកែលម្អបន្ថែមនៅពេលប្រឡងឆ្នាំក្រោយៗទៀត។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ក៏មិនភ្លេចបញ្ជាក់ជាថ្មីពីដំណាក់កាលសំណេរ កំណែ និងបញ្ចូលពិន្ទុ ដែលត្រូវបានត្រួតពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់ ដើម្បីធានានូវសុក្រឹតភាពសម្រាប់ដំណើរការប្រឡង៕ សូមស្តាប់ការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន៖ 

នៅអ៊ីស្រាអែល​ ចរន្តចំណាកស្រុក​នៃក្រុមអ្នកមាន​ទ្រព្យ​ និង ​បញ្ញវ័ន្ត កាន់តែ​ឃើញ​ច្បាស់ឡើង​ៗ​។ អាជ្ញាធរ​ពន្ធដារ​អ៊ីស្រាអែល​ ប្រកាស​ខាតបង់ប្រាក់​ចំណូល​ច្រើន​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ព្រោះតែបាត់បង់ក្រុម​​ធនធានមនុស្ស​ដ៏​សំខាន់​នេះ​។​ ​បញ្ហា​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក ​ចម្បាំង​ផ្ទួន​ៗគ្នា​ ហើយ​ភ្លើងសង្គ្រាម​នៅតែ​បន្តឆេះមិនព្រម​រលត់​​​ សុទ្ធសឹងជា​មូលហេតុ​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​លំហូរ​ចាកចោលប្រទេស។​ 

នៅប្រទេស​កាណាដា ក្នុង​រយៈ​ពេល​តែ​២៤​ម៉ោង ​ ភ្លើង​បាន​ត្របាក់​ព្រៃ​អស់​ជាង​មួយ​ម៉ឺន​ហិចតា។ ប្រជាពលរដ្ឋ​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​ត្រូវ​ជម្លៀស​ចេញ។ អាច​មាន​ករណី​ស្លាប់ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​​ភ្លើង​ព្រៃដែរ ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ​ពុំ​ទាន់​មាន​តុល្យការច្បាស់​លាស់ទេ។​ ថ្វីបើ​កាណាដា​តែង​រងគ្រោះ​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ ជា​ញឹកញាប់​មែន ប៉ុន្តែ​ ប្រកាស​ដាក់​តំបន់​​ខេត្តខាង​លិច​ប្រទេស​ ​​​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន ព្រោះ​ភ្លើង​ឆេះព្រៃ ជា​វិធានការ​ដ៏​កម្រខ្លាំង​ ដែល​ស​​ឱ្យ​ឃើញ​អំពី​ភាព​​កំណាចឃោរឃៅ​​នៃ​ភ្លើង​ព្រៃ។

នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច និងសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួននៅកម្ពុជា អំពាវនាវឲ្យធនាគារពិភពលោក ទទួលយករបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតរបស់ស្ថាប័នទទួលពាក្យបណ្តឹងឯករាជ្យ «ស៊ីអេអូ» និងដោះស្រាយវិបត្តិមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។ ការអំពាវនាវនេះ​ធ្វើឡើងនាឱកាសទិវាអន្តរជាតិជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោកថ្ងៃទី៩ សីហានេះ។

នៅមួយថ្ងៃមុនការប្រឡងចូលមកដល់ សិស្សប្រឡងបាក់ឌុប និងអាណាព្យាបាលរបស់ពួកគេនាំគ្នាទៅកាន់មណ្ឌលប្រឡងដើម្បីមើលឈ្មោះ លេខតុ និងលេខបន្ទប់។ នៅមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យបាក់ទូក បេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបក៏បាននាំយកមកជាមួយទៀនធូ​ប ផ្កាឈូក និងដង្វាយមួយចំនួនសម្រាប់បន់ស្រន់សុំសេចក្តីសុខ និងសុំឲ្យប្រឡងជាប់បាននិទ្ទេសល្អ។ គួរបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុបប្រព្រឹត្តឡើងរយៈពេល ២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ២០២៦ ខាងមុខ។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបនៅឆ្នាំ ២០២៦នេះ មានចំនួនប្រមាណ ១៥ម៉ឺននាក់ ខណៈមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៤៤ កន្លែងនៅទូទាំងប្រទេស។

ក្នុងមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួនបានយក​កុមារទៅ​បង្កើតមាតិកាតាម​បណ្តាញសង្គមដើម្បីទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ ​កម្សាន្ត​ ឬរកប្រាក់ចំណូលជាដើម​។ អ្នកតាមដានសង្គម និងអ្នកជំនាញពាក់ព័ន្ធនានា​​​​បានមើលឃើញ​​ថា និន្នាការនេះកាន់តែផុសផុលឡើង​​​​​ដែលកម្ពុជា​មិនគួរមើលរំលង។ ​ពួកគេ​​​លើកឡើង​ថា ​ការយកកុមារមកធ្វើជាមាតិកាលើប្រព័ន្ធឌីជីថលទាមទារការគោរពសិទ្ធិ ការពារឯកជនភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់កុមារ​តឹងរ៉ឹង។ បើមិនដូច្នោះទេ កុមារនឹងបាត់បង់ឯកជនភាព មានសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និង​រងការរំលោភបំពានតាមអនឡាញផងដែរ។ តើកម្ពុជាត្រូវធ្វើបែបណាដើម្បីការពារកុមារពីការកេងប្រវ័ញ្ចលើបណ្តាញសង្គម?

ជប៉ុនប្រារព្វខួប​​​ទី​៨១​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​បរមាណូ​លើ​ក្រុង​ណាហ្កាសាគី នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យទី​៩​សីហា​​នេះ​ និង​ នៅហ៊ីរ៉ូស្ហ៊ីម៉ា​ កាលពី​បី​ថ្ងៃ​មុន។ ឆ្នាំ​នេះ​ ពិធី​រំឭក​ខួបនិង​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ជន​រងគ្រោះ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​បរិបទ​ដ៏​តាន​តឹង​ ព្រោះ​សម្ព័ន្ធ​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​ជប៉ុនចង់​ផ្តល់​សន្ទុះ​​ឱ្យ​មាន​កិច្ច​ពិភាក្សា​​អំពី​​​អាវុធ​កំញើញនុយក្លេអ៊ែរ ដោយ​គ្មាន​ការ​ទើស​ទ័ល ពោល​គឺ​ចង់​សើរើ​ទ្រឹស្តី​សន្តិនិយម​របស់​ប្រទេស ដែល​ហាម​មិន​ឱ្យ​មាន មិន​ឱ្យ​ផលិត និង​មិន​ឱ្យ​នាំចូល​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នៅក្នុង​ទឹក​ដី​ជប៉ុន។

តួកគី កំពុងតែ​​អូសទាញ អេហ្ស៊ីប ឲ្យចូលរួម​ក្នុង​សម្ព័ន្ធ​ការពារជាតិ​រួម ដ្បិត​ថា ​ប្រទេស​នេះ​បាន​លូកដៃ​ចរចា​យ៉ាងស៊ីជម្រៅ ក្នុង​សំណុំ​បញ្ហា​ថ្នាក់​តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា​ ស្រាប់។​ សេចក្តីអន្ទង​ចង់​បាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​អង់ការ៉ា បែប​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពី​ តួកគី អារ៉ាប៊ីសាអូឌី និងប៉ាគីស្ថាន ​បាន​ចុះហត្ថលេខាលើកតិកាសញ្ញា​ការពារជាតិ​រួម ​កាលពីពេលថ្មីៗ​​។​​

តុលាការបានសម្រេចឃុំខ្លួនជនត្រូវចោទឈ្មោះ ទ្រី សក្កដា ជាបណ្តោះអាសន្ន នៅពន្ធនាគារ ម១ (ព្រៃស) ក្រោមបទ​ចោទប្រកាន់ចំនួនបី គឺ​បទប្រើប្រាស់ដោយខុសច្បាប់នូវសារធាតុញៀន បទបើកបរក្រោមឥទ្ធិពលនៃគ្រឿងញៀន និងបទបើកបរបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បណ្តាលឱ្យមានរបួស និងស្លាប់អ្នកដទៃ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។

ក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្ស និងអំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទចំនួន១១២ករណី និងជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះសរុប ៥៨១នាក់។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្សនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ និងថា ចំនួននេះបានកើនឡើង ១៣ករណី បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០២៥។ លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង អនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្សបានថ្លែងប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិRFIនៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែសីហានេះថា អំពើជួញដូរមនុស្ស និងការ​ធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទ នៅតែជាក្តីបារម្ភសម្រាប់កម្ពុជា​​។ តែលោកស្រី ជូ​ ប៊ុនអេង ក៏មិនភ្លេចបញ្ជាក់ផងដែរថា បច្ចុប្បន្នស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធកំពុងត្រៀមរៀបចំធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្ស និងអំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទដើម្បីឱ្យមានលក្ខណៈសមស្របនឹងបរិបទដែលកំពុងកើតឡើង។ 

សំណល់គ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌរបស់ថៃ ពិសេសគ្រាប់​បែក​ចង្កោមប្រមាណ ៦ទៅ៧លានកូនគ្រាប់​កំពុង​ស្ថិត​នៅរាយប៉ាយ ក្នុងភូមិចំនួន៣៣៥ របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ តាមបណ្តាយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ គ្រាប់បែកចង្កោមដែលជាប្រភេទអាវុធហាមឃាត់ ក្រោមអនុសញ្ញាអន្តរជាតិនេះ ត្រូវបានយោធាថៃ​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​សង្គ្រាម​ ជាមួយកម្ពុជា​កាលពីអំឡុង​ឆ្នាំ​២០២៥។ នេះជាការលើកឡើង​របស់​លោក ហេង រតនា អគ្គនាយកCMAC ក្នុងជំនួបជាមួយ​​លោក Alain Aeschlimann ទីប្រឹក្សាផ្នែកសុវត្ថិភាព និងការគ្រប់គ្រងវិបត្តិ នៃគណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិនៃកាកបាទក្រហម (ICRC) ដែលមានការិយាល័យកណ្តាលនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ និងលោកស្រី Dorsa Nazemi-Salman ប្រធានបេសកកម្ម ICRC ប្រចាំកម្ពុជានាថ្ងៃ៦សីហា ឆ្នាំ​២០២៦។

ក្រោយ​ពី​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​និស្សិត​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ រហូត​រដ្ឋាភិបាល​ព្រម​ចុះ​ចាញ់ ចលនា​កន្លាត​របស់​ឥណ្ឌា បាន​បង្ហើប​បង្ហាញ​ផែនការ​អនាគត។ បង្កើត​ឡើង​តាម​បណ្តាញ​សង្គម​ ចលនា​យុវនិស្សិត​ជំនាន់​ថ្មី​ កំពុង​បន្ត​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​​ស្តារស្ថាប័ន​​សាលា​​រដ្ឋ​ និង​បាន​បន្ត​សកម្មភាព​ចុះ​ជួប​ទាក់ទាញ​យុវវ័យ​ឥណ្ឌា។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក​ដើមសប្តាហ៍​នេះ ជនអន្តោប្រវេសន៍​ ជនជាតិអេលសាល់វ៉ាឌ័រម្នាក់​ ស្លាប់​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ នៃរដ្ឋ New Jersey។​ មរណភាពថ្មី​​នេះ បា​ន​​បង្កើន​ចំនួន​ជនអន្តោប្រវេសន៍ស្លាប់​ក្នុង​មន្ទីរឃុំឃាំង ឲ្យឡើង​ដល់​ ៥៦នាក់។ ទិន្នន័យ​នេះ ​គ្រាន់តែគិត​ត្រឹមរយៈពេល​​ជាង​១ឆ្នាំកន្លះ ​ក្រោម​អំណាច​ដឹកនាំ​របស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែល​រឹតបន្តឹង​នយោបាយ​ប្រឆាំង​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​យ៉ាងតឹងតែង​​​។

គ្រួសារជនរងគ្រោះក្នុងករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលបង្កឡើងដោយ ទ្រី សក្កដា កាលពីរសៀល​ថ្ងៃទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងតាមនីតិវិធីច្បាប់រួចរាល់ហើយ។ នេះបើតាមលោក ម៉ែន វុធ មេធាវីតំណាងឱ្យជនរងគ្រោះ។ តាមមេធាវីរូបនេះ ​គ្រួសារជនរងគ្រោះក៏បាន​កំណត់ចំនួនសំណង​រដ្ឋប្បវេណី​រួចហើយដែរ។

ក្នុង​ថ្ងៃ​ស្បថ​ចូល​កាន់តំណែង  ​ប្រធានាធិបតីថ្មី​របស់កូឡុំប៊ីប្រកាសប្តេជ្ញាចិត្ត​យ៉ាង​មុតមាំ​​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ពួក​​ឧក្រិដ្ឋជន​​ជួញដូរ​គ្រឿង​ញៀន ដែល​ជា​បញ្ហា​អសន្តិសុខដ៏​​ចម្បង​ក្នុង​ប្រទេស​។ ខុសពី​ប្រមុខរដ្ឋចាស់ ប្រធានាធិបតីថ្មី​រូបនេះជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ ដូណាល់ ត្រាំ។ ម្ល៉ោះហើយ រដ្ឋាភិបាល​វ៉ាស៊ីនតោន បា​នប្រកាស​ភ្លាមៗ ផ្តល់​ជំនួយ​ថវិកា ១ពាន់​លាន​ដុល្លារ ដើម្បី​ឲ្យ ​កូឡុំប៊ី​  ចាត់ចែង​នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សន្តិសុខ។​ 

លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ុយក្រែន ហ្សេឡេនស្គី បាន​ផ្តើម​ទស្សនកិច្ច​ជា​លើក​ទីមួយ នៅ​ប្រទេស​ស៊ែរប៊ី នៅ​ថ្ងៃសៅរ៍ទី​៨​សីហា។ ស៊ែរប៊ី​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដ៏​យូរលង់​របស់​រុស្ស៊ី​ និង​រំពឹង​លើ​រុស្ស៊ី​ខ្លាំង​ណាស់​ក្នុង​ផ្នែក​ថាមពល។ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ដំណើរទស្សនកិច្ច​​របស់​លោក​ហ្សេឡេនស្គី​នៅ​ផ្ទះ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់ម៉ូស្គូ​ដែល​កំពុង​បង្កើន​ការ​វាយប្រហារ​​លើ​អ៊ុយក្រែន?

អង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែន (RSF) បានស្នើឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាដោះលែង លោក​ លួត សុផល អ្នកកាសែត អនឡាញ ដែលត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពី បទញុះញង់ ចំពោះការផ្សាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានភាពលំបាកនានា​របស់កងទ័ពនៅព្រំដែន។ គួរជ្រាបថា លោក លួ​ត សុផល ត្រូវសមត្ថកិច្ចក​ម្ពុជាចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៣ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីអ្នកសារព័ត៌មានរូបនេះបានចុះផ្សាយពីបញ្ហាកងទ័ពជួរមុខដែលប្រឈមការខ្វះខាតទឹកប្រើប្រាស់។ ក្រោយការចាប់ខ្លួនលោក លួត សុផល ត្រូវតុលាការខេត្ត​ឧត្តរ​មានជ័យសម្រេចឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន ដោយចោទប្រកាន់ពីបទ ញុះញង់ឲ្យមានការរើសអើង។ 

ពលរដ្ឋខ្មែរ-អាមេរិកាំងរាប់សិបនាក់បានចេញធ្វើបាតុកម្មនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន នៅ​ថ្ងៃទី៧សីហា​ក្នុងបំណងទាមទារឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិផ្តល់កិច្ចអន្តរាគមន៍ឲ្យមានដំណោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួនសម្រាប់ប្រទេស​កម្ពុជា។ បញ្ហាទាំងនោះរួមមាន ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោក​អន​ឡាញ និងនិទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជា។

អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា លោក Tom Andrews នៅថ្ងៃទី៦ ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០២៦ បានបញ្ចេញប្រតិកម្មតបនឹងរដ្ឋាភិបាលថៃ។ ថៃដែលចោទលោក Tom Andrews ថាកាន់ជើងកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ តែបើតាមអ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ ២ថ្ងៃមុននឹងចេញរបាយការណ៍ លោកក៏បានផ្ញើសេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍​ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទៅរដ្ឋាភិបាលថៃដែរ តែរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកកមិនបានឆ្លើយតបអ្វីទាំងអស់។ ហេតុអ្វីភាគីថៃសំដែងប្រតិកម្មជាបន្តបន្ទាប់ចំពោះរបាយការណ៍របស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា?