Καρούσος σε Παμπορίδη: Δεν πρέπει να φοβόμαστε να συζητήσουμε το ΓεΣΥ 2.0
Σε δημόσια παρέμβασή του προς τον βουλευτή του Δημοκρατικού Συναγερμού Γιώργο Παμπορίδη, ο Γιάννης Καρούσος υπεραμύνεται της ανάγκης να προστατευθεί και ταυτόχρονα να εξελιχθεί το ΓεΣΥ, ανοίγοντας τη συζήτηση για την επόμενη ημέρα της μεταρρύθμισης. Ο κ. Καρούσος χαρακτηρίζει το ΓεΣΥ «ίσως τη σημαντικότερη κοινωνική κατάκτηση των τελευταίων δεκαετιών» και υπογραμμίζει ότι η πλήρης εφαρμογή του υφιστάμενου μοντέλου δεν πρέπει να λειτουργεί ως εμπόδιο στη συζήτηση για τις αναγκαίες αλλαγές και βελτιώσεις.
Στην απάντησή του προς τον Γιώργο Παμπορίδη, ο οποίος είχε ασκήσει κριτική στις προηγούμενες τοποθετήσεις του, ο κ. Καρούσος ξεκαθαρίζει ότι δεν εισηγείται ιδιωτικοποίηση του ΓεΣΥ ούτε αποδυνάμωση του καθολικού και κοινωνικού του χαρακτήρα. Αντίθετα, θέτει στο τραπέζι την ανάγκη για ένα «ΓεΣΥ 2.0», με ισχυρότερη κρατική εποπτεία, καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών, πραγματική αυτονόμηση των δημόσιων νοσοκομείων, αξιολόγηση και λογοδοσία, αλλά και αξιοποίηση διεθνών πρακτικών.
Αυτούσια η ανάρτηση
Να πιέσουμε για την πλήρη εφαρμογή του ΓεΣΥ 1.0 και ταυτόχρονα να έχουμε το θάρρος να συζητήσουμε το ΓεΣΥ 2.0.
Αγαπητέ Γιώργο
ειλικρινά δεν καταλαβαίνω πού ακριβώς είδες το πρόβλημα στην ανάρτησή μου.
Όπως ξεκάθαρα ανέφερα, θεωρώ το ΓεΣΥ ίσως τη σημαντικότερη κοινωνική κατάκτηση των τελευταίων δεκαετιών στην Κύπρο. Ακριβώς γι’ αυτό θεωρώ ότι πρέπει να το προστατεύσουμε, αλλά και να το εξελίσσουμε.Κάθε μεγάλη μεταρρύθμιση πρέπει να εξελίσσεται.
Καμία μεταρρύθμιση δεν ολοκληρώνεται την ημέρα που ψηφίζεται ένας νόμος. Κρίνεται στην πράξη, αξιολογείται, διορθώνεται και αναβαθμίζεται με βάση την εμπειρία που αποκτούμε.
Τα Windows δεν έμειναν στα Windows 1.0. Τα κινητά μας δεν λειτουργούν με την πρώτη έκδοση του λογισμικού τους. Ακόμη και οι νόμοι τροποποιούνται όταν η εφαρμογή τους αναδεικνύει αδυναμίες.
Αλλά ας πάρουμε ένα παράδειγμα πολύ πιο κοντά σε εμάς: τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα.Η Ελλάδα δεν αντιμετώπισε τη μεταρρύθμιση ως κάτι τελικό και αμετάβλητο. Αντίθετα, την εξέλιξε διαδοχικά:
1997 – «Καποδίστριας»
2010 – «Καλλικράτης»
2018 – «Κλεισθένης Ι»
2019 και μετά – σοβαρές διορθωτικές παρεμβάσεις. Όταν στην πράξη διαπιστώθηκαν προβλήματα, δεν είπαν «η μεταρρύθμιση έγινε, δεν την αγγίζουμε». Προχώρησαν σε αλλαγές ακόμη και σε βασικά στοιχεία της.
Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, ο ένας ενιαίος Δήμος που είχε δημιουργηθεί με τον «Καλλικράτη» διασπάστηκε το 2019 σε τρεις Δήμους. Αντίστοιχα, όταν προέκυψαν προβλήματα από την εφαρμογή της απλής αναλογικής στους Δήμους, ακολούθησαν νομοθετικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της δυνατότητας αποτελεσματικής διοίκησης των Δήμων.
Αυτό ακριβώς εννοώ όταν λέω ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να εξελίσσονται: τις εφαρμόζεις, τις αξιολογείς, βλέπεις τι λειτουργεί και τι όχι και, όταν διαπιστώνεις λάθη ή αδυναμίες, τα διορθώνεις.
Το ίδιο θεωρώ ότι πρέπει να κάνουμε με τη δική μας μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και με την ίδια ακριβώς φιλοσοφία πρέπει να αντιμετωπίζουμε και το ΓεΣΥ.
Τις μελέτες στις οποίες αναφέρεσαι για την Κύπρο δεν τις έχω διαβάσει και δεν έχω κανένα πρόβλημα να το πω. Αναμένω να μου τις στείλεις και θα τις μελετήσω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Είμαι πάντα ανοικτός σε νέα δεδομένα και επιχειρήματα και, αν μέσα από αυτά προκύπτει ότι κάποια θέση μου πρέπει να επανεξεταστεί, δεν έχω κανένα πρόβλημα να το κάνω.
Έχω όμως μελετήσει αρκετά καλά το σημερινό μοντέλο του Ισραήλ και θεωρώ ότι έχει στοιχεία που αξίζει να εξετάσουμε.
Δεν πρότεινα να αντιγράψουμε το Ισραήλ.Πρότεινα να το μελετήσουμε.
Μάλιστα, η πρόταση που έθεσα προς συζήτηση δεν κινείται προς την ιδιωτικοποίηση του ΓεΣΥ — το αντίθετο.
Μιλά για ένα σύστημα με ξεκάθαρη κρατική και κοινωνική φιλοσοφία: καθολική κάλυψη, κοινό βασικό πακέτο υπηρεσιών για όλους, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, ισχυρή κρατική εποπτεία και χρηματοδότηση που ακολουθεί τον πολίτη.
Ο ανταγωνισμός που εισηγούμαι να εξετάσουμε δεν είναι ανταγωνισμός στο ποιος θα προσφέρει λιγότερα στον ασθενή.Είναι ανταγωνισμός στο ποιος θα προσφέρει καλύτερη ποιότητα, καλύτερη εξυπηρέτηση, περισσότερη πρόληψη και καλύτερα αποτελέσματα υγείας.
Άρα δεν θεωρώ δίκαιο να παρουσιάζεται αυτή η συζήτηση ως επιστροφή στις θέσεις των πολέμιων του ΓεΣΥ.
Η συζήτηση που ανοίγω αφορά το πώς θωρακίζουμε και βελτιώνουμε τον κοινωνικό και καθολικό χαρακτήρα του ΓεΣΥ — όχι πώς τον αποδυναμώνουμε.
Και σε ένα πολύ σημαντικό σημείο θεωρώ ότι συμφωνούμε: Το σύστημα, όπως λειτουργεί σήμερα, δεν είναι όσο αποτελεσματικό θα μπορούσε και θα έπρεπε να είναι.
Ο πολίτης χρηματοδοτεί ένα σύστημα από το οποίο δικαιούται υπηρεσίες επιπέδου Α, αλλά δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις βιώνει εξυπηρέτηση που απέχει σημαντικά από αυτό το επίπεδο.
Και έχουμε και το εξής παράδοξο στον ευρύτερο δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα: οργανισμοί, ημικρατικοί οργανισμοί και Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταβάλλουν επιπρόσθετες εισφορές ή χρηματοδοτούν σχέδια συμπληρωματικής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για το προσωπικό τους, με επιβαρύνσεις που, ανάλογα με το σχέδιο, μπορεί να φτάνουν ακόμη και στο 2,5% του μισθολογικού κόστους.Και το ερώτημα είναι απλό: γιατί;Από τη στιγμή που έχουμε ένα καθολικό ΓεΣΥ, το οποίο ήδη χρηματοδοτούν εργαζόμενοι και εργοδότες, γιατί ο φορολογούμενος πρέπει να χρηματοδοτεί και δεύτερο, συμπληρωματικό σύστημα περίθαλψης;
Αυτά ακριβώς είναι τα ερωτήματα που πρέπει να θέτουμε όταν συζητούμε για καλύτερη αξιοποίηση κάθε ευρώ που δαπανάται για την Υγεία.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς πόσα χρήματα δαπανούμε για την Υγεία. Είναι τι ποιότητα υπηρεσιών και ποια αποτελέσματα υγείας παίρνει ο πολίτης για κάθε ευρώ που συνεισφέρει.
Συμφωνώ μαζί σου ότι σημαντικό μέρος του προβλήματος οφείλεται στην αναποφασιστικότητα και την αδράνεια της Κυβέρνησης να προχωρήσει στην πλήρη εφαρμογή της μεταρρύθμισης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την Αυτονόμηση.
Όσο για την αναφορά σου ότι με την τοποθέτησή μου «βγάζω την Κυβέρνηση από τη δύσκολη θέση», εδώ θα μου επιτρέψεις να χαμογελάσω.
Αν υπάρχει κάποιος στον Συναγερμό που έχει επανειλημμένα φέρει την Κυβέρνηση σε δύσκολη θέση με δημόσιες παρεμβάσεις, κριτική και συγκεκριμένες προτάσεις, θεωρώ ότι είμαι ένας από αυτούς.
Και χαίρομαι πραγματικά που διαπιστώνω ότι υπάρχουν και άλλοι στην παράταξή μας που θεωρούν ότι πρέπει να ασκούμε πιο έντονη και ουσιαστική πίεση στην Κυβέρνηση. Γιατί υπήρξαν αρκετές φορές που ένιωθα λίγο σαν Δον Κιχώτης σε αυτή την προσπάθεια.
Άρα, σε αυτό όχι μόνο δεν διαφωνούμε — καλοδεχούμενη η ενίσχυση!
Και εδώ θα κάνω και τη δική μου αυτοκριτική:Ναι, πιστεύω ότι ως Δημοκρατικός Συναγερμός δεν πιέσαμε την Κυβέρνηση όσο έπρεπε για την πλήρη εφαρμογή της μεταρρύθμισης. Και θεωρώ ότι ήρθε η ώρα να το κάνουμε πολύ πιο αποφασιστικά.Να απαιτήσουμε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, συγκεκριμένες ενέργειες και λογοδοσία για όσα παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Αυτό όμως δεν αναιρεί την ανάγκη να συζητούμε και την επόμενη ημέρα.
Να πιέσουμε για την πλήρη εφαρμογή του ΓεΣΥ 1.0 και ταυτόχρονα να έχουμε το θάρρος να συζητήσουμε το ΓεΣΥ 2.0.
Και όταν μιλώ για την επόμενη ημέρα της Υγείας, δεν αναφέρομαι μόνο στη δομή και στη διαχείριση του ΓεΣΥ.
Θέλω κι εγώ να δω ένα σύστημα Υγείας που κάνει το επόμενο άλμα.
Θέλω να δω πραγματική και ουσιαστική αυτονόμηση των δημόσιων νοσοκομείων. Όχι αυτονόμηση στα χαρτιά.Να έχουν τη διοικητική και οικονομική ευθύνη που απαιτείται, αλλά μαζί με αυτή στόχους, αξιολόγηση και λογοδοσία.Να μπουν πραγματικά στον ανταγωνισμό με τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια — όχι στον ανταγωνισμό του κόστους, αλλά στον ανταγωνισμό της ποιότητας, της ταχύτητας εξυπηρέτησης και του αποτελέσματος για τον ασθενή.Γιατί η αυτονόμηση χωρίς λογοδοσία και χωρίς συνέπειες όταν οι στόχοι δεν επιτυγχάνονται δεν είναι πραγματική αυτονόμηση.
Θέλω δημόσια νοσοκομεία τόσο καλά, ώστε ο πολίτης να τα επιλέγει επειδή τα εμπιστεύεται και όχι επειδή δεν έχει άλλη επιλογή.
Θέλω να δω πανεπιστημιακές κλινικές και πραγματική σύνδεση των νοσοκομείων μας με την έρευνα, την εκπαίδευση και την ιατρική καινοτομία.
Θέλω ουσιαστικά κίνητρα επαναπατρισμού Κυπρίων ιατρών και επιστημόνων που διαπρέπουν στο εξωτερικό. Μιλάμε πολύ για brain gain. Πρέπει να το εφαρμόσουμε αποφασιστικά και στην Υγεία, δημιουργώντας τις συνθήκες ώστε Κύπριοι γιατροί και επιστήμονες να έχουν πραγματικό λόγο να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.
Θέλω να συζητήσουμε την επέκταση των καλύψεων του ΓεΣΥ, εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες που σήμερα δεν καλύπτονται επαρκώς.
Θέλω δημόσια νοσοκομεία με σύγχρονες υποδομές και ιατρικό εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, ώστε ο Κύπριος ασθενής να μην αισθάνεται ότι για την καλύτερη περίθαλψη πρέπει να αναζητήσει λύσεις στο εξωτερικό.
Θέλω σύγχρονα και πλήρως στελεχωμένα ΤΑΕΠ σε όλες τις επαρχίες, με μετρήσιμους χρόνους ανταπόκρισης και ποιοτικά πρότυπα εξυπηρέτησης.
Αυτό εννοώ ΓεΣΥ 2.0.Όχι λιγότερο ΓεΣΥ. Καλύτερο ΓεΣΥ.Όχι λιγότερη καθολική κάλυψη. Περισσότερες και καλύτερες υπηρεσίες.Όχι ένα σύστημα που απλώς πληρώνει ιατρικές πράξεις, αλλά ένα σύστημα που επενδύει στην υγεία του πολίτη και μετρά το αποτέλεσμα που του προσφέρει.
Και για να είμαι ξεκάθαρος:Τις εισηγήσεις, τις ιδέες και τους προβληματισμούς μου για πολλά και διαφορετικά θέματα θα συνεχίσω να τα καταθέτω δημόσια και, εννοείται, θα τα καταθέτω και στα θεσμικά όργανα του Δημοκρατικού Συναγερμού.
Πιστεύω στον ανοικτό διάλογο. Οι ιδέες δεν πρέπει να μας φοβίζουν ούτε οι διαφορετικές απόψεις να θεωρούνται πρόβλημα. Μέσα από τον διάλογο, την τεκμηρίωση και, όταν χρειάζεται, τη διαφωνία, μπορούμε να καταλήγουμε σε καλύτερες πολιτικές και καλύτερες προτάσεις για τον τόπο.
Όταν συνεδριάσει η αρμόδια επιτροπή της παράταξης, πρέπει να καλέσουμε ανθρώπους της Υγείας, να ακούσουμε απόψεις και διαφορετικές προσεγγίσεις, να αξιολογήσουμε τα δεδομένα και να καταλήξουμε στις θέσεις μας για την επόμενη ημέρα.
Άλλωστε, ο Δημοκρατικός Συναγερμός θα πρέπει να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα διακυβέρνησης για την Υγεία, όπως και για πολλούς άλλους κρίσιμους τομείς, ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών.Και οι προτάσεις αυτές πρέπει να προκύψουν μέσα από ουσιαστικό διάλογο, τεκμηρίωση, αξιολόγηση της εμπειρίας που αποκτήσαμε και μελέτη των καλύτερων διεθνών πρακτικών.
Γιατί στόχος μας δεν πρέπει να είναι απλώς να ασκούμε κριτική στην Κυβέρνηση, αλλά να είμαστε έτοιμοι να παρουσιάσουμε στους πολίτες συγκεκριμένες, σοβαρές και εφαρμόσιμες προτάσεις διακυβέρνησης για την επόμενη ημέρα.
Ο στόχος δεν είναι μόνο να λέμε τι κάνει λάθος η σημερινή Κυβέρνηση. Είναι να είμαστε έτοιμοι να πούμε τι θα κάνουμε εμείς καλύτερα αύριο.Ο δημόσιος διάλογος δεν αποδυναμώνει μια μεταρρύθμιση. Την κάνει καλύτερη.
Και, εννοείται, θα τα πούμε και από κοντά, γιατί τέτοιες συζητήσεις αξίζει να γίνονται με επιχειρήματα, καλή διάθεση και με έναν κοινό στόχο: ένα καλύτερο ΓεΣΥ για τον πολίτη.
Γιατί τελικά:Μια μεταρρύθμιση δεν αποδυναμώνεται όταν διορθώνεις τις αδυναμίες της. Αποδυναμώνεται όταν τις βλέπεις και αρνείσαι να τις διορθώσεις.
Υ.Γ. 1: Αγαπητέ Γιώργο, το έχω πει δημόσια και το επαναλαμβάνω: η δική σου δυναμική, επιμονή και αποφασιστικότητα υπήρξαν καθοριστικές για να γίνει το ΓεΣΥ πραγματικότητα. Αυτή την προσφορά την αναγνωρίζω και τη σέβομαι και αυτό δεν αλλάζει επειδή μπορεί να έχουμε διαφορετικές απόψεις για το πώς πρέπει να εξελιχθεί το ΓεΣΥ από εδώ και πέρα.
Σημαντική ήταν επίσης η συμβολή του Κωνσταντίνου Ιωάννου, επί υπουργίας του οποίου το ΓεΣΥ υλοποιήθηκε και τέθηκε σε εφαρμογή.Και, ασφαλώς, καθοριστική ήταν η πολιτική απόφαση και η στήριξη του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη, επί της διακυβέρνησης του οποίου σχεδιάστηκε, ψηφίστηκε και εφαρμόστηκε αυτή η μεγάλη μεταρρύθμιση, αλλά και η συμβολή του τότε Προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού Αβέρωφ Νεοφύτου, της παράταξής μας και της κοινοβουλευτικής μας ομάδας, που στήριξαν πολιτικά και κοινοβουλευτικά αυτή τη μεγάλη αλλαγή.
Υ.Γ. 2: Έχω επίσης δηλώσει δημόσια ότι σε θεωρώ asset για τον Δημοκρατικό Συναγερμό. Οι διαφορετικές απόψεις και ο διάλογος δεν αναιρούν ούτε την εκτίμηση ούτε την αναγνώριση της προσφοράς του καθενός.