នេះ​ជា​លើក​ទីមួយ​ហើយ​គិត​ចាប់​តាំងពី​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង ដែល​ប្រមុខ​ឆ្មាំ​បដិវត្តអ៊ីរ៉ង់ លោក អាម៉ាដ វ៉ាហិឌី ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​បាន​លេច​មុខ​ជា​សាធារណៈ។​ នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​៣​កក្កដានេះ លោក Ahmad Vahidi បានអញ្ជើញ​​ទៅ​គោរព​សព​​​អាយ៉ាតូឡា អាលី​ ខាមេណី​ មគ្គុទេសក៍​សាសនា​របស់​អ៊ីរ៉ង់។ តើ​អាម៉ាដ វ៉ាហិឌី ជានរណា?

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតហ្វីលីពីនប្រចាំនៅកម្ពុជា ដែលផុតអាណត្តិ បានគូសបញ្ជាក់ថា ក្រុមសង្កេតការណ៍អាស៊ាន(AOT) ដែលដឹកនាំដោយហ្វីលីពីន នឹងបន្តអនុវត្តបេសកកម្មប្រកបដោយតម្លាភាព និងអព្យាក្រឹត។ ការបញ្ជាក់របស់ទូតហ្វីលីពីន​ដូច្នេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងជំនួបមួយជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅវិមានសន្តិភាព។

សហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២កក្កដា បានដាក់លិខិតមករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាចំនួន ២រូបដើម្បីស្នើសុំឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ដកការផ្តន្ទាទោស និងការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពលើលោក រ៉ុង ឈុន។ ការស្នើនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិបានដឹងឮពីសាលដីការបស់តុលាការកំពូលដែលបានសម្រេចតម្កល់ទោសទណ្ឌយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើលោក រ៉ុង ឈុន អតីតមេដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា។

វិចិត្រសាលសិល្បៈមួយនៅទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន ២០រូបទៅឲ្យអាជ្ញាធរអាមេរិក បន្ទាប់ពីរកឃើញ​ថា វត្ថុទាំងនោះត្រូវបានលួចយក​ចេញពីប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយដោយកាសែត The New York Times នៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាម New York Times អាជ្ញាធរអាមេរិកត្រូវឆ្លងកាត់ការដាក់ឯកសារនៅតុលាការ មុននឹងបញ្ជូនវត្ថុបុរាណខ្មែរទាំងនោះ​ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។

តុលាការ​អាល្លឺម៉ង់​បានចោទ​ប្រកាន់​ជា​ផ្លូវការ ​អ៊ុយក្រែន​ ថា​ជា​អ្នក​រៀប​ចំ​ផែនការ​បំផ្លាញ​បំពង់​បង្ហូរ​ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ​ Nord Stream ដែល​ត​ភ្ជាប់​ពី​រុស្ស៊ី​មក​អឺរ៉ុប កាលពី​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ​២០២២។ ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​តែ​មួយ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ពី​ តុលាការ​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ជន​សង្ស័យ​ជាតិ​អ៊ុយក្រែន​ម្នាក់ ពី​បទ​ប្រព្រឹត្ត​​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម។

នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន លោកស្រី តាកាអ៊ីជី សាណាអេ កំពុង​បំពេញ​ដំណើរទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ ​​​ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា។ ក្នុង​ជំនួប​ដ៏ស្និទ្ធស្នាលនៅរដ្ឋធានីញូវដែលី នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក ណារិនដ្រា ម៉ូឌី បាន​ចាត់ទុក​ប្រមុខដឹកនាំ​ជប៉ុន ​ថា​ជាប្អូនស្រី និង​ចង់​ឲ្យប្រទេស​ទាំង២ ទាក់​ទង​​រកស៊ី​សហការគ្នា​ដូចជា​បងប្អូន។​ ដោយ​សម្រេច​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​ជាង១២០ ប្រទេស​ទាំង​២បាន​​ឯកភាពពង្រឹង​យុទ្ធសាស្ត្រ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សន្តិសុខ ដោយឈរលើស្មារតី​ជឿទុកចិត្តគ្នា និង​បែងចែក​ផលប្រយោជន៍រួម។​

២ខែ​មក​ហើយ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​មីនអ៊ុងឡាំង អតីត​មេដឹកនាំ​របបសឹកភូមា ប្រកាស​ផ្ទេរ​លោកស្រី​អ៊ុងសាន ស៊ូជី​ចេញពីពន្ធនាគារ​ទៅ​ដាក់​ឃុំ​ក្នុងគេហដ្ឋាន។ ប៉ុន្តែ រហូត​មកដល់​ពេលនេះ ទាំងក្រុមគ្រួសារ និង​មនុស្សស្និទ្ធ​នឹង​លោកស្រី នៅតែ​មិន​ទាន់ដឹងថា តើ​ក្រុមយោធាភូមា​បាន​យក​ជ័យលាភីណូបែល​សន្តិភាព​ទៅ​លាក់ទុក នៅកន្លែងណាទេ។ គ្មាន​ដំណឹង​ណាមួយ​ពីម្តាយ លោក​គីម អារីស កូនប្រុស​របស់​លោកស្រី​ផ្ទាល់​មិន​ដឹងថា តើ​ម្តាយ​របស់​លោក​នៅ មានជីវិតរស់​ដែរឬទេ។ តើមេដឹកនាំភូមា​ពិតជា​សម្រាលទោស និង​ផ្ទេរ​លោកស្រី​អ៊ុងសាន ស៊ូជី​ចេញពី​ពន្ធនាគារ ទៅ​កន្លែងឃុំខ្លួន​ក្នុង​គេហេដ្ឋានមែន ឬ​គ្រាន់​តែ​បោកបញ្ឆោត​សហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បី​ទាក់ទាញ​ចំណាប់អារម្មណ៍ និងទទួល​បាន​ការយោគយល់​នៅក្រោយ​ដោះចោល​ឯកសណ្ឋានយោធា? តើ​លោកស្រី​អ៊ុងសាន ស៊ូជី​កំពុង​ស្ថិតនៅ​កន្លែងណា​ឲ្យប្រាកដ? យើងស្តាប់សេចក្តីរាយការណ៍​របស់​ឈាង បុប្ផា

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចបង្កើតក្រុមការងារអន្តរក្រសួងចំនួន៣ គឺក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ក្រសួងការងារ និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានាំចូលទំនិញដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការងារដោយបង្ខំ។ ផ្តួចផ្តើមឡើងដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច លោកអូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ក្រុមការងារអន្តរក្រសួងថ្មីនេះមានភារកិច្ចត្រួតពិនិត្យទំនិញនាំចូលដែលសង្ស័យជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងពលកម្មដោយបង្ខំ។ គួរដឹងថា ការបង្កើតក្រុមការងារអន្តរក្រសួងនេះធ្វើឡើងក្រោយ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកស្នើដាក់ពន្ធលើទំនិញបន្ថែមក្នុងអត្រា ១០-១២,៥% លើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសចំនួន ៦០ រួមទាំងកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងកង្វល់ស្តីពីបញ្ហាពលកម្មដោយបង្ខំ។

ទឹក​អប់ក្រមួន​ Apsor ជា​ផលិត​ផល​គ្រឿង​សម្អាង​មួយ​ប្រភេទ​ដែលត្រូវបាន​និស្សិតនៃ​វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ឬសាលាតិចណូ រួមគ្នា​បង្កើត​ឡើង​ក្នុងគោល​បំណង​ការពារ​បរិស្ថាន​ផង​ និង​គិត​គូ​ពី​សុវត្ថិភាពរបស់អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​ផង​។​ ជា​គម្រោង​ដែលធ្លាប់​ទទួល​បាន​ជ័យ​លាភី​ដល់​ទៅ ២​លើក​ ក្នុងការ​ប្រកួត​ប្រជែង​កម្ម​វិធី​ធុរកិច្ច​ និង​នវានុវត្តន៍​កាល​ពីពេល​ថ្មី​ៗ។​​

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៥មិថុនា បានប្រកាសពីការបន្តផ្អាកការប្រារព្ធព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្រោមមូលហេតុនៃការតាមដានស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗទៀត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក ២ឆ្នាំជាប់គ្នាផ្ទួនៗ។ អ្នកតាមដានសង្គមយល់ថា រដ្ឋាភិបាលប្រហែលគិតគូរច្បាស់លាស់ពីការផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកនៅឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីសន្សំសំចៃថវិកាដែលត្រូវចំណាយ។ តើកម្ពុជាពិតជាចាំបាច់ត្រូវផ្អាកការរៀបចំព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកជាថ្មីម្តងទៀត?

នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការស៊ើបអង្កេតបរិស្ថានរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស (EIA) បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយ ដោយទាមទារឱ្យវៀតណាមត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពស្របច្បាប់នៃការនាំចូលឈើពីប្រទេសកម្ពុជា។ បើតាមរបាយការណ៍របស់ EIA កម្ពុជាជាប្រភពផ្គត់ផ្គង់ឈើប្រកបដោយហានិភ័យខ្ពស់ ព្រោះថា ជាក់ស្តែង ឈើនាំចេញពីកម្ពុជាទៅទីផ្សារវៀតណាមមួយចំនួន បានមកពីការកាប់បំផ្លាញ់ព្រៃឈើដោយខុសច្បាប់ និងអំពើពុករលួយ។

រុស្ស៊ីសម្រុកវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំទៅលើរដ្ឋធានីកៀវ នៅយប់ថ្ងៃពុធឈានចូលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២កក្កដានេះ។ យ៉ាងហោច ៥ សង្កាត់ បានទទួលរងគ្រោះ។ ក្នុងនោះ មានអគារស្នាក់នៅមួយកន្លែងបាក់រាប និងសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច១៧ នាក់ ចំណែកមនុស្សប្រមាណ៩០នាក់ទៀត រងរបួសធ្ងន់។ ប្រឈមនឹងការវាយផ្លូវអាកាសយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅបែបនេះ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក ហ្សេឡេនស្គី បានទទូចសុំអាជ្ញាប័ណ្ណផលិតមីស៊ីល Patriot ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។

ជា​ភេសជ្ជៈ​ដ៏​ល្អ​ មិន​សូវ​ផ្អែម អាច​បំបាត់ការ​​ស្រេក​ទឹក​បាន នៅ​ពេល​មេឃ​ក្តៅ​​ខ្លាំង​បាន ទឹក​ដូង មាន​គុណ​ប្រយោជន៍ចំពោះ​​សម្រាប់​សុខភាព​យ៉ាង​ណា? តើ​គេ​អាច​បរិភោគ​ទឹក​ដូង​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ បាន​ដែរឬទេ?

ក្នុងរយៈពេល​៦ខែ ឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានទប់ស្កាត់ទឹកកខ្វក់ពីក្រុមហ៊ុន រោងចក្រសហគ្រាស ចំនួនជិត​ ១៣លានម៉ែត្រគូប ​ មិនឱ្យហូរចូលធម្មជាតិ។ នេះបើតាមតាមទិន្នន័យ ក្រសួងបរិស្ថានដែលផ្សាយនៅថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ និងថា បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ការទប់ស្កាត់ទឹកកខ្វក់នេះបានកើនឡើងជាង ៤,៧​ លាន​ម៉ែត្រគូប  ។

ក្នុងឱកាសប្រារព្ធខួបលើកទី២៥០ នៃទិវាឯករាជ្យអាមេរិក ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាបានលើកឡើងពីសមិទ្ធផល និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាច្រើនជាមួយកម្ពុជា រាប់ចាប់ពីវិស័យសន្តិសុខ ការពារជាតិ សេដ្ឋកិច្ច រហូតដល់វប្បធម៌ ការអប់រំ និងសុខាភិបាល។ បន្ថែមពីនេះ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាបន្តពង្រឹងភាពជាដៃគូជាមួយកម្ពុជាឲ្យកាន់តែរីកចម្រើនថែមទៀត។

ប្រធានាធិបតីស៊ីរី ទើបតែបានតែងតាំងសមាជិករដ្ឋសភាថ្មី ៧០ នាក់បន្ថែមទៀត ក្នុងថ្ងៃពុធ ទី១កក្កដា ដើម្បីទៅបង្គ្រប់អាសនៈសភាចំនួន ២១០។ ក្នុងចំណោមសមាជិកតែងតាំងថ្មីនេះ មានបេក្ខនារីចំនួន ១៥ រូប ដែលស្ទើរតែមិនធ្លាប់មាន ក្នុងប្រវត្តិនយោបាយស៊ីរី។

ចំនួន​ប្រជាជន​វៀតណាម មានប្រមាណ​​​១០២​លាននាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃទី​១កក្កដា​ឆ្នាំ​២០២៦។ តែទន្ទឹមនឹងនេះ ចំនួន​ប្រជាជនវ័យចំណាស់ កាន់តែកើនឡើងច្រើន ដែលអាចធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់ដល់តុល្យភាព​ប្រជាសាស្ត្រ​។ កាលពីឆ្នាំទៅម៉ិញ រដ្ឋវៀតណាម​បានលុបចោល​ការដាក់កំហិត​ហាមឃាត់ មិន​ឲ្យ​ប្រជាជនមានកូន​លើស​ពី​២នាក់។ មិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះទេ ថ្ងៃ​ពុធទី១​​កក្កដា២០២៦​ វៀតណាម​បានចេញច្បាប់ផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួន​ ដល់​ក្រុមគ្រួសារដែលមានកូន​២នាក់។ តើវិធានការលើកទឹកចិត្តនេះ អាចជំរុញ​ឲ្យ​ប្រជាជន​វៀតណាម យកកូនច្រើនដែរឬទេ ក្នុងបរិបទដែល​តម្លៃជីវភាពប្រចាំថ្ងៃកាន់តែ​ចំណាយ​ច្រើន?

ក្នុងរយៈពេល៥ខែឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាមានភ្ញៀវទេសចរជាតិដើរកម្សាន្តជាង ២០លាននាក់។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ Rfi នាថ្ងៃពុធទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍បានបញ្ជាក់ថា ទិន្នន័យនេះជាទិន្នន័យដែលក្រសួងទេសចរណ៍ធ្វើឡើងដោយវិជ្ជាជីវៈ ស្របទៅតាមអនុលោមអន្តរជាតិ។ ឆ្លើយតបចំពោះវិបត្តិជាសកលវិញ លោក ហួត ហាក់ បានអះអាងពីអភិក្រមមួយចំនួនដើម្បីស្តារសន្ទុះវិស័យទេសចរណ៍ឡើងវិញ។ អភិក្រមទាំងនោះ​រួមមាន «យកកង្កែបចេញពីអណ្តូង» ដែលរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ពន្យល់ថា ពលរដ្ឋគ្រប់រូបអាចជួយផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពលតំបន់ទេសចរណ៍របស់កម្ពុជាប្រាប់ទៅអន្តរជាតិ។

នៅប្រទេសភូមា មនុស្សយ៉ាងតិច ១០ម៉ឺននាក់ ស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល ដែលបន្តអូសបន្លាយ ក្រោយពីរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ២០២១។ នេះបើតាមអង្គការអាមេរិក (ACLED) ដែលតាមដានស្ថានការណ៍ភូមា ហើយបានបញ្ចេញរបាយការណ៍បូកសរុបទិន្នន័យជនរងគ្រោះ នៅថ្ងៃពុធ ទី១កក្កដា ។

នៅក្នុងទិវាមច្ឆជាតិនាថ្ងៃទី១កក្កដានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលតែងតែចាត់ទុកវិស័យកសិកម្មគឺជា «ក្រ​ពះ​របស់ជាតិ» ខណៈមច្ឆជាតិគឺជា «ម៉ាស៊ីនផលិតប្រូតេអ៊ីនរបស់ជាតិ»។ ជុំវិញការលើកឡើងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដូចនេះ អ្នកតាមដានសង្គមនានា បានមើលឃើញប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ពីកត្តាសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលធានាដល់និរន្តរភាពមច្ឆជាតិ ជាពិសេសការការពារព្រៃលិចទឹក និងទប់ស្កាត់ការនេសាទខុសច្បាប់នៅតំបន់បឹងទន្លេសាបជាដើម។ តើកម្ពុជាត្រូវធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីរក្សាការពារមច្ឆជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព?

នៅក្នុងឱកាសបុណ្យខួប​គម្រប់​១០៥ឆ្នាំ នៃ​ការបង្កើតបក្សកុម្មុយនីស្តចិន លោក​ស៊ី ជីនពីងបាន​ថ្លែងថា លោក​ប្តេជ្ញាធ្វើ​ឲ្យ​កងទ័ពចិនខ្លាំង​​រឹងមាំ បោសសំអាតអំពើពុករលួយ​ និងបង្រួបបង្រួមជាតិចិនតែមួយ​​​។ លោក​ប្រធានាធិបតីចិន អះអាងទៀតថា នឹងយកតៃវ៉ាន់មកគ្រប់គ្រង​វិញ​ឲ្យ​បាន​។​ នៅក្នុងឱកាសនេះ ច្បាប់​ “ការពារឯកភាពជាតិតែមួយ” បានចូលជាធរមាន​។ តែតៃវ៉ាន់​ បានបរិហាថា ច្បាប់នេះ​មានកម្ម​វត្ថុ​ដាក់សម្ពាធ ចាប់បង្ខំមកលើប្រជាជន​តៃវ៉ាន់ និង​​ជនជាតិភាគតិចទាំងអស់ ឲ្យ​សម្រប​ខ្លួនទៅតាម​ជនជាតិចិន ដើមកំណើតហាន។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦កន្លងទៅ កម្ពុជា​បាន​ប្រគល់​​អដ្ឋិធាតុ​ទាហាន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​វៀតណាម​ ដែលទើបរកឃើញនៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ចំនួន១៩រូប​បន្ថែម​ទៀត​ទៅឱ្យ​ភាគីវៀតណាម​។​​ អដ្ឋិធាតុទាហានវៀតណាម​ទាំងនេះធ្វើឡើង​ក្រោម​​កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម និងកម្ពុជា​ ​ក្នុងការជីក​រុកដំណាក់​កាល​ទី​២៥​ នៃ​រដូវ​ប្រាំង​​ឆ្នាំ ២០២៥​-២០២៦​។

វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ឬសាលាតិចណូបានចេញមកបញ្ជាក់​ក្នុងថ្ងៃ​ទី៣០មិថុនាថា ខ្លួន​មិនបានទុកចោលសំណុំរឿងក្លែងបន្លំសញ្ញាបត្ររបស់បុគ្គលឈ្មោះ​​ ណន សីហា នោះទេ។ ពោលគឺ សាលាតិចណូបានដាក់ពាក្យបណ្តឹង​ទៅ​សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញរួចហើយ ​​​ដើម្បី​​​ស្នើសុំ​ផ្តន្ទាទោស​លោក ណន សីហា ​​​​ពីបទប្រើប្រាស់ និង​ក្លែងបន្លំ​សញ្ញាបត្រ​របស់វិទ្យាស្ថាន​​។ ​

លោក រ៉ុង ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ បានស្នើសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ឱ្យ​​ក្រសួងយុត្តិធម៌ពិនិត្យឡើងវិញ សាលដីកាតុលាការកំពូលដែល​ផ្តន្ទាទោសលោកដាក់ពន្ធនាគារ ៤ឆ្នាំ តែត្រូវព្យួរ ៣ឆ្នាំ និងដាក់វិធានការកម្រិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់លោក។ ក្រសួងយុត្តិធម៌បាន​បញ្ជាក់ពីការ​ទទួលបាន​លិខិតរបស់លោក រ៉ុង ឈុន និងថា ក្រសួង​នឹងពិនិត្យមើលតាមសមត្ថកិច្ច។ 

រដ្ឋាភិបាល​អង់គ្លេស បានសម្រេចដំឡើងការចំណាយក្នុង​វិស័យការពារជាតិ ជាមួយ​នឹងកញ្ចប់ថវិកា​ចំនួន ៣០០ពាន់​លានលី​វរ៍ ដែលស្មើប្រមាណ​​៣៤៨​ពាន់លានអឺរ៉ូ ​។ ជាគម្រោងចំណាយ​ សំរាប់រយៈពេល​៤ឆ្នាំ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹង​ការគំរាម​សន្តិសុខ​នៅអឺរ៉ុប។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ​គារ ស្តាមើរ ដែលត្រៀមលាឈប់​ពីមុខងារ​ បានសន្យា​ប្រកាសកញ្ចប់ថវិកា​នេះ​ ឲ្យ​បាន​មុន​ជំនួបកំពូលអូតង់​។

គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនៃអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់អឺរ៉ុបហៅកាត់ជាភាសា​អង់គ្លេស UNECE បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយស្តីពីរចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូននៅទ្វីបអឺរ៉ុប អាមេរិកខាងជើង និងអាស៊ីកណ្តាល។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ UNECE បានអំពាវនាវឲ្យរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនឡើងវិញដោយសម្របតាមលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ពិសេសតាមការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ UNECE បានព្រមានថា តម្លៃនៃការនៅស្ងៀមមិនធ្វើអ្វីទាំងអស់នឹងថ្លៃជាងតម្លៃនៃការរៀបចំកែប្រែហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនបច្ចុប្បន្នឡើងវិញទៅទៀត។

ថ្មីៗនេះ គេឃើញមានវីដេអូមួយបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គមដែលបង្ហាញអំពើហិង្សានៅក្នុងហាងសាឡន «កាកាសាឡន» ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នៅក្នុងវីដេអូ គេឃើញស្រ្តីអ្នកបម្រើវ័យចំណាស់ម្នាក់ត្រូវបានម្ចាស់ហាងសាឡនវាយធ្វើបាបដោយសារតែមានការបាត់បង់សម្ភារៈប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ។ អ្នកតាមដានសង្គម និងសិទ្ធិមនុស្សនានាយល់ឃើញថា អ្នកដែលប្រើអំពើហិង្សាលើអ្នកបម្រើតាមផ្ទះនេះគួរត្រូវទទួលទោស និងថា កម្ពុជាគួរបង្កើតច្បាប់ដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងសុវត្ថិភាពអ្នកបម្រើនៅតាមផ្ទះ។ តើកម្ពុជាគួរមានច្បាប់ដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងសុវត្ថិភាពអ្នកបម្រើនៅតាមផ្ទះដែរ ឬទេ?

នៅក្នុងប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា ៦ថ្ងៃ ក្រោយរងគ្រោះដោយរញ្ជួយដីធំៗចំនួន ២ដងផ្ទួនគ្នាមក ក្តីសង្ឃឹមក្នុងការរកឃើញអ្នកនៅរស់រានមានជីវិតស្ទើរតែលែងមានទៅហើយ។ ខណៈនេះ អាជ្ញាធរកំពុងផ្តោតលើការរាប់ចំនួន និងកំណត់អត្តសញ្ញាណ​ជនរងគ្រោះ។ តួលេខបឋមបានឲ្យដឹងថា ចំនួនអ្នកស្លាប់កើនឡើងដល់ ១ ៧១៩នាក់ ខណៈអង្គការសហប្រជាជាតិប៉ាន់ប្រមាណថា មានមនុស្សជិត ៥ម៉ឺននាក់ទៀតកំពុងបាត់ខ្លួន។

សហគមន៍ឆ្នេរនេសាទជ្រោយស្វាយ ជាតំបន់ការពារព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះក្នុងដែនសមុទ្រទឹករាក់ ដែលស្ថិតក្នុងឃុំជ្រោយស្វាយ ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ សហគមន៍មួយនេះ បានប្រឹងអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនទៅជាសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍។ តែទោះមានការអភិវឌ្ឍជាង ៤ឆ្នាំកន្លងទៅក៏ដោយ ក៏សហគមន៍ឆ្នេរនេសាទជ្រោយស្វាយមួយនេះ មិនទាន់មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួនជាសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ពេញលេញនៅឡើយ៕

សហគមន៍ឆ្នេរនេសាទជ្រោយស្វាយ ជាតំបន់ការពារព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះក្នុងដែនសមុទ្រទឹករាក់ ដែលស្ថិតក្នុងឃុំជ្រោយស្វាយ ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ សហគមន៍មួយនេះ បានប្រឹងអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនទៅជាសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍។ តែទោះមានការអភិវឌ្ឍជាង ៤ឆ្នាំកន្លងទៅក៏ដោយ ក៏សហគមន៍ឆ្នេរនេសាទជ្រោយស្វាយមួយនេះ មិនទាន់មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួនជាសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ពេញលេញនៅឡើយ៕

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្រ្តាលីលោក អង់តូនី អាល់បានីស៊ី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីវ៉ានូទូ លោក Jotham Napat បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខនៅថ្ងៃចន្ទ ទី ២៩ ខែមិថុនា។ តែកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខបានហាមមិនឲ្យមានការបង្កើតមូលដ្ឋានយោធាបរទេសនៅលើទឹកដីវ៉ានូទូទេ។ ចិនបានបញ្ចេញប្រតិកម្មភ្លាមៗដោយព្រមានអូស្ត្រាលីកុំឲ្យប្រើប្រាស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសកូនកោះនៅប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូងមួយនេះ ដើម្បីលេងល្បែងភូមិសាស្រ្តនយោបាយជាមួយខ្លួន។ 

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូ​ងបានប្រកាស​គម្រោងវិនិយោគ​ ដ៏ធំមហាសាលក្នុងទឹកប្រាក់​ ប្រមាណ​​១០០ម៉ឺនលានអឺរ៉ូ ទៅលើវិស័យ​បញ្ញាសិប្បនិ​ម្មិត។ ក្នុងរយៈពេល​១០ឆ្នាំទៅមុខ ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យា​ធំៗរបស់​កូរ៉េខាងត្បូង គ្រោងសាងសង់រោងចក្រផលិត​បន្ទះ​សឺមីកុងឌុកទ័រឈានមុខគេបំផុត ព្រមទាំង​ទីតាំងស្តុកទិន្នន័យ​ AI ​ច្រើនកន្លែងទៀត​។

ថ្មីៗនេះ ថៃបានអះអាងពីការសាងសង់របងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តចាន់ថាបុរីជាប់ខេត្តបាត់ដំបងរបស់កម្ពុជាដែលសម្រេចបាន ៤៥% ក្នុងដំណាក់ទី១ ឬស្មើប្រវែងសរុប ១,៣គីឡូម៉ែត្រ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន និងក្រសួងការបរទេសបានចេញតវ៉ាភ្លាមៗចំពោះការសាងសង់របងព្រំដែនរបស់ថៃដោយបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទខ្នារដែលថៃសង់របងព័ទ្ធយកនោះស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិខ្លះយល់ថា ថៃកំពុងបន្តប្រើកម្លាំងយោធា និងយុទ្ធសាស្ត្រការទូតមួលបង្គាច់ដើម្បីបង្កើតភាពស្របច្បាប់នៅតំបន់កំពុងមានជម្លោះជាមួយកម្ពុជា។ តែអ្នកខ្លះទៀតហាក់ចង់ស្តីបន្ទោសរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលកំពុងបន្តប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រការទូតទន់ភ្លន់ជ្រុលជាមួយនឹងភាពគឃ្លើនរបស់ថៃ។ តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីបន្ថែមទៀតដើម្បីបញ្ឈប់សកម្មភាពគឃ្លើនរបស់ថៃនៅតំបន់មានជម្លោះ?។