ថ្ងៃសៅរ៍​ទី​២៩សីហា ប្រជាជនអ៊ីស្លង់​បាន​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ​ ដើម្បីសម្រេចថា​ចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ឬមិនចាប់ផ្តើម នូវការចរចា​សុំចូលជាសមាជិក​​សហភាពអឺរ៉ុប។ លទ្ធផល​នៅថ្ងៃអាទិត្យ​នេះបានបង្ហាញថា សំឡេងឆ្លើយថា “ទេ” បានឈ្នះលើសសំឡេងយល់ព្រម​។ ការបដិសេធរបស់​ប្រជាជនអ៊ីស្លង់​ បានធ្វើ​ឲ្យ​សហភាពអឺរ៉ុបខកចិត្តមិនតិចទេ ព្រោះអឺរ៉ុបសង្ឃឹមលើការពង្រីកសមាជិកថ្មីជាប្រទេសអ្នកមាន​ ដើម្បីពង្រឹងកម្លាំងយុទ្ធ​សាស្ត្រ​របស់ខ្លួន​។

មេដឹកនាំផ្តាច់ការកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានសម្រេចដកហូតតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ និងរៀបចំថ្នាក់ដឹកនាំយោធាជាច្រើនរូបឡើងវិញ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិលោក No Kwang Chol ត្រូវបានដកចេញពីតំណែង ហើយត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់តួនាទីថ្មីក្នុងវិស័យផលិតអាវុធ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានប្រកាសដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានផ្លូវការកូរ៉េខាងជើង KCNA នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី ៣០ ខែសីហា។

អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (ACU) បានរកឃើញថាមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស លោក ថូ​ សំណាង និងបក្ខពួក២នាក់ផ្សេងទៀត ទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីការលក់សន្លឹកទិដ្ឋាការប្រមាណ៣លានដុល្លារ ដោយសន្លឹកទិដ្ឋាការមួយផ្នែកបានលក់ទៅឱ្យក្រុមឆបោកអនឡាញ។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អង្គភាព ACU បុគ្គលទាំង៣នាក់នេះ កំពុងរងបទចោទចំនួន៣ ហើយត្រូវប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់៣បទល្មើសផ្សេងទៀតនៅពេលខាងមុខ ខណៈអង្គភាពACU កំពុងសុំឱ្យអយ្យការ និងតុលាការបន្តចោទប្រកាន់បន្ថែមទៀត។ អ្នកវិភាគទទូចសុំឱ្យអង្គភាព ACU បន្តបើកការស៊ើបអង្កេតដល់ថ្នាក់លើរបស់ជនត្រូវចោទ ថូ សំណាង។

នាពេលថ្មីៗនេះកងទ័ពថៃ បានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះការចោទប្រកាន់របស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា និងជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន ដែលថាប្រទេសថៃបានប្រើប្រាស់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបង្ក្រាបបណ្តាញឆបោកអនឡាញ ជាលេសដើម្បីកាន់កាប់តំបន់នានារបស់កម្ពុជាដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់កាសែតថៃ The Nation។

នៅទីបំផុតទៅ ភាគីថៃបានសម្រេចដោះលែងអ្នកនេសាទខ្មែរចំនួន២នាក់ នៅរសៀលថ្ងៃទី២៩ ខែសីហានេះ។ ជាការដោះលែងតាមដីការបស់តុលាការខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីពួកគេត្រូវបានឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារ អស់រយៈពេលជាង៦ខែ។ នេះ​​​បើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកាបរទេសកម្ពុជា។ គួររម្លឹកថា អ្នកនេសាទទាំង២នាក់នេះ ស្ថិតក្នុងចំណោម​អ្នកនេសាទខ្មែរ៣នាក់ ដែលត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកថៃចូលមកចាប់ខ្លួនក្នុងដែនទឹកកម្ពុជា កាលពី​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦កន្លងទៅ។

មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៣៧នាក់បានស្លាប់ បន្ទាប់ពីដ្រូនរបស់រុស្ស៊ី វាយប្រហារទៅលើឃ្លាំងស្តុកគ្រាប់មួយនៅជិតរដ្ឋធានីកៀវ នាយប់ថ្ងៃទី ២៨ ឆ្លងចូលថ្ងៃទី ២៩ ខែសីហា។ ការវាយប្រហារនេះ បានបង្កជាអគ្គិភ័យយ៉ាងធំមួយ និងមានការផ្ទុះគ្រាប់ជាបន្តបន្ទាប់។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក  វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី បានបញ្ជាក់ថា ទីតាំងដែលត្រូវបានវាយប្រហារ មានរក្សាទុកគ្រាប់រំសេវ ដ្រូន និងសារធាតុផ្ទុះដែលប្រើប្រាស់ដោយទាហានអ៊ុយក្រែន។

នៅនេប៉ាល់ ក្រុមសង្គ្រោះកំពុងស្វះស្វែងរកអ្នកនៅរស់រានមានជីវិត បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដោយទឹកជំនន់មហាប្រល័យនៅតំបន់ព្រំដែនរវាងនេប៉ាល់ និងតំបន់ទីបេទឹកដីចិនកាលពីថ្ងៃទី ២៦ ខែសីហា។ គិតត្រឹមថ្ងៃអាទិត្យ ទី ២៩ សីហានេះ ចំនួនមនុស្សស្លាប់កើនដល់ ៦៣៣នាក់ និងមនុស្សប្រមាណ ៣០០០នាក់ទៀតនៅបន្តបាត់ខ្លួន។ គ្រោះមហន្តរាយនេះ កំពុងបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងវិស័យទេសចរណ៍ ដែលជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់មួយរបស់នេប៉ាល់។

រដ្ឋបាល​លោកដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាស​នៅថ្ងៃទី២៨សីហា ថាខ្លួនបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ធំមហិមាមួយ​ ជាមួយ​វ៉េណេស៊ុយអេឡា ដើម្បីធ្វើអាជី​វកម្មប្រេងផ្តាច់មុខ​​ ក្នុងទំហំដល់ទៅ​ ៦៥ពាន់​លានធុងបារីល​​។ គម្រោងវិនិយោគនេះ មានតម្លៃទឹកប្រាក់ប្រមាណ​​១០០ពាន់​លានដុល្លារ ហើយ​ដែល​រដ្ឋវ៉េណាស៊ុយអេឡានឹងអាចទទួល​បានចំណូលពន្ធ​ សរុប​ប្រមាណ​២០៩ពាន់​លានដុល្លារ។

កម្ពុជាបានលើកពីការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនជាខ្លាំង ប្រាប់ទៅប្រធានសភាអន្តរជាតិ នៅក្នុងសន្និសីទដែលបានបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ក្តីព្រួយបារម្ភរបស់កម្ពុជាដោយសារតែកង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធថៃ នៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាព ក្នុងតំបន់ដែលយោធាថៃបាន និងកំពុងកាន់កាប់។ ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាចង់ប្រាប់ឲ្យប្រធានសភាអន្តរជាតិចាប់អារម្មណ៍រឿងនេះ។

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានការពារការបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថានចំនួន៥នាក់នៃចលនាមាតាធម្មជាតិ បើទោះជាក្រុមការងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកលើការឃុំខ្លួនតាមទំនើងចិត្ត បានប្រកាសថា យុវជនទាំង៥ នាក់នោះត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ និងបានអំពាវនាវឱ្យដោះលែងពួកគេជាបន្ទាន់ក៏ដោយ។ នេះបើតាម​សារព័ត៌មាន MONGABAY ដែលដកស្រង់សំដីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ចាន់ រតនា មកចុះផ្សាយនាថ្ងៃ២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០២៦។ 

ក្រសួងទេសចរណ៍ និងអង្គការមូលនិធិសកលសម្រាប់ធម្មជាតិ (WWF) បានផ្តួចផ្តើមគំនិតរួមគ្នាមួយ ក្នុងការជួយពង្រឹងសមត្ថភាព និងអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ទេសចរណ៍ និងអេកូទេសចរណ៍ ដើម្បីឱ្យក្លាយជាផលិតផលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបន្ថែមទៀត ក្រៅតែពីតំបន់ទេសចរណ៍តាម​ប្រាសាទ។ កិច្ចសហការនេះធ្វើឡើងតាមរយៈការចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ដើម្បីបង្កើតក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឱ្យកាន់តែច្បាស់លាស់ និងមានប្រសិទ្ធភាព។ នេះបើតាមខ្លឹមសារនៃជំនួបពិភាក្សាការងាររវាង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ ជាមួយប្រតិភូអង្គការ WWF នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦។

យោងតាមតួលេខពីអាជ្ញាធរ តូបអាជីវករនៅផ្សារនាគមាសសរុប២១១តូបបានឆាបឆេះខូចខាតទាំងស្រុង ក្នុងហេតុការណ៍គ្រោះអគ្គិភ័យកាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ម្សិលមិញ។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស បានបញ្ជាក់ប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែសីហានេះថា គ្រោះអគ្គិភ័យនេះបណ្តាលមកពីឆ្លងចរន្តខ្សែភ្លើង ដោយពុំមានហេតុផលអ្វីផ្សេងក្រៅពីនេះឡើយ។ ជាដំណោះស្រាយនៅចំពោះមុខ លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស​បានឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងផ្សារត្រៀមរៀបចំសាងសង់តូប ឱ្យអាជីវកររងគ្រោះទាំងអស់លក់ដូរនៅលើទីតាំងមជ្ឈមណ្ឌលម៉ុងឌីយ៉ាល់ជាបណ្តោះអាសន្នសិន រហូតដល់ទីតាំងចាស់ត្រូវបានបោសសម្អាត និងសាងសង់ថ្មីឡើងវិញ។

ក្នុង​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំងអំពើ​ពុករលួយ​ រដ្ឋអំណាច​ចិន​បាន​​​ដកតំណែង ឧត្តមសេនីយ​យោធា ដែលជាអនុប្រធាន​គណៈ​កម្មាធិការមជ្ឈិម​​យោធា​ ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល និងជា​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​ប្រមុខរដ្ឋចិន លោក ស៊ី ជីនពីង​។​ ការ​សម្រេច​បណ្តេញ​​ ឧត្តមសេនីយផ្កាយមាស៣ ចេញពីតំណែង​នៅពេល​នេះ ធ្វើឡើង​បន្ទាប់​​ពី​ គណៈ​កម្មាធិការ​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ​ បាន​បើកការ​ស៊ើបអង្កេត​ កាលពី​ដើមឆ្នាំ។​

នៅខេត្ត​ភាគខាងត្បូងថៃ កំពុងប្រឈមមុខនឹងការផ្ទុះឡើងជាថ្មីនៃអំពើហិង្សា។ ការវាយប្រហារភេរវកម្ម រាប់​សិបករណីបានកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់នេះ​ កាលពីសប្តាហ៍​កន្លងទៅ។ ការវាយប្រហារផ្ទួនៗរបស់ក្រុមឧទ្ទាមនេះ ត្រូវគេសំឡឹងឃើញថាអាចជាការដាក់សំពាធ​ ដើម្បីចាប់បង្ខំឲ្យ​រដ្ឋាភិបាលថៃ ត្រឡប់​មកចូលតុចរចា។

សន្និសីទប្រធានសភានៃអន្តរសភាលើកទី២ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះបានបិទបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃសុក្រ​ទី២៨ ខែសីហានេះ បន្ទាប់ពី​ចាប់ដំណើរការអស់រយៈពេល៣ថ្ងៃ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ សន្និសីទក្រោមមូលបទ «សាមគ្គីភាពដើម្បីសន្តិភាព និងវិបុលភាពរួម៖ ពង្រឹងច្បាប់អន្តរជាតិ និងដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី» មានការចូលរួមពីគណៈប្រតិភូចំនួនជាង ២០ប្រទេស និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន ៥។ អ្នកជំនាញផ្នែកនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចនានាយល់ឃើញថា ការរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជានាពេលនេះ បានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ច្រើនដល់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសលើវិស័យការទូត ទេសចរណ៍ ពោលគឺជួយស្តារមុខមាត់ប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ បន្ទាប់​ជាប់ឈ្មោះមិនល្អនាកន្លងទៅ៕

អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ បានរៀបចំ និងបង្កើតកម្មវិធី ឈ្មោះ "Kapea Scams” ដើម្បី​បង្ការទប់ស្កាត់ និង​ផ្ដល់កិច្ចការពារ​ដល់​សាធារណជន​ឲ្យរួចផុត​ពីការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ សុខ នីត្យា ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា បានលើកឡើង នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ នៅថ្ងៃសុក្រទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា កម្មវិធីនេះបង្កើតឡើងដើម្បីជួយការពារ និងទប់ស្កាត់ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលា។

គិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃសុក្រទី​២៨សីហា​ អាជ្ញាធរ​នេប៉ាល់បានរកឃើញ​​សាកសពមនុស្ស​ចំនួន​ ៥៣៨​នាក់ ដែលស្លាប់ដោយ​គ្រោះទឹកជំនន់​មហាប្រល័យ កាលពីព្រឹកថ្ងៃពុធ ​នៅតំបន់ជាប់ព្រំដែនជាមួយទីបេ​។ នៅមានអ្នកបាត់ខ្លួន​ប្រមាណ​១០០០នាក់ទៀត​។ ក៏ប៉ុន្តែប្រតិបត្តិការ​​សង្គ្រោះ ទាំងនៅចិននិងនៅនេប៉ាល់ ត្រូវបាន​ផ្អាកមួយរយៈ​​​​ បន្ទាប់ពីមាន​ការប្រកាសអាសន្ន​ ថាទឹកដ៏ច្រើនសន្ធឹកដែលស្ទះនៅខាងលើ អាចនឹងបាក់ ហូរធ្លាក់ចុះ បង្កជាទឹកជំនន់​ម្តង​ទៀត។

សន្និសីទប្រធានសភានៃអន្តរសភាលើកទី២(ISC-2) ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ បានបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយប្រធានសភា និងតំណាងសភាមកពីតំបន់ផ្សេងៗជុំវិញពិភពលោក បានអនុម័ត «សេចក្តីប្រកាសទីក្រុងភ្នំពេញ»។ សេចក្តីប្រកាសទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលប្តេជ្ញាពង្រឹងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ការទូតសភា និងការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី ស្របពេលកម្ពុជាបានលើកឡើងពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងជំហររបស់ខ្លួនក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមការទូត និងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ស៊ឹម ចាន់សំណាង មានសេចក្តីរាយការណ៍ផ្ទាល់ពីសន្និសីទប្រធានសភានៃអន្តរសភាលើកទី២ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ៖

ជាថ្មីម្តងទៀត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបន្តតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ ដែលបានបញ្ចូនគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ ចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីជីកប្រឡាយនៅតំបន់ចូកគ្រួស ច្រកថ្មដូន ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ នេះបើតាមលិខិតរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដែលបានផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។

អតីតមេទាហាន​ស៊ែរប៊ីនៅបូស្នី លោក​រ៉ាតកូ ម្លាឌីក​ដែលជាប់ឈ្មោះជា​មេឃាតករដៃឆៅ​ប្រចាំ​បាល់កង់បាន​ស្លាប់​ហើយ ​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ទី ២៧ សីហា​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ក្នុងទីក្រុងឡាអេ ក្នុង​អាយុ​៨៤ឆ្នាំ។ នេះបើតាម​ការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ជាតិ​ស៊ែរប៊ី។ លោក​រ៉ាតកូ ម្លាឌីក ត្រូវ​តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ​កាត់ទោស​ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ​អស់មួយជីវិត​ ក្នុងបទចោទប្រកាន់​ពីបទ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើប្រល័យពូជសាសន៍​សម្លាប់​មនុស្សនៅ​Srebrenica នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៥។

កម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី បានរួមគ្នាលើកកម្ពស់ឱកាសវិនិយោគក្នុងវិស័យកសិឧស្សាហកម្ម តាមរយៈការអភិវឌ្ឍន៍សួនកសិឧស្សាហកម្មថ្មី ដែលមានគោលដៅទាក់ទាញការវិនិយោគ បង្កើតការងារ និងជំរុញការកែច្នៃកសិផលឱ្យមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។ ការលើកកម្ពស់ឱកាសវិនិយោគនេះ ត្រូវបានបង្ហាញក្នុងជំនួបរវាងក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា និងស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា រួមទាំងវិនិយោគិន អាជីវកម្មកសិចំណីអាហារ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២៧ ខែសីហា។

ដោយ​បន្ត​នយោបាយ​វាតទីនិយម​និងសួនតួ​និយម ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ លោក ដូណាល់​ ត្រាំ បាន​ចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យ​ប្តូរ​ឈ្មោះ«​បឹង​អង់តារីយ៉ូ» ​របស់​កាណាដា ប្រទេស​ក្បែរខាង មកជា «បឹង​អាមេរិក​»។ ក្រឹត្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ចុះហត្ថលេខា​ នៅយប់​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​២៧សីហា​ ដោយតម្រូវ​ឲ្យ​មាន​សុពលភាព​អនុវត្ត​ភ្លាមភ្លែត​តែម្តង។ លោក ត្រាំ ធ្វើ​ដូច្នេះ ក្រោយ​ពីទាស់ទែងខ្វែងគំនិត​​គ្នាជាមួយ​នាយករដ្ឋមន្រ្តីកាណាដា ​ក្នុងពេល​ចរចា​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាងប្រទេស​ទាំងពីរ​ កាលពី​ពេលថ្មីៗនេះ។

ឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាល ​គឺជា​ជម្រក​របស់​ប្រភេទ​សត្វ​ព្រៃ​ជិត​ផុត​ពូជ​យ៉ាង​តិច ៦០ប្រភេទ ​​ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ ​ដំរី​អាស៊ី ខ្ទីង  កែះ ខ្លាឃ្មុំ ស្វាត្រោស ទោច ​ពង្រូល និងទន្សោង​ជាដើម។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកជីវៈចម្រុះ និងវិទ្យាសាស្ត្រនៃអង្គការអភិរក្សអន្តរជាតិកម្ពុជា សហការជាមួយមន្ទីរបរិស្ថាន និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដំឡើងឧបករណ៍កាមេរ៉ាសម្ងាត់ និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត(AI) ដើម្បីកត់ត្រាពីជីវិតសត្វកម្រ វាស់វែងវឌ្ឍនភាពនៃការអភិរក្ស និងតាមដានជីវៈចម្រុះ នៅតំបន់ភ្នំជួរភ្នំក្រវាញកណ្ដាល។ សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវ វត្តមាននៃសត្វកម្រជិតផុតពូជនៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញកណ្ដាល ជាសក្ខីភាព បង្ហាញពីសុខភាពព្រៃឈើនៅល្អគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ទ្រទ្រង់ប្រភេទសត្វជិតផុតពូជ៕

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំងRFI​ ​នៅ​ថ្ងៃសុក្រ ទី​២៨សីហា​  គឺ លោក នួន ផារ័ត្ន ​អភិបាលខេត្តកំពង់ធំ ដែល​កំពុងធ្វើទស្សនកិច្ច​ នៅប្រទេសបារាំង។ លោក​ចៅហ្វាយ​ខេត្ត នួន ផារ័ត្ន​ ទើបតែបាន​​ចុះហត្ថលេខាលើ «លិខិតបង្ហាញសុច្ឆន្ទៈនៃភាពជាដៃគូ» រវាងខេត្តកំពង់ធំ និងទីក្រុងអង់ហ្គូឡែម (Angoulême) ខាងត្បូងឆៀងខាងលិចប្រទេស​បារាំង​។ ក្នុង​បទសម្ភាសជាមួយ​វិទ្យុ​បារាំងនៅទីក្រុង​ប៉ារីស​ អភិបាល​ខេត្ត​រូបនេះបាន​បង្ហាញ​ក្តីសង្ឃឹមថា កិច្ចសហការ​ភាពជាដៃគូជាមួយ​ក្រុង​អង់ហ្គូឡែមរបស់បារាំងនឹង​ចូលរួម​ចំណែកក្នុងការ​ពង្រីក​ទីផ្សារទេសចរណ៍​ ពិសេស​ជនជាតិ​បារាំង​ និងជំរុញការអភិរក្សកេរមត៌កវប្បធម៌​នៅក្នុង​ខេត្ត។ លោក នួន ផារ័ត្ន ក៏​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ថា ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ កំពង់​ធំ មាន​សក្តានុពល​ខ្លាំង​ខាង​កសិកម្ម ហើយ​ឈានទៅ​កសិឧស្សាហកម្ម។   តទៅនេះ សូមស្តាប់​បទ​សម្ភាស​របស់​ ហេង ឧត្តម ជាមួយ​និង លោក នួន ផារ័ត្ន៖ 

ថ្ងៃទី​២៧សីហា ក្រុមហ៊ុន​ Meta ម្ចាស់បណ្តាញសង្គម Facebook និង Instagram បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយរដ្ឋសឹងទាំងអស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសុខចិត្តបង់​ប្រាក់​សរុប ១៧ពាន់​លានដុល្លារ​ ដើម្បី​ចូលរួមការ​ពារសុខភាពផ្លូវចិត្តអនីតិជន​។ មិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះទេ ក្រុមហ៊ុន Meta បានសន្យាថាខ្លួន​នឹង​​​រៀបចំ​បច្ចេកទេស បិទមិន​ឲ្យ​ក្មេងក្រោម​១៨ឆ្នាំ ប្រើប្រាស់​បណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួន ​លើសពី​២ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ។

កាលពីថ្ងៃទី​២៦សីហា ទឹកជំនន់​មួយរំពេច​ដ៏​មហាប្រល័យមួយ​ បាន​កើតឡើងនៅតំបន់ជ្រលងភ្នំហិមាល័យ​ ក្បែរព្រំដែនរវាងប្រទេសនេប៉ាល់ និងតំបន់ចិនទីបេ។ គិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃទី​២៧​សីហានេះ គឺមានមនុស្សស្លាប់យ៉ាង​តិច​២៧៣​នាក់។ ក្រុមសង្គ្រោះកំពុងស្វែងរកអ្នក​បាត់ខ្លួន​ប្រមាណ​ជិត​១៥០០នាក់ផ្សេងទៀត ក្នុងនោះ​មានអ្នកទេសចរបរទេសច្រើនរយនាក់​។

ក្នុងពិធីសម្ពោធកំណាត់ផ្លូវមួយចំនួនក្នុងខេត្តក្រចេះ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានណែនាំឲ្យបន្តសិក្សាលទ្ធភាពបើកច្រកទ្វារព្រំដែនថ្មីរវាងកម្ពុជាជាមួយវៀតណាម និង រវាងកម្ពុជាជាមួយឡាវបន្ថែមទៀត។ កម្ពុជាមាន​គម្រោងបើកច្រកព្រំដែនថ្មីបន្ថែមជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនេះ ដោយសារតែ​ច្រកព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ ត្រូវបានថៃបិទជាងមួយឆ្នាំមកហើយ។ តើគម្រោងបើកច្រកព្រំដែនថ្មី ជាមួយវៀតណាម និងឡាវ នឹងធ្វើឲ្យកម្ពុជាចំណេញសេដ្ឋកិច្ចអ្វីខ្លះ? 

នៅត្រឹមរយៈពេល១សប្តាហ៍ ពោលចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ដល់១២ ខែសីហាកន្លងទៅ ក្រសួងបរិស្ថាន និងភាគីពាក់ព័ន្ធ បានបង្ក្រាបបទល្មើសក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិបានចំនួន ៣៣ករណី ក្នុងនោះ៤ករណី ត្រូវបានកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយដោយក្រសួងបរិស្ថាន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។

ធនាគារចិន China Eximbank នឹងបន្តសហការជាមួយកម្ពុជា ក្នុងការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន និងស្វែងរកដៃគូវិនិយោគសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សំខាន់ៗ ជាពិសេសគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ។ ការបញ្ជាក់របស់ធនាគារចិននេះ ធ្វើឡើងក្នុងជំនួបមួយរវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន និងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលធនាគារ China Eximbank លោក Chen Huaiyu កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ 

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា បានឱ្យដឹងថា ក្រសួងនឹងកំណត់មុខងារ និងចំនួនមន្រ្តីក្របខ័ណ្ឌក្នុងជួរកងកម្លាំងនគរបាលជាតិ។ ការបញ្ជាក់របស់លោក ស សុខា ធ្វើឡើងដោយភ្ជាប់នឹងខេត្តកែប ដែលមានចំនួនស្នងការរងច្រើនលើសលប់ រហូតដល់ទៅ ២២នាក់ ខណៈខេត្តមួយនេះមានផ្ទៃដីតូច និង​ដង់ស៊ីតេ​ប្រជាជនតិចជាងគេ។ អ្នកជំនាញផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងសង្គមយល់ថា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃមានឆន្ទៈក្នុងការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាឧបសគ្គ​ដល់ការធ្វើកំណែទម្រង់នោះ គឺគោលនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់បក្ស។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកជំនាញនៅតែចង់ឃើញខេត្តនីមួយៗ មានស្នងការរងត្រឹមតែ២នាក់ប៉ុណ្ណោះ និងគួរបង្កើនចំនួន​មន្ត្រីប្រតិបត្តិការ និងនគរបាលប៉ុស្តិ៍ឱ្យបានច្រើនវិញ។

ទោះបី​សហគមន៍​​អន្តរជាតិ​ដាក់​សម្ពាធ​កាន់​តែ​ខ្លាំងឡើងៗ​​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អ៊ីស្រាអែល នេតាន់យ៉ាហ៊ូ ​មិន​ខ្វល់​ដែរ។ នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី ២៦​សីហា​នេះ លោក នេតាន់យ៉ាហ៊ូ បាន​ប្តេជ្ញា​បន្តពង្រីក​តំបន់​​អាណានិគមកិច្ច​​អ៊ីស្រាអែល​​នៅស៊ីហ្សកដានី​របស់​ប៉ាឡេស្ទីន បន្ថែម​ទៀត។

ការបាក់ទំនប់វារីអគ្គិសនី​នៅចិន ​សម្លាប់មនុស្ស និង​បាត់ខ្លួនជាច្រើននាក់។​ នៅ​នេប៉ាល់ដែល​ជាប់ព្រំដែន​ចិន មនុស្សស្លាប់​យ៉ាងតិច ៩៥ នាក់ ហើយ​អ្នកទេសចរ​​ច្រើន​នាក់ ​កំពុងតែ​បាត់ខ្លួន នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ ទី​២៦សីហា​នេះ។ អាជ្ញាធរ​នេប៉ាល់ និង​ចិន​ ប្រកាសព្រមៗ​គ្នា ជំរុញ​មធ្យោបាយ​ជួយ​សង្គ្រោះ​ និង​ស្វែងរក​អ្នកបាត់ខ្លួន។​ ​