នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ កក្កដានេះ អាជ្ញាធរខេត្តឧត្តរមានជ័យបានរៀបចំពិធីរម្លឹកខួប ១ឆ្នាំនៃសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ថៃលើកម្ពុជា។ លោក មាន ចាន់យ៉ាដា អភិបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យថ្លែងថា ការរៀបចំពិធីនេះមិនត្រឹមតែជាការរម្លឹកខួប ១ឆ្នាំនៃការឈ្លានពានប៉ុណ្ណោះទេ តែវាជាសក្ខីកម្មដែលបញ្ជាក់ពីការចងចាំមិនភ្លេចនូវការពលីរបស់វីរកងទ័ព និងនគរបាលជាតិកម្ពុជាក្នុងបុព្វហេតុការពារជាតិ។ 

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក និងរុស្ស៊ីបានជួបពិភាក្សាគ្នារយៈពេលប្រមាណ ៣០នាទី នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន នាឱកាសកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន។ ប្រមុខការទូតនៃមហាអំណាចទាំង២ មិនបានប្រកាសផ្ទាល់មាត់អំពីខ្លឹមសារនៃជំនួបទ្វេភាគីនេះទេ។ តែក្រសួងការបរទេសនីមួយៗបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រៀងៗខ្លួន។ ភាគីអាមេរិកបានលើកឡើងថា ជំនួបដាច់ដោយឡែកនេះផ្តោតលើចំណងមេត្រីភាពទ្វេភាគី និងសារៈសំខាន់នៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន។ តែរុស្ស៊ីបានព្រមានអាមេរិកដែលចេះតែបន្តបញ្ជូនគ្រឿងសព្វាវុធឲ្យអ៊ុយក្រែនដោយចាត់ទុកទង្វើនេះថាមិនអាចទទួលយកបានទាល់​តែសោះ។​ ​

ថ្មីៗនេះ អគ្គនាយកដ្ឋាន កបប នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានរកឃើញផលិតផលសាប៊ូស្ពៃក្លែងក្លាយរាប់រយកេសនៅក្នុងឃ្លាំងមួយកន្លែងស្ថិតនៅខណ្ឌបឹងកេងកង ក្រោយម្ចាស់សហគ្រាស LSV Industry ដែលជាអ្នកផលិតសាប៊ូស្ពៃក្នុងស្រុកបានដាក់ពាក្យបណ្តឹង។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោកស្រី នុត សម្ផស្ស ម្ចាស់សហគ្រាស LSV Industry ចាត់ទុកការក្លែងបន្លំផលិតផលថាជាការបំបាក់ទឹកចិត្តលោកស្រី និងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើការប្រើប្រាស់ទំនិញទាំងនោះ។ ក្នុងន័យនេះ លោកស្រីចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយគាំពារវិស័យ SME ក្នុងស្រុក តាមរយៈការទប់ស្កាត់ និងទប់ស្កាត់ទំនិញក្លែងក្លាយ។ 

ក្រសួងយុត្តិធម៌បានរកឃើញថា ចៅក្រម២៦រូប និងព្រះរាជអាជ្ញា៧រូបបានប្រព្រឹត្តិខុសវិជ្ជាជីវៈ​តុលាការ​​ នៅក្នុងសំណុំរឿងមានភាពមិនប្រក្រតីចំនួន ១៤ករណីដែលត្រូវបានប្តឹងដោយពលរដ្ឋ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍​របស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ដែលចេញផ្សាយ​នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។

បេសកកម្ម​សង្គ្រោះ​ប្រាសាទព្រះវិហារពីសំណាក់​សហគមន៍អន្តរជាតិ​នៅមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ ដរាបណាថៃបន្តគំរាម​កំហែងខ្មែរ។ នេះជាការថ្លែងរបស់លោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជា នៅក្នុងបទអន្តរាគមន៍មួយនាសម័យប្រជុំលើកទី៤៨ នៃគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅទីក្រុងប៊ូសាន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង នាថ្ងៃទី​២២កក្កដា​ម្សិលមិញនេះ។ លោកស្រី ភឿង សកុណា ​​​បានថ្លែងទៀត​ថា ​​​​កងកម្លាំងយោធាថៃ​​​​​នៅតែមានវត្តមាន​នៅតំបន់ជុំវិញប្រាសាទ ​និងថា​ ថៃ​នៅតែបន្ត​បំពាន ដោយ​​​ប្រព្រឹត្តិសកម្មភាព​ឯកតោភាគី​​​ ក្នុងការបំផ្លិច​បំផ្លាញទីតាំង​បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ខ្មែរ​ជាច្រើនកន្លែង៕ សូមស្តាប់​លោកស្រី ភឿង សកុណា​៖

កូរ៉េខាងត្បូងបានទទួលស្គាល់កំហុសថា មានភាពចន្លោះប្រហោងផ្នែកសន្តិសុខ​ឌីជីថល ទើបបណ្តោយឱ្យមានករណីលួចចូលធ្វើចារកិច្ចតាមបណ្តាញអ៊ីនធ័រនែតអស់រយៈពេលជិត១០ខែដោយមិនដឹងខ្លួន។ គឺក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលជាអ្នករងការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធ័រនែតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងមិនធ្លាប់មាន។

​នៅឥណ្ឌា ការ​បង្ក្រាប​ចលនា​បាតុកម្ម​របស់​យុវនិស្សិត បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​ប៉ូលិស​​និង​ជនស៊ីវិល រងរបួស សរុប​​ប្រមាណ ១៨០ នាក់។ នគរបាល​ឥណ្ឌា ក៏​បាន​ចាប់ខ្លួន​ ប្រមុខ​មេបក្សប្រឆាំង​ និងអ្នក​តំណាងរាស្ត្រ​មួយ​ចំនួន​ ឃុំឃាំង​មួយ​រយៈខ្លី​ រួច​ហើយ​ក៏​ដោះលែង​វិញ​ នៅថ្ងៃទី២២កក្កដា​​​។​

ពី​វេទិកា​អាស៊ាន និង​មុន​ជំនួបទ្វេ​ភាគី​​ជាមួយ​​សមភាគី​ចិន ​ ប្រមុខ​ការ​ទូត​អាមេរិក លោក ម៉ារកូ រ៉ូប៊ីយ៉ូ បាន​អះអាង​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃពុធទី​២២​កក្កដា​នេះ​ថា​ “បណ្តោយឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់​ត្រួត​ត្រា​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស​ គឺ​ជា​ការ​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​គំរូ​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់”​ និង​ផលវិបាក​រាលដាល​ដល់​តំបន់​ផ្សេង​ ហួស​ពី​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា។ ទោះ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ក៏​ដោយ ក៏​គេ​អាច​យល់​បាន​ថា​អាមេរិក​កំពុង​ចង់​ដៅ​វាយប្រហារ​ចិន​ដែល​មាន​មហិច្ឆតា​គ្រប់​គ្រង​ច្រក​សមុទ្ទ​តៃវ៉ាន់ និង​សមុទ្ទ​ចិន​ខាង​ត្បូង​តែ​ម្នាក់​ឯង។

ក្រុមធុរកិច្ចអាមេរិក-អាស៊ានបានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាពីថ្ងៃទី២១ ដល់២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ គោលដៅនៃទស្សនកិច្ចនេះ គឺដើម្បីបង្កើនការវិនិយោគដែលរួមចំណែកផ្តល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចដល់កម្ពុជា។ នេះបើតាមស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាដោយបញ្ជាក់ថា អាមេរិកកំពុងតែសម្លឹងរកការវិនិយោគលើវិស័យសុខាភិបាល ដឹកជញ្ជូន និងភស្តុភា ពាណិជ្ជកម្មឌីជីថល ថាមពល និងរ៉ែកម្រ។ ហេតុអ្វីនៅដំណាក់ចុងក្រោយនេះ អាមេរិកសម្លឹងរកការវិនិយោគក្នុងវិស័យរ៉ែកម្រនៅកម្ពុជា?

លោកស្រី នុត សម្ផស្ស ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន LSV Industry បានបង្ហាញការមិនសប្បាយចិត្ត ក្រោយមន្រ្តីអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ «ក.ប.ប.» បានរកឃើញផលិតផលសាប៊ូស្ពៃក្លែងក្លាយរាប់រយកេសនៅឃ្លាំងមួយកន្លែងក្នុងខណ្ឌបឹងកេងកង។ ការរកឃើញសាប៊ូស្ពៃក្លែងក្លាយទ្រង់ទ្រាយធំនេះធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា បន្ទាប់ពី ក.ប.ប ទទួលបានបណ្ដឹងសុំអន្តរាគមន៍ពីម្ចាស់សហគ្រាស LSV Industry ដែលជាអ្នកផលិតសាប៊ូស្ពៃក្រញាញ់ក្នុងស្រុក។

ថែរក្សា សម្រស់ ក៏ ជា ផ្នែក មួយ នៃ សុខភាពដែរ ព្រោះ យើង នឹង មាន អារម្មណ៍ ល្អ នៅ ពេល ឃើញ ខ្លួន ស្អាត រូបរាង សាច់ ល្អ។  ប៉ុ់ន្តែ ជួនកាល ដោយហេតុ តែ ចង់ ល្អ ចង់ស្អាត ពេក និង គ្មាន ព័ត៌មាន ត្រឹម ត្រូវ ហើយ  ជឿ ផ្អើល តាម ការ ឃោសនា របៀប សំអិត  សំអាងខ្លួន និង ការ ប្រើប្រាស់ ផលិតផល សំអាង ច្រើន មុខ ច្របូកច្របល់ គ្នា  អាច  បង្ក ជា ផលវិបាក ទៅ វិញទេ។

នៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន មានមនុស្សស្លាប់ និងបាត់ខ្លួនជាង ២០នាក់ ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង និងបាក់ដីនៅជ្រលងភ្នំភាគឦសានប្រទេស។ ក្រុមភ្នាក់ងារជួយសង្គ្រោះកំពុងតែដុតដៃដុតជើងស្វែងរកអ្នកបាត់ខ្លួន ហើយអង្គការកាកបាទក្រហមអាហ្វហ្កានីស្ថានក៏ធ្វើអន្តរាគមន៍ផ្តល់ជំនួយចាំបាច់បន្ទាន់ដែរ។ តែភ្លៀងបន្តធ្លាក់ខ្លាំងជាបន្តបន្ទាន់បានធ្វើឲ្យដំណើរការជួយសង្គ្រោះកាន់តែលំបាក។  

នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ព្រះចៅអធិការវត្តសំបួរមាសមានថេរដីកាបញ្ជាក់​ថា វត្តពុំធ្លាប់កំណត់តម្លៃសេវាបូជាសពម្តងណាឡើយ និងថា តារាងតម្លៃដែលបានផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គមថ្មីៗនេះមិនមែនចេញដោយគណៈកម្មការវត្តសំបួរមាសនោះទេ។ ការបំភ្លឺ​របស់ចៅអធិការវត្តសំបួរមាសពេលនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីពលរដ្ឋនាំគ្នារិះគន់លើតារាងតម្លៃទទួលបូជាសពក្នុងវត្តសំបួរមាសដែល​ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយព្រោងព្រាតនៅលើបណ្តាញសង្គមនាពេលកន្លងទៅថ្មីៗ​នេះ។

ក្រុមហ៊ុន ហាយ-ថេក អឺភែរឹល ដែលមានអ្នកគ្រប់គ្រងជាជនជាតិថៃ បានប្រកាសផ្អាកដំណើរការសកម្មភាពអាជីវកម្ម និងផលិតកម្មទាំងស្រុងនៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ ដោយព្រមទាំងផ្តល់ប្រាក់បំណាច់បញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារដល់កម្មករនិយោជិត។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងនៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ មន្ត្រីអង្គការសង់ត្រាល់បញ្ជាក់ថា នេះជារោងចក្រទី២ហើយនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសប៉ោយប៉ែតអូរនាងដែលប្រកាសបិទទ្វារចាប់តាំងពីមានជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

លោក សឿន ចាន់ដែន លោក ឆាន់ បញ្ញា លោក ផង់ ប្រុស និងកញ្ញា អយ ឌីណា ត្រូវបានតុលាការផ្តន្ទាទោសក្នុងថ្ងៃតែមួយ គឺថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារក្នុងម្នាក់ៗ ១៨ខែ ពីបទ «ញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម»។ ការបន្តផ្តន្ទាទោសអ្នកទាំង ៤ខាងលើ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីពួកគេបានបញ្ចេញមតិ និងចែករំលែកព័ត៌មានតាមបណ្តាញសង្គម។

នៅយប់ថ្ងៃចន្ទឆ្លងចូលថ្ងៃអង្គារ ទី២១ កក្កដានេះ អាមេរិកបានបន្តបើកការវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់ដែលឈានដល់ ១០យប់ជាប់ៗគ្នាហើយ។ ចំណែកអ៊ីរ៉ង់ក៏បានតប តវិញដោយប្រកាសបាញ់ប្លោងដៅកម្ទេចប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្ទពែក្ស និងបានព្រមានវាយប្រហារកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀតនៅថ្ងៃមុខ។

ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ តំបន់អាស៊ីរងគ្រោះយ៉ាងដំណំពីឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោក​អនឡាញ និងបានធ្វើឲ្យខាតបង់ប្រាក់ប្រមាណជាង ១១៤ ពាន់លានដុល្លារកាលពីឆ្នាំ២០២៥។ ទឹកប្រាក់ខាតបង់នេះបានកើនឡើងគុណនឹង ៣ ដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។ ភូមា និងកម្ពុជាជាប្រទេសមានឈ្មោះអាស្រូវជាសម្បុកឆបោក​អនឡាញខ្លាំងជាងគេក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកប្រឆាំងគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប៉ាស៊ីហ្វិកចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២១ កក្កដានេះ។  

ប្រជាជន​ប្រហែល ៦៤៥ លាននាក់​ រងគ្រោះទុរ្ភិក្ស នៅឆ្នាំ២០២៥ ពោល​គឺ​ស្មើ​ប្រមាណ ​៧,៨% នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​លើពិភពលោក។​ នេះបើតាម​ ​​​ទីភ្នាក់ងារស្បៀងអាហារ​និង​កសិកម្ម នៃអង្គការ​សហប្រជាជា​តិ ដោយ​សង្កត់ធ្ងន់​ថា​ ទោះបីជាដំណោះស្រាយ​​គ្រោះអត់​ឃ្លានជួប​​ភាព​បន្សាំបន្តិចក្តី តែ​វា​ត្រូវ​រងគ្រោះធ្ងន់​ថែមមួយ​ជាន់​ទៀតក្នុង​ឆ្នាំ២០២៦ ព្រោះតែ​សង្គ្រាម​នៅ​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា​ និងវិបត្តិ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។ 

សង្គ្រាម​អ៊ុយក្រែន​បាន​អូស​បន្លាយ​អស់ពេល​​ជាង​បួន​ឆ្នាំ​ហើយ។ ចំនួន​មនុស្ស​​ស្លាប់​ និង​របួស​ក៏​បាន​កើន​ឡើង​ជា​លំដាប់​ដែរ។ បើ​តាម​ឧត្តម​ស្នងការ​សិទ្ធិមនុស្ស​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ក្នុង​រយៈ​៦​ខែ​ដំបូង​នៃ​ឆ្នាំ​២០២៦​នេះ ចំនួន​​ជន​ស៊ីវិលស្លាប់​និង​របួស​បាន​កើន​ឡើង​៣៧% បើ​ប្រៀប​ទៅ​នឹង​រយៈ​ពេល​ដូច​គ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ​២០២៥។

ថ្លែងនៅក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រឲ្យនិស្សិតក្នុងខេត្តសៀមរាបនាថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បានអះអាងថា លោកមិនបានបិទសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញទស្សនៈរបស់បណ្ឌិតទេ។ តែលោកមិនភ្លេចបញ្ជាក់ថា ការបញ្ចេញទស្សនៈ និងការវិភាគរបស់បណ្ឌិតគ្រប់រូបត្រូវតែផ្អែកលើភស្តុតាង និងវិទ្យាសាស្ត្រ ជាជាងវិភាគតាមអារម្មណ៍ និងមើលងាយអ្នកដទៃ។ ការបញ្ជាក់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដូចនេះធ្វើឡើង ក្រោយផ្ទុះការជជែកវែកញែកជុំវិញសុភាសិតបណ្ឌិត និងអ្នកចែវទូក និងក្រោយការផ្សព្វផ្សាយអំពីទស្សនៈវិភាគរបស់លោកបណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយមកពីប្រទេសរុស្ស៊ី។

នៅយប់ថ្ងៃ ចន្ទ ទី ២០ ខែ កក្កដា ទីក្រុងម៉ូស្គូ បានរងនូវការវាយប្រហារតាមអាកាសដោយដ្រូនអ៊ុយក្រែនជាង ៤០០ គ្រឿង ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្សជាច្រើននាក់រងរបួស និង ខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើន នេះបើតាមការបញ្ជាក់ដោយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ។ ការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំនេះ បានកើតឡើង ពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីកងទ័ពរុស្ស៊ីបានបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលយ៉ាងសន្ធាប់ទៅលើទីក្រុងកៀវ ប្រទេសអ៊ុយក្រែន ។

នៅថ្ងៃចន្ទទី២០កក្កដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Lin Jian បានចេញមុខការពារជំហររបស់កម្ពុជាដែលបានគាំទ្រគោលនយោបាយ «ចិនតែមួយ»។ ការការពារដោយចំហរបស់ចិននេះ គឺបន្ទាប់ពីក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់សម្រេចលុបចោលការសម្រួលទិដ្ឋាការចេញ-ចូលដល់កម្ពុជា។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានចាត់ទុកការសម្រេចរបស់ទីក្រុងតៃប៉ិជាគំរូដ៏អាក្រក់ក្នុងចេតនាប៉ុនប៉ងបំបែកខ្លួនចេញពីចិន។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) បានរៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពីការពិនិត្យជាសកលតាមកាលកំណត់ និងការរៀបចំរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យពាក់កណ្តាលអាណត្តិជុំទី៤ (UPR)។ ថ្លែងប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃអង្គារ​​នេះ លោកស្រី ឆន សុគន្ធា នាយិកាប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ លើកឡើងថា នៅក្នុងរបាយការណ៍ការពិនិត្យជាសកលតាមកាលកំណត់ជុំទី៤ (UPR) រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានទទួលយកអនុសាសន៍ចំនួន២៦ ពាក់ព័ន្ធនឹងសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ។ បើតាមលោកស្រី ឆន សុគន្ធា ស្ថានភាពសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជានៅតែរងការរឹតត្បិត ជាពិសេសនៅក្រោយក្រសួងព័ត៌មានបានប្រកាស​ដាក់​ឱ្យប្រើប្រាស់​ធម្មនុញ្ញវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន។ 

ប្រមុខការទូតថៃបានលើកឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិននាថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ថា ការជ្រើសយកយន្តការ UNCLOS ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នារបស់កម្ពុជាមានន័យថា កម្ពុជាបិទផ្លូវចរចាលើបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ រួមទាំងព្រំដែនគោកដែរ។ ការលើកឡើងដូចនេះរបស់ប្រមុខការទូតថៃត្រូវបានក្រសួងការបទេសកម្ពុជាចេញមុខទាត់ចោលភ្លាមៗ។ អ្វីទៅជាចេតនារបស់ថៃដែលមិនព្រមចូលតុចរចាដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនគោកជាមួយកម្ពុជា?

តាំងពីជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃបានផ្ទុះឡើង ក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៥ មិនថាអ្នកកាសែតខ្មែរ ឬបរទេសមកពីសឹងគ្រប់ស្ថាប័នបាននាំគ្នាចុះទៅដល់ទីតាំងជម្លោះតាមព្រំដែន ដើម្បីសង្កេតការណ៍ និងធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ផ្ទាល់ប្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា និងសហគមន៍អន្តរជាតិពីព័ត៌មានពិត និងច្បាស់លាស់ស្តីពីការវិវត្តន៍នៃស្ថានការណ៍នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលអ្នកកាសែតវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI បានជួបសម្ភាសន៍សុទ្ធតែបានអះអាងស្រដៀងគ្នាថា អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវតែរាយការណ៍ដោយផ្អែកលើការពិត មានប្រភពច្បាស់លាស់ និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ ពិសេសត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នពីការផ្សាយព័ត៌មានណា ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ៕

ថ្ងៃទី​២០កក្កដា ចលនាហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន បាន​ប្រកាស​​​ថាគេបានបោះឆ្នោតតែងតាំងមេដឹកនាំថ្មី ឈ្មោះ ខាលីល អាល់ហៃយ៉ា។ ការតែងតាំងនេះ ត្រូវបានធ្វើដោយសម្ងាត់បំផុត ដោយ​សារតែកត្តាសន្តិសុខ​ ការគំរាមសម្លាប់ពីសំណាក់អ៊ីស្រាអែល​។ មេក្រុមហាម៉ាសមុនៗ ឈ្មោះ អ៊ីស្មាយ ហានីយ៉េ និង​ យ៉ះយ៉ា ស៊ីនួ សុទ្ធតែត្រូវបាន​កងទ័ពអ៊ីស្រាអែល​សម្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់​។

បាតុកម្ម​ដោយ​សន្តិវិធី ក្លាយ​ជា​ការប៉ះទង្គិច​គ្នា​យ៉ាង​ហិង្សា។ នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ចន្ទទី​២០​កក្កដា​២០២៦​នេះ ប៉ូលិស​ឥណ្ឌា​ បាន​ប្រើ​គ្រាប់​បែក​បង្ហូរ​ទឹក​ភ្នែក ដំបង វាយ​​ក្រុម​បាតុករ​ ដែល​ភាគ​ច្រើន​ជា​និស្សិត។ បាតុករ​ជា​ច្រើ​ន​សិប​ពាន់​នាក់ បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ ដ៏​ធំ​បំផុត​មួយ នៅ​រដ្ឋ​ធានី​ញូវដេលី​ ដើម្បី​បរិហារ​ការ​លួច​បន្លំ​ក្នុង​ពេល​​ប្រឡង​ និង​ទាមទារ​ឱ្យ​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​អប់​រំ​លាលែង​ចេញ​ពី​តំណែង។

ក្រុមកីឡាករ​អេស្ប៉ាញ​ បានទាត់​ឈ្នះ​ក្រុមកីឡាករ​អាហ្សង់ទីន ១-០​​ និង​ក្លាយ​ជា​ជើងឯក​ពិភពលោក​នៃ​ការ​ប្រកួត​បាល់​ទាត់​ពិភពលោក ថ្ងៃ​ទី​២០​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៦។ ក្នុង​ពិធី​ប្រគល់​ពាន​មាសដល់​ក្រុមជ័យលាភី​​​ពិភពលោក​​ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ បានបង្ហាញ​ខ្លួន​យ៉ាង​យូរ លើវេទិកា​ជា​មួយ​ក្រុម​កីឡាករ​ជើង​ឯកអេស្ប៉ាញ បើទោះ​បី​ជា​មាន​សំឡេង​​​ស្រែកមិន​ពេញ​ចិត្ត​ប្រឆាំង​នឹង​រូប​លោក​ក៏​ដោយ។

ជប៉ុន តាមរយៈឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំកម្ពុជាបានប្រកាសក្នុងថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ពីការផ្តល់ជំនួយក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន ៥០០លានយ៉េន ឬស្មើនឹង ៣លានដុល្លារឲ្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា។ កម្មវិធីជំនួយនេះមានការផ្តល់ឧបករណ៍បញ្ជូនសារដល់កងទ័ពជើងគោក និងនាវាល្បាតដល់កងទ័ពជើងទឹកនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយយល់ថា ការផ្តល់ជំនួយឲ្យវិស័យយោធាកម្ពុជាពីសំណាក់ជប៉ុនពេលនេះជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយសន្តិសុខរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន លោកស្រី សាណាអេ តាកាអ៊ិឈឺ និងថា កម្ពុជាគួរតែសហការជាមួយជប៉ុនដើម្បីពង្រឹងវិស័យកងទ័ពផងដែរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អ្នកជំនាញក៏ចង់ឃើញកម្ពុជាធ្វើពិពិធកម្មការទូតជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងលោកដោយតម្លាភាព អព្យាក្រឹតភាព និងតុល្យភាពដើម្បីធ្វើឲ្យវិស័យការពារជាតិកាន់តែរឹងមាំ។

ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានជំរុញឲ្យប្រទេសថៃ និងកម្ពុជាដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដែលអូសបន្លាយរវាងគ្នាដោយសន្យាថា ចិននឹងដើរតួជា «អ្នកស្ថាបនា» ឬជាអ្នកសម្របសម្រួល។ ការជំរុញរបស់ភាគីទី៣ ធ្វើឡើងក្នុងថ្ងៃតែមួយនៃជំនួបដាច់ឡែកពីគ្នារវាងប្រធានាធិបតីចិនជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនៅក្រៅសន្និសីទស្តីពីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងទីក្រុងសៀងថៃកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ។ 

លោក អ៊ែនឌី ប៊ើនហេម​ (Andy Burnham)​ ប្រធាន​បក្ស​ពលករអង់គ្លេស ​ចាប់ផ្តើមចូលកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស ជាផ្លូវ​ការ​នៅថ្ងៃចន្ទទី​២០​កក្កដានេះ​។ លោកគារ ស្តារមើ​ បានសម្រេចចិត្តលាចុះពីតំណែង​កាលពី​ចុងខែ​មិថុនា បន្ទាប់​ពីរងការរិះគន់ខ្លាំងឡើងៗ​ពីក្នុងបក្សនិងពីប្រជាជន​។ ក្នុងរយៈពេល​១០​ឆ្នាំមកនេះ​​ អង់គ្លេសបាន​ផ្លាស់ប្តូរនាយករដ្ឋមន្ត្រី១០​នាក់ហើយ។ វិបត្តិនយោបាយ សង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ច កំពុងរងចាំដំណោះស្រាយពីរដ្ឋាភិបាលថ្មី របស់​លោក អ៊ែនឌី ប៊ើនហេម។

កាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍កន្លងទៅ សភាជប៉ុន​បានអនុម័តការធ្វើវិសោធនកម្ម លើច្បាប់​ស្នងរាជបល្លង្ក​ ដើម្បីពង្រីក​លទ្ធភាពរកអ្នកមកបន្តធ្វើជា​ព្រះចៅអធិរាជ។ ក៏ប៉ុន្តែ តាមរយៈច្បាប់ថ្មីនេះ សភាជប៉ុនបាន​បន្តបដិសេធ មិន​ព្រមអនុញ្ញាតិ​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្រី អាចឡើងធ្វើ​ជា​ព្រះចៅអធិរាជ​បាន​ឡើយ​។ ការបដិសេធ ដែលហាក់ផ្ទុយពី​មតិភាគច្រើនរបស់ប្រជាជនជប៉ុន ដែលចង់​ឃើញ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី អៃកូ បុត្រីតែ​មួយអង្គគត់របស់ព្រះចៅអធិរាជ ណារូហ៊ីតូ ឡើងគ្រងរាជ្យ​បន្តពីព្រះបិតា​។