Πρόεδρος ΕΔΕΚ για Παναγιώτου: Η παραίτηση θα μπορούσε να επιλύσει τις κρίσεις;
Με διάθεση να σηματοδοτήσει μια νέα αρχή για την ΕΔΕΚ, ο πρόεδρός της, Νίκος Αναστασίου, ανέπτυξε εκτενώς τις θέσεις και τις επιδιώξεις του κόμματος στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι», καταγράφοντας τόσο το εσωτερικό κλίμα όσο και τις πολιτικές προτεραιότητες ενόψει των βουλευτικών εκλογών.
Ανοίγοντας τη συζήτηση, έκανε λόγο για μια προεκλογική περίοδο που εξελίσσεται «πολύ καλά», με «τις μηχανές στο φουλ», δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στο πρόσφατο συνέδριο της ΕΔΕΚ. Όπως ανέφερε, επρόκειτο για ένα «πολύ αισιόδοξο συνέδριο», με έντονη συμμετοχή όχι μόνο ενεργών στελεχών, αλλά και παλαιότερων που είχαν αποστασιοποιηθεί. Η επιστροφή τους, όπως είπε, και η παρουσία τους «στην πρώτη γραμμή» αποτέλεσε σημαντική ένεση ηθικού, ενώ για τον ίδιο προσωπικά λειτούργησε ως επιβεβαίωση ότι, στους οκτώ μήνες από την εκλογή του στην ηγεσία, «οι προσπάθειες έφεραν αποτέλεσμα».
Ερωτηθείς για τα αίτια της προηγούμενης απομάκρυνσης στελεχών, ήταν κατηγορηματικός ότι «ουδέποτε υπήρξαν ιδεολογικές ή πολιτικές διαφορές» εντός του κόμματος. Αντίθετα, εντόπισε το πρόβλημα στις προσωπικές σχέσεις, σημειώνοντας ότι εκεί «είχαν αποτύχει συναγωνιστές». Υποστήριξε πως η περίοδος εσωστρέφειας έχει πλέον λήξει, με την ΕΔΕΚ να «προχωρά μπροστά», ενώ αναγνώρισε ότι όσοι επέλεξαν να ενταχθούν σε άλλα πολιτικά σχήματα άσκησαν ένα «δημοκρατικό δικαίωμα».
Παρά το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις δεν καταγράφουν υψηλά ποσοστά για την ΕΔΕΚ, ο κ. Αναστασίου εμφανίστηκε αισιόδοξος, επισημαίνοντας ότι τα μικρά κόμματα «πάντοτε αδικούνται» στις μετρήσεις. Υπενθύμισε την ανοδική τάση των ποσοστών του κόμματος – από το 1% στο 4% σε πρόσφατες δημοσκοπήσεις – και στάθηκε ιδιαίτερα στη σύνθεση του ψηφοδελτίου. Όπως τόνισε, παρουσιάστηκαν 56 υποψήφιοι, με το 60% να είναι κάτω των 40 ετών και το 28% γυναίκες, γεγονός που, κατά τον ίδιο, σηματοδοτεί ανανέωση και δυναμική. «Τώρα αρχίζει η προεκλογική εκστρατεία», ανέφερε, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η μάχη θα είναι «ελπιδοφόρα».
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε η επιλογή του να μην είναι ο ίδιος υποψήφιος στις εκλογές. Ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ εξήγησε ότι, μετά από «πολλούς προβληματισμούς», κατέληξε πως ήταν ορθό να δώσει τη δυνατότητα και στους 56 υποψηφίους να διεκδικήσουν ισότιμα την εκλογή τους. Όπως υποστήριξε, η δική του υποψηφιότητα θα αφαιρούσε μία έδρα από τους υπόλοιπους, μειώνοντας τον ανταγωνισμό και τις ευκαιρίες τους. Παράλληλα, τόνισε ότι είχε αναλάβει την ευθύνη να οδηγήσει το κόμμα στις εκλογές όχι για να εκλεγεί βουλευτής, αλλά για να συμβάλει στην υπέρβαση της κρίσης, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι είναι «ολοκληρωμένος ως άνθρωπος».
Σε ό,τι αφορά το πολιτικό του μέλλον, σημείωσε ότι μετά τις εκλογές θα πραγματοποιηθεί συνέδριο εντός ενός εύλογου χρονικού διαστήματος, το οποίο θα εκλέξει νέα ηγεσία. Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να επαναδιεκδικήσει την προεδρία, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτό θα εξαρτηθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα και τη βούληση της βάσης, εφόσον – όπως είπε – ο κόσμος κρίνει ότι έχει φέρει «έναν άλλον αέρα» και «ηρεμία» στο κόμμα.
Αναφερόμενος στην ταυτότητα της ΕΔΕΚ, υπογράμμισε τον ιστορικό της ρόλο, κάνοντας λόγο για ένα από τα παλαιότερα κόμματα της Κύπρου, που «έχει γράψει τη δική του ιστορία». Επισήμανε τη συμβολή της στην αντίσταση στο πραξικόπημα, τη στάση της απέναντι στο σχέδιο Ανάν, καθώς και τη δράση της υπέρ των κοινωνικά αδύναμων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ΓεΣΥ, υπενθυμίζοντας ότι αποτέλεσε πρόταση του Βάσου Λυσσαρίδη ήδη από το 1972, ενώ μίλησε και για τη συμβολή του κόμματος στη λειτουργία του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Παράλληλα, ανέδειξε την έμφαση που δίνει η ΕΔΕΚ στη νέα γενιά, επισημαίνοντας τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι, με κυριότερο το στεγαστικό. Όπως ανέφερε, για πολλούς νέους η απόκτηση στέγης αποτελεί πλέον «όνειρο θερινής νυκτός», ενώ τόνισε ότι το κόμμα έχει καταθέσει ολοκληρωμένες και κοστολογημένες προτάσεις προς τα αρμόδια υπουργεία, αξιοποιώντας και ευρωπαϊκά ταμεία. Εξέφρασε επίσης ανησυχία για το χάσμα μεταξύ σπουδών και αγοράς εργασίας, σημειώνοντας ότι αρκετά πτυχία δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες.
Στο Κυπριακό, ο κ. Αναστασίου επανέλαβε ότι για την ΕΔΕΚ προτεραιότητα έχει η διεθνής διάσταση του προβλήματος, ως ζήτημα εισβολής, κατοχής και εποικισμού. Τόνισε ότι το κόμμα απαιτεί την πλήρη αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και την αλλαγή του καθεστώτος των εγγυήσεων, ενώ υπογράμμισε πως οποιαδήποτε λύση πρέπει να είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Όπως είπε, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή λύση που θα στερεί από Κύπριους πολίτες δικαιώματα που απολαμβάνουν άλλοι Ευρωπαίοι.
Ξεκαθάρισε επίσης ότι, βάσει συνεδριακής απόφασης, η ΕΔΕΚ παραμένει αντίθετη στη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι «μια ενωμένη Κύπρος». Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω συζήτησης του μοντέλου λύσης στο επόμενο συνέδριο του κόμματος.
Σε σχέση με τη συμμετοχή στην κυβέρνηση, επιβεβαίωσε ότι η ΕΔΕΚ συνεχίζει να τη στηρίζει, αν και αναγνώρισε ότι υπάρχουν προβλήματα στην επικοινωνία με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Όπως ανέφερε, το κόμμα διατηρεί καλές σχέσεις με τους υπουργούς και καταθέτει προτάσεις που συχνά υιοθετούνται, ενώ το ζήτημα της συνολικής σχέσης θα επανεξεταστεί μετά τις εκλογές.
Για το θέμα των βρετανικών βάσεων, δήλωσε κατηγορηματικά ότι η ΕΔΕΚ στηρίζει την προοπτική κατάργησής τους, χαρακτηρίζοντάς τες «αποικιοκρατικό κατάλοιπο». Ανέφερε ότι το κόμμα ενημερώθηκε στο Εθνικό Συμβούλιο για τη δημιουργία τεχνικής επιτροπής και εκτίμησε ότι η κατάρτιση οδικού χάρτη μπορεί να οδηγήσει τελικά στην αποχώρησή τους. Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι η βρετανική πολιτική διαχρονικά δεν υπήρξε φιλική προς την Κυπριακή Δημοκρατία, υποστηρίζοντας ότι συχνά ευνοούσε τα συμφέροντα της Τουρκίας.
Απαντώντας σε ανησυχίες για ενδεχόμενους κινδύνους από αλλαγές στο καθεστώς των εγγυήσεων, επανέλαβε τη θέση της ΕΔΕΚ για συνολική αναθεώρηση του ρόλου των εγγυητριών δυνάμεων στο πλαίσιο λύσης του Κυπριακού. Τόνισε επίσης ότι η παρουσία των βάσεων δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας και ότι η αποχώρησή τους θα ενισχύσει το αίσθημα ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως συνέχεια των αγώνων του παρελθόντος.
Σε ό,τι αφορά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, χαιρέτισε την παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων ευρωπαϊκών χωρών στην περιοχή, σημειώνοντας ότι ενισχύει το αίσθημα ότι «η μικρή μας πατρίδα δεν είναι μόνη». Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η Κύπρος δεν πρέπει να εμπλακεί σε πολεμικές συγκρούσεις, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια χώρα που έχει ήδη πληγεί από την ιστορία της και οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στην ειρήνη. Στο ερώτημα περί ένταξης στο ΝΑΤΟ, η απάντησή του ήταν σαφώς αρνητική.
Αναφερόμενος στην ενεργειακή και οικονομική κρίση, προειδοποίησε για τις επιπτώσεις του πολέμου, τόσο στο κόστος ενέργειας όσο και στον τουρισμό. Ξεκαθάρισε ότι δεν είναι εφικτή η επιβολή πλαφόν στις τιμές, αλλά ζήτησε από την κυβέρνηση να απορροφήσει μέρος των αυξήσεων μέσω μείωσης φόρων, όπως ο ΦΠΑ ή οι φόροι κατανάλωσης. Τόνισε ότι, αν και η κυπριακή οικονομία εμφανίζεται ανθεκτική, τα πολλαπλά προβλήματα που συσσωρεύονται δημιουργούν σοβαρές προκλήσεις.
Στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, δήλωσε υπέρ της υλοποίησης του έργου, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα, ιδίως λόγω της εξάρτησης από το πετρέλαιο. Αναγνώρισε ωστόσο τις δυσκολίες, τόσο σε επίπεδο επενδυτών όσο και λόγω της τουρκικής στάσης, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό έργο που απαιτεί ενεργότερη εμπλοκή της ΕΕ. Παράλληλα, σημείωσε ότι η ΕΔΕΚ έχει επεξεργαστεί προτάσεις για την παραγωγή ενέργειας, ιδίως για την κάλυψη των αναγκών κατά τις νυχτερινές ώρες.
Απαντώντας σε ερώτηση για τον βασικό πολιτικό αντίπαλο της ΕΔΕΚ, ο κ. Αναστασίου δεν κατονόμασε άλλο κόμμα, αλλά έστρεψε την κριτική προς τα εντός, λέγοντας ότι ο μεγαλύτερος αντίπαλος είναι «η εσωστρέφεια». Τόνισε την ανάγκη επανασύνδεσης με τη βάση, σημειώνοντας ότι το κόμμα είχε αφήσει «παραμελημένο» τον κόσμο του τα προηγούμενα χρόνια.
Κλείνοντας, απηύθυνε μήνυμα προς τους ψηφοφόρους, χαρακτηρίζοντας την ΕΔΕΚ «ιστορικό και τιμημένο κόμμα», άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της Κύπρου. Υποστήριξε ότι το κόμμα δεν έχει εμπλακεί σε σκάνδαλα και δεσμεύτηκε ότι την επόμενη ημέρα των εκλογών θα εργαστεί για την αποκατάσταση της θέσης που του αξίζει στο πολιτικό σύστημα.
Το κεφάλαιο Μαρία Παναγιώτου
Στη διάρκεια της συζήτησης δεν έλειψε και η αναφορά στην Υπουργό Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, με αφορμή την έντονη δημόσια συζήτηση για ζητήματα όπως ο αφθώδης πυρετός, οι πυρκαγιές και το υδατικό.
Ο Νίκος Αναστασίου απέφυγε να υιοθετήσει μια ευθεία γραμμή επίρριψης πολιτικών ευθυνών προς την υπουργό, κρατώντας σαφώς πιο θεσμική στάση. Όταν τέθηκε το ερώτημα περί ενδεχόμενης παραίτησης, εμφανίστηκε επικριτικός απέναντι σε τέτοιες προσεγγίσεις, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται σύνθετα προβλήματα με απλοϊκές λύσεις, διερωτώμενος χαρακτηριστικά κατά πόσο η παραίτηση ενός υπουργού θα μπορούσε από μόνη της να επιλύσει κρίσεις όπως αυτή του αφθώδους πυρετού.
Τόνισε ότι, εφόσον υπάρχουν ευθύνες, αυτές πρέπει να προκύπτουν μέσα από διαδικασίες διερεύνησης και να αποδίδονται τεκμηριωμένα. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η Κύπρος δεν διαθέτει παράδοση πολιτικών παραιτήσεων με ανάληψη ευθύνης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το ζήτημα είναι ευρύτερο και διαχρονικό.
Ειδικότερα για το υδατικό, ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ επισήμανε ότι πρόκειται για πρόβλημα που χρονολογείται από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας – ακόμη και νωρίτερα – και δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μόνο πολιτική ηγεσία. Ανέφερε ότι διαχρονικά υπήρξαν αποτυχίες στην αντιμετώπισή του, υπενθυμίζοντας πρακτικές του παρελθόντος, όπως η μεταφορά νερού από το εξωτερικό, χωρίς ουσιαστική επίλυση.
Αντίστοιχα, για το ζήτημα των πυρκαγιών, το χαρακτήρισε «πολύ θλιβερή κατάσταση», σημειώνοντας ότι οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν ολοκληρωθεί και επανέλαβε ότι όπου προκύπτουν ευθύνες, αυτές πρέπει να αποδίδονται.
Συνολικά, η τοποθέτησή του για την υπουργό κινήθηκε σε χαμηλούς τόνους, αποφεύγοντας προσωπική στοχοποίηση της Μαρία Παναγιώτου, και εστιάζοντας περισσότερο στην ανάγκη θεσμικής διαχείρισης των κρίσεων, συλλογικής ευθύνης και σοβαρότητας στη δημόσια συζήτηση.
Διαβάστε επίσης: Φειδίας: Μου χρωστά λεφτά το Ευρωκοινοβούλιο - Βάζω από την πούγκα μου (vids)