តំណាងឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា លោកស្រី ម៉ាធីលដា ប័ហ្គនើ បានជួបជាមួយ លោកស្រី ជា លាង អគ្គព្រះរាជអាជ្ញាតុលាការកំពូល កាលពីថ្ងៃទី ២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការបន្តនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងការពង្រឹងនីតិរដ្ឋ និងការគ្រប់គ្រងវិស័យយុត្តិធម៌ប្រកបដោយស្មើភាព និងមិនលំអៀង នៅកម្ពុជា។ តាមឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស ករណីសកម្មជនមួយចំនួនដែលបានលើកឡើងដោយយន្តការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិក៏ត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សាក្នុងជំនួបនោះដែរ។

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា តាមរយៈក្រុមអ្នកសម្របសម្រួល (CLG) បានដឹកនាំប្រធានបេសកម្មក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (HOM AOT) ទៅក្បែរ​របង​ព្រំដែនលេខ ៥២​ ​និង​ ៥៤​ ដែល​ថៃ​ទើប​សាង​សង់ ក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង។ បើតាម​​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការពារជាតិ​កម្ពុជា​ ចុះនៅ​ថ្ងៃ​ទី៦​កក្ក​ដា​ ឆ្នាំ២០២៦​ ក្រុម​អ្នក​សម្រប​សម្រួលក៏បាននាំអ្នក​សង្កេត​ការណ៍​អាស៊ាន​​ទៅ​ពិនិត្យ​​បង្គោលព្រំដែនចន្លោះលេខ ៥២ និង៥៩ ជា​ទី​ដែល​​ពលរដ្ឋថៃយក​ដីខ្មែរ​ធ្វើ​ស្រែ​ចម្ការ​​។​

សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាបានអះអាងថា វិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាបន្តរីកចម្រើន​ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយទំហំឥណទានសរុបកើនដល់ប្រមាណ ៦ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក និងមានអតិថិជនខ្ចីប្រាក់ជាង ១,៥៣លាននាក់។ ទោះជាយ៉ាងណា របាយការណ៍ថ្មីនេះ​ក៏ទទួលស្គាល់ថា វិស័យនេះកំពុងប្រឈមនឹងការកើនឡើងនៃឥណទានមានហានិភ័យ បំណុលលើសសមត្ថភាពរបស់អតិថិជន និងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចដែលជំរុញឲ្យមានការ​ពង្រឹងវិធានការការពារអ្នកប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ។

សម្រាប់​ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង (ពូនង) របាំមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងធម្មជាតិ ជំនឿអរូបី គោរពព្រលឹងអារក្ស អ្នកតា និងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃក្នុងសហគមន៍។ ក៏ប៉ុន្តែរ​បាំប្រពៃណីជនជាតិដើមភាគតិចព្នង (ពូនង) កំពុងត្រូវបានគេបំភ្លេចចោលបន្តិចម្តងៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា ព្រឹទ្ធាចារ្យមរតកមនុស្សរស់ និងក្រុមរបាំភូមិពូតាំង កំពុង​រួមគ្នា​ខិតខំប្រឹងប្រែងថែរក្សាព្រលឹងនៃបេតិកភណ្ឌ ជនជាតិដើមភាគតិចពូនង លើផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយ៕

ដូចការគ្រោងទុក យាន​ស្ទង់អវកាសរបស់ចិន ឈ្មោះថា Tianwen-2 បានធ្វើដំណើររយៈចំងាយ​១ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី ដល់ចំណុចគោលដៅ ដែលជាអាចម៍ផ្កាយមួយដុំ​ក្នុងលំហរអវកាស។ យានស្ទង់នេះ នឹងនាំយកមកផែនដីវិញ នូវ​សំរង់​បំណែក​ថ្មរបស់អាចម៍​ផ្កាយ ដើម្បីយកមកសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែម ស្តីពី​ការចាប់កំណើតដំបូងក៏ដូចជាការវិវឌ្ឍន៍​នៃ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​។

ស្របពេល​ដែល​ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក កំពុងប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងសកកម្ម លោក Gianni Infantino អគ្គនាយករបស់ FIFA កំពុងតែរកនូវការរិះគន់កាន់តែខ្លាំង​ ទាក់ទិន​នឹង​​អព្យាក្រឹតភាព​របស់​លោក​។ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី​​​៣កក្កដា អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​និងសមាជិកសភាអឺរ៉ុប៥០នាក់ បានផ្ញើលិខិត​ទៅកាន់FIFA ទាមទារ​ឲ្យ​មានការស៊ើបអង្កេត​លើលោកអគ្គនាយកFIFA ដែលគេសង្កេតឃើញថាមានទំនោរកាន់តែស្និទ្ធជ្រុលហួសជាមួយលោកដូណាល់ ត្រាំ​ និងប៉ះពាល់​មកលើ​ភាពមិនលម្អៀងនៃវិស័យកីឡា​។​

នៅក្នុងរយៈពេល ៦ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦នេះ រដ្ឋាភិបាលបម្រូលចំណូលបានមកពីសួយសារអាករក្នុងវិស័យរ៉ែចំនួនជិត ​៩៣លានដុល្លារ។ នេះបើតាម​អគ្គនាយកទទួលបន្ទុកក្តាប់រួមអគ្គនាយកដ្ឋានធនធានរ៉ែ លោក​​ អ៊ឹង ឌីប៉ូឡា ដែលបានប្រាប់សន្និសីទព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៥កក្កដា និងថា ​រដ្ឋាភិបាលក៏ប្រមូលចំណូលដែលបានមកពីពន្ធនាំចេញ និងពន្ធដារក្នុងវិស័យនេះចំនួនប្រមាណជា ១៥០លានដុល្លារផងដែរ​​។

នៅថ្ងៃអាទិត្យទី៥កក្កដា មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា ទាហានថៃបានគប់គ្រាប់បែកដៃ បង្កឲ្យទាហានកម្ពុជា ៣នាក់រងរបួស។ មកដល់ពេលពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅមិនទាន់ចេញមកបញ្ជាក់អំពីហេតុការណ៍នេះនៅឡើយទេ។ ក៏ប៉ុន្តែពីភាគីថៃវិញបានបដិសេធថា ខ្លួនមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីគប់គ្រាប់បែក​ទៅលើទីតាំងឈរជើង​របស់​កងទ័ពកម្ពុជា នៅព្រំដែនខេត្តឧត្តរមានជ័យនេះឡើយ។ អ្នកឃ្លាំមើលកត់សម្គាល់ថា កម្សួលនៃការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃនៅតែផុយស្រួយ ខណៈកងទ័ពថៃតែងតែព្យាយាមបង្កហេតុឥតឈប់ឈរ។

ចិន​បានប្រកាស​​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទទី​៦​កក្កដា​២០២៦​នេះ​ អំពី​ការ​បាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល​អន្តរទ្វីប​ដោយ​ជោគ​ជ័យ នៅ​ក្នុង​តំបន់​មហាសមុទ្ទ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ដែល​ធ្លាប់​ជា​ដែនឥទ្ធិពល​​​របស់​អាមេរិក​និង​​សម្ព័ន្ធមិត្ត។ ប្រទេស​ជិត​ខាង​ដូច​យ៉ាង​ជប៉ុន នូវែលហ្សេឡង់​ បាន​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​ខ្វល់​ខ្វាយ និង​ជំរុញ​ឱ្យ​ចិន​កុំ​បញ្ចេញ​កាយវិការ​បែប​គំរាមកំហែង។

ថ្ងៃចន្ទ ទី​៦កក្កដា អូស្ត្រាលីនិង​កោះហ្វ៊ីជី បានចុះហត្ថលេខា​លើសន្ធិសញ្ញា​ការពារជាតិជាមួយគ្នា​។ សន្ធិសញ្ញានេះ​ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រ​ជួយការពារគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់​ចិន នៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក​ខាងត្បូង​​។

អ៊ីរ៉ង់​កំពុងតែ​កាន់ទុក្ខថ្នាក់ជាតិ​។​ ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗ​ ទាំង​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​និង​ខាង​សាសនា បា​នបង្ហាញមុខ​ក្នុង​ឱកាស​សូត្រ​ធម៌​ឲ្យសពអាយ៉ាតូឡា អាលី ខាមេណី។ កាសែត​រដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ បាន​បង្ហាញ​រូប​កូនប្រុស​​ ៣ នាក់របស់​ អាលី ខាមេណី។ តែ​គ្មាន​វត្តមាន​លោក មុត្ឆតាបា ខាមេណី ដែល​ស្នង​តំណែង​ ប្រមុខដឹកនាំសាសនាអ៊ីរ៉ង់ ពី​ឪពុក​នោះទេ។​

ថ្ងៃទី៧ កក្កដា ​២០២៦ គឺជាខួប១៨​ឆ្នាំ ​នៃការ​ចុះប្រាសាទព្រះវិហារ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសប្រារព្ធខួបដែលធ្វើឡើង​នៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានរំលឹកឡើងវិញពីវិនាសកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៃ​ប្រាសាទព្រះ​វិហារ ដោយសារ​សង្គ្រាម​កាលពីអំឡុង​ឆ្នាំ​២០២៥​។ ជាសង្គ្រាម​ដែល​ភាគីថៃ​បានទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​ បណ្តាល​ឲ្យ​ប្រាសាទដ៏​ចំណាស់មួយនេះ​រងការខូចខាត​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។​

ក្រសួងបរិស្ថាននៅថ្ងៃចន្ទទី៦កក្កដានេះ បានបង្ហាញលទ្ធផលស្រាវជ្រាវមួយស្តីពីការ​រកឃើញវត្តមានសត្វព្រៃជិតផុតពូជចំនួន ១៤ប្រភេទ។ តាមលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវ សត្វព្រៃកម្រដែលទើបរក​ឃើញទាំងនោះរួមមានដំរីអាស៊ី ប្រើសស្បូវ ខ្លាភ្ញីថ្មកែវ និងស្វាត្រោសជាដើម។

នៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ វិទ្យាស្ថាន Lowy របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលីបានចុះផ្សាយថា កម្ពុជាជាប្រទេសដែលលេចធ្លោបំផុតមួយក្នុងចំណោមប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺអេដស៍ ស្របតាមគោលដៅសកល ៩៥–៩៥–៩៥ របស់អង្គការ UNAIDS។ ដោយយោងតាមរបាយការណ៍នានា វិទ្យាស្ថាន Lowy បានលើកសសើរកម្ពុជាថាបានអនុវត្តគំរូខុសប្លែកពីបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ បើទោះបីជាមូលនិធិសកលសម្រាប់មេរោគអេដស៍បានផ្អាកផ្តល់ជំនួយថវិកា នៅតាមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍក៏ដោយ។

កងទ័ពថៃបដិសេធថា ខ្លួនមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីគប់គ្រាប់បែក​ទៅលើទីតាំងឈរជើង​របស់​កងទ័ពកម្ពុជានៅព្រំដែនខេត្តឧត្តរមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ទេ។ ការចេញមុខបដិសេធរបស់ភាគីថៃនេះកើតមានក្រោយលេច​​ព័ត៌មានលើ​បណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមថា កងទ័ពកម្ពុជា ៣នាក់បានរងរបួស​ដោយ​សារទាហានថៃបានយកក្រណាត់រុំគ្រាប់បែក​​ គប់មកលើទីតាំងឈរជើងរបស់ទាហានខ្មែរ​ នៅព្រំដែនថ្មដូន​ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ តែភាគីកម្ពុជានៅមិនទាន់បញ្ជាក់ពីព័ត៌មាននេះនៅឡើយ។

អ៊ីរ៉ង់​កំពុងតែ​កាន់ទុក្ខថ្នាក់ជាតិ​។​ ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗ​ ទាំង​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​និង​ខាង​សាសនា បា​នបង្ហាញមុខ​ក្នុង​ឱកាស​សូត្រ​ធម៌​ឲ្យសពអាយ៉ាតូឡា អាលី ខាមេណី។ កាសែត​រដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ បាន​បង្ហាញ​រូប​កូនប្រុស​​ ៣ នាក់របស់​ អាលី ខាមេណី។ តែ​គ្មាន​វត្តមាន​លោក មុត្ឆតាបា ខាមេណី ដែល​ស្នង​តំណែង​ ប្រមុខដឹកនាំសាសនាអ៊ីរ៉ង់ ពី​ឪពុក​នោះទេ។​

រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម កំពុងជំរុញការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រឱ្យកាន់តែច្រើន តាមរយៈការបោះទុនវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រទំនើបៗជាច្រើន។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតវៀតណាម Tuoitre News នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ការជំរុញវិស័យទេសចរណ៍វេជ្ជសាស្ត្ររបស់វៀតណាម ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមសង្កេតឃើញកំណើនភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលធ្វើដំណើរទៅប្រទេសវៀតណាម ក្នុងគោលដៅស្វែងរកសេវាកម្មព្យាបាលសុខភាព។

លោក​ ហួត​ ហាក់​ រដ្ឋ​មន្ត្រីក្រសួង​ទេសចរណ៍​បានប្រកាស​នៅថ្ងៃ​ទី៣​កក្ក​ដា​ ឆ្នាំ២០២៦ អំពី​គម្រោង​ការ​ប្រែក្លាយ​ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ័្មននរោត្តម ឬ​ឧទ្យាន​ជាតិ​ភ្នំគូលែន ​ជា​គោល​ដៅ​​​ទេស​ចរណ៍​ធម្មជាតិ​ វប្ប​ធម៌ និង​ជំនឿ​ឈានមុខក្នុង​តំបន់អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​។ អ្នក​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​វិស័យ​ទេ​សចរណ៍​​សាទរ​គម្រោង​របស់​ក្រសួង​ ​តែពួកគេ​​ក៏​​ចង់ឃើញរដ្ឋ​អភិវឌ្ឍ​​ចំណុចមួយ​ចំនួន​ ដើម្បី​ផ្តល់​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ដល់ភ្ញៀវ​​​ទេ​សចរ។​

នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី​៤កក្កដា ទិវាបុណ្យ​ឯករាជ្យជាតិ​អាមេរិក​ខួប​២៥០ឆ្នាំ ​ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានឆ្លៀត​ឱកាស​​ពិភាក្សា​តាមទូរស័ព្ទ​ជាមួយ​ប្រមុខរដ្ឋ​រុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន និងប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី​។ ការ​​ពិគ្រោះ​ផ្តោតអំពី​វិ​បត្តិ​សង្គ្រាម​អ៊ុយក្រែន​ និង​​សំណុំ​រឿងអន្តរជាតិសំខាន់ៗ​​ផ្សេងទៀត។ ការជជែកគ្នាតាម​ទូរស័ព្ទ​​នេះ ធ្វើឡើង​មុន​ជំនួប​កំពូល​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​យោធា អូតង់ ដែលត្រូវ​រៀបចំ​ធ្វើ​នៅ​ទីក្រុង​អង់ការ៉ា ប្រទេស​តួកគី។

ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប​ជុំវិញ​សមុទ្រម៉េឌីទែរ៉ាណេ បានរងគ្រោះ​ដោយ​ភ្លើងឆេះព្រៃរាប់សិបពាន់ហិចតា នៅក្នុងអំឡុងពេលរដូវក្តៅ​។ ឆ្នាំនេះ ភ្លើងឆេះព្រៃបានចាប់ផ្តើមយ៉ាងលឿនរហ័ស និង​ច្រើនកន្លែងក្នុងពេលតែមួយ​។ នៅភាគខាងត្បូងបារាំង ភ្លើងបានលេបត្របាក់អស់ព្រៃឈើប្រមាណ​១០០០ហិចតា និងបានឆេះ កម្ទេចទីតាំងកំពីងប្រណិតដ៏ធំបំផុតមួយ។ នៅអេស្ប៉ាញ នៅព័រទុយហ្កាល និងនៅក្រិក ក្រុមពន្លត់​ភ្លើងព្រៃ កំពុងតែខំប្រឹងប្រែង​ប្រយុទ្ធនឹងភ្លើង យ៉ាងលំបាក២ថ្ងៃមកនេះ​។

អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិបានសម្តែងក្តីព្រួយបារម្ភជាថ្មីចំពោះការបន្តឃុំឃាំងសកម្មជនមាតាធម្មជាតិចំនួន ៥រូបអស់ជាង២ឆ្នាំមកនេះ។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចុះ​នៅថ្ងៃទី២កក្កដា អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោះលែងសកម្មជនមាតាធម្មជាតិជាបន្ទាន់ ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។

សហគមន៍ឆ្នេរនេសាទជ្រោយស្វាយ ក្នុងខេត្តកោះកុង បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ការបំពានដែននេសាទទឹករាក់ក្នុងសហគមន៍នៅតែបន្តកើតមានពីសំណាក់ទូកនេសាទធំៗ។ ទូកនេសាទធំៗ ដែលបានប្រើឧបករណ៍អួនអូសគូ ឬមងហោះ ទៅបំផ្លាញមងក្ដាម មងបង្គា របស់ប្រជានេសាទ និងជីវៈចម្រុះ។ ប្រឈមនឹងបញ្ហានេះ ពួកគេបានអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ រួមគ្នាស្តារជីវចម្រុះឡើងវិញ និងត្រូវទប់ស្កាត់ឱ្យបានសកម្មភាពនេសាទខុសច្បាប់ទាំងនោះ៕

សម្តេច​ប៉ាប ឡេអុងទី​១៤ ​​យាងទៅ​ ឡំប៉េឌុយស្សា ជាកោះមួយរបស់​អ៊ីតាលី ឋិត​នៅសមុទ្រមេឌីទែររ៉ាណេ ​ និង ​​ជា​មាត់ទ្វារលំហូរ​ចូល នៃ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ដ៏ច្រើន ​នៅអឺរ៉ុប។ ប្រមុខដឹកនាំ​គ្រិស្តសាសនានិកាយ​កាតូលិក មានបន្ទូល​ឲ្យ​មេដឹកនាំប្រទេស​​បស្ចិមលោក​ ចាត់វិធានការ​ជួយ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ ដែលភៀសខ្លួន​តាម​សមុទ្រព្រោះពួកគេ​កំពុង​​ប្រឈម​ខ្លាំង​នឹងមរណភាព។ សេចក្តី​អំពាវនាវ​របស់ សម្តេចប៉ាប ​ នា​ពេល​នេះ​ ឋិត​ក្នុង​បរិបទ​ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក​និង​សហភាពអឺរ៉ុប ​​​រឹត​បន្តឹងកាន់តែខ្លាំងចំពោះ​​ការ​​អនុវត្តច្បាប់​ប្រឆាំង​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ខុស​ច្បាប់ ។​

ថ្ងៃទី​៤កក្កដា​ឆ្នាំ​១៧៧៦ ដែនដីអាណានិគមអង់គ្លេសចំនួន​​១៣តំបន់នៅអាមេរិក បានប្រកាស​ឯករាជ្យ​ ដែលនាំឲ្យ​កកើត​ប្រជាជាតិថ្មីមួយ​ ឈ្មោះថា សហរដ្ឋអាមេរិក​។ ២៥០ក្រោយ​មក កាលបរិច្ឆេទ​នេះ គឺ​ជាព្រឹត្តិការណ៍​​​មួយដ៏សំខាន់នៃប្រវតិ្តសាស្ត្រទំនើបរបស់ពិភពលោក ដែលនៅតែ​ស្ថិតនៅ​​ក្នុងការចងចាំ។ ពីក្រោយ​​រូបភាពនៃឥស្សរៈជនអាមេរិក​ដែលបាន​ផ្តួចផ្តើម​គំនិតទាមទារឯករាជ្យ ការចាប់បដិសន្ធិនៃសហរដ្ឋអាមេរិក គឺបានឆ្លងកាត់នូវការធ្វើបដិវត្តន៍​​ដ៏ស្មុគស្មាញ កើតចេញពីជម្លោះនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចនិងមនោគមន៍វិជ្ជា។ ហេតុការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ បាន​ជះឥទ្ធិពលជារៀងដរាប មកលើដំណើរវិវឌ្ឍន៍របស់​​​បស្ចិមលោក​។

នៅ​ថ្ងៃទី​៣​ ខែ​កក្ក​ដា​ ឆ្នាំ២០២៦​ អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ សមាគម​ សហជីព​ និង​សហ​ព័ន្ធ​មក​ពី​ ២៥​ស្ថាប័ន បាន​ចេញ​មុខ​អំពាវនាវ​ជា​ថ្មី​ឱ្យតុលាការ​ និងអា​ជ្ញា​ធរ​បញ្ឈប់រាល់ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​លើ​ក្រុម​កូដ​ករ​ណា​ហ្គាវើលដ៍​។​ ជា​ការ​អំពាវ​នា​​វ​នៅក្រោយ​ពេល​ដែល​តុលាការ​កោះហៅក្រុមកូដករទៅសួរនាំពីដំណើររឿង «ធ្វើឱ្យខូចខាតដោយចេតនាមានស្ថានទម្ងន់ទោស» បន្ទាប់ពីពួកគេបានធ្វើកូដកម្មអហិង្សានៅពីមុខក្រុមហ៊ុនណាហ្គាលវើលដ៍កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ 

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃសុក្រទី៣កក្កដា​ បានសម្រេចដោះលែងលោក ឃឿន សុឡា ហៅ K01 ឲ្យនៅក្រៅឃុំបន្ទាប់ពីបញ្ជូនទៅដាក់ពន្ធនាគារបានមួយថ្ងៃ។ ការដោះលែងលោក ឃឿន សុឡា ឲ្យនៅក្រៅឃុំតែបន្តស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់តុលាការ​​ បានបន្សល់ចម្ងល់ពីមហាជនថា ហេតុអ្វីលោក ឃឿន សុឡា អាចនៅក្រៅឃុំ ក្រោយប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាដោយចេតនាលើយុវជនមួយរូប​។​ តើការចាប់ខ្លួនជនបង្កហេតុ រួចដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំដូច្នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងណាពីការអនុវត្តច្បាប់?

ថ្ងៃទី​៤កក្កដា​នេះ ជា​ឱកាស​ខួប​បុណ្យ​ឯករាជ្យអាមេរិក គម្រប់​២៥០ឆ្នាំ។ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ ​ប្រកាសថា អត្តសញ្ញាណ​អាមេរិក កំពុង​រងការ​គំរាម​កំហែង ព្រោះតែលិទ្ធិកុម្មុយនិស្តនិងវិបត្តិ​អន្តោប្រវេសន៍។ ​លោក​ក៏បាន​ចោទប្រកាន់​ថា លិទ្ធិកុម្មុយនិស្ត កំពុងតែ​ឋិតក្នុង​ជួរ​បក្សប្រឆាំង​ គឺគណបក្ស​ប្រធិបតេយ្យ​។ ក្នុងឱកាស​ខួប​ឯករាជ្យជាតិនេះដែរ ពលរដ្ឋអាមេរិក​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពីការ​បែកបាក់ ក្នុង​សង្គម​​ជាតិ ដ្បិត​ ស្នាមប្រេះឆាឃើញ​កាន់តែ​ច្បាស់ឡើងៗ ក្រោម​អំណាច​ដឹកនាំ​របស់​លោក ត្រាំ។ 

ចាប់​តាំង​ពីខែ​មករា​ រហូត​ដល់​ខែ​មិថុនា ​ឆ្នាំ២០២៦ ជន​ជាតិ​ឥណ្ឌូ​នេស៊ីយ៉ាង​តិច​ ១១០០០នាក់បានស្នើសុំ​ចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ពោល​គឺ​នៅក្រោយ​ពេល​​​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជាបើក​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាបចាស់ដៃលើ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ឆបោក​តាម​ប្រព័ន្ធអនឡាញ​។ បើ​តាម​​សារព័ត៌មាន​សិង្ហ​បុរី The Straits Times នៅ​ថ្ងៃទី​៣​ ខែកក្ក​ដា​​ ឆ្នាំ២០២៦​ ប្រធានផ្នែកការពារពលរដ្ឋនៃក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌូ​នេស៊ីបញ្ជាក់​ថា ចំនួនពល​រដ្ឋ​ឥណ្ឌូនេស៊ីដែល​ស្នើ​ត្រឡប់​មក​កាន់ប្រទេស​កំណើត​វិញ​​ បាន​កើន​ឡើង​ទ្វេ​ដង​ បើ​ប្រៀប​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ២០២៥​។​ 

ក្រសួង​សុខាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសរកឃើញ​​ករណីជំងឺកូវីដ១៩ ដែលឆ្លង​ចូល​ក្នុងសហគមន៍ជាថ្មី​ ក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ​ជាប់ៗគ្នា​។ ​​​​ឆ្លើយប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ Rfi នៅថ្ងៃទី​​៤កក្កដានេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវណ្ណ ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធជំងឺឆ្លង បានអះអាងថា ​​បាតុភាពនេះនឹងមិនអាចបង្កឱ្យមានក្តីបារម្ភសុខភាពសាធារណៈកម្ពុជាឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ​មន្ត្រីជំនាញសុខាភិបាលរូបនេះ​​បានស្នើឱ្យពលរដ្ឋត្រូវ​តែ​មាន​​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន ​ពិសេស​​ក្នុង​ករណីឆ្លងចូលក្នុងសហគមន៍បែបនេះ។ 

អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានបញ្ចប់ការចុះធ្វើកំណាយ និងកំណត់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រថ្មីនៃបុរាណដ្ឋានសរុបចំនួន១០១៨៨ទីតាំង នៅទូទាំងខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងបទសម្ភាសខ្លីជាវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដានេះ លោក ហង់ ពៅ អគ្គនាយកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បញ្ជាក់ថា ទីតាំងបុរាណដ្ឋានទាំងជាង ១ម៉ឺនកន្លែងនេះមិនមែនជាការរកឃើញថ្មីឡើយ ​តែជាទីតាំងដែលមានក្នុងទិន្នន័យបន្សល់ទុកស្រាប់ដោយសាលាបារាំងចុងបូព៌ា និងក្រសួងវប្បធម៌។ បើតាមលោក ហង់ ពៅ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាគ្រាន់តែជាអ្នក​ចុះធ្វើកំណាយបន្ថែម និងកំណត់កូអរដោនេថ្មីឱ្យ​មានភាពសុក្រិត្យជាងមុន។ តាមអគ្គនាយកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរារូបនេះ​​ ទីតាំងបុរាណដ្ឋានខ្លះនៅរក្សាភាពដើមស្ទើរទាំងស្រុង និងខ្លះទៀតស្ទើរបាត់បង់ភាពដើមរបស់ខ្លួន។

អ្នកជាប់ឃុំនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា​បច្ចុប្បន្នមានចំនួនជាង​ ៦​ម៉ឺ​​ន៧ពាន់នាក់​ និងអាច​បន្តកើនដល់​ប្រមាណ ៨ម៉ឺន ៥ពាន់នាក់​ នៅចុង​ឆ្នាំ​២០២៨ខាងមុខ។ នេះបើតាមការ​បញ្ជាក់របស់​​​អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ លោក ឈន សាណាត នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍​​ក្រសួងមហាផ្ទៃ​នៅថ្ងៃទី​៣កក្កដាម្សិលមិញ។ ប្រឈមនឹង​កំណើនអ្នកជាប់ឃុំនេះ​ លោក ឈន សាណាត បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភចំពោះបញ្ហា​​ចង្អៀតណែននៅក្នុងពន្ធនាគារនៅកម្ពុជា​​។ តែទោះយ៉ាងណា ​​​អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគាររូបនេះ​បានអះអាង​​ថា ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារយក​ចិត្តទុកដាក់លើ​ការគ្រប់គ្រងពន្ធនាគារ និងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប​ន្ថែមដើម្បីឆ្លើយតបនឹងកំណើននៃអ្នកជាប់ឃុំ។ តាមលោក ឈន សាណាត ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារក៏ដាក់ចេញវិធានការដើម្បីបង្ការភាពវឹកវរឬការបះបោរក្នុងពន្ធនាគារ និងវិធានការផ្សេងៗដើម្បីបន្ថយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារផងដែរ។

គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងល្បែងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា (គ.ល.ក) បានធានាថា ប្រតិបត្តិការឆបោកអនឡាញនឹងមិនអាចកើតឡើងនៅតាមកាស៊ីណូបានឡើយ។ នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចុះថ្ងៃទី៣ខែកក្កដា គ.ល.ក​ បានអះអាង​ចាត់វិធានការច្បាប់ដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ បើសិនកាស៊ីណូណាមួយត្រូវបានរកឃើញថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសឆបោកអនឡាញ​។ អ្នកតាមដានសង្គមយល់ថា ការទទួលបានជោគជ័យឬយ៉ាងណាក្នុងការចាត់វិធានការដូចនេះអាស្រ័យលើការបំពេញការងារ និងភាពស្មោះត្រង់របស់មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ។

នៅក្នុង​គោលដៅ​លើកតម្កើង​វប្បធម៌ជាតិ និង​បន្ទុចបង្អាក់​ឥទ្ធិពល​បរទេស ជាពិសេស​រុស្ស៊ី និង​អ៊ីស្លាម​ជ្រុលនិយម រដ្ឋាភិបាល​តាហ្ស៊ីគីស្ថាន​ពង្រឹង​ច្បាប់​ស្តីពី​អត្រានុកូលដ្ឋាន នៅ​ត្រង់ចំណុច ចុះឈ្មោះ​របស់​ទារក។ ជាប់ឈ្មោះជា​បិតាស្ថាបនិក​​សន្តិភាព និង​បង្រួបបង្រួមជាតិ លោក​ប្រធានាធិបតី​តាហ្ស៊ីគីស្ថាន​ក្តោបក្តាប់យ៉ាងជាប់ណែន ឥទ្ធិពល​អ៊ីស្លាម និង​ការដកឃ្លា ឃ្លាតចាកឆ្ងាយ​ពីលំហរអតីតសហភាពសូវៀត។