ជាច្រើនខែមកហើយ ដែល​ចិនបាន​ប្រើសំដីចោទមកលើជប៉ុន ថាកំពុងតែបត់ទៅរកទំនោរ​ យោធានិយម ដូចកាលពីសម័យមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី​២។ ការចោទដែលត្រូវបាន​រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន ឆ្លើយតបទៅវិញនៅឯវេទិកា​ កិច្ចសន្ទនា​ Shangri-La ថ្ងៃទី៣១ឧសភា ថាគឺចិនខ្លួនឯងទេ ដែល​មានទំនោរយោធានិយម ពង្រីកកម្លាំងទ័ពនិង​បង្កើនសព្វាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដើម្បីគំរាមសន្តិសុខនិងស្ថិរភាពតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​។

ប្រធានាធិបតីភូមាទើបជាប់ឆ្នោតថ្មី លោក មីន អ៊ុងឡាំង ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ រយៈពេល៥ថ្ងៃ នៅឥណ្ឌា។ កម្មវត្ថុនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក មីន អ៊ុងឡាំង គឺដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត និងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ភូមានិងឥណ្ឌា ព្រមទាំងស្វែងរកវិធីសាស្រ្តស្របច្បាប់ លុបលាងមុខមាត់របស់ខ្លួន នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ នេះជាដំណើរទសន្សកិច្ចក្រៅប្រទេស ជាលើកទី១ របស់អតីតអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិភូមា បន្ទាប់ពីបានក្លាយជាប្រធានាធិបតី។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣១ឧសភានេះ បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៏រាប់សិបនាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាជាថ្មីម្តងទៀត នៅខាងមុខក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍២ ស្ថិតក្នុងខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីទាមទារឲ្យថៅកែក្រុមហ៊ុន ទទួលយកបុគ្គលិកជិត ៤០០នាក់ចូលបម្រើការងារដូចដើមវិញ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អគ្គលេខាធិការនៃសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវេលដ៍ (LRSU) លោកស្រី ឃ្លាំង​ សុបិន្ត​។ តាមលោកស្រី ឃ្លាំង សុបិន្ត កូដករបានទាមទារច្រើនចំណុច តែអ្វីដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺក្រុមហ៊ុនត្រូវយកបុគ្គលិកដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ដោយខុសច្បាប់ឲ្យបានចូលធ្វើការវិញ។ មេសហជីពរូបនេះក៏មិនភ្លេចបញ្ជាក់ថា អស់រយៈពេល១៦២៥ថ្ងៃនៃការចេញតវ៉ារបស់កូដករ ពួកគេបានឆ្លងកាត់ការលំបាករាប់មិនអស់។​

កម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស បានចេញមុខជំទាស់នឹងភាគីថៃដែលបន្តធ្វើសកម្មភាពសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗក្នុងទឹកដីកម្ពុជាដែលយោធាថៃបានវាយដណ្តើមកាន់កាប់កាលពីឆ្នាំ២០២៥។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនោះរួមមានព្រះពុទ្ធបដិមាយ៉ាងតិចចំនួន ៣៦អង្គ នៅទីតាំងមួយចំនួនក្នុងខេត្តព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ ព្រមទាំងការដំឡើងបង្គោលទង់ជាតិចំនួន ២នៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយចាត់ទុកទង្វើរបស់ថៃ​ជាការបំពានលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា និងជាការរំលោភលើច្បាប់ទម្លាប់អន្តរជាតិ តាមរយៈការបន្តឈរជើងលើទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងគឃ្លើន ក្រោយមានបទឈប់បាញ់កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។

កិច្ចប្រជុំស្តីពីសន្តិសុខអន្តរជាតិ Shangri-La Dialogue បានចាប់ផ្តើម​ដំណើរការ​ដូចជារៀងរាល់ឆ្នាំ​ នៅសិង្ហបុរី នៅ​​ថ្ងៃទី​២៩ឧសភា។ លោក ភីត ហេកសេត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គ្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក បានឡើងថ្លែងសារ ដោយ​លោក​បានលើកឡើង អំពី​ការព្រួយបារម្ភ​ចំពោះមុខការពង្រឹងកម្លាំងទ័ព ​ខ្លាំង​ឡើង​ៗរបស់ចិន​។ រដ្ឋមន្រ្តីអាមេរិក​រូបនេះ អះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិក ចង់​បាន “តុល្យភាព​​ដែលមានស្ថិរភាព” នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​ និង​បានហៅ​ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់អាស៊ី​​ ត្រូវតែ​បង្កើនការចំណាយ​លើវិស័យ​កងទ័ព។

ថ្ងៃទី៣០ឧសភា លោក​អគ្គនាយកអង្គការអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានធ្វើដំណើរទៅដល់​​តំបន់ដែលមាន​ផ្ទុះការឆ្លងរាលដាលជំងឺអេបូឡា ក្នុងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ​កុងហ្គោ។ លោក​បានអំពាវនាវ​ ឲ្យគ្រប់គ្នា ទាំងប្រជាជនមូលដ្ឋាន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ​រួមគ្នាប្រយុទ្ធយកឈ្នះ​ ជំងឺអេបូឡា។ គិតត្រឹមពេល​នេះ មានករណីមនុស្ស​ស្លាប់​​២៤៦នាក់ ដោយ​ឆ្លងជំងឺអេបូឡា នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ​។

នាពេលថ្មីៗនេះ អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម លោក តូ ឡឹម បានបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ ​រយៈពេល២ថ្ងៃ​ នៅប្រទេសថៃ ដោយ​បានផ្លាស់ប្តូរយោបល់លើបញ្ហាជាច្រើនជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន​ ឆាន់វីរៈគូន។ ក្នុងជំនួបនៅទីក្រុងបាងកក មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរបានពិភាក្សាអំពីការពង្រីកកិច្ចសហការនៅក្រោមភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងបានព្រមព្រៀងលើការពង្រឹងការតភ្ជាប់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ សេដ្ឋវិទូកម្ពុជា​ និងអ្នកពាក់​ព័ន្ធ​​មួយចំនួនយល់​ថា ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មថៃ និងវៀតណាមទំនងជាមិនបង្កផលប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរមកលើកម្ពុជាទេ។ តែរឿងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភសម្រាប់​ពួកគេគឺ ការហូរ​ចូលទំនិញថៃ​​មកកម្ពុជាតាមច្រកវៀតណាម​ ខណៈកម្ពុជា​បន្តបិទច្រក​ព្រំដែនគោក​ជាមួយថៃ​​​នៅឡើយ​។ តើការរឹតចំណងពាណិជ្ជកម្មរវាងថៃ និងវៀតណាម​មានឥទ្ធិពលលើកម្ពុជា ឬយ៉ាងណា​?​​

អាជ្ញាធររុស្សីបានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣០ ឧសភា ថា អ៊ុយក្រែនបានបញ្ជូនដ្រូន រាប់រយគ្រឿង មកវាយប្រហារ នៅតំបន់ភាគខាងត្បូងរុស្ស៊ី។ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែន បានបំផ្លាញនាវាដឹកប្រេងមួយគ្រឿង និងឃ្លាំងស្តុកប្រេងរុស្ស៊ីមួយកន្លែង នៅកំពង់ផែ Taganroq។ បើតាមប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី កងទ័ពអ៊ុយក្រែនពិតជាបានវាយប្រហារ ទៅលើទីតាំងស្តុកប្រេងមួយកន្លែង ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងរុស្ស៊ី។

រយៈពេល ១ឆ្នាំចាប់តាំងពីជម្លោះព្រំដែនបានផ្ទុះឡើងរវាងថៃ និងកម្ពុជា ច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចដែលគាំទ្រដោយប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានកាត់ផ្តាច់។ ឧបសគ្គនេះបានជំរុញឲ្យមានការចំណាយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តជប៉ុននៅក្នុងតំបន់។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុន Nikkei Asia ដែលចុះ​ផ្សាយថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ​ឆ្នាំ​២០២៦ ដោយ​ព្រមានថា ស្ថានភាពនេះកំពុងបង្ខំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន និងក្រុមហ៊ុនជប៉ុនគិតឡើងវិញអំពីយុទ្ធសាស្ត្រនៅក្នុងតំបន់។

ក្នុងរយៈពេល ២០ឆ្នាំចុងក្រោយ ប្រទេសកម្ពុជាបានបញ្ជូនកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពសរុបចំនួន ១០,៧២៣នាក់ឱ្យ​ទៅចូលរួមក្នុងបេសកកម្មក្រោមឆត្រអង្គការសហប្រជាជាតិនៅប្រទេសចំនួន ១០ រួមមានស៊ូដង់ ស៊ូដង់ខាងត្បូង ឆាដ អាហ្វ្រិកកណ្តាល លីបង់ ស៊ីរី សាយប្រឹស ម៉ាលី យេមែន និងកុងហ្គោ។ នេះបើតាមមជ្ឈមណ្ឌលជាតិរក្សាសន្តិភាព ដោយបន្ថែមថា គិតត្រឹមបច្ចុប្បន្នមានកម្លាំងកម្ពុជាមួកខៀវចំនួន ១៤រូបបានពលី និង ១៩រូបបាន​រងរបួសជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុង​បុព្វហេតុ​ការពារ​សន្តិភាព​ពិភព​លោក។

នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ​ឆ្នាំ​២០២៦ ប្រមុខការពារជាតិកម្ពុជា លោក ទៀ សីហា បានសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការស្តូបអនុស្សាវរីយ៍នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ ក្នុងខេត្ត​កោះកុង។ បើតាម​រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ លោក ទៀ សីហា ស្តូបនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ នៅខេត្តកោះកុង គឺជាស្តូបទី២ បន្ទាប់ពីស្តូបវិមានឈ្នះ-ឈ្នះនៅភ្នំពេញ ដែល​សម្ពោធកាលពីឆ្នាំ២០១៨។ ជាមួយគ្នានោះ លោក ទៀ សីហា បានអះអាងថា ការកសាងស្តូបនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះនៅតែបន្តធ្វើក្នុង​ខេត្តមួយចំនួនទៀត។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី និងក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជាបានរកឃើញគ្រោងឆ្អឹងមនុស្សនៅទីតាំងកំណាយក្នុងបរិវេណអតីតមន្ទីរឃុំឃាំង ម១៣ ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ បើតាមអ្នកជំនាញអូស្ត្រាលី គ្រោងឆ្អឹងនោះ អាចផ្ដល់ព័ត៌មានជាច្រើនដូចជា ភេទ អាយុ កម្ពស់ និងរបៀប ដែលត្រួវបានគេសម្លាប់។ ការស្រាវជ្រាវដល់ទីកន្លែងនេះធ្វើឡើង ក្នុងគោលបំណងផ្ទៀងផ្ទាត់សក្ខីកម្ម សិក្សារចនាសម្ព័ន្ធនៃមន្ទីរឃុំឃាំង និងអនុវត្តន៍ទៅតាមគោលការណ៍ណែនាំរបស់អង្គការUNESCO ដែលទើបបានដាក់បញ្ចូល ម១៣ ទៅជាបូជនីយដ្ឋានចងចាំនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥៕

ក្រុមហ៊ុន​អវកាស​ Blue Origin របស់មហាសេដ្ឋី ជេហ្វ បេសូស៍​បាន​ទទួល​បរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងការធ្វើតេស្តសាកល្បងរ៉ុកកែត ដែល​ត្រូវ​ចូលរួម​នៅក្នុង​គម្រោងបេសកកម្ម​​​​Artémis របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ណាសា​សម្រាប់ការវិលត្រឡប់​របស់អាមេរិក​ទៅឋានព្រះចន្ទ។ កាលយប់ពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ២៨​ឧសភា រ៉ុកកែត​របស់​ក្រុមហ៊ុនBlue Origin ឈ្មោះ​New Glenn បានផ្ទុះឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ​ នៅក្នុង​ពេល​សាកល្បង​ប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះរ៉ុកកែត។

នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២៩ ឧសភា ចិនតាមរយៈក្រសួងការបរទេស បានចេញមុខប្រឆាំង ជប៉ុន និងហ្វីលីពីន ដែលមានគម្រោងបើកការចរចាជាផ្លូវការ ស្តីពីការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទីក្រុងប៉េកាំង ចាត់ទុកការចរចារវាងជប៉ុន និងហ្វីលីពីននេះថា ជាការចរចា “ខុសច្បាប់ និងគ្មានសុពលភាព”។ ចិននៅបានអះអាងថា ខ្លួនមានសិទ្ធិផ្តាច់មុខលើដែនសមុទ្រមួយផ្នែកនៅភាគខាងកើតកោះតៃវ៉ាន់។ នេះបើតាមការថ្លែងរបស់អ្នកស្រី Mao Ning អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន។

ជំនួបកំពូលសន្តិសុខអាស៊ី ឬ សង់គ្រីឡា (Shangri-La) ដែលជាកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិដ៏ធំបំផុត ប្រចាំតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក បានបើកទ្វារ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២៩ ខែឧសភា នៅប្រទេសសិង្ហបុរី។ នៅឆ្នាំនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក Pete Hegseth បានក្លាយជាតួអង្គ លេចធ្លោនៅក្នុងវេទិកា ខណៈ ដែលមហាអំណាចចិនមិនបានបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរបស់ខ្លួនទៅចូលរួមនោះទេ។ នេះជាលើកទីពីរហើយ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩មក ដែលចិនអវត្តមានក្នុងជំនួបកំពូលនេះ។ អវត្តមានរបស់ចិននឹងធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកមានឱកាសកាន់តែច្រើន ក្នុងការដាក់សម្ពាធលើប៉េកាំង ជុំវិញបញ្ហាតៃវ៉ាន់ និងសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់។

ដ្រូនមួយគ្រឿង​របស់​រុស្ស៊ី​បានហោះទៅ​ផ្ទុះ​ធ្លាក់​នៅលើ​អគារ​រស់នៅ​របស់ប្រជាជន មួយកន្លែង​ក្នុងទឹកដី​រូម៉ានី ជាប់ព្រំដែន​អ៊ុយក្រែន។ ភ្លាមៗ អូតង់​ដែលមាន​រូម៉ានីជា​ប្រទេស​សមាជិក បាន​ប្រកាស​ថ្កោលទោស​ទង្វើ​គ្មាន​ការទទួលខុសត្រូវ​របស់​រុស្ស៊ី។ ប្រធាន​គណៈកម្មការអឺរ៉ុប​ព្រមានថា រុស្ស៊ី​កំពុង​ដើរហួស​ខ្សែបន្ទាត់មួយទៀតហើយ។

បណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានរួមទាំងកម្ពុជាផង នឹងទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល «រុស្ស៊ី-អាស៊ាន» ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកាហ្សង់ ប្រទេសរុស្ស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ។ កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើ ឡើងស្របពេលអាស៊ានបន្តរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយទីក្រុងម៉ូស្គូក្នុងនាមជា «ដៃគូសន្ទនា» ទោះបីប្រទេសសមាជិកភាគច្រើនធ្លាប់គាំទ្រសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលថ្កោលទោសរុស្ស៊ីជុំវិញសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនក៏ដោយ។ 

នៅថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ រាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជាបានរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាតុមូល ក្រោមប្រធានបទ «តើកម្ពុជាឈរលើគោលការណ៍អ្វីខ្លះ ដើម្បីឲ្យផលិតផលជាតិមានស្ថិរភាព»។ ក្នុងវេទិកានេះ អ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា កម្ពុជាមានលទ្ធភាព ក្នុងការផលិតកសិផលលើសពីតម្រូវការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក ប៉ុន្តែបញ្ហានៅត្រង់ថា ចំពោះផលិតផលខ្លះ គេពិបាកនឹងលក់ចេញ ដ្បិតថា ផលិតផលទាំងនោះនៅមិនទាន់មានស្តង់ដារ តាមការចង់បានរបស់អ្នកបញ្ជាទិញ។ ហេតុអ្វីកម្ពុជាមានលទ្ធភាពផលិតកសិផលលើសតម្រូវការ ប៉ុន្តែ ពិបាកក្នុងការលក់ចេញ?

មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) បានកត់សម្គាល់ថា សា្ថនភាពសេរីភាពសារព័ត៌មានឆ្នាំ២០២៥ នៅតែបន្តធ្លាក់ចុះ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ស្តីពីបញ្ហាប្រឈមរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២៨ ខែឧសភា។ បើតាមរបាយការណ៍ សេរីភាពសារព័ត៌មានបន្តធ្លាក់ចុះ ក៏ព្រោះតែអ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជានៅតែបារម្ភពីសុវត្ថិភាព និងការប្រឈមនឹងទោសជាប់ពន្ធនាគារ។

សមាជិករដ្ឋសភាថៃ លោក ប៊ុនរ៉ាវី យមជីនដា បានចោទប្រកាន់អ្នកឧកញ៉ា កុក អាន សមាជិកព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ពីបទ លាងលុយកខ្វក់ តាមរយៈការលក់ឆ្នោតផ្សងសំណាងនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតថៃ Thai Enquirer កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។

អតីតឧកញ៉ា​ ឡេង​ ចាន់ណា និង​បក្ខ​ពួក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា ​ខ្លួន​បាន​យក​ប្រាក់​ជិត​ ១០០​លាន​ដុល្លារ​ពី​មេក្រុមឆបោកម្នាក់​​ដើម្បី​យក​ទៅ​ទិញ​ដីក្នុង​ការ​វិនិយោគ។ ​នេះបើ​តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់​អង្គភាពប្រឆាំងអំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨​ ខែឧសភា ​ឆ្នាំ​២០២៦ និងថា ក្រុម​ឡេង ចាន់ណា បានយកលុយទាំងនោះ​​​ទៅទិញដីអភិវឌ្ឍ​​គម្រោង ដោយ​ផ្តល់ការប្រាក់​​​​​ទៅ​មេក្រុមឆបោករូបនោះ និងអ្នកវិយោគផ្សេងទៀត​។ លោក​ ​សយ​ ច័ន្ទវិចិត្រ​ អ្នកនាំពាក្យអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២៩ឧសភាថា អង្គភាពកំពុងបន្តស៊ើបអង្កេត នៅក្នុងសំណុំរឿងឆបោកទ្រង់ទ្រាយធំដែលប្រព្រឹត្តដោយអតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី​២៩ឧសភានេះ​ សហរដ្ឋអាមេរិកបានស្វាគមន៍ចំពោះការដោះលែងលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដោយចាត់ទុកថាជាការវិវឌ្ឍវិជ្ជមានមួយសម្រាប់ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងនយោបាយនៅកម្ពុជា។ តែទន្ទឹមនឹងការសាទរ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តច្រានចោលការចោទប្រកាន់ក្នុងសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា​ ដែលថា ខ្លួនបានជ្រៀតជ្រែកក្នុងសកម្មភាពប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

កិច្ចព្រមព្រៀង​សហការរវាង​ចិន និងស៊ែរប៊ី​ចំនួន​២០​ត្រូវ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​នៅក្នុងអំឡុង​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​រយៈពេល​៥ថ្ងៃ របស់​ប្រធានាធិបតី​ស៊ែរប៊ី​នៅប្រទេស​ចិន។ នៅទីក្រុងប៉េកាំង មេដឹកនាំ​ស៊ែរប៊ី​បានទទួល​មេដាយ​មិត្តភាព ពី​លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង​ដែលបាន​រំលឹកប្រាប់​ឲ្យ​ប្រទេសទាំងពីរ​ពង្រីក​សហប្រតិបត្តិការរវាងគ្នា​ទៅក្នុង​វិស័យ​គន្លឹះ​ ដូចជា​កម្មវិធី​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត សេដ្ឋកិច្ច​ឌីជីថល និង​ថាមពល។

ជាមួយ​នឹងបរិបទសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និង​នៅមជ្ឈិមបូព៌ា វត្តមាន​របស់​​ដ្រូនធុន​ស្រាល​ និងតម្លៃថោក​ៗ​ បានចូល​មកធ្វើ​ឲ្យ​ប្រែប្រួល​ ដល់តាក់ទិក​នៃការប្រយុទ្ធ និងប្រសិទ្ធិភាពយុទ្ធសាស្ត្ររបស់កងទ័ព​។ តម្រូវការ​ប្រើប្រាស់ដ្រូន បានស្ទុះហក់ឡើងខ្លាំង​។ យ៉ាងណាម៉ិញ ការនាំចេញដ្រូនរបស់តៃវ៉ាន់ គិតចាប់ពីដើមឆ្នាំ​២០២៦​ បាន​កើន​ឡើងទំហំ ដល់ទៅ​១គុណ​នឹង​២០ដង​ បើប្រៀបធៀបទៅឆ្នាំមុន​។ ការរីកចម្រើននៃវិស័យ​ឧស្សាហកម្មសព្វាវុធតៃវ៉ាន់នេះ ក៏ជាកត្តា​​មួយ​ដ៏សំខាន់ដែរ ក្នុងការត្រៀម​កម្លាំង​ទប់ទល់នឹងការគំរាមរបស់ចិន​។

នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៨ខែឧសភា រុស្ស៊ីបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយកាហ្សាក់ស្ថានដើម្បី សាងសង់ រោងចក្រអគ្គិសនីទី១ដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ក្នុងប្រទេសតំបន់អាស៊ីកណ្តាលមួយនេះ។ នៅក្នុង​គម្រោងដែលមានតម្លៃប្រមាណ ១៦,៥ ពាន់លានដុល្លារ មួយផ្នែកនៃទឹកប្រាក់នេះ ផ្គត់ផ្គង់ដោយ ប្រាក់កម្ចីពីរុស្ស៊ី។ 

កិច្ចព្រមព្រៀង​សហការរវាង​ចិន និងស៊ែប៊ី​ចំនួន​២០​ត្រូវ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​នៅក្នុងអំឡុង​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​រយៈពេល​៥ថ្ងៃ របស់​ប្រធានាធិបតី​ស៊ែរប៊ី​នៅប្រទេស​ចិន។ នៅទីក្រុងប៉េកាំង មេដឹកនាំ​ស៊ែរប៊ី​បានទទួល​មេដាយ​មិត្តភាព ពី​លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង​ដែលបាន​រំលឹកប្រាប់​ឲ្យ​ប្រទេសទាំងពីរ​ពង្រីក​សហប្រតិបត្តិការរវាងគ្នា​ទៅក្នុង​វិស័យ​គន្លឹះ​ ដូចជា​កម្មវិធី​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត សេដ្ឋកិច្ច​ឌីជីថល និង​ថាមពល។

កម្ពុជា និងចិនឯកភាពគ្នាពង្រីកយុទ្ធសាស្រ្តពី ២+២ ឱ្យដល់កម្រិត ៣+៣ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងនាំមកនូវការអភិវឌ្ឍកាន់តែធំ។ ការឯកភាពនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងជំនួបទ្វេភាគីរវាងលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា និងសមភាគីចិន លោក វ៉ាង យី អំឡុងពេលចូលរួមកិច្ចប្រជុំបើកចំហកម្រិតខ្ពស់របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនាថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។

គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ មានរយៈពេល ១ឆ្នាំគត់ដែលកម្ពុជា និងថៃមានជម្លោះបញ្ហាព្រំដែននឹងគ្នា។ ជាជម្លោះដែលបណ្តាលមកពីយោធាថៃ បានបាញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជា នៅតំបន់មុំបី ខេត្តព្រះវិហារ បណ្តាលឲ្យលោកព្រិន្ទបាលឯក សួន រោន អាយុ៤៨ឆ្នាំ ពលីជីវិត។ ផ្តើមពីចំណុចនេះ ភាពតានតឹងខាងយោធា នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានអូសបន្លាយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

បណ្តាអង្គទូតបរទេសមួយចំនួនប្រចាំនៅកម្ពុជា រួមមានសហភាពអឺរ៉ុប បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស និងអូស្ត្រាលីបានស្វាគមន៍ និងចាត់ទុកការលើកលែងទោសលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិថាជាជំហានវិជ្ជមានមួយសម្រាប់ស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជា។ តែទន្ទឹមគ្នានេះ បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចមិនភ្លេចអំពាវនាវឲ្យមានការធានាសេរីភាពនយោបាយ ការចូលរួមរបស់គណបក្សប្រឆាំង និងការបញ្ឈប់ការប្រើប្រព័ន្ធតុលាការដោយហេតុនយោបាយផងដែរ។ 

  អតីត​មេបក្សប្រឆាំង និងជា​សា្ថបនិក​ចលនា​ចម្រើននិយម​នៅ​ប្រទេស​ថៃ លោក​ថាណាថន ជឹងរុងរឿងគីត​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​ថៃ​ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ២៨ឧសភានេះ សម្រេច​លើកលែង​ទោស រួចផុត​ពីការចោទប្រកាន់​ក្នុងបទជេរប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ។ អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស​ Future Forward Party ដែលត្រូវ​បាន​តុលាការ​ធម្មនុញ្ញថៃ​រំលាយចោលរួចទៅហើយនោះបានរងការចោទប្រកាន់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០២២ បន្ទាប់ពីលោក​បាន​រិះគន់​យុទ្ធសាស្រ្ត​ចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុមហ៊ុនSiam BioScience គ្រប់គ្រង​ដោយ ការិយាល័យ​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​រាជវាំង​ថៃ។

ស្ថានការណ៍អសន្តិសុខ​នៅច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស នៅតែបន្តគំរាមមកលើចរាចរនាវា​ដឹកទំនិញ។ កាលពីយប់ថ្ងៃពុធឈានចូលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២៨ឧសភានេះ​ កងទ័ពអាមេរិក​បាន​បាញ់​កម្ទេចដ្រូន​៤គ្រឿងរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលប៉ុនប៉ងវាយប្រហារ​នៅ​​ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស។ ខាងអ៊ីរ៉ង់វិញ បានអះអាងថាគេបាន​បាញ់​ប្លោងគ្រាប់សំដៅទៅមូលដ្ឋានរបស់កងទ័ពអាមេរិក​។ គិតត្រឹមពេលនេះ ការចរចារវាងអ៊ីរ៉ង់និងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅទ្រឹងមួយកន្លែង ជាមួយនឹងដំណឹងមិនច្បាស់លាស់ ទាក់ទិននឹង​ការទាមទាររបស់​ភាគីទាំងសងខាង​។