នៅថ្ងៃអាទិត្យទី៣ ខែឧសភានេះ រដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានបញ្ចេញលទ្ធផលនៃប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញ ដោយបានឃាត់ខ្លួនជនបរទេសចំនួនជាង ៤ពាន់នាក់ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ តាមអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ នេះជាប្រតិបត្តិការចុងក្រោយប្រកបដោយភាពស្មុគស្មាញ ខណៈមានជនជាតិចិនជាង ១០០នាក់ បាននាំគ្នារត់គេច នៅថ្ងៃទី២ខែ ឧសភាកន្លងទៅ តែត្រូវបានឃាត់ខ្លួនមកវិញ។

នៅក្នុងឱកាសនៃទិវាសេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោក ៣ ឧសភា ២០២៦ ក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជាបានរៀបចំពិធីដាក់កម្រងផ្កាគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកកាសែតជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលបានស្លាប់ និងបាត់ខ្លួនក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានលោក នេត ភក្រ្តា បានលើកសរសើរតួនាទីអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលបានរាយការណ៍ និងកត់ត្រាការពិតពីស្ថានភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោក។

ពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលរស់នៅតាមផ្លូវថ្មើរជើងចតុមុខ(Walk Streat) បានត្អូញត្អែរពីការរំខានដោយសំឡេងខ្លាំងៗ ​ខណៈមានការប្រគុំតន្ត្រីនៅរៀងរាល់ចុងសប្តាហ៍ ចាប់ពីម៉ោង ៥ល្ងាច ដល់ម៉ោង ១១យប់។ ពលរដ្ឋអះអាងថា សំឡេងខ្លាំងៗចេញពីឆាកតន្ត្រីនោះ បានប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សុខភាពមនុស្សចាស់ និងកូនក្មេងដែលមានផ្ទះនៅតំបន់នោះ ដោយពួកគេមិនអាច​ទទួលទានដំណេកបាន។

ប្រឈមនឹងវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃខ្លាំង ដែលបង្កឡើងដោយសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អាមេរិក Spirit Airlines បានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២ ឧសភា លុបជើងហោះហើរទាំងអស់ និងចាប់ផ្តើមផ្អាកសកម្មភាពការងារជាបណ្តើរៗភ្លាម។ ប្រសិនបើច្រកសមុទ្រអកមូហ្សនៅបន្តបិទខ្ទប់យូរទៀត នោះក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ផ្សេងទៀត ក៏អាចប្រឈមនឹងការបិទទ្វារ ដែរ។

លោកដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រ ទី១ ឧសភា មិ្សលមិញ ដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែម ទៅលើគុយបា និងបានគំរាមវាយយកគុយបា។ នៅថ្ងៃដដែល ប្រជាជនគុយបាច្រើនម៉ឺននាក់បានចុះផ្លូវដើរដង្ហែក្បួន នៅទីក្រុងឡាហាវ៉ាន ដើម្បីបង្ហាញសាមគ្គីភាព និងការការពារមាតុភូមិ។ ប្រជាជានគុយបាក៏បានបរិហារចំពោះការគំរាមឈ្លានពានដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់គុយបា ពីសំណាក់កងទ័ពអាមេរិក។ ប្រតិកម្មនឹងទណ្ឌកម្មថ្មីរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក្រុងឡាហាវ៉ានបានចាត់ទុកវិធានការនេះ ថាជាអំពើខុសច្បាប់ និងបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ទៅលើច្បាប់អន្តរជាតិ។

ក្រសួងព័ត៌មានបានកត់សម្គាល់ឃើញមួយរយៈចុងក្រោយនេះ នូវសកម្មភាពមិនរៀបរយ និងសកម្មភាពអសណ្តាប់ធ្នាប់របស់អ្នកកាសែតក្នុងការបំពេញកិច្ចការរបស់ខ្លួន ដែលបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់គុណតម្លៃ និងកិត្យានុភាពនៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានទាំងមូល។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន លោក ទេព អស្នារិទ្ធ ដោយបានបន្ថែមថា អ្នកសារព័ត៌មានមានតួនាទីជាអ្នកប្រមូល និងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ប៉ុន្តែមិនមែនជាមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ ឬតុលាការនោះទេ។

ក្នុងឱកាស​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ជា​លើក​ទីមួយ នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន លោកស្រី សាណាអេ តាកាអ៊ីឈិ ​បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​ច្រើន​ដើម្បី​ពង្រឹង​​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​វិស័យ​សន្តិសុខ​ថាមពល​និង​ទំនើប​កម្ម។ ក្នុងសុន្ទរកថា​​​ផ្នែក​នយោបាយ​ការបរទេសពី​ទីក្រុង​ហាណូយ​ដដែល លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី​បាន​សន្យា​ដើរ​តួនាទី​កាន់​តែ​សកម្ម​ខ្លាំង​បន្ថែម​ទៀត ដើម្បី​ធានា​​ប្រែក្លាយ​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​តំបន់​សេរី​និង​បើក​ចំហ។ តែសម្រាប់​ប៉េកាំង គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​របស់​លោក​ស្រី​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន គឺ​ជាការ​​ពន្យុះ​ឱ្យ​មាន​ភាព​ប្រឈម​ដាក់​គ្នា។

​ក្នុង​ពេលដែល​​ការ​​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ត្រូវ​គាំង​ស្តូក ហើយលោក​ត្រាំ​បាន​ប្រាប់​សភា​អាមេរិក​ថាអរិភាព​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​​បាន​ចប់ តែ​​​អ៊ីរ៉ង់​ថា​សង្គ្រាមនឹងអាច​ផ្ទុះ​ឡើង​វិញ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បាន​ងាក​មក​រក​រឿង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចាស់​ គឺ​អឺរ៉ុប។ ក្រៅ​ពី​ប្រើ​វិធី​គំរាម​​ដំឡើង​ពន្ធនាំចូល ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​​អាមេរិក​បាន​ប្រកាសនៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​១​ឧសភា ​ដក​ទ័ព​​ប្រមាណ​៥ពាន់​នាក់​ចេញ​ពី​អាល្លឺម៉ង់ ដោយប្រើពេល​យ៉ាងយូរ​១​ឆ្នាំ។

ជនសង្ស័យក្នុងបទវាយប្រហារដោយកាំបិត ទៅលើបុរសជនជាតិជ្វីហ្វពីរនាក់ នៅភាគខាងជើងទីក្រុងឡុងដ៏ បានបង្ហាញខ្លួននៅមុខចៅក្រម នៅថ្ងៃទី ០១ ខែឧសភា។ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសចាត់ទុកការវាយប្រហារនេះ ជាទង្វើប្រកាន់ពូជសាសន៍ ហើយសន្យាថានឹងពង្រឹងការការពារសន្តិសុខនៅតាមតំបន់សហគមន៍ជ្វីហ្វ។ 

ផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកក ដែលត្រៀមលុបអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ (MOU២០០១) ត្រូវបានបញ្ញវន្តថៃមួយចំនួនលើកយកមកវិភាគអំពីការខាតបង់ និងផលចំណេញដល់ប្រទេសថៃ។ ប្រមុខរដ្ឋស្តីទីលោក ហ៊ុន សែន បានបង្ហាញការគោរពចំពោះយោបល់របស់អ្នកវិភាគ និងបញ្ញវន្តថៃជាច្រើនរូប ដែលបានផ្តល់ជាមតិថា រដ្ឋាភិបាលថៃមិនគួរលុប MOU២០០១ នេះឡើយ។ ក្នុងចំណោមបញ្ញវន្តថៃទាំងនោះ យោបល់របស់លោកបណ្ឌិត Surachart Bamrungsuk អ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងសន្តិសុខរបស់ប្រទេសថៃ ត្រូវបានលោក ហ៊ុន សែន លើកយកមករំលេចតាមរយៈហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកនៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។

តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេ​ញនៅ​ថ្ងៃទី​៣០​ ខែមេសា​ ឆ្នាំ​២០២៦​ បានចោទប្រកាន់លើអតិថិជនធនាគារហួយវ័នផេ ២​នាក់ ពី​បទ​ញុះ​ញង់បង្ក​ឱ្យមានភាព​វឹក​វរ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដល់សន្តិសុខសង្គម​ និងរាំងស្ទះ​ចរាចរណ៍សាធារណៈ។ ការចោទប្រកាន់​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពេល​ដែល​អ្នក​ទាំង​២ ​បានដឹកនាំ​ការ​តវ៉ា​នៅ​ពី​មុខ​ធនា​គារជាតិ​កម្ពុជា​ កាលពី​ថ្ងៃទី​២៧ ខែ​មេសា​ ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បី​ទាមទា​ជា​ថ្មីឱ្យ​ធនាគារ​ជាតិ​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​ជូនអតិថិជនហួយវ័នទាំងអស់ លើ​បញ្ហា​ទូទាត់​ប្រាក់​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​។

បញ្ញវន្តថៃខ្លះបានចេញមុខអះអាងថា ប្រសិនបើលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់ MOU២០០១(MoU44) ទាក់ទង​ទៅនឹង​តំបន់​សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ ​នោះនឹងធ្វើឲ្យថៃជាអ្នកខាតបង់ធ្ងន់ធ្ងរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានសំដែងការសោកស្តាយចំពោះភាគីថៃ ដែលចង់លុបចោលMOUនេះ និងចាត់ទុកការលុបMOUនេះ នឹងប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការដោះស្រាយបញ្ហានៅតំបន់ខ្ពង់រាបក្នុងបាតសមុទ្រនៃប្រទេសទាំងពីរ។ តើភាគីណាជាអ្នកខាត និងចំណេញពិតប្រាកដ ប្រសិនបើលុប MOU២០០១(MoU44) រវាងកម្ពុជា និងថៃ?

សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញក្តីបារម្ភទៅនឹងការតម្កល់ទោសលោក កឹម សុខា មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ សម្រាប់អាមេរិក ការចោទប្រកាន់ថា អាមេរិកមានពាក់ព័ន្ធនឹងលោក កឹម សុខា ក្នុងសំណុំរឿងប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គឺមិនពិត និងជាការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានទំនួលខុសត្រូវ។ ប្រតិកម្មរបស់អាមេរិក ធ្វើឡើងក្រោយគេបង្អស់ បន្ទាប់ពីបណ្តាប្រទេសសេរីជាច្រើន បានប្រតិកម្មទៅនឹងសាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលតម្កល់សាលក្រមសាលាដំបូងផ្តន្ទាទោសលោក កឹម​ សុខា ថាជាការធ្វើឲ្យលំហប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជាដើរថយក្រោយ។

ទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ ១ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលផ្នែកការងារ សហជីព និងកម្មករប្រមាណជាង ២០០នាក់បានជួបជុំគ្នានៅលើសួនច្បារខាងមុខស្ថានទូតបារាំង ដើម្បីដង្ហែរញត្តិទៅកាន់ស្ថានទូតលោកខាងលិចនានា និងទៅកាន់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន។ ខ្លឹមសារញត្តិត្រូវបានមេដឹកនាំសហជីពផ្ដោតលើប្រធានបទ «ស្តារឡើងវិញ និងកែទម្រង់ឧបសគ្គនានារារាំងដល់ការអនុវត្តសេរីភាពសហជីព»។ តែក្រសួងការងារអះអាងថា ក្រសួងតែងយកចិត្តទុកដាក់ពីកង្វល់របស់កម្មករនិយោជិត និងស្វែងរកដំណោះស្រាយពិតប្រាកដសម្រាប់ពួកគេ៕

ធ្លាប់​រង​ការ​គំរាមកំហែង​​ភេរវកម្ម​បែប​​អ៊ីស្លាម​ជ្រុលនិយម ពេល​នេះ​សិង្ហបុរី​កំពុង​តាន​ដាន​និង​ទប់​ស្កាត់​ចរន្ត​ភេរវកម្ម​បែប​ជាតិ​និយមជ្រុល​របស់​ក្រុម​យុវជន​ផ្តាច់​ខ្លួន។ នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​មក​នេះ សិង្ហបុរី ក៏​ដូច​ជា​បណ្តា​ប្រទេស​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​មួយ​ចំនួន ​បាន​កម្ចាត់​ផែនការវាយប្រហារ​ដោយ​ក្រុម​យុវជន​​ផ្តាច់​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​ជន​ជ្រុល​និយម​ បាន​ជា​ច្រើន​ករណី។ ​តើ​ចរន្ត​​ជ្រុលនិយមរបស់​​​យុវជនសិង្ហបុរី​ជា​អ្វី?

ជនសង្ស័យក្នុងបទវាយប្រហារដោយកាំបិត ទៅលើបុរសជនជាតិជ្វីហ្វពីរនាក់ នៅភាគខាងជើងទីក្រុងឡុងដ៏ បានបង្ហាញខ្លួននៅមុខចៅក្រម នៅថ្ងៃទី ០១ ខែឧសភា។ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសចាត់ទុកការវាយប្រហារនេះ ជាទង្វើប្រកាន់ពូជសាសន៍ ហើយសន្យាថានឹងពង្រឹងការការពារសន្តិសុខនៅតាមតំបន់សហគមន៍ជ្វីហ្វ។ 

ជនបរទេសចំនួន ៤០នាក់ ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិចិនត្រូវបានសាលាដំបូងខេត្តព្រះសីហនុឃុំខ្លួនជាបណ្តោះអាសន្ន ក្រោយរកឃើញថាពួកគេមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។ នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ សាលាដំបូងខេត្តព្រះសីហនុចោទប្រកាន់​ជនបរទេសទាំងនោះពីបទឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងប៉ុនប៉ងដោយមានក្រុមចាត់តាំង រៀបចំ។ ចំណែកនៅខេត្តស្វាយរៀង តុលាការក៏បានចាត់វិធានការលើជនជាតិខ្មែរ និងវៀតណាមចំនួន ១៨នាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសដូចគ្នា។

នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការអ្នកយកការណ៍គ្មានព្រំដែន ហៅកាត់ RSF បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំស្តីពីសេរីភាពសារព័ត៌មានក្នុងលោក។ របាយការណ៍បានបង្ហាញថា ចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ បានឡើងចំនួន ១០លេខ ពោលពីចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៦១ មកចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៥១ ក្នុងចំណោម ១៨០ប្រទេស។

ថ្មីៗនេះ ការិយាល័យស្រាវជ្រាវម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានបូក៣ ឬ AMRO បានទម្លាក់ការព្យាករណ៍សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៦ នេះមកនៅត្រឹម ៤,៣%។ ការទម្លាក់អត្រាសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៦ នេះត្រូវបានAMRO លើកយកហេតុផលមកពន្យល់ថា គឺដោយសារការកើនឡើងតម្លៃប្រេងឥន្ទនៈដែលប៉ះពាល់ដល់វិស័យជាច្រើន ពិសេសច្រវ៉ាក់ផលិតកម្ម និងការផ្គត់ផ្គង់។ តាមពិតទៅ ការព្យាករណ៍របស់ AMRO ក៏មិនសូវខុសគ្នាពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិមួយចំនួនដែរ។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនានាបានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រៀមឆ្លើយតបនឹងការវិវត្តនៃស្ថានការណ៍ពិភពលោក និងបន្តដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយថ្មីៗបន្ថែមទៀត។ តើរដ្ឋាភិបាលគួរមានវិធានការអ្វីបន្ថែមដើម្បីស្តារកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងបរិបទពិភពលោកសព្វថ្ងៃ?

នៅក្នុងប្រទេសចិន រដ្ឋអំណាចហាមមិនឲ្យលក់ ឬនាំចេញ នាំចូលដ្រូនក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ហើយអ្នកដែលមានដ្រូនត្រូវសុំការអនុញ្ញាតជាមុនសិនទើបអាចបង្ហោះដ្រូននៅក្នុងលំហអាកាសទីក្រុងប៉េកាំងបាន។ វិធានការថ្មីនេះចាប់ចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី ០១ ឧសភា ដោយរដ្ឋអំណាចពន្យល់ពីហេតុផលសន្តិសុខជាតិ។ 

នៅ​ថ្ងៃសុក្រ​ទី​១​ឧសភា​នេះ ជា​គម្រប់​៦០​ថ្ងៃ​គត់​នៃសង្គ្រាម​អាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល​វាយប្រហារ​លើ​អ៊ីរ៉ង់។ បើតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​​អាមេរិក​ លោក​ដូណាល់ត្រាំ ត្រូវ​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​សភា ​​ទើប​អាច​បន្ត​ធ្វើសង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទំនង​មិន​ខ្វល់​នឹង​ច្បាប់​ក្បួន​នេះ​ទេ។ ចំណែក ​អ៊ីរ៉ង់ ក៏បាន​បើក​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​ប្រព័ន្ធការពារ​អាកាសឡើង​វិញ​ដែរ នៅ​​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ៣០​មេសា​ម្សិលមិញ។

នៅក្នុងពិធីអបអរ​ខួបលើកទី១៤០ នៃទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ នាថ្ងៃ​ទី១ឧសភានេះ នៅឯ​កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន​ ​ម៉ាណែត​​ បាន​បញ្ជាក់ឡើងវិញ​ថា​ រដ្ឋគ្មានគោល​ការណ៍​បង្កើត​ច្បាប់ថ្មី​ ដើម្បី​បញ្ចូន​ក្មេង​ទំនើង​ឱ្យ​ធ្វើជា​ទាហាន​នៅសមរភូមិ​មុខ​ទេ​។​ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្ត​ថា​ ការ​បញ្ជូន​ក្មេងទំនើង​ទៅ​សមរភូមិ​ គឺគ្រាន់តែ​ឱ្យ​ពួក​គេ​ធ្វើ​សកម្មភាពមួយ​ចំនួន​ ពោលមិន​មែន​ឱ្យ​ឈរ​ជើង ឬកាន់​កាំ​ភ្លើងតតាំង​សត្រូវ​​ឡើយ​។ ការ​បញ្ជាក់ជា​ថ្មី​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​នាពេល​នេះ​ គឺដើម្បីជម្រះមន្ទិលរបស់​គណបក្ស​ក្រៅរដ្ឋាភិ​បាលមួយ និងការរិះគន់របស់មហាជនមួយចំនួន​ ដែល​​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ពិចារណាកុំ​យក​ក្មេង​ទំនើង​ទៅ​បម្រើក្នុងជួរកងទ័ព​៕​​

ថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ទូរទស្សន៍ដ៏ធំមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺ PNN បានសម្រេចបញ្ចប់ការផ្សាយរបស់ខ្លួន ក្រោយដំណើរការមកជាង ១ទសវត្សរ៍។ ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ PNN មិនបានបញ្ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ អំពីហេតុផលនៃការបិទដំណើរការឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន មូលហេតុចម្បងនៃការបិទដំណើរការស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ដ៏ធំមួយនេះ គឺដោយសារតែបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។

នៅ​ថ្ងៃសុក្រ​ទី​១​ឧសភា​នេះ ជា​គម្រប់​៦០​ថ្ងៃ​គត់​នៃសង្គ្រាម​អាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល​វាយប្រហារ​លើ​អ៊ីរ៉ង់។ បើតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​​អាមេរិក​ លោក​ដូណាល់ត្រាំ ត្រូវ​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​សភា ​​ទើប​អាច​បន្ត​ធ្វើសង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទំនង​មិន​ខ្វល់​នឹង​ច្បាប់​ក្បួន​នេះ​ទេ។ ចំណែក ​អ៊ីរ៉ង់ ក៏បាន​បើក​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​ប្រព័ន្ធការពារ​អាកាសឡើង​វិញ​ដែរ នៅ​​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ៣០​មេសា​ម្សិលមិញ។

កងនាវាជំនួយមនុស្សធម៌ « Flottille pour Gaza » ដែលធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់តំបន់ហ្កាហ្សាត្រូវបានអ៊ីស្រាអែលឃាត់ នៅសមុទ្រក្រិក ក្នុងថ្ងៃទី៣០ខែមេសា។ សកម្មជនប្រមាណ១៧៥នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ក្នុងនោះ១៥នាក់ជាជនជាតិបារាំង។ បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបរងការរិះគន់ទង្វើរបស់អ៊ីស្រាអែលនេះ ថាជាបទល្មើសច្បាប់អន្តរជាតិ និងទាមទារឲ្យមានការដោះលែងក្រុមសកម្មជនដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនទាំងអស់។ 

ការ​ចរចាស្វែង​រក​វិធី​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​នៅអ៊ីរ៉ង់​​កំពុង​ជាប់​គាំង​ស្តូក តែ​សង្គ្រាម​ពាក្យ​សំដី​ នៅតែ​បន្ត​ផុស​ផុល​ខ្លាំង។​ នៅ​ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ទី ៣០​មេសា​នេះ​ ​​ក្នុង​ពេល​ដែល​អ្នកទទួល​ខុស​ត្រូវ​ជាន់​ខ្ពស់​អាមេរិក​លើក​ឡើង​អំពី​លទ្ធភាព​បន្ត​វិធានការ​ឈប់​បាញ់ ​និង​បិទ​ខ្ទប់​ច្រក​សមុទ្ទ​អកមូហ្ស រាប់​ខែ​​ទៅមុខ​ទៀត អគ្គមគ្គុទេសក៍អ៊ីរ៉ង់បាន​អះអាង​ថា​អាមេរិក​កំពុង​ចាញ់​សង្គ្រាម​យ៉ាង​អាម៉ាស។ ភាព​តាន​តឹង​ថ្មី​នេះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​​ប្រេង​ឆៅ​​ឡើង​ថ្លៃខ្ពស់​ខ្លាំង​ ​ដល់​១២៦​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ធុង​បារីល​។ “ពិភពលោក​​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​វិបត្តិ​ថាមពល​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​មិន​ធ្លាប់​មាន​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ”​នេះ​បើ​តាម​ប្រសាសន៍​របស់​លោក​នាយក​ទីភ្នាក់ងារ​ថាមពល​អន្តរជាតិ​។ ចំណែក​ប្រធានសន្និសីទអាកាសធាតុ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ COP៣១ ថា​ត្រូវ​ពន្លឿន​វឌ្ឍនភាព​ថាមពល​កកើត​ឡើង​វិញ។

នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ សាលាឧទ្ធរណ៍បានប្រកាសសាលដីកាដោយតម្កល់ការសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញទុកជាបានការទាក់ទងនឹងទោសក្បត់ជាតិរបស់លោក កឹម សុខា។ លើសពីនេះ សាលាឧទ្ធរណ៍បានបន្ថែមទោសមិនឲ្យមេដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំងរូបនេះចេញពីប្រទេសរយៈពេល ៥ឆ្នាំ។ អ្នកតាមដាននយោបាយស្រុកខ្មែរយល់ថា ការតម្កល់ទោសក្បត់ជាតិរបស់លោក កឹម សុខានឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៧ និង២០២៨ ខាងមុខ។ ផលប៉ះពាល់ដែលសហគមន៍អន្តរជាតិមួយចំនួននឹងអាចចាត់ទុកថា ដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជាកាន់តែដើរថយក្រោយថែមទៀត។

នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទ នៅថ្ងៃពុធ ទី ២៩ ខែ មេសា ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន បានថ្លែងប្រាប់ទៅសមភាគី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នពីក្តីវិនាសអន្តរាយ ប្រសិនអាមេរិកបើកការវាយប្រហារជាថ្មី ទៅលើអ៊ីរ៉ង់ ។ លោក ពូទីន ក៏បានបញ្ជាក់ម្តងទៀតអំពីជំហររបស់រស្ស៊ី ដែលត្រៀមខ្លួនរួមជាស្រេច ដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ ដោះស្រាយ ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា​ ។ 

នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥ នៅ​តែ​មាន​អ្នក​កាសែត​រង​ការ​ធ្វើ​ឃាត ​អ្នក​កាសែតជាប់​​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ... សេរីភាព​សារព័ត៌មាន នៅលើ​ពិភពលោក ​បាន​​ធ្លាក់​ចុះ​ដល់​កំរិត​ដ៏​ទាប​បំផុត មិន​ធ្លាប់​មាន​គិត​ចាប់​តាំងពី​​ឆ្នាំ​២០០២​មក។ នេះ​បើ​តាម​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ របស់​អង្គការ​អ្នក​យកការណ៍​គ្មានព្រំដែន​ ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី​៣០​មេសា​២០២៦។

នៅថ្ងៃទី៣០ មេសា អាជ្ញាធរកូរ៉េខាងជើង តាមរយៈទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានផ្លូវការ KCNA បានប្រាប់ឲ្យដឹងពីស្ថានភាពគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងប្រទេស។ បើតាម KCNA គ្រោះរាំងស្ងួតដែលកូរ៉េខាងជើងទើបជួបប្រទះពេលនេះជាគ្រោះរាំងស្ងួតដែលប្រទេសឯកោមួយនេះមិនធ្លាប់ជួបពីឆ្នាំមុនៗមកទេ និងថា ប្រជាកសិករនៅតាមតំបន់ដែលកំពុងជួបគ្រោះរាំងស្ងួតកំពុងប្រឹងប្រែងការពារដំណាំ និងដាំដើមឈើបន្ថែមដើម្បីការពារ និងទប់ទល់ពីផលប៉ះពាល់លើដំណាំកសិកម្មរបស់ខ្លួន។ 

បណ្តាអង្គទូតបរទេសប្រចាំកម្ពុជារួមមានសហភាពអឺរ៉ុប បារាំង អាល្លឺម៉ង់ សាធារណរដ្ឋឆែក អូស្ត្រាលី អង់គ្លេស និងកាណាដាជាដើម បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខកចិត្ត ចំពោះសេចក្តីសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ ក្នុងការតម្កល់ការផ្តន្ទាទេសមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក កឹម សុខា។ បណ្តាអង្គទូតលោកខាងលិចទាំងនេះ បានអំពាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទម្លាក់បទចោទប្រកាន់លើលោក កឹម សុខា ដើម្បីធានាដល់ការគោរពនីតិរដ្ឋ ពង្រីកលំហនយោបាយ សេរីភាពស៊ីវិល និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ 

សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញនៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានសម្រេចតម្កល់សាលក្រមរបស់សាលាដំបូងករណីសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា និងបន្ថែមទោសហាមឃាត់មិនឲ្យចាកចេញពីប្រទេសរយៈពេល ៥ឆ្នាំ។ សហមេធាវីការពារក្តីឲ្យលោក កឹម សុខា និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលមានការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ក្រុមមេធាវី និងសង្គមស៊ីវិល ក៏បានអំពាវនាវឲ្យមានការសន្ទនា និងផ្សះផ្សាជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយនៅកម្ពុជា។ ពីមុខសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ សូមទស្សនាសេចក្តីរាយការណ៍ផ្ទាល់របស់ ស៊ឹម ចាន់សំណាង៕

នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជាបានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលជប៉ុននឹងបេ្តជ្ញាបន្តខិតខំប្រឹងប្រែង ជួយជំរុញការអនុវត្តឱ្យពិតប្រាកដនៃកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃ។ ការអះអាងជួយសម្របសម្រួលបន្ថែមទៀតរបស់ជប៉ុនដូចនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលអនុព័ន្ធយោធា និងប្រធានផ្នែកកិច្ចការនយោបាយជប៉ុនបានចូលរួមសកម្មភាពចុះពិនិត្យទីតាំងតាមព្រំដែនក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ និងឧត្តរមានជ័យ និងបន្ទាប់ពីទាហានថៃផ្ទុះអាវុធ ៩គ្រាប់ក្នុងតំបន់អូរស្មាច់នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា។