លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីថ្ងៃទី១៣សីហា បានចុះជួបតំណាងសហគមន៍ ទេទឹកពុះ នៅឃុំត្រពាំងជោ ស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដើម្បីជួយរៀបចំគម្រោងលម្ហែបៃតង «ទេទឹកពុះ» នៅពេលខាងមុខ។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ​គម្រោងនេះនឹងជួយកែលម្អ​​​​​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរមណីយដ្ឋាន «ទេទឹកពុះ» នាពេលនេះ ពិសេស​ជួយពង្រឹងភាពជាម្ចាស់របស់សហគមន៍ ដើម្បី​ទាញយកផលប្រយោជន៍ជាអតិបរមាពីការអភិវឌ្ឍន៍នៅហ្នឹងកន្លែង។ លោក​ ផល នឿន ជា​ប្រធានសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិកោដូនតី ដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងរមណីយដ្ឋានទេទឹកពុះនេះ ​​​ប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ Rfi នៅ​ថ្ងៃទី​១៦សីហានេះថា ​​ពលរដ្ឋសហគមន៍ ដែលជា​ជនជាតិដើមភាគតិចសួយជួប​បញ្ហា​ប្រឈម​មួយចំនួ​នក្នុងការកសាងតំបន់​ទេសចរណ៍មួយនេះ។ ​សូមស្តាប់​​​លោក​ ផល នឿន ប្រធានសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិកោដូនតី៖ ​

គិតមកទល់ពេលនេះ រោងចក្រចំនួន ៣កន្លែងនៅក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានប្រកាសបិទទ្វារលែងដំណើរការដោយសារ​ការបញ្ជាទិញធ្លាក់ចុះ និងការដឹកជញ្ចូនឡើងថ្លៃ អំឡុងវិបត្តិនៃជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ឱ្យដឹងពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ស៊ុន មេសា នៅថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា​ ឆ្នាំ២០២៦​ និងថា កម្មករ-កម្មការិនីប្រមាណ ៤ពាន់នាក់ រងផលប៉ះពាល់​ដោយសារការបិទរោងចក្រទាំង៣​។  តែយ៉ាងណាមន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការងាររូបនេះមិនបារម្ភថា ​កម្មករ-កម្មការិនី​ទាំងនោះ​គ្មានឱកាសការងារថ្មីនោះទេ​ពីព្រោះរោងចក្រនៅជុំវិញខេត្តបន្ទាយមានជ័យទើប​បានទទួលយកពួកគេ​ឱ្យចូលបំពេញការងារ ខណៈក្រសួងក៏នៅសល់ឱកាសការងារប្រមាណជាង ៩ម៉ឺនកន្លែងផ្សេងទៀត។

គិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃទី១៦ខែសីហានេះ​ អាជ្ញាធរមិនទាន់បានរកឃើញអ្នកបាត់ខ្លួននៅក្នុងហេតុការណ៍លិចទូកង ខ្នាតអន្តរជាតិ ដែលស្ថិតនៅចំណុចភូមិកោះប្រាក់ ឃុំភូមិធំ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល នៅឡើយទេ។ ​នេះបើតាមលោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ ឈឿន សុចិត្ត ស្នងការនគរបាលខេត្តកណ្តាល ប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ ​Rfi នៅរសៀលថ្ងៃទី​១៦សីហានេះ។

នៅថ្ងៃអាទិត្យទី១៦សីហានេះ លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា បានចាយពេល៣ម៉ោង ដើម្បីជជែកជាមួយលោក កឹម សុខា មេដឹកនាំអតីតបក្សសង្រ្គោះជាតិ និងកូនស្រីច្បងរបស់លោក គឺកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា។ តាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក លោក ហ៊ុន សែន បានបញ្ចេញរូបថតចាប់ដៃយ៉ាងស្និទ្ធស្នាលជាមួយលោក កឹម សុខា និងកោតសរសើរកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា ថា ជាធនធានមនុស្សដ៏ល្អសម្រាប់ជាតិ។

នៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងមួយចុះថ្ងៃទី១៣សីហា​ ក្រសួងការពារជាតិបានស្នើឲ្យគ្រប់ស្ថាប័ន និងអង្គភាពចំណុះក្រសួង ចាប់ផ្តើមរៀបចំបើកគណនីធនាគារជូនយោធិនក្នុងសាមីអង្គភាពខ្លួន ឲ្យបានត្រឹមថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០២៧។ នេះគឺជាយន្តការ​​​​  ​ដើម្បីបង្កើនតម្លាភាព គណនេយ្យភាព ប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងបៀវត្ស​ក្នុងជួរកងទ័ព។​

មន្ត្រី​នគរបាលជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា​អះអាងថា គ្រឿងញៀនជាង​ ១.៣តោនដែលច្រក​​ក្នុងបាវអង្ករខ្មែរ និង​​​​ត្រូវបាន​សមត្ថកិច្ចរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី​​ចាប់បាន​​​​​​កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ​​​​មិនមែននាំចេញពីប្រទេស​កម្ពុជានោះទេ។ ​តាមស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិនៅថ្ងៃទី​​១៦សីហានេះ ​មន្ត្រីនគរបាលជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាដាក់ការសន្និដ្ឋានថា​​ ​​​​​ពួកឧក្រិដ្ឋជន​អាចទិញ​បាវអង្ករ​​​ពីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឬត្រូវបានបោះពុម្ព​នៅក្នុងប្រទេសថៃ​​​ រួច​យកទៅដាក់​​គ្រឿងញៀនដ៏ច្រើនសន្ធឹកនោះ​​​​​ ក្នុងគោលបំណង​​សម្អុយឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ​។ ​អោ ស្រីពេជ្រ​៖

កងទ័ពអ៊ុយក្រែន បាន​វាយប្រហារ​ទៅ​លើ​រោងចក្រ​មួយរបស់រុស្ស៊ី ដែល​ផលិត​គ្រឿងផ្សំ​ឧស្សាហកម្ម​អវកាស ដូចជា​ផ្កាយរណប និងមីស៊ីលជាដើម​​។ នេះបើផ្អែកតាមការប្រកាស របស់​លោក​ហ្សេឡេនស្គី នៅរសៀលថ្ងៃសៅរ៍ទី​១៥សីហា​។ អភិបាលក្រុង Samara ទីតាំងរោងចក្រនេះ បាន​លើកឡើងថា​ពិតជាមាន​ការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំ​។

នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី​១៥សីហា លោក លី ចែម្យុង​ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង បាន​ស្នើចរចាជាមួយប្រទេស​ផ្តាច់​ការ​កូរ៉េខាងជើង ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមជាអចិន្ត្រៃយ៍​។​ រាល់លើក ការ​ចរចាគ្នា​រវាង​បងប្អូន​គូសត្រូវ​កូរ៉េទាំង២ ​តែងតែ​មាន​ភ្ជាប់​លក្ខខណ្ឌថា​ត្រូវ​រំសាយ​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។​ តែ​គ្រានេះ​ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង ​ប្រកាសស្នើចរចា​ជា​ចំហ និង​ដោយ​គ្មាន​​​លក្ខខណ្ឌ ដូច​មុន​នោះឡើយ។ ​​ ​

ថ្ងៃទី​១៥សីហា ក្រុមតាលីបង់​ប្រារព្ធពិធីបុណ្យខួប​គម្រប់៥ឆ្នាំ ​នៃការវិលត្រលប់មកកាន់អំណាចវិញ ដែល​ក្រុមនេះហៅថាជា ការវិលត្រលប់មកវិញ ​នូវឯករាជ្យភាពរបស់អាហ្វហ្កានីស្ថាន​។ ៥ឆ្នាំមកនេះ របបតាលីបង់​ បាន​ដឹកនាំ​អាហ្វហ្កានីស្ថានក្នុងកណ្តាប់ដៃដែក ដោយ​យកច្បាប់អ៊ីស្លាម​ផ្តាច់ការ​ជាត្រីមុខ​។ បន្ថែមពីកត្តាសេដ្ឋកិច្ច ​ជីវភាព​ក្រីក្រលំបាក​ជាទីបំផុត សិទ្ធិសេរីភាព​របស់ប្រជាជនអាហ្វហ្កានីស្ថាន បានធ្លាក់ចុះដុនដាប​ជាខ្លាំង។ ស្ត្រីអាហ្វហ្កានីស្ថាន ត្រូវបានរបប​ផ្តាច់ការអ៊ីស្លាមជ្រុលនិយមនេះ ជាន់ពន្លិច​ឲ្យ​ក្លាយជាទាសករនៅបាតសង្គម ​សង្គម​​ដែល​មានតែមនុស្ស​ប្រុសនិងភាពហិង្សា​ជាកម្លាំងកៀបសង្កត់។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថានបានអះអាងនៅថ្ងៃទី១៥ខែសីហានេះថា មន្ត្រីជំនាញបាន និងកំពុងចុះទៅ​ស្រាវជ្រាវ​ករណីរថយន្ត​ធំៗជាច្រើនគ្រឿង ដែលបានដឹកឈើឆ្លងកាត់ផ្លូវជាតិលេខ៧៦ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ការអះអាងនេះ បន្ទាប់ពីមានការផ្សព្វផ្សាយ ​វីដេអូ បង្ហាញពីរថយន្តសណ្តោងធុនធំជាច្រើនគ្រឿងកំពុងសម្រុកដឹកជញ្ជូនឈើអារ ចេញ-ចូលទីតាំងក្រុមហ៊ុនចំនួន ២ នៅក្នុងស្រុកកោះញែក ខេត្តមណ្ឌលគិរី។

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន​ ម៉ាណែត នៅថ្ងៃសុក្រទី១៤សីហា បានបង្ហោះរូបថតមួយសន្លឹកជាមួយកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា កូនស្រីច្បងរបស់លោក កឹម សុខា​​ ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសរសេរថា ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយជំនាន់ថ្មីដូចគ្នា គឺមានកិច្ចការមួយចំនួនដែលលោក និងកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា អាចរួមសហការគ្នាធ្វើ ដើម្បីឧត្តមប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាតិ។ អ្នកតាមដាននយោបាយស្រុកខ្មែរ បានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះជំនួបដ៏កម្ររបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងកូនស្រីច្បងរបស់លោក កឹម សុខា។ ពួកគេយល់ថា នេះជាសញ្ញានៃរបត់នយោបាយថ្មីរបស់អ្នកនយោបាយជំនាន់ថ្មីរវាងគណបក្សកាន់អំណាច និងគណបក្សប្រឆាំង។

នៅឥណ្ឌូណេស៊ី​ ​មនុស្ស​យ៉ាងហោច ៣៨ នាក់ ស្លាប់​ព្រោះតែ​គ្រោះរញ្ជួយដីដ៏កាច​សាហាវ កម្រិត​៧,៧ រ៉ិចទ័រ ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ព្រលឹម​​ថ្ងៃសៅរ៍ ទី​១៥សីហា​​នេះ ឯភាគ​ខាងកើត​ប្រទេស​។​ ប្រជាជនច្រើន​ពាន់​នាក់ត្រូវ​ជម្លៀស​រកកន្លែងសុវត្ថិភាព។​ អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ និង​ក្រុម​ភ្នាក់ងារ​សង្គ្រោះ​ កំពុងតែ​ដុតដៃដុត​ជើង ក​កាយគំនរបាក់បែក ដើម្បី​​សង្គ្រោះមនុស្ស​​ដែល​ជាប់​គាំង​។​  

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ពន្ធដារបានអះអាងថា ការចុះធ្វើសវនកម្មពន្ធដារដល់ទីតាំងសហគ្រាស ឬអាជីវកម្មនានាមិនមែនជាការចុះទៅចាប់ទោសកំហុសរបស់អ្នកជាប់ពន្ធនោះទេ តែជាការ​ជួយអ្នកជាប់ពន្ធ តាមរយៈការផ្តល់សេវាអប់រំដល់កន្លែង ជួយ​ត្រួតពិនិត្យ និងកែតម្រូវកំហុសឆ្គងក្នុងកិច្ចការស្វ័យប្រកាសពន្ធនាពេលកន្លងមករបស់សហគ្រាសទាំងនោះ។ សម្រាប់​អ្នកតាមដានសេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម ការធ្វើសវនកម្ម​ពន្ធដារ​ជារឿងត្រឹមត្រូវ តែរឿងដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ននោះ​គឺ ​​ដំណើរការ​ធ្វើសវនកម្ម​​ដែលមានស្តង់ដារពីរ។

អាជ្ញាធរថៃបានឃាត់ខ្លួនពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​​ចំនួន ១៧នាក់ ក្នុងនោះកុមារ ៧នាក់ ក្នុងប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបការ​ដើរសុំទាន នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរខ្សាច់ប៉ាតាយ៉ា។ នេះបើតាមកាសែតថៃ Khaosod English ​ចុះផ្សាយថ្ងៃទី១៤សីហា។ តាមរយៈវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ Rfi នៅថ្ងៃទី​​១៥សីហានេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាអះអាងថានឹង​ស្នើ​ឱ្យ​មន្ត្រីទូតនៅប្រទេសថៃ​​ស្រាវជ្រាវករណីនេះ។ ​

នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា តុលាការ​ម​ជ្ឈ​ត្តិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​បានប្រកាសជាផ្លូវការពីការតែងតាំងលោកស្រី Katrina Cooper  ធ្វើជាប្រធានគណៈកម្មការផ្សះផ្សាជម្លោះព្រំដែនសមុទ្ររវាងកម្ពុជា និងថៃ។ លោកស្រីប្រធានគណៈកម្មការផ្សះផ្សារូបនេះត្រូវបានជ្រើសតាំងកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ដោយអ្នកផ្សះផ្សាចំនួន ៤រូប តំណាងឱ្យភាគីកម្ពុជា និងថៃ។ ភ្លាមៗ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និងថៃបានប្រកាស​ស្វាគមន៍ចំពោះការតែងតាំង​សមាសភាពលោកស្រី​ Katrina Cooper ដោយ​ចាត់ទុកថា នេះជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សាជម្លោះព្រំដែនសមុទ្ររបស់ភាគីទាំងពីរ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ កម្មកររោងចក្រផលិតខោលីអូប្រមាណ ៧០០នាក់ ស្ថិតនៅឃុំវិហារសួគ៌ ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល បានបន្តធ្វើការតវ៉ា ឈានចូលដល់ថ្ងៃទី២ បន្ទាប់ពីភាគីក្រុមហ៊ុនបានបដិសេធចរចានៅក្នុងក្រុមហ៊ុន កាលពីថ្ងៃទី​១៤សីហា​ម្សិលមិ​ញ ជាមួយមន្ត្រីមន្ទីរការងារខេត្តកណ្តាល។ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការងារបានអះអាងថា បច្ចុប្បន្ន មន្ត្រីជំនា​ញកំពុង​បន្ត​ប្រមូល​ព័ត៌មាន និង​ពិនិត្យ​លើសំណើ​របស់ភាគី​ពាក់​ព័ន្ធ មុន​នឹង​ចាត់វិធានការបន្តតាមនីតិវិធីច្បាប់។

អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូបានរកឃើញថា ចំនួនអ្នកជាប់ឃុំដោយសារភាពសកម្មនិយម ឬការបញ្ចេញមតិរបស់អ្នកទាំងនោះកើនឡើងខ្លាំងក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងរយៈពេល ​៥ឆ្នាំចុងក្រោយ​នេះ។ ​សម្រាប់លីកាដូ ​ការណ៍នេះបានធ្វើឲ្យភាពចង្អៀតណែនដ៏រ៉ាំរ៉ៃនៃពន្ធនាគារកាន់តែបន្តកើនឡើងយ៉ាងគំហុក។

នៅទីបំផុត ថ្ងៃទី​១៤សីហា​​​ សមាជិកសភាតៃវ៉ាន់ បានបោះឆ្នោត​អនុម័តលើគម្រោង​ថវិកា​ជាតិ សម្រាប់ឆ្នាំ​២០២៦ ដែល​រដ្ឋាភិបាលបានស្នើមក។​ ការបោះឆ្នោតសម្រេចដ៏យឺតយ៉ាវ ដល់ទៅជិត​៨ខែនេះ គឺដោយហេតុតែមាន​ការមិនចុះសម្រុងគ្នា​ ទាក់ទិននឹងកញ្ចប់ប្រាក់​​ចំណាយ​លើវិស័យការពារជាតិ។

យន្តហោះ​ចម្បាំងច្រើនគ្រឿងរបស់​សម្ព័ន្ធ​យោធាអូតង់​ បាន​បាញ់​កម្ទេច​ដ្រូន១​គ្រឿង​​ ដែល​ហោះ​ក្នុងដែន​អាកាស​ប្រទេស​ឡេតូនី។ ឡេតូនី​ ជា​រដ្ឋ​សមាជិក​អូតង់ និងជាប្រទេសតូច មាន​ព្រំដែន​ភាគខាង​លិចជាប់រុស្ស៊ី ដែលបញ្ឆេះ​សង្គ្រាម​ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន។​ ឡេតូនី​ ក៏​បានចោទប្រកាន់ ​រុស្ស៊ី ថា​កំពុងតែ​បង្កសង្គ្រាម​បច្ចេកវិទ្យា។​

ថ្មីៗនេះ វីដេអូចម្រៀងរបស់​តារាចម្រៀង​វៀតណាម​ម្នាក់​កំពុង​ផ្ទុះ ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍​យ៉ាង​ខ្លាំង ទាំងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម។ បទចម្រៀងនោះបាន​បង្ហាញ​ពីរូបភាព​ពិធីមង្គលការ និងរបាំជូនពរដែល​សុទ្ធសឹង​តែជា​វប្បធម៌ខ្មែរ។ នៅកម្ពុជា បទចម្រៀង​របស់​វៀតណាម​ដែលកំពុងល្បី ត្រូវបានអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមបន្ត​នាំគ្នាចែកចាយយ៉ាងព្រោងព្រាត ដោយពលរដ្ឋខ្លះមើលឃើញថា វៀតណាមចង់ជួយផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ខ្មែរឱ្យកាន់តែល្បីល្បាញ។ តែពលរដ្ឋខ្មែរខ្លះវិញ បារម្ភខ្លាចជាតិសាសន៍ផ្សេង​ភាន់ច្រឡំវប្បធម៌ខ្មែរ ទៅ​ជាវប្បធម៌​វៀតណាម និងបាន​ទាមទារ​ឱ្យក្រសួងវប្បធម៌មានចំណាត់ការលើករណីនេះ។  តើការបញ្ចូលវប្បធម៌ខ្មែរទៅក្នុងបទចម្រៀងរបស់បរទេស ជាចំណែកក្នុងការជួយផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ឱ្យកាន់តែល្បី ឬធ្វើឱ្យអន្តរជាតិភាន់ច្រឡំវប្បធម៌រវាងជាតិសាសន៍?

ទៅតាម​ការកំណត់ ដោយ​យោងទៅ​លើ​នីតិវិធីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ កម្ពុជា និងថៃត្រូវជ្រើសរើសបេក្ខភាពប្រធានក្រុមអ្នកផ្សះផ្សា នៅក្នុងយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំនៃអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ នៅថ្ងៃទី១៤សីហានេះ។ មកដល់ពេលនេះ ភាគីកម្ពុជា និងថៃ នៅមិនទាន់បញ្ជាក់ជាផ្លូវការពីការសម្រេចជ្រើសតាំងប្រធានក្រុមអ្នកផ្សះផ្សានៅឡើយទេ។ ភាគីថៃបានដាក់ក្តីរំពឹងខ្ពស់ថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងជ្រើសរើសប្រធានក្រុមអ្នកផ្សះផ្សា នៅថ្ងៃសុក្រនេះ ដោយគ្មានការពន្យារពេលទៀតឡើយ។

លោក Elbridge Colby អនុរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកគោលនយោបាយ​នៃ​ក្រសួងសង្គ្រាម​អាមេរិក បាន​ចូលជួប​ពិភាក្សា​ជាមួ​យ​លោក​ ហ៊ុន ម៉ា​ណែត នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រីកម្ពុជា។ ជំនួប​ពិភាក្សានៅថ្ងៃសុក្រ​ទី១៤ ខែ​​សីហា​ ឆ្នាំ២០២៦នេះ​ ​ផ្តោតលើ​ការពង្រឹង​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការយោធា​ និង​ការ​ចាប់ផ្តើមសមយុទ្ធ «ឆ្មាំអង្គរ» ឡើងវិញ នៅ​ឆ្នាំ២០២៧​ខាង​មុខ។ 

ហេតុការណ៍បាញ់សម្លាប់មនុស្ស​ផ្ទួនៗ ពីរលើក​ក្នុងរយៈពេល​តែ​៣ថ្ងៃ បានពញ្ញាក់​ស្មារតី​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​ចាត់វិធានការ​រឹតបន្តឹង​សន្តិសុខ ក៏ដូចជា​ចរាចរណ៍អាវុធ​ក្នុងប្រទេស។ ចាប់តាំងពី​ហេតុការណ៍​យុវជន​អាយុ​១៤ឆ្នាំ ចូលបាញ់សម្លាប់​សិស្សសាលា និង​អតីតសមាជិកសភា បាញ់សម្លាប់​មន្រ្តីរដ្ឋបាលជាន់ខ្ពស់​ក្នុង​ខេត្ត​នន្ទបុរី (អានថា នន់ថៈបុរី) អាជ្ញាធរ​ថៃ​ជាពិសេស​នៅក្រុង​បាងកក​បាន​បង្កើន​ការរឹតបន្តឹង ឆែក​រកអាវុធ​នៅតាម​សាលារៀន ចំណែក​នាយករដ្ឋមន្រ្តីបញ្ជា​ឲ្យ​គេឈប់​ផ្តល់​សិទ្ធិកាន់កាប់ និង​ទិញអាវុធ។

ចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ចុងឆ្នាំ​២០២៦ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងសម្រេចបិទ​សហគ្រាស​​រដ្ឋ ចំនួន​យ៉ាងតិច​៧៥០សហគ្រាស​។ នេះគឺជាសម្តីប្រកាស របស់​លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី នៅក្នុងឱកាសថ្លែងសុន្ទរកថាស្តីពីស្ថានភាពប្រទេសជាតិ​​ ព្រឹកថ្ងៃទី​១៤សីហា​។ លោក​ប្រាបូវ៉ូ បានលើកឡើងថា សហគ្រាសរដ្ឋទាំងនោះ សុទ្ធតែគ្មានប្រសិទ្ធិភាព រកស៊ីខាតបង់ប្រាក់របស់រដ្ឋដោយ​គ្មានទំនួលខុសត្រូវ​​។

កម្ពុជាបានស្នើសុំចិនឱ្យ​ជួយសហការកាត់ផ្តាច់ការផ្គត់ផ្គង់ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា និងលំហូរសាច់ប្រាក់របស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនក្នុងបទល្មើសឆបោកអនឡាញ។ ការស្នើដូចនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងជំនួបរវាង លោក ស ថេត អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិកម្ពុជា និងលោក Jiang Guoli អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានស៊ើបអង្កេតបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនៃក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈចិន នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១៣សីហា។

ក្រុមហ៊ុនចិន​ AIAI និងរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល បានពិភាក្សាគ្នាអំពី​គម្រោង «អច្ឆរិយៈអង្គរ» នៅទីតាំងអាកាសយានដ្ឋានសៀមរាបចាស់ ក្នុងគោលបំណងបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម វប្បធម៌ និងទេសចរណ៍ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវឱ្យស្នាក់នៅសៀមរាបបានយូរជាងមុន។ ក្នុងជំនួបនៅថ្ងៃទី១២សីហា ភាគីទាំងពីរក៏បានជជែកគ្នាពីការស្តារលំហូរអ្នកដំណើរនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ និងការពង្រីកជើងហោះហើរត្រង់ពីតំបន់​មាន​សក្តានុពល។ អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ស្វាគមន៍ចំពោះគម្រោងនេះ ដោយចាត់ទុកថា វាអាចបង្កើតសក្តានុពលទេសចរណ៍ថ្មី និងបន្ថែមសេវាកម្មទេសចរណ៍នៅសៀមរាប ខណៈការបង្កើនជើងហោះហើរត្រង់ក៏ជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ជំរុញវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាផងដែរ។

​ក្រសួងសង្គមកិច្ច​​​ អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា បាន​ព្រមានចាត់វិធានការច្បាប់ចំពោះ​អ្នកបង្កើតមាតិកា​ ឬសាធារណៈជនដែលនៅតែបន្តយកកុមារ​ថតរូបភាព ឬវីដេអូទៅប្រើប្រាស់តាមបណ្តាញសង្គម និងដែល​ធ្វើឱ្យ​​ប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ ច្បាប់ និងឧត្តមប្រយោជន៍របស់កុមារ។​ ក្នុងសេចក្តីណែនាំចុះ​នៅថ្ងៃទី​១៣សីហា ក្រសួង​​សង្គមកិច្ច​​ចាត់ទុក​​​ការយកកុមារទៅបង្កើតមាតិកាមិនសមរម្យ​លើបណ្តាញសង្គម ​ជាសកម្មភាពផ្ទុយពី​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ ច្បាប់ គោលនយោបាយ និងលិខិតបទដ្ឋាន​គតិយុត្តពាក់ព័ន្ធ​​។ អោ ស្រីពេជ្រ​៖

ប្រជាជន​នៅបណ្តាប្រទេស​អឺរ៉ុប​អាចគយគន់​ព្រឹត្តិការណ៍ សូរ្យគ្រាសដ៏កម្រមាន កាលពីល្ងាចថ្ងៃពុធទី​១២​សីហា។ ភាគខាងជើងអេស្ប៉ាញជា​កន្លែងដែល​គេ​អាច​មើល​ឃើញ​សូរ្យគ្រាសទាំងស្រុង ប៉ុន្តែ នៅទីក្រុង​ធំៗ​ផ្សេងទៀត ដូចជា ឡុងដ៍ ឬ​ប៉ារីស ទោះសូរ្យគ្រាស​មិនពេញ ធ្វើ​ឲ្យមេឃងងឹត ប៉ុន្តែ ប្រជាជនគ្រប់វ័យ​ទិញពាក់វែនតាពិសេស​ដើម្បីតាមដាន​ព្រឹត្តិការណ៍ធម្មជាតិ​ដ៏អស្ចារ្យមួយនេះ។ ឈាង បុប្ផា​រាយការណ៍ព័ត៌មាននេះពីទីក្រុង​ប៉ារីស

ប្រទេសជាង៣០ រួមមាន​បារាំង កាណាដា អង់គ្លេស ព្រមទាំងសហភាពអឺរ៉ុប​ បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបន្តប្រហារជីវិតមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់។ ប្រទេសទាំងនោះចោទ​ថាអាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់ កំពុងប្រើទោសប្រហារជីវិតដើម្បីបង្ក្រាប និងបំបិទសំឡេងអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសអ្នកដែល បានចូលរួមធ្វើបាតុកម្ម កាលពីខែធ្នូឆ្នាំ ២០២៥។

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន បានគំរាម នៅថ្ងៃ ពុធ ទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នេះថា រុស្ស៊ីនឹងរឹបអូសយកនាវារបស់ប្រទេសលោកខាងលិច ប្រសិនបើប្រទេសទាំងនេះ ហ៊ានស្ទាក់ចាប់នាវារុស្ស៊ីមួយចំនួន ដែលពួកគេអះអាងថាជា នាវាខ្មោច ។ ការព្រមាននេះ គឺធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងវិធានការថ្មីរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការលក់ប្រេង ឬ ទំនិញដែលត្រូវបានរឹបអូសពីនាវាខ្មោចខាងលើ ។ គួរគូសបញ្ជាក់ថា បើតាមការអះអាងរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ម៉ូស្គូប្រើប្រាស់នាវាប្រភេទនេះ ដើម្បីគេចពីទណ្ឌកម្មលោកខាងលិច ។ 

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងសង្រ្គាមអាមេរិក លោក Elbridge Colby អះអាងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះថា លោក​ត្រូវ​បំពេញទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីជួបជជែកជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពីការចាប់ផ្តើមលំហាត់សមយុទ្ធ «ឆ្មាំអង្គរ» ឡើងវិញ។ វត្តមាន​របស់​លោក Elbridge Colby នៅទីក្រុងភ្នំពេញ នាថ្ងៃសុក្រទី១៤សីហា ធ្វើឡើង​ក្នុងគោលដៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិយោធារវាងអាមេរិកនិងកម្ពុជា។

អភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក ខូយ រីដា បានឱ្យដឹងថា សមត្ថកិច្ចកំពុងបន្តស៊ើបអង្កេតរកអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ក្រៅពីប្រពន្ធ និងកូនរបស់ជនបង្ក ក៏ដូចជាតាមរកប្រភពផ្តល់សារធាតុផ្សំកែច្នៃគ្រាប់បែក ដែលជនបង្កប្រើសម្រាប់បំផ្ទុះ កាលពីថ្ងៃ៥ ខែសីហាកន្លងទៅ។ តាមរយៈវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហានេះ​ លោក ខូយ រីដា អះអាងថា ​ជនបង្កធ្លាប់ជាទាហានខ្មែរក្រហម។ អាជ្ញាធរ​​សង្ស័យថា គ្រាប់បែកដែលប្រើសម្រាប់បំផ្ទុះនោះអាចជាគ្រាប់បែកច្នៃដោយជនបង្កផ្ទាល់ ខណៈក្រុមការងារជំនាញស៊ីម៉ាកបានរកឃើញសំណល់ មិនទាន់ផ្ទុះជាច្រើននៅបរិវេណជុំវិញផ្ទះកើតហេតុ។ បើតាមលោកអភិបាលខេត្ត គ្រាប់បែកកែច្នៃរបស់ជនបង្កនោះ​មានធាតុផ្សំចេញពីម្សៅផ្ទុះTNTរបស់មីនតោនជាង៦គីឡូក្រាម។ 

ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ធ្វើ​ដំណើរ​ជាលើកទី១ ទៅ​ប្រជុំ​កោះ​គូរីល (Kouriles) ដើម្បី​ត្រួត​ពលជើង​ទឹក​។ ភ្លាមៗ លោកស្រី​នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន​ ប្រតិកម្ម​ថា មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន​ទាល់តែសោះ។​ គួរ​ជ្រាបថា ​គូរីល ជា​ប្រជុំ​កោះដែលសម្បូរធនធានធម្មជាតិ​និងរ៉ែ​មា​នតម្លៃ ហើយ​ជា​កន្លែងដែល​​ រុស្ស៊ី និង​ជប៉ុន ​​ប្រទាញប្រទង់ ឈ្លោះដណ្តើម​គ្នា តាំងពី​​សង្គ្រាម​លោក​លើកទី២​ មកម្ល៉េះ​។  ជប៉ុន​ក៏​បាន​កោះ​ហៅឯកអគ្គរដ្ឋទូត​រុស្ស៊ីប្រចាំតូក្យូ​ ដើម្បីសួរនាំ។​